T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2019/607 Esas
KARAR NO: 2023/890
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... (T.C. ... )
VEKİLLERİ: Av. ... - ....
Av. ... - ...
Av. ... -....
DAVALI : ... (T.C ... )
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA: Menfi tespit
DAVA TARİHİ: 21/01/2015
KARAR TARİHİ: 21/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili .... Mahkemesine açmış olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacının kayın pederinin araç kiralama şirketinde bir müddet çalıştığını, araç taleplerinin karşılanamamış olması halinde alt kiralama yöntemine başvurarak başka bir araç kiralama şirketinden araç kiralayarak talepleri karşılama yoluna başvurduklarını, davalının ... ... isimli şahıs firmasından ve ... ... Ltd.Şti üzerinden kiralama yapmakta olduğunu, araçları bizzat davalının teslim ettiğini, aracın kendilerine teslim edilmemesi haline binaen güvence olarak boş senette açığa imza almakta olduklarını, davacının kayın pederine yardımcı olmak amacıyla çalışırken araç teslimi için davalının yanına gittiğini, anılı sözleşmeden imzaladığını ve sözleşmenin altında bulunan boş senede imza attığını daha sonra aracın davalıya teslim edildiğini, sehven sözleşmenin ve boş senedin iptalini yada iadesini istemeyi atladığını, davalının bu şekilde elde ettiği senetleri sonradan 1.200.000,00 TL gibi yüksek bir bedelle doldurarak haksız şekilde takibe dayanak yaptığını, senetteki yazıların davacıya ait olmadığını belirterek söz konusu senedin hükümsüz olacağının tespiti ile davacının bu senet için lehtar-ciranta-hamiline karşı borçlu olmadığının tespitine ve davacı lehine %20 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalının davacıya borç para verdiğini, karşılığında borçlu tarafından 15.08.2014 vadeli 1.200.000,00 TL bedelli senedin davalıya verildiğini, vadesinde ödenmemesi üzerine .... esas sayılı takip başlatıldığını, senedin illetten mücerret bir borç ödeme aracı olduğunu, senet metninde karşılığının nakden verildiğinin anlaşıldığını, davacının senetteki imzaya bir itirazı bulunmadığını, davacı senedinin borca uygun olarak doldurulmuş şekli ile getirdiğini, davalının yanında imzalayarak teslim ettiğini, davacı iddialarının senede karşı senetle ispat kuralı dinlenemeyeceğini, senedin bedelsiz olduğunu iddia eden davacının iddiasını yazılı belgelerle kanıtlaması gerektiğini, tanık dinlenmesine muvafakatlerinin bulunmadığını belirterek davanın reddini, davacı aleyhine %20 tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davanın açıldığı ... tarafından 09.07.2015 tarihinde mahkemenin görevsizliğini ve dosyanın .... Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair verilen kararın temyiz edilmesi üzerine .... sayılı ilamında taraflar arasında kira ilişkisi olup olmadığının araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği, mahkemece bozma ilamına uyularak davacı vekiline yemin teklif hakkı hatırlatıldığı, davacı vekilinin 01.11.2017 tarihli dilekçesinde yemin teklif etmeyecekleri yönünde beyanda bulunduğu mahkemece 04.04.2019 tarihinde davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verildiği anlaşılmış, kararın temyiz edilmesi üzerine ... sayılı 10.10.2019 tarihli ilamı ile onanarak kesinleşmesini müteakip işbu dava mahkememize tevzi olunmuştur.
Deliller toplanmış, .... esas sayılı dosya örneğinin temini ile incelenmesinde alacaklı ... tarafından borçlu ... hakkında 1.200.000,00 TL bedelli 15.08.2014 vadeli senede dayalı olarak toplam 1.257.183,33 TL alacak talebi ile kambiyo senelerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı görülmüş, .... sayılı dosya örneğinin temin ile incelenmesinde katılanı ..., sanığı ... olan davada açığa imzanın kötüye kullanılması ve dolandırıcılık suçlarından ... esas numarası üzerinden yapılan yargılama sonucunda açığa imzanın kötüye kullanılması suçu nedeniyle sanığın cezalandırılması yönünde ... karar numarası ile verilen kararın .... sayılı 14.06.2021 tarihli ilamı ile "boş kağıdın anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasının yazılı delille ispatı zorunlu olup bu hususta sunulmuş bir yazılı delil mevcut bulunmadığı gibi yazılı delil başlangıcı kabul edilebilecek bir delilde sunulmadığı; katılanın soyut iddiası dışında suç konusu belgenin aralarında anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğuna ilişkin yazılı delil bulunmadığı gözetilmeden sanığın beratı nedeniyle mahkumiyetine hükmolunması yasaya aykırı" gerekçesi ile bozulmasına karar verildiği görülmüş, mahkememizce ceza davası bekletici mesele yapılarak sonucu ve kesinleşmesi beklenilmiş olup, ... sayılı 15.03.2022 tarihli kararında "mahkememizce iş bu bozma kararına uyularak yapılan yargılama neticesinde katılanın aşamalardaki beyanlarından senet üzerindeki imzayı reddetmemesi karşısında; boş kağıdın anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasının İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 24/03/1989 tarih ve .... sayılı ilamı ile de belirtildiği üzere, yazılı delil ile ispatının zorunlu olduğu; dosya kapsamında da katılanın soyut iddiası dışında yazılı delil bulunmadığı nazara alınarak; sanığın atılı suçu işlediğine dair mahkumiyetine yeter derecede kesin somut ve inandırıcı deliller elde edilememiş ve şüphe giderilememiştir. Bu durum karşısında "şüpheden sanık yararlanır" ilkesi de nazara alınarak sanığın atılı açığa imzanın kötüye kullanılması suçundan CMK. 223/2-e maddesi gereğince beraatine karar vermek gerekmiş" gerekçesi ile sanığın açığa imzanın kötüye kullanılması suçundan beraatine karar verildiği, kararın .... sayılı 18.09.2023 tarihli kararı ile onanmasına karar verilerek 18.09.2023 tarihinde kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından 09.11.2023 tarihli duruşmada boş senedin hile ile ele geçirildiği iddialarının ispatı yönünde tanık dinlenmesi talebinde bulunulmuş, aynı duruşmada davalı vekili tarafından davacı tarafın iddianın genişletilmesi mahiyetindeki beyanlarına muvafakat etmedikleri ve yine karşı yanın tanık dinletme talebine muvafakat etmedikleri beyan edilmiştir. Mahkememizce 09.11.2023 tarihli duruşma ara kararları ile davacı vekilinin tanık dinlenilmesi talep edilen hususlara ilişkin beyanları kapsamında davalı vekilinin iddianın genişletilmesine muvafakat etmediklerini bildirdiği, davacı vekilinin tanık dinlenilmesi talebine davalı vekili tarafından muvafakat edilmediği anlaşılmakla davanın niteliği ve değeri de gözetilerek davacı yanın tanık dinlenmesi talebinin reddine, davacı vekilinin delil listesinde yemin deliline dayandığı görülmekle davalı yana yemin teklif edip etmeyecekleri hakkında beyan ve yemin metnini ibraz etmek üzere 1 hafta kesin süre verilmesine, süresinde gereğini yerine getirmez iseler yemin delilinden sarfı nazar etmiş sayılacaklarının ihtarına karar verilerek davacı vekiline ihtarat yapılmış, davacı vekili 15.11.2023 tarihli dilekçesi ile davalıya yemin teklif etmediklerini beyan etmiştir.
Dava; teminat olarak keşide edilip davalıya verilen boş senedin iadesi gerekirken anlaşmaya aykırı doldurularak takibe konu edildiği iddiasına dayalı menfi tespit talebine ilişkindir.
Dava konusu edilen senet metninin tetkikinde keşidecisi ..., lehtarı ... olan bononun keşide tarihinin 04.08.2014, vade tarihinin 15.08.2014 , tutarın 1.200.000,00 TL ve bedelinin nakden ahzolunduğu belirtilerek düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davacı yan, dava konusu bononun araç kiralama sözleşmesinin teminatı olarak boş senede imza atılmak suretiyle davalıya teslim edildiğini, davalıdan alınan aracın geri davalıya teslim edilmesine rağmen senedin iade edilmeyerek üzeri doldurulmak suretiyle takibe konu edildiğini ileri sürmüş, davalı yan ise dava konusu bononun davacıya verilen borç para karşılığında davacı tarafından düzenlenerek verildiğini ileri sürmüştür.
Taraflar arasında araç kiralama sözleşmesinin varlığı ve dava konusu edilen bononun bu sözleşme kapsamında teminat olarak verildiği hususuna ilişkin davacı tarafça yazılı bir delil sunulmamış ve bu kapsamda yemin deliline dayanılmadığı ifade edilmekle, ... tarafından Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle reddine dair verilen kararın ... tarafından onanması üzerine uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevi kesinleşmiştir.
... yerleşik uygulamasına ve öğretideki genel kabule göre, maddi olgunun tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hâkimini bağlar. Ceza mahkemesinde bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir. Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemleri saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır.
İşbu davaya konu bonoya dayalı olarak .... sayılı 15.03.2022 tarihli ilamında sanık ... hakkında katılan ...'ın senet üzerindeki imzayı reddetmemesi karşısında boş kağıdın anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasının yazılı delil ile ispatının zorunlu olduğu, dosya kapsamında katılanın soyut iddiası dışında yazılı delil bulunmadığı gerekçesiyle sanık ...'un açığa imzanın kötüye kullanılması suçundan beraatine dair verilen kararın .... tarafından onanarak kesinleştiği, kesinleşen ceza mahkemesi kararının taraflar yönünden kesin delil niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı Kanun'un 778 inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendi atfı ile bonolarda da uygulama olanağı bulunan 680 inci maddesi uyarınca açık bono düzenlenmesinin mümkün bulunduğu, açık bono düzenlenmesi durumunda açık bononun aradaki anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasının ispat külfetinin 6100 sayılı Kanun'un 201 inci maddesine göre yazılı delille olmak kaydıyla davacı keşideciye ait olduğu bu kapsamda; nakden düzenlenen ve imzası davacı keşideci tarafından inkar edilmeyen dava konusu bononun lehtar davalıya teminat olarak verildiği ve bononun anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddialarının davacı tarafça usulüne uygun yazılı delillerle kanıtlanamadığı, davacı vekilinin 15.11.2023 tarihli dilekçelerinde davalıya yemin teklif etmeyeceklerini beyan ettiği, tahkikat aşamasında dava dilekçesinde ileri sürülmeyen hile ile senedin alındığı iddiasına davalı yanın iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında muvafakat etmedikleri anlaşılmakla kanıtlanamayan davanın reddine aşamalarda ... Mahkemesi tarafından verilen ihtiyati tedbir kararının ... esas sayılı dosyasına gönderilerek uygulanmış olduğu görülmekle davacı yanın İİK 72/4 maddesi kapsamında tazminat talebinin kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Aşamalarda .... Mahkemesi tarafından verilen 23.01.2015 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına,
3-İİK 72/4 maddesi gereğince 240.000,00 TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Alınması gereken 269,85 TL harcın peşin alınan 27,70 TL ve 20.493,00 TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 20.195,45 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca takdiren 162.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
21/12/2023
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 09.01.2024
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...