T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2021/308
KARAR NO: 2021/572
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - .....
VEKİLİ: Av. ... - ....
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 21/05/2021
KARAR TARİHİ: 23/09/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... Başkent Vergi Dairesi'nin ... vergi numarasında kayıtlı Kurumlar Vergisi ve 2017 Yılı hesap döneminde E-defter uygulamasına dahil olmuş bir E-Defter Mükellefi olduğunu, müvekkili şirketin yasal defter ve belgeleri, bu belgelerin muhasebe kayıtlarına işlenerek gerekli beyannamelerin verilmesi ve tüm data ve verilerin saklanması işlemlerini S.M.M.M. sözleşmesi ile müvekkil şirkete S.M.M.Müşavirlik Hizmeti veren Mithatpaşa VD.’sine kayıtlı ... TC. Kimlik numaralı... tarafından yürütüldüğünü, S.M.M.M. Savaş Türkmen’in ofisinde kullanmış olduğu Server’e 29/03/2021 tarihinde bir Haccer saldırısı olduğunu, ... bu saldırı sonucunda dataları kurtarmak için Haccer’a para ödemesi yaparak tüm muhasebe kayıt datalarını kurtardığını, ancak ilerleyen zamanda bir mükellefine E-defter bilgilerinin lazım olması ve bu mükellefinin E-Defter Yevmiye ve Kebir Defterlerinin açılmaması sonucu yaptığı araştırmada, 10/05/2021 tarihinde müvekkil şirketin de aralarında bulunduğu birkaç E-Defter mükellefinin E-Defter Yevmiye ve Kebir data uzantılarının olmadığını tespit ettiğini, bu durum sonucu aynı gün 10/05/2021 tarihinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına giderek gerekli şikayet başvurusunda bulunduğunu, söz konusu soruşturmanın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/98044 soruşturma numaralı dosyası ile yürütüldüğünü, ..., bu durumu müvekkili şirkete 21/05/2021 günü e-posta ile bilgi verdiğini, dolayısı ile müvekkilinin durumdan 21/05/2021 tarihinde haberdar olduğunu, söz konusu Haccer saldırısı sonucunda şirketlerine ait 2017 yılı tüm dönemler, 2018 yılı 12. Ay, 2019 yılı 9., 10., 11., 12. aylara ait Yevmiye ve Kebir Defterlerini açan data uzantılarına Server ve data yedekleri dahil tüm çabalarına rağmen ulaşamadığını müvekkil şirkete bildirdiğini, ..., Data Veri Kurtarma Adli Bilişim Laboratuvarı'ndan da müvekkil şirketin 2017 yılı tüm dönemler, 2018 yılı 12. Ay, 2019 yılı 9., 10., 11., 12. Aylara ait e-defter ve berat dosyalarının kurtarılmasının mümkün olmadığına ilişkin rapor aldığını, ..., müvekkil şirkete gönderdiği e-postada ayrıca, 2017 yılı tüm dönemler, 2018 yılı 12. Ay, 2019 yılı 9., 10., 11., 12. aylara ait e-defter ve berat dosyalarını tekrar Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine yüklemesinin mümkün olduğunu, ancak yaptığı araştırmada Gelir İdaresi Başkanlığı'nın söz konusu yüklemeye izin verilebilmesi için öncelikle Asliye Ticaret Mahkemesinden müvekkil şirkete ait e defterlere (ticari defterlere) ilişkin zayi kararı alınması gerektiğini müvekkil şirkete bilgi verdiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Belgelerin saklanması, saklama süresi” başlıklı 82. Maddesinde aynen;“Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.”
şeklinde bir düzenleme yer aldığını, S.M.M.M. Savaş Türkmen tarafından müvekkili şirketin ticari defterleri (e-defterleri) süresinde ve mevzuata uygun olarak Gelir İdaresi Başkanlığı'nın sistemine yüklendiğini, Gelir İdaresi Başkanlığının da e-defterlerin beratlarının sisteme süresinde yüklenip yüklenmediğini, sisteme nelerin yüklendiğini görebilmekte ancak e-defterleri görüntüleyemediğini, müvekkil şirketin 2017 yılı tüm dönemler, 2018 yılı 12. Ay, 2019 yılı 9., 10., 11., 12. aylara ait e-defter ve berat dosyalarını tekrar Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine yeniden yüklemesini istemediğini, müvekkil şirketin 2017 yılı tüm dönemler, 2018 yılı 12. Ay, 2019 yılı 9., 10., 11., 12. aylara ilişkin e-defterlerinin (ticari defterlerinin) ve berat dosyalarının zayi olduğuna karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava TTK.nın 82. maddesinin son fıkrası hükmü gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
TTK'nın 64/3. maddesinin son cümlesi "Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir." şeklindedir.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde; Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir. Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması halinde de aynı düzenleme geçerlidir.
Elektronik Defter Genel Tebliği'nin 4.4.1.e) maddesine göre e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. Tebliğin 7.1. Maddesine göre ise, e-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “mücbir sebep” halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 13. Maddesinde, sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısiyle defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması mücbir sebepler olarak kabul edilmiştir. Ancak Vergi Usul Kanunundaki bu düzenleme vergisel yükümlülüklerle ilgili olup, TTK'nın 82/7. maddesinde ticari defterlerin sahibinin elinden rızası dışında çıkmış olması hali, zayi belgesi verilmesini gerektiren bir olay olarak sayılmamış olduğu gibi tadadi olarak sayılan bu sebeplerle de benzerlik göstermediğinden sırf ticari defterlerin sahibinin elinden rızası dışında çıkmış olmasının ticari defterlerin TTK'nın 87/2 maddesinin aradığı şartlarda zayi olduğunun kabulü mümkün değildir. Elektronik Defter Genel Tebliği'nin 7.1 maddesinde sadece Vergi Usul Kanununda belirtilen “mücbir sebep” ve ikincil örneklerin temin edilememesi halinin aranmış olması TTK'nın 82/7. Maddesindeki hususların aranmayacağı anlamına gelmez. Zira Elektronik Defter Genel Tebliği'nin 7.1 maddesindeki düzenleme TTK'nın 82/7. Maddesindeki düzenlemenin kapsamını değiştirecek nitelikte değildir. Dolayısıyla tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğradığı iddiasına dayalı zayi belgesi verilmesi isteminde TTK'nın 82/7. koşullar aranmalıdır.
Bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edilen elektronik defter ve beratların silinmesi, zarar görmesi, virüs bulaşması, siber saldırı v.b. nedenlerle ulaşılamaz hale gelmelerini önlemek için mükelleflerin, e-defter ve beratlarının muhafaza ve ibrazı konusunda ve ayrıca kullandıkları bilgi işlem sisteminin sağlıklı biçimde çalışabilmesi ile ilgili yeterli teknik ve güvenlik önlemlerini almaları, bu kapsamda bilgi işlem sistemlerinde yaşanabilecek sorunlar nedeniyle elektronik defter ve beratlarını farklı ortamlarda yedeklemeleri basiretli bir iş adamından beklenen bir davranış olup Elektronik Defter Genel Tebliği'ne de uygundur.
Davacı şirketin muhasebecisinde bulunan bilgisayarlara hacker saldırısında bulunduğu ve defterler ulaşılamadığı dosya kapsamı itibariyle sabit görülmüştür. TTK'nın 82.maddesinin, anılan Tebliğ hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde, elektronik defterlerin siber saldırıya uğraması halini de kapsadığını kabul etmek gerekir. Yukarıda bahsi geçen Tebliğ'de belirtildiği şekilde elektronik defterlerin yedeklemesi için gereken alt yapının kurulmadığı GİB başkanlığı yazı cevabından anlaşılmaktadır. Davacı tarafından defterlere ulaşmak için gerekli yöntemler de denenmesine rağmen defterlere ulaşılamamıştır. Açıklanan bu nedenlerle davacı davasında haklı görüldüğünden davacının davasının kabülü ile ,davacı... Raylı Sistemler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 2017 yılı ,2018 yılı 12.ay ve 2019 yılı 9-10-11-12. Aylara ilişkin e-defterlerinin ve e-defter beratlarının zayi olduklarının tespitine ve bu defter ve belgeler yönünden zayi belgesi verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının kabülü ile ,davacı... Raylı Sistemler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 2017 yılı ,2018 yılı 12.ay ve 2019 yılı 9-10-11-12. Aylara ilişkin e-defterlerinin ve e-defter beratlarının ZAYİ OLDUKLARININ TESPİTİNE ve BU DEFTER VE BELGELER YÖNÜNDEN ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,
Alınması gereken harç başlangıçta peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
Davacı yanca yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.