T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ANKARA
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/591
KARAR NO: 2021/321
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/11/2020
KARAR TARİHİ: 01/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dilekçesiyle özetle; müvekkili şirketin yetkilisi ... olduğunu, müvekkiline vekaleten, ... ... A.Ş. ... Şubesi Seri No 0393164, 06.05.2019 keşide tarihli, Keşide yeri Ankara, Hesap Sahibi ..., 25.000,00 TL bedelli çek hakkında ... Ticaret Mahkemesi'nde "Zayi sebebiyle iptal ve ödeme yasağı konulması talepli dava açtıklarını, mahkeme tarafından bankaya yazılan müzekkere cevabında, söz konusu çekin davalı şirket uhdesinde bulunduğu bilgisinin verildiğini, ... Ticaret Mahkemesi tarafından çek istirdadı davası açılması için taraflarına kesin olarak süre verildiğini, müvekkili şirketin yetkilisi ...'in arkadaşı olan, dava dışı ... isimli şahıs, nakit sıkışıklığını gidermek için ...'ten yardım istediğini, ...'in iş arkadaşı ...'ya ait 2 adet çek ciro edilerek ...'ya verildiğini, ... ise bu 2 adet çeki ...'a piyasada bozdurup nakde çevirmek üzere verdiğini, ancak bunu yapamayan ..., çekleri iade ettiğini, fakat iade ettiği çekin sahte olduğunun anlaşıldığını, hakkında Ankara ... Ceza Mahkemesi ... Esas numarasıyla kamu davasının açıldığını, dava konusu çekin, kötü niyetli olarak dava dışı ... tarafından piyasaya sürüldüğünü, davalı şirketin ise bu çeki kullanmasında ağır kusurunun bulunduğunu, dava dışı ... ile davalı şirketin arasındaki bağlantının bilinmediğini, müvekkili şirketin bu şahıslarla alakası ve dava konusu çekten dolayı bir borcu da bulunmadığını, dava konusu çekin istirdadını talep ettiğini, ... ... A.Ş. ... Şubesi Seri No 0393164, 06.05.2019 keşide tarihli, Keşide yeri Ankara, Hesap Sahibi ..., 25.000,00 TL bedelli çekin istirdadına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesiyle özetle; davacı yan dava dilekçesi ile bir kısım isimlerden bahsederek çeklerin şirket yetkilisinin rızası ile elinden çıktığını, çeklerin iade edilmediğini beyan ettiğini, dava konusu çekin şirket yetkilisinin rızası ile elinden çıktığını, kime verildiğinin de bilindiğinin anlaşıldığını, davacının iddia ettiği zararı ile ilgili davayı çeki verdiği kişilere yönelmesi gerektiğini, davacının iddiaları çek zayi davasına ve çek istirdatı davasına konu olmadığını, davacı dava dilekçesi ile şirket yetkilisinin dava konusu çeki ...'ya verdiğini, ...'ın çeki ...'a verdiğini ...'in çeki kopyalayıp piyasaya sürdüğünü iddia ettiğini, çek suretindeki davacının iddialarının çekteki ciro silsilesinden anlaşılmadığını, çek suretinde; ...'nın keşidecisi olduğu, çekin lehtarı ... Yapı Peyzaj A.Ş. Olup Tigar Yapı cirosu ile çek ... 'e teslim edildiği ve ... de müvekkili şirket ile yaptığı alışverişten kaynaklı olarak borçlu olduğu için bu çeki müvekkili şirkete ciroladığını, müvekkili şirket çeki iyi niyetli olarak alacağına karşılık iktisap ettiğini, müvekkili çeki iktisap nedenini ispatla yükümlü olmadığını, müvekkili ...'ten çeki hangi borcuna karşılık aldığını gösterir fatura sureti de taraflarıncı dosya kapsamına sunulduğunu, davacı tarafın çekin hamilini yargılama esnasında banka cevabı üzerine öğrendiği beyanının gerçeği yansıtmadığını, dava konusu çek ... Müdürlüğü ... takip sayılı icra dosyası ile takibe konulduğu, bu dosyanın borçlularından bir de davacı ... olduğunu, ... Müdürlüğü ... takip sayılı dosyası üzerinden; borçlu ... Yapı Peyzaj A.Ş. bakımından takip kesinleşmekle davacının dava dilekçesinde de belirttiği adresinde, 23/05/2019 tarihinde adreste haciz işlemi yapıldığını, davacı ... iş bu davasının ikamesinden çok önce dava konusu çekin icra takibine konu edildiğinin bilindiğini, davacının, çeki elinde bulunduran kişiyi yargılama esnasında öğrendiği beyanı da gerçeği yansıtmadığını, çek ile ilgili yetkili hamili öğrenme tarihinden itibaren yasal süre içerisinde açılmayan çekin istirdatına dair davanın zamanaşımı yönünden de reddi gerektiğini, dava konusu çek vade tarihi olan 06/05/2019 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve çekin karşılığının olmadığı çek arkasına şerh edildiğini, bu çekin sahte olduğuna ya da ödeme yasağı olduğuna dair bir tespitte de bulunulmadığını, alacaklı olduğu çeki karşılıksız çıkan müvekkili şirkette de alacağını tahsil etmek amacı ile bu çeki icra takibine konu ettiğini, ... Müdürlüğü ... takip sayılı icra takip dosyası ikame edildiğini, çek aslı da ilgili icra müdürlüğüne sunulduğunu, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ... ... A.Ş. ... Şubesi 0393164 seri nolu, 06/05/2019 keşide tarihli, keşide yeri Ankara ve hesap sahibi ... olan 25.000,00-TL bedelli çek hakkında ... Ticaret Mahkemesinde Zayi sebebiyle iptal davası açıldığı ve mahkeme tarafından çek istirdadı davası açılması için kesin süre verildiği, davacı şirket yetkilisi ...'in arkadaşı olan dava dışı ... isimli şahısa ... tarafından ...'ya ait iki adet çek (bir tanesi dava konusu çek) ciro edilerek ...'ya verildiği, dava konusu çekin kötüniyetli olarak dava dışı ... tarafından piyasaya sürüldüğü iddiası ile ... ... A.Ş. ... Şubesi 0393164 seri nolu, 06/05/2019 keşide tarihli, keşide yeri Ankara ve hesap sahibi ... olan 25.000,00-TL bedelli çekin istirdadına karar verilmesi talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
... Ticaret mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında; dava konusu çekin ibraz edildiğine dair banka yazı cevapları bulunduğu anlaşıldığından, davacı vekiline bahse konu çekin hamiline karşı çekin iadesi davası açması için gelecek celseye kadar kesin süre verilmesine ilişkin 17/09/2020 tarihli duruşmada; ara karar verildiği anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK 792. Maddesi uyarınca çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olupta hamil hakkını 790. Maddeye göre; ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Dava konusu ... ... A.Ş. ... şubesine ait, keşidecisi ..., lehdarı ... Yapı Peyzaj A.Ş. Olup ... Yapı Peyzaj A.Ş. Cirosu ile ...'e teslim edilmiş, ... tarafından çekin davalı ...'ne cirolandığı anlaşılmıştır.
... Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı ..., borçlular ..., ... ve ... Yapı Peyzaj A.Ş. Olup toplam 27.708,56 TL alacak üzerinde ilamsız takip yapıldığı, borcun sebebinin 06/05/2019 günlü, 393164 seri nolu, 25.000,00 TL bedelli çek olup, takibin devam ettiği, 23/05/2019 tarihinde; ... Yapı Peyzaj A.Ş. Adresinde haciz tutanağı tutulduğu anlaşılmıştır.
Dava, davacının hamili olduğu çekin rızası dışında elinden çıktığı, iddiasına dayalı bir istirdat davası niteliğinde olup, yasal dayanağı 6102 sayılı TTK'nın 792. Maddesidir. Bu yasa maddesine dayalı davalarda ispat yükü davacı üzerinde olup, davacı taraf öncelikle dava konusu çekin hamili iken rızası dışında elinden çıktığını ve hemen ardından da davalının çeki iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu bulunuduğunu kanıtlamalıdır. Uyuşmazlığın çözümü davalının çeki iktisabında kötüniyetli yahut ağır kusurlu olup olmadığının belirlenmesi ile mümkün olabilir, davalı vekili cevap dilekçesi ekinde çeki borcuna karşılık ...'ten aldığını belirtir fatura örneğini sunduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafın belirtilen kanun hükmü uyarınca ispat yükümlülüğünü yerine getiremediği, davalının çeki kötüniyetli iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğuna dair bir delil ibraz edilemediği, dosyadaki bilgi ve belgelere göre; davalının davaya konu çeki kötüniyetle iktisap ettiği kanıtlanamadığı gözetilerek davanın reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın reddine,
İşbu dava nedeniyle peşin alınan 426,94 TL harçtan, alınması gereken 59,30 TL harcın mahsubu ile, bakiye 367,64 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair Davacı Vekili Av. ..., davalı vekili; Av. .... yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/06/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.