T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ANKARA
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/874
KARAR NO: 2021/439
DAVA: Tazminat (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 ...Hariç))
DAVA TARİHİ: 10/11/2017
KARAR TARİHİ: 29/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 ...Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı dilekçesi ile özetle; davalı şirket ile aralarında ikinci el araç alım satım konusunda 30/12/2015 tarihli sözleşme düzenlendiği, davalı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davalı tarafa 30/12/2015 tarihli sözleşmenin geçerlik koşulu olarak sözleşmenin 6. Maddesinde 73 aracın teslim şeklinin tespit edildiği, davalı tarafa gayrimenkul ipoteği verilerek nakit ödemenin öngörülen sürede yapıldığını, 11 adet bononun verildiğini, davalı tarafın araçlarını zamanında teslim etmediğini, Ankara ... Noterliği'nin 04/05/2016 tarih ve ... sayılı ihtarname ile davalının temerrüde düştüğünü, 29/03/2017 tarihinde zor kullanmak suretiyle yeni bir sözleşme ve senetler imzalatıldığını, 30/12/2015 tarihli sözleşme ile 600.000,00 TL nakit ve 200.000,00 TL ipotek bedelinin ödenmiş olmasına rağmen araçların teslim edilmediğini, davalı tarafa verilen senetlerin protesto ettirildiğini, taraf olduğu 30/12/2015 tarihli birinci sözleşmenin geçerliliği ile 29/03/2017 tarihli sözleşmenin iptali ve 30/12/2015 tarihli sözleşme müspet zarar ve nakit 600.000,00 TL değer kaybının talep edildiğini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 04/05/2016 tarihli temerrüt gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte zararlarının karşılanmasını belirterek şimdilik harca esas değeri 1.000,00 TL göstermek suretiyle dava açılmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı ile müvekkili arasında ilk olarak 30/12/2015 tarihinde ikinci el araç satış sözleşmesinin imzalandığı, müvekkilinin listede adı geçen 73 adet aracı 2.131.315,00 TL ödenmesi şartıyla teslim edileceğinin kararlaştırıldığının davacının peşinat ödemesinden sonra kalan kısmı için ilk taksiti 15/03/2016 tarihinde başlamak ve bu takip tarihini takip eden 10 ay boyunca her ay aynı tarihte ödenmek üzere 171.000,00 TL bedelinde 10 adet, 221.315,00 TL bedelinde 1 adet olmak üzere 11 senet verdiğini, davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine davacının teslim ettiği adi şirket ile müvekkili şirket arasında 29/03/2017 tarihinde yine tarafların mutabık kaldıkları protokol imzaladıklarını, bu dava ile iptalini talep ettiği bu protokolün konusunun davacı tarafından müvekkiline 550.000,00 TL ödenmesi halinde 25 adet minibüsün devredilmesi olduğunu, 29/03/2017 tarihli protokolü imzalayan tarafın alıcı olarak ... Oto kaşesi olduğunu, ...'ın protokole taraf olmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, senetler teslim alınır alınmaz protokol konusu 25 aracın davacıya devrinin gerçekleştirildiğini, ödemelerin yapılması sırasında protokolün geçersizliğinin iddia edilmesini kabul etmediklerini açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında araç satım sözleşmesi imzalandığını, davalının ödemeye rağmen sözleşmeye uygun olarak araçları teslim etmediğini belirterek sözleşmenin iptali ile davacı tarafın uğradığı müspet zararın tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar ... ile ... Otomotiv Paz. Ve Tic. A.Ş. Arasında 30/12/2015 tarihinde imzalanan 15 ana maddeden oluşan sözleşmenin ilgili madde hükümleri incelenmiş; madde 2 konu "İş bu sözleşmenin konusu ... Müşterileri tarafından ...'dan satın alınan araç bedellerinden mahsup edilmek üzere, ...'ya bırakılan ve sözleşmeye ekli listede adı geçen 73 adet aracın toplam 2.131.315,00 TL bedelle alıcıya satış ve teslimine ilişkindir."madde 4 ile tarafların hak ve yükümlülükleri düzenlenmiştir.
Protokol incelendiğinde; Alıcı ... ve ... Otomotiv A.Ş. Arasında 29/03/2017 tarihinde imzalanan 4 ana madde ile 25 adet aracın ruhsat bilgisini içeren ekten oluşan protokol hükümlerinde madde 2 konu"İş bu protokolün konusu ...'nın alıcıya 25 adet araç devir ve teslim etmesi karşılığında alıcının ...'ya toplam 550.000,00 TL değerinde ödeme yapmasıdır.
Protokolde konu 25 araç KDV dahil 550.000,00 TL bedelle alıcıya devredilecektir. İş bu protokolün taraflarca kabul edilip, karşılıklı olarak imzalanması ile birlikte yine taraflarca daha önce imzalanmış olan 30/12/2015 tarihli protokol daha önce üstlenilmiş olup da aşağıda belirtilen yükümlülükler dışında karşılıklı olarak feshedilmiş sayılacaktır.
Lakin 30/12/2015 tarihli protokol uyarınca ... tarafından alıcıya devredilmiş araçların alıcının uhdesinde kalmaya ve alıcı tarafından ...'ya ödenmiş olan 200.000,00 TL ve ... tarafından ... adına ...'ya ödenmiş olan 400.000,00 TL de ...'nın uhdesinde kalmaya devam edecektir. Taraflar bu hususlara ilişkin olarak birbirlerini karşılıklı olarak iş bu protokolün ifası ile birlikte ibraz etmiş sayılacaklardır şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.
Madde 4 ile tarafların hak ve yükümlülükleri düzenlenmiş; "...Alıcı 550.000,00 TL'lik ödemeler için içerisinde kefilde barındıracak senetleri iş bu protokolün imza tarihinde ...'ya teslim edecektir. Senet dökümü....iş bu protokolün imzalanması ve alıcının ödeme ve senetleri teslimi konusundaki taahhütlerini yerine getirmesi ile birlikte, ... 30/12/2015 tarihli protokol uyarınca almış olduğu toplam 1.931.315,00 TL tutarındaki senetleri alacıya iade edecektir. Alıcı yukarıda yazılı bulunan senetlerde herhangi birinin kısmen yada tamamen vadesinde ödenmemesi halinde hiçbir hükme ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın tüm senet borçları bakımından muacceliyet kesbedeceği, ... tarafından tüm senet borç miktarının yine hiç bir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın kendisinden talep ve tahsil edilebileceğini beyan kabul ve taahhüt eder." şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.
Tarafların ticari kayıt ve defterleri ile dosya üzerinde bilirkişi heyeti tarafından inceleme yapılarak rapor düzenlenmiş olup sunulan bilirkişi raporu ve itirazların değerlendirildiği ek bilirkişi heyeti raporu incelendiğinde; Davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin 2015 yılından öncesine dayandığı, Davacı ... (... Otomotiv) ile ... Otomotiv firmasının dava konusu sözleşme öncesi, araç satışı hususunda faaliyette bulundukları, ...’ın satışı yapılan araçlar için hizmet faturası düzenlediği, karşılığında ... Otomotiv firmasından yaptığı hizmete karşılık gelir elde ettiği, davaya konu olan 30.12.2015 tarihinde müştereken imzaladıkları İkinci El Araç Satış Sözleşmesi ile ticari ilişkilerine yeni bir boyut kazandırdıkları, Bu sözleşmeyle ... Otomotiv firması, ikinci el araçlardan 73 adedini ...’a satmayı taahhüt etmiş, ... ise bu satışa karşılık sözleşmenin imzalandığı tarihte 200.000,00 TL nakit ödemesi, bir o kadar İpotek verilmesi ve ilk taksiti 15.03.2016 tarihinde başlamak üzere takip eden 10 ay boyunca her ay 171.000’er TL'lik lO adet senet ile 11. Ayda 221.315,00 TL tutarlı bir senet olmak üzere toplam 1.931.315,00 TL tutarlı 11 adet senet verilmesi kayıt altına alındığı, ipoteğin 200.000,00 TL üzerinden yapılacağı, 18.01.2017 tarihli 1. Derece gayrimenkul ipoteği olacağı ve nakit ödemesi ile birlikte sözleşme tarihinde düzenlenmesinin bahse konu sözleşmenin geçerlik şartı olarak belirlendiği, sözleşme imzalanmasına rağmen peşinatın ödenmemesi ve/veya ipotek tesis edilmemiş ise sözleşmenin yürürlüğe girmeyeceği ve geçersiz olacağı hüküm altına alındığı, ticari defter kayıtlarının incelenmesinde, davacı ...'ın işletme defteri tuttuğu, bu defterlerde ödeme kayıtlarının yer almadığı, defter tutma tekniği gereği sadece gider ve gelir işlemlerinin deftere yazıldığı, bunun dışında alış-satış ve giderlerle ilgili kasaya giriş-çıkışları, bankaya yatırılan paralar ve bankadan yapılan ödemelerin, borçlanılan ya da alacaklanılan tutarlara ilişkin herhangi bir kayıt işlenmediği, görüldüğü kadarıyla, davacı ... tarafından dosyaya nakit ve banka hareketleri (2 adet dekont hariç) ile borçlanmak üzere verilen senetleri takip ettiği herhangi bir somut belge dava dosyasına ibraz edilmediği, bu nedenle, davacı taraf defterlerinde, sözleşme gereği yapılması gereken 200.000,00 TL ödemenin yapılıp yapılmadığı hususunda herhangi bir kayıt bulunmadığı, davacı tarafından dosyaya iki adet banka dekontu sunulduğu, bu dekontlardan birisinin ... Bankasına ait olduğu, 20.10.2016 tarihini taşıyan dekont ödemesinin ... tarafından 200.000,00 TL olarak yapıldığı, diğer dekontun ise Akbank’a ait olduğu, 11.11.2016 tarihini taşıyan dekontun ... tarafından 20.000,00 TL olarak ödendiğinin belirlendiği, bunların dışında davacı tarafından dosyaya sunulmuş başka bir ödeme belgesi ibraz edilmediği, davalı ... Otomotiv firması defter kayıtlarına göre, 30.12.2015 tarihli sözleşme kapsamında davacı ... tarafından 2. El Araç satışı için 19.10.2016-11.11.2016 tarihleri arasında 6 kalem üzerinden toplam 332.000,00 TL nakit ödemesinde bulunulduğu tespit edildiği, (... tarafından ... firması adına yatırılan 19.10.2016 tarihli 150.000,00 TL ödemenin 68.000,00 TL'sinin kendi adına aldığı araç için yapılan ödeme olduğu, geri kalan 82.000,00 TL’nin de ... adına tutulan cari hesabına kaydedildiği), ayrıca, teslim edilecek olan araçlar için düzenlenen senetlerin hiçbirinin ödenmediği, hepsinin protesto olduğu, bu tutarların ... adına tutulan hesaplarda iade işlemi yapılarak hesaplardan düşüldüğü, bu nedenle, sözleşme gereği 30.12.2015 tarihinde ödenmesi gereken 200.000,00 TL’nin 20.10.2010 tarihinde ödenmesi, yine sözleşme gereği düzenlenen 1.931.315,00 TL tutarlı 11 adet senedin hiçbirinin ödenmemiş olması sebebiyle davacı ...’ın edimini zamanında ve tam olarak yerine getirmediği, aynı şekilde, davalı ... Otomotiv firması da, sözleşme gereği, sözleşmenin imzalandığı ve ipotek tesis işlemlerinin tamamlandığı tarihte 24 adet aracın teslimini yapması gerekirken, teslim ettiği 5 adet araçtan 4 adedini Mart ayında, 1 adedini Nisan ayında davacıya fatura ettiği, dava dosyasında, peşin ödemenin Ekim 2016 ayında yapılması, sözleşmenin teminatı olan gayrimenkul ipoteğinin hangi tarihte verildiğine dair belirleyici somut bir belge olmaması ve Mart 2016 ayından itibaren ödenmesi gereken senetlerin ödenmemiş olması sebebiyle, davalının sözleşmeye dayalı edimini yerine getirmemesinin haklı sebeplere dayandığı düşünüldüğü, Bu şartlar içinde, davalının, 29.03.2017 tarihinde davacı ... ile 2. El Araç satışı kapsamında bir Protokol imzaladığı ve bu hususun da dava konusu içeriğinde yer aldığı görülmüştür. Söz konusu protokolde, ... Otomotiv firmasının davacıya 550.000,00 TL tutarında 25 adet araç satışını gerçekleştirmesi ve karşılığında toplam 550.000,00 TL’lik 4 adet senet alınmasına yönelik olduğu müşahede edilmiştir. Protokolde bahsi geçen araçların 29.03.2017 tarihinde davacı ...’a faturalarıyla birlikte teslim edildiği, bu araçlara ait kayıtların davacının işletme defterinde de kayıtlı bulunduğu, ancak, bu protokol gereği ... Otomotiv firmasına verilen senetlerin de diğer sözleşme kapsamında verilen senetler gibi ödenmediği, ödenmeyen senetler ile henüz vadesi gelmeyen senetlerin de icra takibine konu teşkil ettiği, raporun inceleme bölümünde ele alınıp özetlendiği gibi, davacı tarafından itirazda bulunularak icra takibinin durdurulması ve borçlu olunmadığının belirlenmesi yönünde yasal yollara başvurulduğu müşahede edildiği, davacının, protokol kapsamında davalı tarafından 29.03.2017 tarihinde kendisine teslim edilen 2. el araçları teslim aldığı ve içlerinden 11 adedini de sattığı hususunu İşletme Defterine işlediğinin görüldüğü, 2017 yılında satışı yapılan 12. aracın ilk sözleşme içinde yer alan araçlardan biri olduğu, bu itibarla, davacının ilk sözleşmede olduğu gibi ikinci olarak yapılan protokolde de edimini yerine getirmediği, senet ödemelerinin hiçbirini yapmadığı, buna rağmen ilk sözleşme gereği araç teslimi yapılmadığı ileri sürerek gelir kaybına uğradığını ileri sürmesinin, gerçeği yansıtmadığı, davalı taraf defter kayıtlarının incelenmesinde, ilk sözleşme öncesinden başlamak üzere satışı yapılmak üzere ... - ... Otomotiv adına 74 adet araç satışına aracı olmak üzere satış işlemleri gerçekleştirdiği, bu işlemler karşılığında davacı tarafa hizmet bedeli olarak ödemelerde bulunduğu, ... Müdürlüğüne ait ... Esas sayılı takip dosyası ile davalı ... A.Ş’nin, davacı ... aleyhine 30.10.2017 tarihi ile dava açma tarihi olan 05.12.201 tarihi arası için 1.079.369,31 bakiye için 149.603,54 TL avans faizi hesaplanmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde dava taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olup; uyuşmazlığın bu sözleşme gereğince bono ve nakit olarak verilen miktarın iadesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık satım sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Yukarıda ayrıntılı olarak anlatılan bilirkişi heyeti raporunda da belirtildiği şekilde; davacının işletme defteri tuttuğu bu defterlerde ödeme kayıtlarının yer almadığı; alış-satış ve giderlerle ilgili kasaya giriş-çıkışları bankaya yatırılan paralar ve bankadan yapılan ödemelere ilişkin herhangi bir kayıt işlenmediği; ayrıca dosyaya davacı tarafça nakit ve banka hareketleri borçlanmak üzere verilen senetleri takip ettiği herhangi bir belge sunulmadığı, sözleşme gereği yapılması gereken 200.000,00 TL ödemenin yapılıp yapılmadığı konusunda bir bilgi olmadığı, teslim edilecek olan araçlarla ilgili düzenlenen senetlerin hiçbirisinin ödenmediği, ... adına tutulan hesaplarda iade işlemi yapılarak düşüldüğü sözleşme gereği; 30/12/2015 tarihinde ödenmesi gereken 200.000,00 TL'nin 20/10/2016 tarihinde ödenmesi, yine sözleşme gereği düzenlenen 1.931.315,00 TL tutarlı 11 adet senedin hiçbirinin ödenmemiş olması nedeniyle davacı tarafın edimlerini zamanında ve tam olarak yerine getirmediği anlaşılmıştır.
Davalı ... Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş., sözleşmenin imzalandığı ve ipotek tesis işlemlerinin tamamlandığı tarihte 24 adet aracın teslimini yapması gerekirken 5 adet aracı teslim ettiği, davacıya fatura düzenlendiği, ödemenin Ekim 2016 da yapıldığı, sözleşmenin teminatı olan gayrimenkul ipoteğinin hangi tarihte verildiğine dair somut belge sunulmadığı, Mart 2016 tarihinden itibaren ödenmesi gereken senetlerin de ödenmemiş olması durumunda; davalının edimini yerine getirmemesi haklı nedenlere dayandığı; Davacı ve Davalı tarafın 29/03/2017 tarihinde 2. El araç satışı kapsamında bir protokol imzaladığı, protokolde davalı şirketin davacıya 550.000,00 TL tutarında 25 adet araç satışını gerçekleştirmesi ve karşılığında 4 adet senet olmasına yönelik olup, protokolde bahsi geçen araçların 29/03/2017 tarihinde davacı ...'a faturaları ile birlikte teslim edildiği ancak diğer senetler gibi ödenmediği, ödenmeyen senetler ile henüz vadesi gelmeyen senetlerin icra takibine konu edildiği, davacı tarafça yasal yollara icra takibinin durdurulması için başvurulduğu anlaşılmıştır.
Davalı ticari defter kayıt ve belgelere göre; ilk sözleşme öncesinden başlamak üzere ve satışı yapılmak üzere ...-... Otomotiv adına 74 aracın satışına aracı olmak üzere satış işlemleri gerçekleştirildiği, davacı tarafa hizmet bedeli ödemelerinde bulunduğu, davalı tarafından davacıya 29/03/2017 tarihinde teslim edilen 2. El araçları teslim aldığı, 11 adedini sattığı, işletme defterinde kayıtlı olduğu, 2017 yılında satışı yapılan 12. aracın da ilk sözleşme içinde yer alan araçlardan olup, davacı tarafın ilk sözleşmede ve ikinci olarak yapılan protokolde belirtilen senet ödemelerinin hiçbirisini yapmadığı, taraflarca imzalandığı çekişmesiz olan 29/03/2017 tarihli protokolün karşılıklı edim yükleyen sözleşme niteliğinde olduğu, protokolde takibe konu bonoların açıkça belirtildiği, protokolün karşılıklı edimler içermesi nedeniyle yerine getirilip getirilmediği, dolayısıyla takibe konu bono bedellerinin tahsilinin gerekip gerekmediği incelenmiş, teslim edilecek araçlarla ilgili düzenlenen senetlerin hiçbirisinin ödenmediği, davacının ilk sözleşmede olduğu gibi protokolde de belirtilen senet ödemelerini yapmadığı anlaşılmakla; araç teslimi yapılmadığı ileri sürülerek 30/12/2015 tarihli 1. Sözlemenin geçerliliği ve 29/03/2017 tarihli sözleşmenin iptali ile müspet zarar alacağının tahsili taleplerine ilişkin davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın reddine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 59,30 TL harçtan Mahkememiz veznesine peşin yatırılan 31,40 TL'nin mahsubu ile kalan 27,90 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı yararına AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine
Dair Davacı Vekili Av. ..., Davalı Vekili Av. ... yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/06/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.