T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2026/242 Esas - 2026/347
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/242 Esas
KARAR NO : 2026/347
HAKİM : .....
KATİP : .....
DAVACI : ...
DAVALILAR : 1- .....
2- .....
3- ... - .....
4- .....
5- ...
DAVA : Tespit
DAVA TARİHİ : 17/03/2026
KARAR TARİHİ : 04/05/2026
KARAR Y.TARİHİ : 21/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davanın yapılan açık yargılaması sonucunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
Davacı şirket yetkilisi dava ve 24.04.2026 havale tarihli dilekçesinde özetle; davalı ... Ltd. Şti. Davacı şirketin ait ... Ltd.Şti. İle organik bağla devam ettiğini, davacı şirketin davalıları ana müşterileri olan ... ..Şti.'ni kandırmak için 09.11.2009 da olduğu maddi - manevi - ticari tüm değerlerini sözleşmeli işçileri olan davalı gerçek kişilerin resmiyette şirket müdürü gibi gösterildiğini, davacı şirketin kaynakları kullanılarak davalı ... Ltd. Şti.'nin kurulduğunu, davalı şirket ve davalı şirketin organik bağ ile devamı olduğunu, mutlak ve muvazaa ile kurultuğunu ve davalı ... ile ... şirketini davacıya ait aynı firma olduğunu belirterek taraf gerçek kişilerden, ... - ... ile ... arasında mutlak muvazaa ve /veya danışmanlık anlaşmasının olup olmadığının tespiti, taraf tüzel kişilerin ... Ltd.Şti. İle ... Ltd.Şti. Arasında organik bağ olup olmadığının tüzel kişilik perdesinin dikey ve çapraz kaldırılarak tespiti, taraf tüzel kişilerinin 2008-2014 yılları arasında resmi defter, mizan, banka ve ... kayıtları celp edilerek mali durumları ve mal varlıklarının araştırılması, taraf gerçek kişilerin 2008-2014 yılları arasında banka ve ... kayıtlarının celbi ve Masak araştırılması yapılarak mal varlıklarının tespitinin yapılmasını talep ve dava etmiştir.
II-SAVUNMALAR
Dava dilekçesi bu aşamada tebliğe çıkarılmamıştır.
III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.
IV- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
Dava, tespit istemine ilişkindir.
Davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesi uyarınca dava şartıdır. Dava şartları kamu düzeninden olup, yargılamanın her aşamasında resen gözetilmelidir.
Mahkemeden istenilen hukuki korunmaya göre davalar; eda davaları, tespit davaları ve inşai davalar olarak ayrılmaktadır.
Eda davalarında; bir şeyin yapılması, bir şeyin verilmesi veya bir şey yapılmaması istenmekte iken; inşai (yenilik doğuran) davalar ile var olan bir hukuki durumun değiştirilmesi, kaldırılması veya yeni bir hukuki durumun yaratılması istenir. İnşai (yenilik doğurucu) davanın kabulü ile yeni bir hukuki durum yaratılır ve hukuksal sonuç genellikle bir yargı kararı ile doğar.
Tespit davaları ise, 6100 sayılı Kanun'un 106. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan madde uyarınca, tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir.
Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararının bulunması gerekir. Anılan dava türünde, eda davasından ve inşai davadan farklı olarak, davacının böyle bir menfaatinin bulunduğu varsayılmaz. Tespit davasında davacı, kendisi için söz konusu olan tehlikeli veya tereddütlü durumun ortaya çıkaracağı zararın, ancak tespit davası ile giderilebileceğini kanıtlamalıdır. Çünkü tespit davası, hukuki bir durum ya da hak, henüz inkar ya da ihlal edilmeden, yani herhangi bir zarar doğmadan açılabildiğinden, menfaatin doğmuş ve güncel olması gereğinin bir istisnası olarak ortaya çıkmıştır.
Davacının, hukuki ilişkinin derhal tespitinde menfaatinin (hukuki yararının) varlığı için öncelikle, davacının bir hakkı veya hukuki durumunun güncel (halihazır) ve ciddi bir tehditle karşı karşıya olması gerekir. Bu tehdit çoğunlukla davalının davranışları ile ortaya çıkar. Bu tehdidin davacı için bir tehlike oluşturabilmesi, bu tehdit nedeniyle, davacının hukuki durumunun tereddüt içinde olmasına ve bu hususun, davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunmasına bağlıdır (.....'nun 01.02.2012 tarihli ve 2...... sayılı kararı).
Bu doğrultuda, davacının bir hakkı veya hukuki durumu güncel bir tehlike ile tehdit edilmiş olmalı; bu tehdit nedeniyle, davacının hukuki durumu tereddüt içinde olmalı ve bu husus davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunmalı; yalnız kesin hüküm etkisine sahip olup, cebri icraya yetki vermeyen tespit hükmü, bu tehlikeyi ortadan kaldırmaya elverişli olmalıdır. Davacının tespit davası ile istediği hukuki koruma, diğer dava çeşitlerinden birisi ile sağlanabiliyorsa, o zaman davacının tespit davası açmakta hukuki yararı yoktur. Bu şartların bulunmaması halinde tespit davası dinlenmez, davanın usulden (dava şartı yokluğundan) reddi gerekir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 22/05/2013 tarihli ve ..... ile 12/06/2013 tarihli ve ...... sayılı ile ..... Dairesinin 01/10/2020 tarihli ve ...... sayılı kararlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir.
Somut olayda; davacı yan, dava ile tespitini yaptırmak istediklerini hususların, taraf gerçek kişilerden, ... - ... ile ... arasında mutlak muvazaa ve /veya danışmanlık anlaşmasının olup olmadığının tespiti, taraf tüzel kişilerin ... Ltd.Şti. İle ... Ltd.Şti. Arasında organik bağ olup olmadığının tüzel kişilik perdesinin dikey ve çapraz kaldırılarak tespiti, taraf tüzel kişilerinin 2008-2014 yılları arasında resmi defter, mizan, banka ve ... kayıtları celp edilerek mali durumları ve mal varlıklarının araştırılması, taraf gerçek kişilerin 2008-2014 yılları arasında banka ve ... kayıtlarının celbi ve Masak araştırılması yapılarak mal varlıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiş olup, bu istem, olumlu tespit davası niteliğindedir. Eda davası açılması mümkün olan hallerde tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığından davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM :
1-Davanın, hukuki yarar yokluğu nedeniyle, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca, usulden reddine,
3-Masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
5-Alınması gerekli 732,00TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/05/2026
Katip .....
E-İmzalı
Hakim .....
E-İmzalı
Full & Egal Universal Law Academy