T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2024/717 Esas - 2024/611 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARA
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/717
KARAR NO: 2024/611
HÂKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ....
... ....
VEKİLİ: Av. ...,...
DAVALI :....
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/10/2024
KARAR TARİHİ: 28/10/2024
G.K. YAZIM TARİHİ : 28/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
I) İDDİA :
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... Ltd. Şti. arasında kurulması planlanan ticari ilişki kapsamında ... seri numaralı, tarihsiz .... şubesine ait çekin keşide edildiği; taraflar arasında ticari ilişki kurulamadığı; davalının çeki elinde bulundurmak için geçerli bir nedeni bulunmadığı; davalı tarafından müvekkili şirkete kesilen tek bir fatura dahi bulunmadığı; müvekkilinin anılan çeki kaybettiği, çeki nerede ve nasıl kaybettiğini bilmediği; davalı tarafından .... Noterliğinin 01.10.2024 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkilinin rızası dışında elinden çıkan çekin uhdesinde bulunduğunun açıkça ikrar edildiği; anılan çek üzerinin tarihsiz olarak doldurulmuş olduğu; dava konusu çekteki keşide tarihinin sonradan doldurularak zorunlu unsurların tamamlanarak tedavüle çıkartılmasının mümkün bulunması nedeniyle, çekin bankaya ibraz edilmesinin söz konusu olabileceği ve karşılıksız işlemi yapılması halinde telafisi güç ve imkansız zararlar doğabileceği beyan edilmiş olup; .... Şubesine ait, ... seri numaralı, tarihsiz, 1.200.000,00 TL bedelli çek'e tedbiren ödemeden men yasağı kararı verilmesine, kötü niyetli iktisabı ve ağır kusuru neticesinde çekin elden çıkmış olması nedeniyle geri verilmesi taleplerinin kabulüne ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
II) SAVUNMA :
Davalı tarafa Mahkememizce tebligat gönderilmeden, dava şartı noksanlığı sebebiyle davanın usulden reddine dair tensiben hüküm tesis edilmiştir.
III) DELİLLER :
.... Noterliğinin 01/10/2024 tarih ve ... Yevmiye Sayılı İhtarnamesi.
.... Şubesine ati, ... seri numaralı, tarihsiz, 1.200.000,00 TL bedelli çek sureti.
IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde; "davacı şirketin, davalı şirket ile kurulması planlanan ticari ilişki doğrultusunda dava konusu çeki keşide ettiği; akabinde davalı şirket ile ticari ilişki kurulamadığı; müvekkilinin anılan çeki kaybettiği ve çeki nerede ve nasıl kaybettiğini bilmediği; müteakiben çekin davalı şirket uhdesinde çıktığı" belirtilmiş olup; "davalı şirketin kötü niyetli iktisabı ve ağır kusuru neticesinde davacı şirketin elinden çıkmış olan çekin davacı şirkete iadesi" talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya üzerinde yapılan değerlendirmede;
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında, davacı şirket ile davalı şirket arasında kurulması planlanan ticari ilişki amacıyla keşide edilen (dava konusu) çekin, (taraflar arasında ticari ilişkinin kurulamaması akabinde) davalı şirketin uhdesine geçtiği ve davalı şirketin uhdesine nasıl geçtiğinin davacı şirket tarafından bilinmediği hususlarının belirtildiği ve "taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmaması nedeniyle" çekin davacı şirkete iadesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Çek; bir "kambiyo senedi" olması hasebiyle "para yerine geçen belge" niteliğindedir ve çekin işbu niteliği gereği (TTK 792. maddesinde ifadesini bulan) çek istirdadı müessesesi de; herhangi menkul bir malın iadesi niteliğinde bulunmayıp (çek konusu hukuki ilişkiye sıkı sıkıya bağlı bulunması nedeniyle), çek konusu hukuki ilişkinin "menfi tespiti" niteliğindedir ve işbu menfi tespit talebinin konusunun da (6102 Sayılı TTK.'nın 5/A. maddesinde ifade edildiği şekilde) "bir miktar para" olması da, yine çekin "kambiyo senedi" niteliği gereğidir.
Bu doğrultuda; gerek yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında ve gerekse davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında; dava konusu çekin iadesi talebinin gerekçesinin "taraflar arasında hukuki bir ilişki bulunmaması" olduğu ve bu doğrultuda Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın da, davacı ... A.Ş. ("davacı şirket" olarak anılacaktır) tarafından davalı ... Ltd. Şti.'ye ("davalı şirket" olarak anılacaktır) yönelik açılan bir "Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Menfi Tespit Davası" olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememiz nezdinde ikame olunan işbu menfi tespit davası kapsamında öncelikle "dava şartlarının" mevcut bulunup bulunmadığı hususunun tetkikinde, dava ikamesi öncesinde arabuluculuk yoluna başvurulduğuna dair Mahkememize herhangi bir belge sunulmadığı anlaşılmış ve Mahkememizce düzenlenen 09/10/2024 tarihli eksiklik tensip zaptının (1) nolu ara kararı uyarınca; " 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-2 maddesi uyarınca; davacı vekiline, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğini sunmak üzere bir haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde HUAK 18/A-2 ve HMK. 115/2 maddesi uyarınca davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle, usulden reddine karar verileceğinin ihtarına" karar verilmiş olup; müteakiben işbu eksiklik tensip zaptının davacı vekiline 16/10/2024 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, bununla birlikte kendilerine verilen kesin süre içinde arabuluculuk tutanağının Mahkememize sunulmadığı (veya arabuluculuk dosya numaralarının da bildirilmediği) ve davacı vekili tarafından sunulan 16/10/2024 tarihli dilekçe kapsamında da, ara karardan rücu talebinde bulunulduğu ve dava ikamesi öncesinde arabuluculuk yoluna başvurulmamış olduğu anlaşılmıştır.
Neticeten; 6102 Sayılı TTK.'nın (7445 Sayılı Kanun'un 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 31. maddesi ile değişik) 5/A (1) maddesinde belirtilen "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmü uyarınca, arabuluculuk dava şartı noksanlığı bulunan işbu menfi tespit davasının usulden reddine dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)
1) Mahkememiz nezdinde açılan menfi tespit davasında; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A. maddesi uyarınca, arabuluculuk şartının yerine getirilmediği ve bu doğrultuda dava şartı noksanlığı bulunduğu anlaşıldığından; davanın USULDEN REDDİNE;
2) Karar ve İlâm Harcı :
Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60 TL harç ile ilgili olarak, davacı tarafından yatırılmış olan 20.493,00 TL peşin harç miktarı dikkate alındığında; fazla tahsil edildiği tespit olunan 20.065,40 TL harcın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde yatırana İADESİNE;
3) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :
a) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin; davacı üzerinde BIRAKILMASINA;
b) Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
Dair; tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde; (Mahkememiz'e veya istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine dilekçe sunmak ya da tutanağa geçirilmek koşuluyla Zabıt Katibine sözlü beyanda bulunmak suretiyle) HMK'nın 345. maddesi uyarınca .... Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. 28/10/2024
Katip ... Hâkim ...
¸ ¸
Gerekçeli Karar