T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/359 Esas - 2022/23
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2020/359
KARAR NO: 2022/23
HAKİM: .....
KATİP: .....
DAVACI :.....
DAVALILAR :......
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/08/2020
KARAR TARİHİ: 20/01/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İktisadi Devlet Teşekkülü olması nedeniyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na tabi bulunan müvekkilinin, asıl işi olan elektrik üretmenin dışında herhangi bir mal ya da hizmet alımına ya da yapım işine ihtiyacı olması halinde, bunları 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde ihale yoluyla değişik firmalardan teinin etmekte olduğunu, Müvekkili idarenin... ... Termik Santrali İşletme Müdürlüğü ile yukarıda unvan ve adresleri belirtilen firmalar arasında hizmet alım sözleşmesi mevcut olup, bu firmaların işçilerinden...'in adı geçen şirketlerde iş akdiyle çalıştığını, Dava dışı işçi...'in adı geçen firmalarca iş akdinin sonlanması nedeniyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinde (İş Mahkemesi Sıfatı | açtığı" Alacak Davası - İşçi İşveren İlişkisinden Kaynaklanan " dava, aynı Mahkemenin 04.06.2015 tarih, 2014/273E. 2015/114K. sayılı kararı ile hükme bağlanmış. Yargıtay ..... Hukuk Dairesinin 26.06.2018 tarih 2017/8148E-2018/13937 Karar sayılı kararı ile yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş olduğunu, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda esas ve karar sayısını belirtilen kesinleşen kararının, ... vekili tarafından Bursa ..... İcra Müdürlüğünün 2016/9019 E sayılı icra dosyası ile takibe konulduğunu ve müvekkili İdarece icra dosyasına, 31.07.2018 tarihinde 50.886,06TL ve 31.08.2018 tarihinde 4.595,17 TL ödeme yapıldığını, İş Kanunu'nda Asıl İşveren-Alt İşveren arasındaki ilişkiyi ve sorumluluğu düzenleyen herhangi bir hüküm bulunmadığını, ancak Yargıtay Kararlarıyla konunun açıklığa kavuşmakta olduğunu, YHGK'nun 12.05.2004 tarih ve 2004/11-254 Esas sayılı kararında; "Yasa hükmüyle amaçlanan, asıl işverenle alt işverenin işçileri arasında bir hizmet akdi bulunmamasına karşın, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı alt işverenle birlikte sorumluluğunun sağlanması, alt işverenin işçilerinin iş akdinden veya iş Yasası'ndan doğan haklarını bu işverenlerden dilediğinden veya birlikte her ikisinden talep edebilmesine olanak sağlayarak güvence altına almaktır, "denilmiş ve asıl işverenin de işçiye karşı ödenmeyen işçilik haklarından sorumlu olmasının tek sebebinin işçinin hukuksal koruma ile alacağının garanti altına alınması olduğunu vurgulandığını, Teşekkülü ile davalı yükleniciler arasında imzalanan sözleşmelerde ve eklerinde, sözleşme, kapsamında çalıştırılan işçilerin ücreti ve her türlü işçilik alacaklarından firmaların sorumlu olacağına ilişkin hükümler yer aldığını, bu sözleşmeler kapsamında davalıların çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından sorumlu olduğunu, dava konusu olan uyuşmazlıkla ilgili olarak arabuluculuğa başvurulduğu ancak anlaşılamadığını, hem tahsil olunabilecek alacak miktarının tayini hem de Müvekkilince ödenen tutardan ilgili firmaların sorumluluk oranlarının tayini uzmanlık gerektiren bir iş olduğundan davalıların ödemekle yükümlü olduğu miktarlar Bilirkişi Raporuyla tespit olunacağını, bu nedenle şimdilik her bir firmadan 100,00TL olmak üzere toplamda 700,00TL'nin kısmi olarak tahsilini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, rücuen alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizce aldırılan 22/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ile davalılar arasında imzalanan- sözleşmeler doğrultusunda, tüm sorumluluğun davalılara devredildiği — değerlendirildiği takdirde, rücu edilebilecek sorumluluk tutarlarının... Tem. Pet. İnş...Ltd Şti, 2.268,39 TL, Gülpeyzaj Tar. Tem....Ltd. Şti 1.974,02 TL, ... Temizlik...A.Ş. 28.760,04 TL, ... Gıd. İnş.San.ve Ltd.Şti. (Y.Ünv: ...Gıda İnş San. Ve Tic. Ltd. Şti.) 1.900,42 TL, ... İnşaat Temizlik Taah. Ve Tİc. A.Ş.1.974,02 TL, ... 2.268,39 TL, ... Elektrik ... 10.424,20 TL, dava dışı ...İnş. Turz. San...Ltd Şti 5.891,75 TL olmak üzere 55.461,23 TL olduğunu, taleple bağlılık ilkesi kapsamında, davacının her bir firmadan 100,00 TL olmak üzere toplamda 700,00TL'nin kısmi olarak tahsili talep edilmekle fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttukları sabit olup, davacının faiz isteminin ve konunun mahkemeye ait olduğu tespit edilmiştir.
... aleyhine açılan dava takip edilmediğinden bu kişiye karşı açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacın “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatı,yıllık izin ve fazla çalışma ücretinden ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverenden talep edebilir. Bunun dışındaki işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.
Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir. Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup,iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. ( Bkz. Yargıtay .... Hukuk Dairesi 03.12.2015 tarih, 2014/38758 E., 2015/35433 K.)
Bu açıklamalar ışığından somut olayda ilama konu mahkeme kararındaki işçinin davalılar nezdinde çalıştığı SGK kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirket nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamdan dava dışı işçi...'in davalılar bünyesinden bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde raporda belirtilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır. Her bir davalı davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalının sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur. İhbar tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai alacağından ise son işveren sorumludur. Bu itibarla usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporunda davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin raporda belirtilen miktarda sorumlu olduklarında davanın kabulü ile, 2.268,39 TL'nin... Tem. Pet. İnş. Elk. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 1.974,02 TL'nin...Tar. Tem. İnş. Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.'den, 28.760,04 TL'nin ... Temizlik Hiz. Bil. İşl. Otom. İnş. San. Ve A.Ş.'den, 1.900,42 TL'nin ... Gıd. İnş.San.ve Ltd.Şti. (Y.Ünv: ...Gıda İnş San. Ve Tic. Ltd. Şti.)'den, 1.974,02 TL'nin...İnşaat Temizlik Taah. Ve Tİc. A.Ş.'den , 10.424,20 TL'nin ... Elektrik ...' ten 31.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
... aleyhine açılan davanın açılmamış sayılmasına ,
Diğer davalılar aleyhine açılan davanın kabulü ile, 2.268,39 TL'nin... Tem. Pet. İnş. Elk. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 1.974,02 TL'nin...Tar. Tem. İnş. Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.'den, 28.760,04 TL'nin ... Temizlik Hiz. Bil. İşl. Otom. İnş. San. Ve A.Ş.'den, 1.900,42 TL'nin ... Gıd. İnş.San.ve Ltd.Şti. (Y.Ünv: ...Gıda İnş San. Ve Tic. Ltd. Şti.)'den, 1.974,02 TL'nin...İnşaat Temizlik Taah. Ve Tİc. A.Ş.'den , 10.424,20 TL'nin ... Elektrik ...' ten 31.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 3.231,14 TL harçtan 54,40 TL peşin harç ile 795,83 TL ıslah harcının mahsubu ile kalan 2.380,91 TL harcın ... dışındaki davalılardan sorumlulukları oranında alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 670,00 TL posta ve tebligat gideri, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti, dava açılırken ödenen 108,80 TL yargılama harcı ve 795,83 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.574,63 TL yargılama giderinin ... dışındaki davalılardan sorumlulukları oranında alınarak davacıya ödenmesine,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin ... dışındaki davalılardan sorumlulukları oranında alınarak hazineye gelir kaydına,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 6.949,14 TL vekalet ücretinin ... dışındaki davalıdan sorumlulukları oranında alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı 8.000,00-TL'nin altındaki meblağlar kesin, diğer kısım yönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara BAM'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/01/2022
Katip .....
¸e-imzalıdır.
Hakim .....
¸e-imzalıdır.
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.