T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/295 Esas - 2025/642
TÜRK MİLLETİ
Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/295
KARAR NO : 2025/642
...
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 19/04/2016
KARAR TARİHİ : 19/09/2025
KARAR Y.TARİHİ : 07/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan "Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
1. Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkil Kuruluş ... ile ..., üç faz olarak ihalesine çıkılan ... ...Doları bedelle ihale edildiğini, söz konusu yapım işinin sözleşmesinin 01.11.2005 tarihinde imzalanarak yapım çalışmalarına başlanıldığını, hattın geçici kabulünün 05.07.2007 tarihinde yapılarak işletmeye alındığını, kesin kabulünün ise 19.11.2009 tarihi itibariyle yapıldığını, boru hattının halihazırda işletmesinin devam ettiğini, ... ve deniz boru (offshore) hatlarının tasarım, işletme ve bakım standartlarında (DNV) belirlenen kriterlere göre, deniz boru hatlarını etkileyen/etkilemiş ve risk teşkil edebilecek etkenlerin belirlenmesi ve bu etkenlerin giderilmesi amacıyla, belirli periyotlarda inceleme çalışmaları yapıldığını, bu amaçla, 2007 yılında işletmeye alınan ... Hattının 36" çapındaki 17.182 metre uzunluğundaki ...kısmı için 2013-2014 yıllarında Derinsu Firması yükleniminde görsel inceleme çalışmaları yaptırıldığını, yapılan bu incelemelerde özetle, gemi trafik hattı içerisinde ve demirlemeye yasaklanmış bölgede kalan boru hattının Kp, 10+000 - Kp. 16+000 arasındaki yaklaşık 6000 Metre (5898 m) uzunluğundaki kısmında, açılan kanal içerisinde borunun üstünün kapatılmadığının, bu bölge içerisinde kalan bazı kesimlerde geri dolgu amaçlı sahaya getirilen taş dolgu malzemenin sualtında kanal dışında ve/veya kanal içerisinde ama boru battı kenarında istiflendiği ayrıca söz konusu bölgede kanal içerisinde olan boru hattı altında, borunun askıda kalabilecek mesafesi olarak tanımlanan serbest boşluk (freespan) limitlerini aşan ve desteklenmesi gereken 8 adet serbest boşluk bulunduğunun, söz konusu Kp.10-16. km.1er arasındaki gemi trafik hattında ve demirlemeye yasak olan bölgede kanalın geri dolgu malzemesi ile doldurulması ve serbest boşlukların da desteklenmesi gerektiğininmüvekkili kuruluşa rapor edildiğini, söz konusu tespiti müteakip davalı İş ortaklığına yazı yazılarak, yaptığı boru hattının önemli bir kısmının, Sözleşme ve ihale Şartname hükümleri ile bilim ve fenne aykırı olacak şekilde korunmasız olarak açık bırakıldığı belirtilerek, yüksek akıntı altında üzeri açık bir şekilde ve gemi hattı trafiği içerisinde korunmasız bırakılan boru hattına ilişkin eksiklik ve ayıpların giderilmesinin talep edildiği, ancak söz konusu talebin davalı iş ortaklığı tarafından kabul edilmediği, davalı İş Ortaklığının sözleşmeye aykırı olarak ifa ettiği iş nedeniyle müvekkili Kuruluşun maruz kaldığı zararın 4.140.000,00 EURO olduğunu, yüklenicinin Sözleşme ve sair ilgili ihale dokümanlarında yer alan düzenlemelere aykırı hareket ettiğini, yüklenici firmanın sözleşmeye uygun ifa için gerekli bilgiye sahip olması gerektiğinden, boru hattının işletme süresince farklı deniz koşullarında dahi üzerinin örtülü kalacak şekilde inşasının gerektiği, yapım işi projesinin temel mühendislik çalışmalarının ...firmasına yaptırıldığını, anılan çalışmalar kapsamında hazırlanan teknik şartname ve sair teknik dokümanların, iş bu yapım işine ilişkin ihalenin teknik dokümanlarını oluşturduğu, tüm dokümanların yükleniciye teslim edilmiş olup, yüklenicinin bu belgelerle yetinmeyip detay mühendislik çalışmaları kapsamında gerekli tüm çalışmaları yapmakla yükümlü olduğunu, bu nedenle yüklenici firmanın, hattın zaman içerisinde üzerinin açılması veya bölgede çok şiddetli dip akıntılarının olması gibi tehlikelere karşı koruyucu önlemleri almakla yükümlü olduğu, ayrıca gömme derinliği olarak belirlenen 1,2 metrenin bu tip risklere karşı seçilmesinin de yüklenicinin görev kapsamı ve sorumluluk sınırları içerisinde yer aldığını, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin İhale dokümanı ve taraflar arasında akdedilmiş olan Sözleşme incelendiğinde farklı deniz koşulları, mevsimlik değişimler ve zemin hareketleri halinde dahi, dava konusu boru hattının üstünün minimum seviyede örtülü kalması gerektiğinin açıkça görüleceğini, ancak, söz konusu boru hattının esasen 50 yıllık bir ömür için tasarlanarak yaptırılmış olmasına rağmen, kesin kabulün yapıldığı tarihten sonra “.... Genel Müdürlüğü (...) ... Yapımı ve İşletilmesine Dair Teknik Emniyet ve Çevre Yönetmeliği” hükümleri çerçevesinde Müvekkil Kuruluş tarafından kontrole tabi tutulduğu ve bu kontrolün Derinsu Firmasına yaptırıldığı, Derinsu firması tarafından yapılan incelemeler neticesinde, ......nin gemi trafik hattında ve demirlemeye yasak olan bölgede bulunan 5898 metrelik kısmının, sözleşmeye ve projelere aykırı bir şekilde üzerinin açık olduğunun tespit edilerek, bu durumun yüklenicilere bildirildiğini, sözleşmeye aykırı ifa nedeniyle yüklenicinin sorumluluğunun şüphesiz olduğunu, dava konusu işin üçüncü taraf kontrol teşkilatı nezaretinde ifa edildiğini, ...’ın kesin kabulü yapmak suretiyle eserin eksiksiz olarak yerine getirildiğini teyit ettiğini, bu nedenle işin kesin kabulünün yapılmasından sonra dava konusu sorunlardan sorumlu tutulamayacağı yönündeki iddiaların kabulünün mümkün olmadığını, davalıların, dava konusu işin malzeme seçimi ve montajı konularında davalı şirketlerin inisiyatifinin bulunmadığını, yüklenicinin kendisine verilen modele uygun bir eser meydana getirme borcunun olduğu ve bu modelden ileri gelen kusurlar nedeniyle hak iddia edilemeyeceği yönündeki iddiaların kabulünün mümkün olmadığını belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 4.140.000,00 EURO’nun, 07.12.2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa uyarınca işletilecek yabancı para faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
2. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; taleplerini 13.592.025,00.- Euro’ya yükselttiklerini bildirmiştir.
II-SAVUNMALAR
3. Davalı ... Ortaklığı arasında, .... 6.1 maddesi uyarınca, bu Sözleşmenin anahtar teslimi, götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak işin tamamı için akdedildiğini, karşı tarafın 15 (onbeş) yıllık zamanaşımı iddiasının mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu, zira 13.01.2010 tarihinde işin kesin kabul işlemlerinin yapılmasını müteakip “Kesin Kabul”ün onaylandığını, devamında, kesin kabulün yapılması neticesinde de İş Ortaklığı’na ait kesin teminat mektuplarının 16.02.2010 tarihinde iade edildiğini, 16.11.2007 tarihinden bu yana ticari gaz arzında bulunan işbu hattındavacı ... tarafından kullanılmakta olduğu, geçen süre içerisinde işletmesi davacı ... uhdesindeki bir hatla ilgili 9 yıl sonra böylesi iddialarda bulunulmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, boru hattının sözleşmeye ve projeye uygun yapıldığını, Sözleşmenin 6. maddesi ifade bulduğu üzere “Anahtar Teslimi Götürü Bedel” esasına göre bağıtlanan sözleşmenin eki olan “...olarak öngörülen “Post-Trench” bölgesinin; İş Ortaklıkları tarafından hazırlanan uygulama projeleri ve detayları çerçevesinde Kp:9+196-15+125 arasında uygulanmak üzere “5929mt” olarak öngörüldüğünü, konuya ilişkin tüm proje, survey ve raporlamalarının; ... DNV, Onaylı 3.... tarafından incelenmesi sonrasında “Onay İmzalı” olarak davacı yana sunulduğunu, onaylı “... 09.02.2007 tarih ve 4021 sayılı yazısında tavsiye edilen 831 mt’lik ilave ... imalatı haricinde (17.05.2007 tarih ve 197 sayılı müvekkili şirket yazısında belirttikleri üzere sözkonusu ilave imalatın Sözleşme madde 6-19-25 hükümlerine göre değerlendirilmesi talebinin davacı yan tarafından uygun görülmediği için yapılmadığını, kalan tüm “Post-Trench” imalatları ile 15.01.2007 Tarih ve 173 sayılı müvekkili şirket yazısı ekinde yer alan ROV-Video Görüntülemesi doğrultusunda tanzim edilen raporlama çerçevesinde öngörülen “...” imalatlarının tamamının onaylı alt yüklenici ...) firması tarafından DNV onaylı olarak 14.12.2006 tarih ve 177 sayılı müvekkili şirket yazısı ekinde sunulan; - ... Prosedürlerine uygun olarak yapıldığını, yüzey destek ekipmanlarının konumlama-gözlemleme ve gerektiğinde dalış desteğinin iş ortaklıkları tarafından verildiğini, iş kapsamında İş Ortaklığı taahhüdü bünyesinde yapılan tüm deniz aktivasyonları ile imalatların takibi amacıyla;“... ... ve İş Ortaklığı”katılımıyla bir “ Proje Koordinasyon-Denetim Kurulu” teşkil edildiği, buna ilaveten yapılan özgün aktivitelerin proje, prosedür ve bitmiş imalat rapor onayları için, ... tarafından da onaylanan; ... projenin ve yapılan tüm imalatların ... olarak görev yaptığı ve bahse konu imalatlar ile “İş Kapsamı” içerisinde yer alan herbir aktiviteyi ... A.Ş. Saha Kontrol Teşkilatı ile birlikte denetlediği, proje ve şartname hükümleri çerçevesinde “ESERİN” eksiksiz olarak yerine getirildiğini teyit ettiklerini, İş Ortaklığınca Sözleşme’nin tüm unsurlarının tamamlanarak Kontrol Teşkilatları ve ...’ın katılımıyla 05.07.2007 tarihinde Geçici Kabulün, iki yıllık yasal “Garanti-Bakım Dönemi“ sonrasında ise 19.11.2009 tarihinde gecikmeli de olsa Kesin Kabul İşlemlerinin “....“ ikmal edildiğini, projelerinin; sözleşme ve eki şartnameler ile Uluslararası ...standartlarına uygun olarak tamamlandığı hususunun, referans olarak kullandıkları ve...” yazan ve uygulamaya koyan ... başta olmak üzere tüm 3. Taraf Denetim ve Gözetim Firmaları ile davacı yan ... tarafından kabul ve teyit edilerek imza altına alındığı, dünyanın en şiddetli “Dip akıntılarından”birine sahip olan ve çok yoğun deniz trafiği yaşandığı bilinen bu bölgede; işin tamamlanışından 9 yıl sonra yapının fen ve sanat kurallarına uygun yapılmadığı/hileli malzeme kullanıldığından bahsedilmekte ise başta davacı ... yetkililerinin tüm aşamalara imza koymaması, eksik ve hatalı bir üretim varsa geçici ve kesin kabulünün yapılmaması gerektiğini belirterek; davanın öncelikle zamanaşımından, bunun mahkemece kabul edilmemesi durumunda ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
4. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu talebin hak düşürücü süreye uğramış olup, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, taşınmaz yapılardaki eserlerde zamanaşımı süresinin 5 yıl olarak düzenlendiğini, dava konusu projenin 2007 yılında İş Ortaklığı tarafından tamamlanmış olup, 29.08.2007 tarihinde “Geçici Kabul” onayını aldığı, 13.01.2010 tarihinde işin kesin kabul işlemlerinin yapılmasına müteakip “Kesin Kabul”ün onaylandığı, Kesin Hakediş Onay Tarihi 10.10.2007'dir ayrıca İş Ortaklığı’na ait kesin teminat mektuplarının 16.02.2010 tarihinde iade edildiği,. ... s. kararına göre de zamanaşımı süresinin kesin hesabın onaylandığı tarihten itibaren başlayacağını, her halükarda, bu süre de geçmiş bulunduğundan davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin, davacının ve davacının atadığı üçüncü taraf kontrol teşkilatının nezareti altında ve onların talimatları uyarınca sözleşme kapsamındaki edimlerini ifa ettiğini, yanı sıra malzeme seçimine ve nasıl montaj yapılacağına davacının karar vermiş olup, müvekkilinin bu hususta inisiyatifi bulunmadığını, davacının eserin tamamlanıp teslim edilmesine kadar olan her aşamada bilgi sahibi olup, edimlerin davacının belirlediği projeye uygun olarak yerine getirildiğini, davacı ...’ın, müvekkilinin kusuruna dayanamayacak kadar yetkin ve konunun uzmanı olan bir firma olduğu ve müvekkilinin, uzman davacı nezaretinde ve onun talimatları dışına çıkmaksızın edimi ifa ettiğini, müvekkili Şirketin üstlendiği edimi, sözleşmeye, fen ve sanat kurallarına, standartlara, teknik icaplara uygun bir şekilde, davacının projenin her aşamasındaki nezareti dahilinde ifa ettiğini, tesisin 9 yıl boyunca sorunsuz olarak çalıştığını ve davacıya gelir sağladığını, bu nedenle davacının şu aşamadaki taleplerinin yersiz olup iyiniyet kuralları ile bağdaşmadığını, taraflar arasındaki Sözleşmenin 6. maddesinde ifade bulduğu üzere “Anahtar Teslimi Götürü Bedel” esasına göre bağıtlanan sözleşmenin eki olan “ ...olarak öngörülen “... bölgesinin; müvekkili Şirketin ortağı olduğu İş Ortaklığı tarafından hazırlanan uygulama projeleri ve detayları çerçevesinde Kp:9+196-15+125 arasında uygulanmak üzere “5929 mt” olarak öngörüldüğü, konuya ilişkin tüm proje, survey ve raporlamalarının; ... Firması KW, ....” bölgesine ilaveten... 09.02.2007 tarih ve 4021 sayılı yazısında tavsiye edilen 831 mt’lik ilave ... imalatı haricinde (17.05.2007 tarih ve 197 sayılı müvekkili şirket yazısında belirtildiği üzere; sözkonusu ilave imalatın Sözleşme madde 6-19-25 hükümlerine göre değerlendirilmesi talebinin davacı yan tarafından uygun görülmediği için yapılmadığı) Kalan tüm “... imalatları ile 15.01.2007 tarih ve 173 sayılı müvekkil şirket yazısı ekinde yer alan ... doğrultusunda tanzim edilen raporlama çerçevesinde öngörülen ...” imalatlarının tamamının; onaylı alt yüklenici ...rması tarafından DNV onaylı olarak 14.12.2006 Tarih ve 177 sayılı müvekkil şirket yazısı ekinde sunulan; ... prosedürlerine uygun olarak yapıldığını, Sözleşme terminolojisine uygun olarak ifade ettikleri hususların esasen tam da İdarenin yapılmadığını iddia ettiği imalatların yapıldığını, deniz dibi kanalının kontrol edildiğini, geri dolgusunun da yapıldığını belirlediğini, yüzey destek ekipmanları konumlama-gözlemleme ve gerektiğinde dalış desteğinin müvekkil Şirketin ortağı olduğu İş Ortaklığı tarafından verildiğini, yapılan imalata yönelik olarak “Trenching” makinasının boru hattı üzerine konumlanması örneğinin (Ek-B) olarak sunulduğu, geriye kalan işinsözkonusu makinanın boru hattı üzerinde ilerleyip basınçlı hava ile boru hattının altını boşaltması ve istenilen derinliğe gömmesi işleminden ibaret olduğunu, bu imalatların yapılmamış olduğu iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, aksi halde boru içerisinden gaz akışının gerçekleşmesinin mümkün olmadığını, “...Yapım İşi” projesinin ülkemizde yapılan yegâne ...Boru Hattı“ projesi olup, tamamen uluslararası standartlarda ve hemen her yapım kalemi birden fazla “...“ tarafından denetlenerek icra edildiği, tüm bu ekiplerin yanısıra “... Saha Kontrol Teşkilatı”nın da proje sürecinde her imalatı yerinde denetlediğini, İş Ortaklığı’nın bahse konu sözleşme ve inşaat kapsamında üstüne düşen tüm edimleri eksiksiz ve de kusursuz ifa ettiğini, eksiksiz ve kusursuz yapılan bu iş dolayısıyla geçici kabul ve de akabinde kesin kabul gerçekleştiği, söz konusu kabullerinİdare tarafından onaylandığını belirterek; davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
5. Taraflar arasında 24.10.2005 tarihli bir sözleşme akdedildiği hususunda çekişme bulunmamaktadır.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
6. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı ... ile davalıların oluşturduğu iş ortaklığı arasında akdedilen sözleşmeye konu doğalgaz boru hattınının ... 10 ile 16 km'sinde yapılan boru döşeme ve kapatma işlerinin sözleşmede kararlaştırılan şekilde yapılıp yapılmadığı, eksik ve ayıplı iş olup olmadığı, bulunması halinde bunların sözleşmeye uygun hale getirilmesi için uğranılan bir zararın bulunup bulunmadığı, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı noktalarında toplanmaktadır.
IV-DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
7. Dava, davacı ile davalı iş ortaklığı arasında akdedilen eser sözleşmesine dayalı olarak edimin sözleşmede kararlaştırılan şekilde yerine getirilmemesi nedeni ile uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
8. Mahkememizce 15.06.2023 tarihinde Davanın kısmen kabulüne, davacının dava tarihinde talep etmiş olduğu tutar olan 13.334.112,00.-TL (4.140.000,00.-EURO karşılığı) tazminatın temerrüt tarihi olan 07.12.2015 tarihinden bakiye tutar olan 16.183.643,55.-TL’nin ıslah tarihi olan 15.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar verildiği, taraf vekilleri tarafından işbu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, mahkememiz kararının ..., sayılı kararı ile HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına dair karar verildiği, kaldırma kararı sonucu dosyanın... Esasına kaydedildiği ve taraf vekillerine karar ilamı ile duruşma günü tebliği akabinde davacı vekili tarafından... ilamına yönelik temyiz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.
9. ... tarafından, dairelerince verilen Ek Karara karşı davacı vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuş olması sebebiyle dosyanın taraflarına gönderilmesinin talep edildiği, bunun üzerine mahkememizin... E, sayılı dosyasının ... gönderildiği görülmekle, mahkememizin... E, sayılı dosya esasının kapatılmasına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
VI-HÜKÜM
1-Mahkememizin ... E, sayılı dosya esasının kapatılmasına,
Dair tarafların yokluğunda, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda KESİN olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/09/2025
...
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"