T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2024/790 Esas - 2025/410 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARA
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/790
KARAR NO : 2025/410
...
DAVA : Maddi Tazminat Davası (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/11/2024
...
DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat Davası (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/02/2025
KARAR TARİHİ : 16/05/2025
G.K. YAZIM TARİHİ : 26/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan, Haksız Fiilden Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat (Asıl ve Birleşen) Davalarının yapılan açık yargılamaları neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde münferiden hüküm tesis edilmiştir.
ASIL DAVA
I) DAVA :
Davacı vekili tarafından sunulan asıl dava dilekçesi kapsamında özetle; 02/02/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkili ...'ın ciddi şekilde yaralandığı; kazanın oluşumunda, davalı ... nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu; kaza nedeniyle davalı sigorta şirketinin müvekkile sürekli sakatlıkları için bir ödeme yapmış olmasına rağmen yapılan bu ödemenin gerçek zararı karşılamaktan uzak olduğu; bu sebeple başlatılan arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığı; kazaya karışan aracın ticari araç olduğu beyan edilmiş olup; bakiye tazminatın hesaplanması; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 100,00.-TL bakiye sürekli sakatlık tazminatının kaza tarihi olan 02/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce, asıl ve birleşen davalar yönünden yürütülen yargılamanın ilerleyen sürecinde; davacı vekilinden, "...asıl dava yönünden Mahkememiz nezdinde ikame edilen dava öncesinde KTK 97. Maddesi uyarınca davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulup bulunulmadığı hususunda açıklama yapılması ve başvuru evrakının Mahkememize sunulması..." istenilmiş olup; davacı vekili tarafından sunulan açıklama beyanında, "...başvuru evrakının sigorta şirketinin hasar dosyasında bulunduğu ve oradan temin edilmesi gerektiği..." hususlarının belirtildiği ve başvuru evrakının Mahkememize sunulmadığı anlaşılmıştır.
II) CEVAP :
Davalı vekili tarafından, asıl davaya yönelik olarak sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; müvekkili sigorta şirketi tarafından davacının sakatlığına ilişkin olarak 27/11/2017 tarihinde 30.084,84.-TL sakatlık tazminatı ödendiği; ayrıca davacının maluliyeti nedeniyle 20/12/2017 ve 03/04/2018 tarihlerinde ... Danışmanlığına 10.112,15.-TL tazminat ödemesi yapıldığı; yapılan bu ödemeler ile davalı sigorta şirketinin tüm sorumluluğunu yerine getirmiş olduğu; dava konusu ... plakalı aracın ... numaralı ...poliçesi ile sigortalı olduğu ve sorumluluğun kusur oranı ve teminat limitleri ile sınırlı bulunduğu; 2918 Sayılı KTK'nın 97. maddesi uyarınca dava şartı olan sigorta şirketine usulüne uygun başvuru şartının yerine getirilmediği; 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu; derdestlik itirazında bulunulduğu; kaza ile maluliyet arasında illiyet bağının ve maluliyet oranının ... sevk edilerek belirlenmesi gerektiği; "geçici iş göremezlik" tazminatı taleplerinin tedavi teminatı kapsamında ... tarafından karşılanması gerektiği; bakıcı gideri tazminatı talebinin de sağlık giderleri teminatı kapsamında ... sorumluluğunda olduğu; yapılacak hesaplamanın ZMMS Genel Şartlarına göre TRH-2010 tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiği; kazanın iş kazası olup olmadığının tespiti ile ... tarafından bağlanan peşin sermaye değerinin tenzil edilmesi gerektiği; davacının gelirinin asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiği; KTK m.87 uyarınca hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiği; faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması ve daha önce yapılmış ödemelerin güncellenerek mahsup edilmesi gerektiği; birden fazla zarar gören olması durumunda KTK m.96 gereğince teminatın paylaştırılması gerektiği; KTK m.92'de sayılan teminat dışı hallerin dikkate alınması gerektiği; beyan edilmiş olup; davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
BİRLEŞEN DAVA
III) DAVA :
... Esas sayılı dosyasında, Mahkememizin... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilen dosyada, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; 02/02/2017 tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde Kasko poliçesi ile de sigortalı olan... plakalı aracın sebebiyet verdiği trafik kazasında yolcu konumundaki müvekkili ...'ın ciddi şekilde yaralandığı; ... poliçesi kapsamında ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı; müvekkilin zararının poliçe limitinin çok üzerinde olduğu; bu dava ile ... poliçesi kapsamı dışında kalan manevi tazminat ile ... poliçe limitini aşan maddi tazminatın talep edildiği; arabuluculuk yoluna başvurulmuş ise de anlaşma sağlanamadığı beyan edilmiş olup; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 100,00.-TL bakiye maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline; 75.000,00.-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce, asıl ve birleşen davalar yönünden yürütülen yargılamanın ilerleyen sürecinde; "...birleşen dava yönünden 'Arabuluculuk Son Tutanağının' ve KTK 97. Maddesi uyarınca başvuru evrakının sunulması" yapılması istenilmiş olup; davacı vekili tarafından sunulan açıklama beyanında, "...başvuru evrakının (KTK m.97) sigorta şirketinin hasar dosyasında bulunduğu ve oradan temin edilmesi gerektiği; manevi tazminat talepli birleşen dava için de asıl davadaki arabuluculuk tutanağının dikkate alınması gerektiği, zira o tutanağın kazadan kaynaklı tüm tazminatları kapsadığı" hususlarının belirtildiği; bu doğrultuda davacı vekili tarafından birleşen dava ile ilgili olarak da, KTK m.97 uyarınca yapılmış başvuru evrakı ile manevi tazminat talepleri yönünden arabuluculuk son tutanağının (bulunmadığı) Mahkememize sunulmadığı anlaşılmıştır.
IV) CEVAP :
Davalı vekili tarafından sunulan birleşen davaya ilişkin cevap dilekçesi kapsamında özetle; dava konusu .. plakalı aracın, ... no.lu Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı bulunduğu; müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe teminat limitleri dahilinde olduğu; davacı tarafından talep edilen 75.000,00.-TL manevi tazminatın fahiş olduğu ve manevi tazminatın zenginleşme aracı olarak kullanılmaması gerektiği; İhtiyari Mali Sorumluluk (İMMS) sigortası sorumluluğunun, ZMMS teminat limitlerinin tüketilmesi halinde başlayacağı; KTK m.97 ve m.100 uyarınca İMMS için de sigorta şirketine usulüne uygun başvuru dava şartının yerine getirilmediği; 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu; derdestlik itirazında bulunulduğu; ceza davasında uzlaşma olması halinde davanın reddi gerektiği; kusur oranlarının Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından, maluliyet oranının ise Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi tarafından tespit edilmesi gerektiği; tazminat hesaplamasının TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,65 teknik faiz oranı dikkate alınarak aktüer bilirkişi tarafından yapılması gerektiği; davacının gelirinin asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiği; hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiği; faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiği; İMMS Genel Şartları'nda sayılan teminat dışı hallerin gözetilmesi gerektiği beyan edilmiş olup; davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
DELİLLER
.... Soruşturma Sayılı Dosyası Sureti.
.... Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası.
.... Vade Tarihli,.... Numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi.
.... Numaralı Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi.
....Tarafından ...'a Yapılan 27/11/2017 Tarihli 30.084,00.-tl Tutarındaki Ödemeye İlişkin Banka Dekontu.
...Tarafından Dosteli Hasar Yönetimi'e Yapılan 20/12/2017 Tarihli 5.309,00.-TL ve 03/04/2018 Tarihli 4.803,00.-TL Tutarındaki Ödemelere İlişkin Banka Dekontları.
Dosteli Hasar Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Tarafından Davalı Sigorta Şirketine Gönderilen 27/10/2017 ve 09/11/2017 Tarihli Eksik Evrak Tamamlama Yazıları ile Ek Belgeleri (İbraname, Vekaletname, Beyanlar, Nüfus Kayıt Örneği vb.).
... Tarafından Düzenlenen, Davacının 02/02/2017 Tarihli ve ... Protokol Numaralı Acil Servis Kayıtlarını İçeren Tedavi Belgeleri.
... Tarafından Düzenlenen 10/10/2017 Tarihli ve 2626 Sayılı, Davacının Engel Oranını %8 Olarak Belirleyen Engelli Sağlık Kurulu Raporu.
... 19/11/2024 Tarihli, Davacının Kaza Tarihinde Sigortalı Çalışmadığı ve Geçici İş Göremezlik Ödeneği Almadığına Dair Yazısı.
... Tarafından Tanzim Edilen 13/04/2025 Tarihli Sosyal ve Ekonomik Durum Araştırma Raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
V) ASIL VE BİRLEŞEN DAVALARDA UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan asıl davanın; davacı ... tarafından, davalı ... (“davalı şirket” olarak anılacaktır) yönelik açılan "Haksız Fiilden Kaynaklanan Maddi Tazminat Davası" olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası ile birleşen davanın ise; davacı tarafından, davalı şirket'e yönelik açılan "Haksız Fiilden Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat Davası" olduğu anlaşılmıştır.
Hem asıl, hem de birleşen davalar yönünden yapılan değerlendirmede, taraflar arasında; ...plakalı aracın, davalı şirket nezdinde ... numaralı ... poliçesi ve ...numaralı Kasko (İMSS kapsar nitelikte) poliçesi ile sigortalı bulunduğu ve anılan trafik kazası akabinde davalı şirket tarafından davacıya sürekli sakatlık tazminatı kapsamında ödemeler yapılmış olduğu" hususlarında, herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu doğrultuda asıl ve birleşen davalarda uyuşmazlığın; 02/02/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası ile ilgili olarak kusur durumlarının ve oranlarının tespiti; davacıda sürekli iş göremezlik meydana gelip gelmediği; anılan hususların mevcudiyetinin tespiti halinde oran ve tazmin miktarlarının tespiti; davalının işbu maddi tazminat kaleminden sorumluluğu bulunup bulunmadığı ve temerrüdünün gerçekleşip gerçekleşmediği ile temerrüt tarihinin yanı sıra uygulanacak faizin türü ve oranı ayrıca davacı lehine manevi tazminat şartlarının oluşup oluşmadığının tespiti ile oluştuğunun kabulü halinde, davalının manevi tazminat sorumluluğu bulunup bulunmadığının tespiti; bulunmakta ise manevi tazminat miktarı ile uygulanacak faizin türü ve oranı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
VI) ASIL VE BİRLEŞEN DAVALARDA, DAVA ŞARTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ :
Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle asıl ve birleşen davalarda, "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı" hususunda inceleme yapılmıştır.
a) Asıl Dava Yönünden Dava Şartlarının Değerlendirilmesi :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan asıl dava ile ilgili olarak; 2918 Sayılı Kanun'un 97. maddesi uyarınca, dava ikamesi öncesinde davalı sigorta şirketine 2918 Sayılı KTK'nın 97. maddesi uyarınca belirtilen şartlara uygun yazılı başvuru evrakının Mahkememize sunulmadığı anlaşılmış ve davacı vekiline kesin süre verilmesi suretiyle "...asıl dava yönünden Mahkememiz nezdinde ikame edilen dava öncesinde KTK 97. Maddesi uyarınca davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulup bulunulmadığı hususunda açıklama yapılması ve başvuru evrakının Mahkememize sunulması..." istenilmiş olup; davacı vekili tarafından sunulan açıklama beyanında, "...başvuru evrakının sigorta şirketinin hasar dosyasında bulunduğu ve oradan temin edilmesi gerektiği..." hususlarının belirtildiği anlaşılmıştır.
Bu hususta Mahkememizce yapılan değerlendirmede; 6100 Sayılı HMK. 318. maddesi uyarınca, başka yerlerden belge ve dosya benzeri delil celbinin, "tarafın yedinde bulunmayan delillere münhasır olması" ve anılan Kanun hükmü uyarınca, davacı tarafından bizzat gerçekleştirilen başvuru evrakının, "tarafın yedinde bulunmayan evrak" olarak değerlendirilemeyeceği kanaatiyle; davacı vekilinin "KTK m.97 başvuru evrakının Mahkememizce celbi" hususundaki talebi kabul edilmemiş; taraf vekili tarafından da, anılan evrakın Mahkememizce tanınan kesin süre içinde (ve müteakip duruşmaya da katılmamak suretiyle, celse talikine sebebiyet verecek şekilde) sunulmamış olduğu tespit edilmiştir.
b) Birleşen Dava Yönünden Dava Şartlarının Değerlendirilmesi :
Mahkememiz dosyası ile birleşen dava ile ilgili olarak; (asıl dava kapsamında da sunulmamış olduğu üzere) maddi tazminat talebi yönünden, 2918 Sayılı Kanun'un 97. maddesi uyarınca, dava ikamesi öncesinde davalı sigorta şirketine 2918 Sayılı KTK'nın 97. maddesi uyarınca belirtilen şartlara uygun yazılı başvuru evrakının; birleşen davada talep edilen manevi tazminat talepleri yönünden ise 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca (manevi tazminat yönünden gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmeleri ile ilgili olarak) arabuluculuk son tutanağının Mahkememize sunulmadığı anlaşılmış ve davacı vekiline kesin süre verilmesi suretiyle "...birleşen dava yönünden 'Arabuluculuk Son Tutanağının' ve KTK 97. Maddesi uyarınca başvuru evrakının sunulması" istenilmiş olup; davacı vekili tarafından sunulan açıklama beyanında, "...başvuru evrakının (KTK m.97) sigorta şirketinin hasar dosyasında bulunduğu ve oradan temin edilmesi gerektiği; manevi tazminat talepli birleşen dava için de asıl davadaki arabuluculuk tutanağının dikkate alınması gerektiği, zira o tutanağın kazadan kaynaklı tüm tazminatları kapsadığı" hususlarının belirtildiği anlaşılmıştır.
Bu hususta Mahkememizce yapılan değerlendirmede ise; 6100 Sayılı HMK. 318. maddesi uyarınca, başka yerlerden belge ve dosya benzeri delil celbinin, "tarafın yedinde bulunmayan delillere münhasır olması" ve davacı tarafından bizzat gerçekleştirilen "KTK m.97 sigorta başvurusu" belgesinin, "tarafın yedinde bulunmayan evrak" olarak değerlendirilemeyeceği kanaatiyle; davacı vekilinin "KTK m.97 başvuru evrakının Mahkememizce celbi" hususundaki talebi kabul edilmemiş; taraf vekili tarafından da, anılan evrakın Mahkememizce tanınan kesin süre içinde (ve müteakip duruşmaya da katılmamak suretiyle, celse talikine sebebiyet verecek şekilde) sunulmamış olduğu tespit edilmiştir.
Bunun yanı sıra; birleşen davada sunulan manevi tazminat talebi yönünden, davacı vekiline kesin süre verilmesi suretiyle istenilen "Manevi Tazminat Talebi İle ilgili Gerçekleştirilmiş Bulunan Arabuluculuk Görüşmelerinin Son Tutanağı" ile ilgili olarak da davacı vekili tarafından sunulan "asıl davadaki arabuluculuk tutanağının dikkate alınması" beyanından, (asıl davada sunulan arabuluculuk son tutanağı kapsamında; manevi tazminat talepleri yönünden arabuluculuk görüşmesi bulunmadığı anlaşıldığından) manevi tazminat talebi ile ilgili olarak, TTK m.5/A uyarınca dava şartı niteliğinde bulunan arabuluculuk görüşmelerinin gerçekleştirilmemiş olduğu anlaşılmıştır.
c) Sigorta Kuruluşuna Başvuru Zorunluluğunun Hukuki Değerlendirmesi :
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."
Anılan Kanun hükmü kapsamında; trafik kazalarında zarar görenler tarafından, zorunlu mali sorumluluk sigortası uyarınca zararlarının tazmini amacıyla Yargı Makamlarına başvurulması öncesinde, "ilgili sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunulması" zorunluluğu, hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanun hükmü ve Yüksek Yargı Kararları kapsamında yerleşik hal almış görüş uyarınca; dava ikamesi öncesinde, ilgili sigorta şirketlerine yazılı başvuruda bulunulması şartı; bir "özel dava şartı" olarak kabul görmekte olup; anılan başvurunun yerine getirilmemesi halinde davanın, dava şartı yokluğundan (usulden) reddi gerekmektedir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesinde belirtilen şartlar aşağıda belirtildiği şekildedir:
i. Sigorta Kuruluşuna başvurunun, "dava ikamesi öncesinde" gerçekleştirilmiş olması,
ii. Anılan başvurunun, "yazılı olarak" yapılması,
iii. Başvurunun iletilmesini müteakiben, ilgili "sigorta kuruluşuna 15 gün süre tanınması" (Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâli).
2918 Sayılı Kanun'un "özel dava şartı" niteliğindeki işbu 97. maddesi, Kanun Koyucu tarafından, "sigorta şirketlerine yönelik ikame olunan tazminat davaları özelinde" hüküm altına alınmış olup; ilgili Kanun hükmünün şartları da incelendiğinde görülmektedir ki anılan hüküm kapsamında; sigorta kuruluşlarına (ilgili sigorta kuruluşu tarafından, uyuşmazlık ile ilgili inceleme ve değerlendirme yapılabilmesi amacıyla) dava ikamesi öncesinde "asgari 15 gün" süre tanımak suretiyle, zarar görenin talebini detaylı olarak değerlendirme imkanı tanınmakta olup; anılan başvuruya, "geçerlilik şartı" mahiyetinde "yazılı olması zorunluluğunun" da getirilmesi suretiyle özel bir önem atfedilmektedir.
d) Arabuluculuk Faaliyetine Başvuru Zorunluluğu İle İlgili Olarak :
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesinin 1. Fıkrası, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır."
Anılan Kanun hükmü kapsamında; ticari dava niteliğinde bulunan ve konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarının ikamesi öncesinde arabuluculuk faaliyetine başvurulmuş olması, yine bir "dava şartı" olarak düzenlenmiş olup; anılan arabuluculuk faaliyeti yerine getirilmeksizin dava ikamesi halinde de; davanın, dava şartı yokluğundan (usulden) reddi gerekmektedir.
Bu kapsamda detaylı olarak irdelenme yapılması gerekirse; "sigorta kuruluşlarına yönelik ikame olunan işbu davaların", 6102 Sayılı Kanun kapsamında "mutlak ticari dava" olarak düzenlenmekte olması ve "tazminat taleplerinin" de 6102 Sayılı Kanunun 5/A maddesi kapsamında "arabuluculuk faaliyetine tâbi" olarak belirtilen dava türlerinden olması hususları birlikte değerlendirildiğinde; sigorta kuruluşlarına yönelik ikame edilen tazminat davalarının, "mutlak ticari dava" niteliğinde bulundukları ve bu doğrultuda "arabuluculuk dava şartına tâbi" oldukları anlaşılmaktadır.
Arabuluculuk faaliyetine başvuru zorunluluğu; sadece "sigorta şirketlerine yönelik ikame olunan tazminat davaları özelinde getirilmiş bir düzenleme olmayıp"; genel mahiyette, ticari dava niteliğinde bulunan ve konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarının ikamesi öncesinde, tarafların (yargılama yoluna başvurmadan önce) kendi aralarında sulh olabilmelerine son bir kez imkan tanınması amacıyla hüküm altına alınmıştır ve bu kapsamda mevzuatımızda da açıkça belirtilen gerekçelerle, nev'i şahsına münhasır teknik nitelikler taşımaktadır.
Bu kapsamında arabuluculuk faaliyetinin amaçları (6325 Sayılı Kanun'un 2/b maddesinin de dikkate alınması suretiyle) aşağıda belirtildiği şekilde sıralanabilir:
i. Uyuşmazlıkların; "uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla", yargı kararlarından ziyade tarafların ortak iradeleri ile çözüme kavuşturulması;
ii. "Sistematik teknikler uygulanarak", tarafların görüşmesi ve müzakerelerde bulunması amacıyla "bir araya getirilmeleri",
iii. Tarafların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için "aralarında iletişim sürecinin kurulmasının sağlanması",
iv. Tarafların çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması hâlinde "çözüm önerisi de getirilebilmesi",
v. Yargı Makamlarının iş yoğunluklarının azaltılması,
e) Arabuluculuk Dava Şartı ile Sigorta Kuruluşuna Başvuru Şartının Mukayesesi:
Yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda; hem (2918 Sayılı Kanun'un 97. maddesinde düzenlenen) "Sigorta Kuruluşuna Yazılı Başvuru" şartının; hem de (6102 Sayılı Kanun'un 5/A maddesinde düzenlenen) "Arabuluculuk Faaliyetine Başvuru" şartının; birbirlerinden farklı amaçlarla ve münferiden düzenlenen (amir) mevzuat kapsamında hüküm altına alınmış dava şartları niteliğinde iki farklı müessese oldukları anlaşılmaktadır.
Neticeten;
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesinde düzenlenen Sigorta Kuruluşlarına Yazılı Başvuru Zorunluluğu; taraflar arasında, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla uzlaşı sağlanması veya sistematik teknikler kullanılması suretiyle tarafların bir araya getirilmesi yahut tarafların arasında iletişim kurulmasının sağlanması ve hatta tarafsız 3. kişi tarafından çözüm önerileri getirilmesi vb. amaçlar taşımamakta olup; aksine sigorta kuruluşlarına (asgari 15 gün tanınması suretiyle), zarar görenin talebinin değerlendirilebilmesi imkanı tanınmasına yönelik bir düzenlemedir. Bu kapsamda amaç; tarafların bir araya getirilerek uzlaştırılması olmayıp, talep hususunda salt sigorta kuruluşlarına değerlendirme imkanı tanınmasıdır. Bunun yanı sıra sigorta kuruluşlarına başvuruların "yazılı" olması zorunluluğu da bir "geçerlilik şartı" olarak, ilgili mevzuatımıza eklenilmiştir.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi kapsamında düzenlenen Arabuluculuk Dava Şartı ise; sigorta kuruluşlarına herhangi bir değerlendirme imkanı tanınması vb. amaçlar taşımamakta olup; aksine tarafların, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla ve sistematik teknikler kullanılması suretiyle bir araya getirilmesi ve tarafların uzlaşamamaları halinde tarafsız 3. kişi tarafından çözüm önerileri getirilmesi amaçlarına hizmet etmektedir ve anılan düzenlemede sigorta kuruluşlarına "asgari 15 gün süre tanınması" zorunluluğu da bulunmamaktadır.
Bu doğrultuda; yukarıda belirtilen "her iki dava şartının", birbirlerinden farklı amaçlarla ve münferiden düzenlenen (amir) mevzuat kapsamında hüküm altına alınmış dava şartları niteliğinde iki farklı müessese olmaları nedeniyle; her iki şartın da münferiden yerine getirilmiş olması gerekmektedir.
f) Asıl ve Birleşen Davalarda Durum :
Mahkememiz nezdinde ikame edilen asıl davanın, maddi tazminat talebi olduğu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi kapsamında belirtilen "sigorta şirketine yazılı başvuru evrakının" Mahkememize sunulmamış olduğu; birleşen davanın ise bakiye maddi tazminat ve manevi tazminat taleplerinden ibaret olduğu ve maddi tazminat yönünden (asıl dava kapsamında tespit edilmiş olmakla) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi kapsamında belirtilen "sigorta şirketine yazılı başvuru evrakının" Mahkememize sunulmamış olduğu; manevi tazminat talebi yönünden ise 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi kapsamında belirtilen "arabuluculuk yoluna başvuru" şartının, davacı tarafından yerine getirilmemiş olduğu anlaşılmakla; asıl ve birleşen davaların her ikisinin de, dava şartı yokluğundan münferiden reddine dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM
A) ASIL DAVADA HÜKÜM :
Mahkememiz nezdinde açılan asıl davada; 2918 Sayılı Kanun'un 97. maddesi uyarınca, dava ikamesi öncesinde davalı sigorta şirketine başvurulmadığı (kendilerine tanınan kesin süre içerisinde delil sunulmamakla birlikte celse talikine sebebiyet verildiği) ve bu doğrultuda dava şartı noksanlığı bulunduğu anlaşıldığından; davanın USULDEN REDDİNE;
B) BİRLEŞEN DAVADA HÜKÜM:
Mahkememiz nezdinde açılan birleşen davada; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A. maddesi uyarınca, arabuluculuk şartının yerine getirilmediği ve bu doğrultuda dava şartı noksanlığı bulunduğu anlaşıldığından; davanın USULDEN REDDİNE;
C) KARAR VE İLÂM HARCI :
a) Asıl Dava Yönünden;
i) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40.-TL. peşin harç ve 615,40.-TL başvurma harcı toplamı olan 1.230,80.-TL harcın, davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
ii) Harçlar Kanunu uyarınca davacı taraftan tahsil olunan 60,80.-TL vekalet harcının, davacı üzerinde BIRAKILMASINA;
b) Birleşen Dava Yönünden;
Harçlar Kanunu uyarınca tahsil olunan 615,40.-TL peşin harç, 615,40.- TL başvurma harcı ve 87,50.-TL vekalet harcından ibaret toplam 1.318,30.-TL harcın, davacı üzerinde BIRAKILMASINA;
D) YARGILAMA GİDERİ VE GİDER AVANSI :
a) Asıl Dava Yönünden;
i) Davacı tarafından yatırılmış bulunan yargılama giderlerinin, davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
ii) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 3.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin, davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
iii) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde; HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
b) Birleşen Dava Yönünden;
i) Davacı tarafından yatırılmış bulunan yargılama giderlerinin, davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
ii) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde; HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
E) VEKÂLET ÜCRETİ :
a) Asıl Dava Yönünden;
Davalının, kendisini vekil ile temsil ettirdikleri anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2. maddesi uyarınca (dava değeri olan 100,00.-TL üzerinden hesaplanan) 100,00.-TL vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE;
b) Birleşen Dava Yönünden;
i) Maddi Tazminat Talebi Yönünden:
Davalının, kendisini vekil ile temsil ettirdikleri anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2. maddesi uyarınca (dava değeri olan 100,00.-TL üzerinden hesaplanan) 100,00.-TL vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE;
ii) Manevi Tazminat Talebi Yönünden:
Davalının, kendisini vekil ile temsil ettirdikleri anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2. maddesi uyarınca (dava değeri olan 75.000,00.-TL üzerinden hesaplanan) 30.000,00.-TL vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE;
Dair; tarafların yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde; (Mahkememiz'e veya istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine dilekçe sunmak ya da tutanağa geçirilmek koşuluyla Zabıt Katibine sözlü beyanda bulunmak suretiyle) HMK'nın 345. maddesi uyarınca ... İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. 16/05/2025
...
Gerekçeli Karar