T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2019/138 Esas
KARAR NO: 2021/24
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 15/03/2019
KARAR TARİHİ: 20/01/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/01/2021
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında sağlanan anlaşma gereğince, davalının ....parselde bulunan şantiyesine müvekkili firma tarafından hazır beton verildiğini, teslim edilen betonun tamamının sevk irsaliyesi ile davalıya teslim edildiğini, beton bedeline ilişkin müvekkil firma tarafından tanzim edilen faturalarında davalıya imzalı olarak teslim edildiğini, teslim edilen faturalara karşı davalının itirazının olmadığını, davalı şirketin, taraflar arasında yapılan anlaşma gereğince şantiye alanına teslim edilen betonun bir kısım bedelini ödediğini, 21/09/2018 tarihi itibariyle 1.360.714,37 TL'ye baliğ olan cari hesap borcunu müvekkil firmaya ödemediğini, müvekkil firma tarafından davalıya Ankara ....Noterliği'nin 21/09/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, davalı tarafından ihtarnameye cevap verilmediğini, bunun üzerine davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, dava şartı zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, anlaşmaya varılamadığını, buna ilişkin son tutanak düzenlendiğini belirterek itirazın iptali ile davalının %20' den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesi isteğinde bulunmuştur.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında 04/03/2017 tarihinde "Hazır Beton Satış Sözleşmesi" imzalandığını, sözleşmenin 4.1. ödeme şekli başlıklı maddesinin "1 aylık bir fatura bedelinin KDV hariç %50'lik kısmının cari hesapta bekletilmesi ve kalan kısmının 90 günlük çek ile ödenmesi, %50 bartır (daire karşılığı ödeme) oranına KDV dahil değildir. bartır da anlaşılmaması durumunda kaba inşaatın bitiminde kalan bakiyenin tamamı ödenecektir" hükmünde olduğunu, davacının sözleşmenin ilgili ödeme maddesindeki koşulları yerine getirmeden alacağın tümü üzerinden icra takibinde bulunduğunu, davalı firmanın sözleşmede belirtildiği gibi cari hesaba uygun şekilde 90 gün süreli çekler keşide ederek borcunun %50'sini bitamam ödediğini, davacının bakiye kalan %50 alacağa daire karşılığı ödeneceği açık hükmüne rağmen ve bu konuda herhangi bir talepte bulunmadan alacağın tümü üzerinden haksız icra takibi başlattığını, davacının Ankara ....Noterliği'nin 21/09/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 1.360.714,37 TL alacağı ve 24/12/2018 günlü icra takibi ile aynı bedelin tahsilini talep ettiğini, ancak taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin bu tarihten sonra da devam ettiğini, sözleşmenin 3.maddesinde toplam 25.000 m³ beton satışı yapılacağının açık bir şekilde yazıldığını, davalı firmanın halen yaklaşık 5.000 m³ beton alacağı bulunduğunu, davacının beton tedariki sürecinde sözleşmeye uygunluğuna bakılmaksızın birden çok kez dolar, faiz ve/veya piyasa fiyatlarını bahane ederek haksız ve usulsüz olarak sadece "fiyat farkı" ifadesi yazılmak suretiyle birçok fatura düzenleyerek tebliğ ettiğini, davalı firmanın söz konusu faturalardan 21/09/2018 gün ve 047789 sıra sayılı faturaya itiraz ettiğini ve Ankara ...Noterliği'nin 19/10/2018 ve 23/10/2018 günlü ihtarnameleri ile iade ettiğini belirterek, HMK 114/1-h maddesi gereği usulden reddine, aksi halde delillerin toplanmasının ardından davanın esastan reddi ile takibin iptaline, müvekkilinin zararına neden olacak nitelikte haksız fesih ve bağlı haksız icra takibi nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesi isteğinde bulunmuştur.
GEREKÇE :
Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında faturaya dayalı cari hesaba konu alacağın tahsili isteği ile girişilen icra takibine itirazın iptali isteğine ilişkindir.
... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı-alacaklı tarafından davalı-borçlu hakkında 1.360.714,37 TL asıl alacak, 61.064,39 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.421.778,76 TL alacağın tahsili isteği ile 24/12/2018 tarihinde ilamsız takibe geçildiği, ödeme emrinin tebliği üzerine yasal süresinde sunulan dilekçe ile borca itiraz edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davanın niteliği gereği arabuluculuğa tabi olup, tarafların katılımı ile toplantı yapıldığı ve anlaşmaya varılamadığına ilişkin 23/01/2019 tarihli son tutanağın düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Çankaya Tapu Sicil Müdürlüğü'ne yazılarak Alacaatlı Mah. 64452 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt örneği celp edilmiş, ... Vergi Dairesi'nden BA ve BS formları celp edilmiş, dosya üzerinde ve tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi heyeti 10/02/2020 tarihli raporlarında, davacı şirketin incelenen 2016, 2017 ve 2018 yılları ticari defterlerinin elektronik ortamda tutulduğunu ve aylık beratlarının usulünce ve zamanında verildiğini, 2018 yılı ticari defter ve kayıtlarında davalının 2017 yılından devreden 904.884,84 TL borcunun kayıtlı olduğunu, davacı tarafından davalı şirkete toplam 1.407.779,15 TL bedelli 69 adet fatura düzenlenerek davalı borcuna kaydedildiği, davalı şirkete 21/09/2018 tarih 22.749,36 TL bedelli fiyat farkı faturası düzenlenerek borcuna kaydedildiği, davalının borç kalemi toplamının 2.335.413,35 TL olduğunu davalı tarafından yapılan ödemeler ve iade toplamı 935.891,43 TL olup, taraflar arasındaki borç ve alacak kalemlerinin mahsubu sonucunda davacının takip tarihi itibariyle cari hesap alacağının 1.399.521,92 TL olarak kayıtlı olduğunu, davalı şirketin incelenen 2016 2017 2018 ve 2019 yılları defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin usulünce ve zamanında yapıldığını, 2018 yılı ticari defter kayıtlarına göre davacı şirketin 2017 yılından devreden 904.884,84 TL alacak bakiyesinin kaydedildiğini, davacı tarafından düzenlenen 69 adet fatura ile toplam 1.407.779,15 TL bedelli mal / hizmet satın alınarak davacı alacağına kaydedildiğini, davacının alacak kalemi toplamının 2.312.663,99 TL olduğunu, davacı şirketin cari hesap borç toplamının 935.891,43 TL olup, borç alacak kalemlerinin mahsubu sonucunda davalının takip tarihi itibariyle cari hesap borcunun 1.376.772,56 TL olarak kayıtlı bulunduğunu, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca alacağın muacceliyetinin tespiti hukuki mesele olup hesaplamaların terditli yapılması gerektiğini, davacının 21/09/2018 tarihli cari hesap alacağının aynı tarih itibariyle muaccel hale geldiğinin kabul edilmesi durumunda ihtarname ile temerrüdün sağlandığı 01/10/2018 tarihinden takip tarihine kadar geçen süre için işlemiş avans faizi ile birlikte bartır alacağının muaccel olmadığının kabulü halinde asıl alacağın 45.893,68 TL, işlemiş faizin 2.059,56 TL, fiyat farkı faturasının istenemeyeceğinin kabulü halinde asıl alacağın 34.519,00 TL, işlemiş faizin 1.549,10 TL, bartır alacağının muaccel olduğunun kabulü halinde asıl alacağın 1.360.714,37 TL, işlemiş faizin 61.064,39 TL, fiyat farkı faturasının istenemeyeceğinin kabulü halinde asıl alacağın 1.337.965,01 TL, işlemiş faizin 60.043,47 TL olarak hesaplandığını, takip tarihi itibariyle kaba inşaatın bitip bitmediğinin veya bitmemişse bile davacı yönünden bitmiş sayılıp sayılamayacağı hususunun teknik incelemeyi gerektirdiğini bildirmişlerdir.
Mevcut bilirkişi heyetine bir inşaat mühendisi bilirkişi de eklenerek bilirkişi raporunun 10. sayfanın son paragrafı ve 11. sayfadaki hususların da irdelemesinin yapılması ve itirazların değerlendirilmesi için inşaat mühendisi bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor alınmış olup, bilirkişi heyeti 10/12/2020 tarihli raporlarında; heyetlerinin uzmanlık alanına girmediği için kök rapor aşamasında netleştiremedikleri, takip tarihi itibariyle kaba inşaatın bitip bitmediği ve sözleşmenin 13. maddesi kapsamında 12 aylık süreçte 25.000 m³ beton teslim edilip edilmediği hususlarında yapılan incelemeler ve varılan görüş sonucunda 04/03/2017 tarihli sözleşme tarihinden itibaren sözleşmenin 13. maddesine göre 12 aylık dönemde ve bu sürenin öncesi ve sonrası dönemlerde davacı tarafından davalıya beton verildiği, beton satışının bittiği 2018 Kasım tarihinde betonarme karkas imalatının tamamlandığının anlaşıldığı belirtilmiş olmakla, takip tarihi itibariyle bartır alacağı yönünden de talepte bulunulabileceği, buna göre yapılan hesaplamada asıl alacağın 1.303.446,06 TL bartırdan kaynaklı 34.514,00 TL cari hesap ve 22.749,36 TL fiyat farkı olmak üzere 1.360.714,37 TL olduğu, takipte talep edilebilecek asıl alacağın bilirkişi heyetince bartırden kaynaklı 1.303.446,06 TL, cari hesap olarak taraflar arasındaki 21/09/2018 tarihinden sonra devam eden ticari ilişkide "1 aylık fatura bedelinin KDV hariç %50 kısmının cari hesapta bekletilmesi ve kalan kısmın 90 günlük çek ile ödenmesi hükmüne uygun olarak hesaplama yapıldığında, davacının takip tarihi itibariyle kalan cari hesap alacağının 2.823,35 TL olup, toplamının 1.306.269,41 TL, işlemiş faizin de 58.494,37 TL olarak hesaplandığını bildirmişlerdir.
Dosya kapsamından; taraflar arasında düzenlenen 04/03/2017 tarihli hazır beton satış sözleşmesi örneğinin incelenmesinde; satıcının davacı, alıcının davalı, sözleşmenin konusunun satıcının alıcıya iş bu sözleşmedeki şartlar dairesinde hazır beton satılması ile tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesi olduğu, sözleşme kapsamında satılacak hazır beton sınıfı ve miktarının 3. maddede, fiyatların 4. maddede belirtildiği, 4.1 maddesinde fiyatların devamında ödeme şeklinin düzenlendiği, buna göre 1 aylık fatura bedelinin KDV hariç %50'lik kısmının cari hesapta bekletilmesi ve kalan kısmının 90 günlük çek ile ödenmesi, %50 bartır (daire fiyatları karşılıklı müzakere ile halledilecek olup lansman fiyatından yüksek olamaz) oranına KDV'nin dahil olmadığı, bartırda anlaşılamaması durumunda kaba inşaatın bitiminde kalan bakiyenin tamamının ödeneceğinin belirtildiği, sözleşmenin yürürlüğü ve süresinin 13. maddede düzenlenmiş olup, buna göre; sözleşmenin imzalanma anında yürürlüğe gireceği, malların tamamının satıcıya teslimi ile sona ereceği ancak her ihtimalde alıcı tarafından sözleşme konusu malların tamamının işbu sözleşmenin imzalanmasını müteakip 12 ay içinde teslim alınmasının şart olup, aksi halde, satıcının, alıcı tarafından ödemesi yapılmış olsa dahi kalan beton miktarının m³ fiyatını sözleşmenin 8. maddesindeki ödeme süresinde yapılması kaydı ile değiştirme hakkına sahip olup alıcının bu konu ile ilgili itirazının olmayacağını peşinen kabul ve taahhüt ettiğinin kararlaştırıldığı, toplam 15 maddeden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davada uyuşmazlık, dava konusu icra takibine ilişkin cari hesaba dayalı faturalara konu alacağın tahsili talebinin yerinde olup olmadığı, bartır ile ödenmesi gerekip gerekmediği, bartır ile ödenmeyecek olması halinde takip tarihi itibariyle muaccel olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre; sözleşmenin 4.1 maddesinde 1 aylık fatura bedelinin KDV hariç %50 kısmının cari hesapta bekletilmesi ve kalan kısmın 90 günlük çek ile ödenmesi, %50'lik bartır yani daire karşılığı ödeme hususu kararlaştırılmış ise de; bartır hususunun anlaşma ile belirleneceği, bu yönde taraflar arasında bir anlaşmanın olmadığı, alacak olarak takibe konu edildiği anlaşılmakla bartır olarak ödeme hükmünün tarafların bu konuda anlaşamamaları nedeniyle geçersiz hale geldiği kanaatine varılmıştır. Bu durumda alacağın takip tarihi itibariyle muaccel olup olmadığı ve miktarının ne olduğu hususunun değerlendirilmesi ve çözümlenmesi gerekmektedir.
Tarafların ticari defterlerinde beton satımına ilişkin faturaların kayıtlı olduğu, taraf defterleri arasındaki farkın sadece davacı tarafından davalıya keşide edilen 21/09/2018 tarih 047789 numaralı 22.749,36 TL bedelli fiyat farkı faturasına ilişkin olduğu, bu haliyle tarafların defter kayıtlarına göre satıma konu beton bedelinin davacı defterinde alacak, davalı defterinde borç olarak kaydedildiği, sözleşme hükmü gereği kaba inşaatın bitimi olarak değerlendirilme noktasında mahkemece yapılan inceleme, alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamı itibariyle; sözleşmede yer verilen kaba inşaat ifadesinin ne anlama geldiği hususunun sözleşmede açık bir şekilde yazılı olmadığı, alınan rapor içeriği itibariyle kaba inşaatın takip tarihi öncesi itibariyle bitmiş olduğu, kaba inşaatın bitmemiş olduğu kabul edilse dahi; sözleşmenin 13/2 maddesinde; her ihtimalde alıcı tarafından sözleşme konusu malların tamamının işbu sözleşmenin imzalanmasını müteakip 12 ay içinde teslim alınmasının şart olduğunun kararlaştırıldığı, bu sürenin bittiği, bakiye betonun da bu süre içerisinde davalı tarafından talep edilmesi gerektiği, bu yükümlülüğün davalı tarafta olduğu, bu süreden sonra talep üzerine talebe konu miktarların davalıya teslim edildiği, en son teslim tarihinin 2018 kasım ayında bittiği,kaba inşaatın bitmediği iddiası kapsamında davalının kaba inşaatın bitimi hususunda bir faaliyetinin bulunmadığı,bu hususta sözleşme hükmü uyarınca yükümlülük davalıda olmasına karşın davalının başkaca beton talebinin de olmadığı, bu kapsamda karşılıklı borç yükleyen sözleşmede edimini ifa eden davacının takip tarihi itibariyle 1.306.269,41 TL asıl alacak yönünden davasında haklı olduğu, fiyat farkı faturasına konu alacağın kanıtlanamadığı anlaşılmakla davanın 1.306.269,41 TL asıl alacak üzerinden kısmen kabulü ile takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak faturalara dayalı olmakla hükmolunan meblağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafça kötüniyetle takibe geçildiği hususu kanıtlanamadığından davalının reddedilen miktar üzerinden tazminat talebinin reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kısmen kabulü ile davalının ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasında itirazının 1.306.269,41 TL asıl alacak için iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Hükmolunan meblağın %20'si oranında hesaplanan 261.253,88 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalının tazminat talebinin reddine,
Alınması gerekli 89.231,26 TL harçtan mahkememiz veznesine peşin yatırılan 17.171,54 TL ile icra veznesine peşin yatırılıp mahsup ettirilen 7.108,89 TL toplamı 24.280,43 TL’nin mahsubu ile kalan 64.950,83 TL harcın davalıdan alınarak Hazine’ye gelir yazılmasına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin kabul ve ret oranları da nazara alınarak 1.212,82 TL'sinin davalıdan, geri kalan 107,18 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 4.142,90 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranlarına göre takdiren %91,88’i olan 3.806,50 TL ile 44,40 TL başvurma ve 24.280,43 TL peşin harç toplamının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 78.519,43 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup, reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 14.923,39 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine,
Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/01/2021
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip 117511
Yargılama Gideri Dökümü
Davacı
Vekalet Tasdik Harcı: 6,40 TL
Posta Gideri: 136,50 TL
Bilirkişi Ücreti: 3.750,00 TL
Bilirkişi Yol Ücreti: 250,00 TL
+
Toplam: 4.142,90 TL