T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/566 Esas - 2022/113
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2021/566
KARAR NO: 2022/113
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI :...
DAVALI ...
DAVALI : ...
DAVA: Adi Ortaklık Temsilcisi Azlinin Geçersizliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ: 24/09/2021
KARAR TARİHİ: 25/02/2022
G.K.YAZIM TARİHİ: 01/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Adi Ortaklık Temsilcisi Azlinin Geçersizliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin ortağı ve yetkilisi olduğu, davalı ... Müh Dan. Taah .Yapım ve Tic. AŞ. İle diğer davalı...Yapı ve Müh Tic Ltd Şti arasında, ...Genel Müdürlüğü tarafından ihaleye çıkarılan ... barajı sulaması 2. Kısım işini gerçekleştirmek üzere Ankara ... Noterliğinin 20/09/2018 tarihli iş ortaklığı sözleşmesi ile iş ortaklığının kurulduğunu, müvekkilinin iş ortaklığının temsilcisi olarak atandığını, daha sonra 21/06/2021 tarihinde davalı...şirketi adına ... tarafından Ankara .. Noterliğinin 19873 yevmiye nolu ihtarnamesi ile adi ortaklığa ilişkin pilot firma olan ve muhasebe defterlerinin tutulduğu davalı ... şirketinden adi ortaklığa ilişkin her türlü bilgi ve belge istendiğini, müvekkili tarafından ... şirketinin yetkilisi olmasından dolayı da söz konusu ihtarnameye cevaben Ankara ... Noterliği aracılığıyla 23/06/2021 tarih ve 16017 yevmiye nolu ihtarname ile ; söz konusu ihtarnamenin yetkisiz kişi tarafından gönderildiğini, bu nedenle ihtarnamenin dikkate alınmayacağını, bununla birlikte devam eden ortaklık ilişkisinin aksamaması için evrakların tesliminin mümkün olmadığı yetkili kişi tarafından evrakların yerinde incelenmesinin talep edilmesi halinde bu hususta imkan sağlanacağı bildirildiğini, daha sonra davalı...şirketi adına yetkisine itiraz edilen ... tarafından bu kezde Urla ... Noterliğinin 09/09/2021 tarihli ve 09240 yevmiye nolu ihtarnamesi ile müvekkilinin iş ortaklığına dayanan her türlü yetkiden azledildiğinin bildirildiğini ve söz konusu ihbarnamede adi ortaklık ile bağlantısı olan kurumlara da tebliğ edildiğini, müvekkili tarafından bu ihtarname üzerine Ankara ... Noterliğinin 14/09/2021 tarih ve 23740 yevmiye nolu ihtarname ile azil işleminin hukuka aykırı olduğunu, geçerli bir sebebin bulunmadığını, evrakların yerinde incelenmesine imkan sağlanacağının belirtildiği halde, bu yönde bir talebin bulunmadığı, ortaklık sözleşmesi ile yetkili kılındığının ve yetkinin tek taraflı olarak irade beyanı ile sonlandırılamayacağını, yine ihtarnameyi gönderen ...'ın bu yönde bir yetkisinin bulunmadığını belirterek; azil işleminin iptalinin ihtar edildiği halde bu yönde herhangi bir işlem yapılmadığını, TBK'nun 629 maddesi gereğince ortaklık sözleşmesi ile verilen yönetim yetkisinin haklı bir sebep olmaksızın diğer ortak tarafından kaldırılamayacağını , ancak haklı sebepler halinde özellikle yönetici ortağın görevini aşırı ölçüde ihmal etmesi veya iyi yönetim için gerekli olan yeteneği kaybetmesi durumunda, bu yetkisinin olduğunu, ancak bu durumların hiçbirinin mevcut olmadığını, haklı sebep bulunmadığını, tüm bu nedenlerle müvekkili aleyhinde gerçekleştirilen azil işleminin geçersizliğinin ve müvekkilinin halen adi ortaklığın yönetim ve temsil yetkisine sahip olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: 1-Davalı...Yapı ve Müh.Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; Davalılar arasında adi ortaklık ilişkisi olup davacı da diğer davalı şirketin sahibi ve yetkilisi olduğunu, davacının üçüncü kişi konumunda şirket temsilcisi olarak ortak tüzel kişiler tarafından temsilci sıfatı verilen kişi olduğunu, dava konusu gerçek kişi olan temsilci ile adi ortaklık arasındaki dava söz konusu olup TTK. 4. maddesinde öngörülen ticari dava söz konusu olmadığından mahkemenin görevsiz olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemelerinin olduğunu, Mahkemenin kendisini görevli kabul etmesi halinde ise heyet halinde işbu davanın görülmesi gerektiğini, adi ortaklığın düzenlendiği Türk Borçlar Kanununun ilgili hükümleri incelendiğinde adi ortaklığın temsilinin kural olarak ortakların birlikte temsilinin söz konusu olduğunun görüldüğünü ancak ortaklar oy birliğiyle üçüncü bir kişiyi temsilci olarak atayabileceklerini , olağanüstü hallerde ise her halükarda ortaklar birlikte hareket etmeleri gerektiğini, adi ortaklığın tarafı olmayan üçüncü kişi konumundaki adi ortaklardan biri olan diğer davalı tüzel kişinin sahibi ve temsilcisi olan davacının kendisinin mahkeme kararı ile temsilci atanması veya temsilciliğinin tespiti hususunda böyle bir dava açmasını düzenleyen herhangi bir kanun hükmü olmadığını, bu anlamda davacının davasının hukuken dinlenmesinin de mümkün olmadığını, davacı ile diğer davalı şirket arasında organik bağ sebebiyle de menfaat birliği söz konusu olduğundan, davayı diğer davalı şirketin olası kabulü halinin de hukuken geçerli olamayacağından ve menfaatlerin çatışması sebebiyle, işbu davanın reddi gerektiğini.Yine adi ortaklıklarda ortak iradeyle seçilen temsilcinin ''güven ilkesinin'' sarsılması durumunda azlinin de her zaman mümkün olduğunu, bunu engelleyecek bir maddi hukuk ilkesinin söz konusu olmadığını, davalı şirketlerce oluşturulan adi ortaklığın 20/09/2018 tarihinden itibaren ortaklar arasındaki noter onaylı sözleşmenin 6. maddesi gereğince diğer davalı şirketin temsilcisi olan davacı Umut Tahan'ın seçildiğini ve aynı maddenin ikinci fıkrasında temsil edebileceği işlerin gösterildiğini, sözleşmenin 11. maddesinde ortaklığın temsil ve izama yetkili kılınan iş ortaklığı müdürünün, iş ortaklığını gerek bankalarda, gerekse piyasada borç altına sokamayacağı ve borçlandıramayacağı hükmüne yer verildiğini, ancak davacı temsilcinin bu amir hükme rağmen sözleşmeye uymayarak ortaklığı borç altına soktuğunu, ortaklığın yönetimine ilişkin Borçlar Kanunu 625. maddesi ve devam eden maddelerinde belirtilen şekilde gecikmesinde sakınca olan hallerde, ortaklardan her birinin ortaklıkla ilgili işlem yapabileceğinin düzenlendiğini, müvekkili şirkette davacı temsilcinin temsil yetkisini ortaklık zararına icra etmesi sebebiyle ihtarname çekilerek sonlandırdığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap vermiştir.
2-Davalı ... Müh.Dnş.Taah.Yapımve Tic.A.Ş.'ye usulüne uygun dava dilekçesi ve duruşma gününün tebliğine rağmen davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, adi ortaklığa atanan temsilcinin azli işleminin haklı nedene dayanmadığından geçersizliğinin tespiti istemine ilişkindir.
Davacı vekili delil olarak; Ankara ... Noterliğinin 20/09/ 2018 tarih ve 34687 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde yapılmış iş ortaklığı sözleşmesine, Ankara ... Noterliğinin 21/06/2021 tarih ve 19873 yevmiye nolu ihtarnamesine, Ankara ... Noterliğinin 23/06/2021 tarihli ve 16017 yevmiye nolu ihtarnamesine, Urla ... Noterliği 09/09/2021 tarihli ve 09240 yevmiye nolu ihtarnamesine, Ankara ... Noterliğinin 14/09/2021 tarihli ve 23740 yevmiye nolu ihtarnemesine, savcılık soruşturma dosyasına Ticaret Sicil gazetesine, tanık bilirkişi incelemesi ve yemin deliline , Davalı vekili ise ; Tarım ve Orman Bakanlığı ...Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü evraklarına, Antalya ... Noterliği makbuzuna, Antalya SGK Müdürlüğü Alanya Sosyal Güvenlik Merkezi yazısına dayanmıştır.
Davalı ... Mühendislik Danışmanlık Taahüt Yapım ve Tic. AŞ' nin ticaret sicil kaydı incelendiğinde; şirket temsilcilerinin davacı ... ve Muammer Keleş olduğu, her ikisinin de temsile yetkili bulunduğu , bu nedenle, davalı şirketi ile davacı arasında bu davada menfaat çatışması bulunmadığı , davacının iş ortakları aleyhinde birlikte dava açma mecburiyeti karşısında yetkili olduğu şirkete karşı da husumet yöneltmesinde hukuka aykırı bir durumun olmadığı görülmüştür.
Davalı adi ortaklı ortaklarının ticaret şirket olduğu, bu kapsamda adi ortaklık aleyhinde açılan temsilcinin azli işlemini geçersiliğinin tespitine yönelik iş bu davada mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Yine söz konusu davanın heyetçe görüleceği itirazında bulunulmuş ise de; 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 18/06/2014 tarih, 6545 sayılı Kanun'un 45. maddesi ile değişik 5. maddesinde ''...Sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemeleri tek hâkimlidir. Asliye ticaret mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemelerde bir başkan ile yeteri kadar üye bulunur. Konusu parayla ölçülebilen uyuşmazlıklarda dava değeri üç yüz bin Türk Lirasının üzerinde olan dava ve işler ile dava değerine bakılmaksızın; İflas, iflasın kaldırılması, iflasın kapatılması, konkordato ve yeniden yapılandırmadan kaynaklanan iş ve davalara, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda hâkimin kesin olarak karara bağlayacağı işler ile davalara şirketler ve kooperatifler hukukundan kaynaklana genel kurul kararlarının iptali ve butlanına ilişkin davalara, yönetim organları ve denetim organları aleyhine açılacak sorumluluk davalarına, organların azline ve geçici organ atanmasına ilişkin davalara, fesih, infisah ve tasfiyeye yönelik davalara" heyetçe bakılacağı belirtildiğinden, dava konumuzun TBK'nın 620 ve devamı maddelerinde düzenlenen adi ortaklığa ilişkin olup, ticari şirkette organ azline ilişkin olmadığndan davaya tek hakimli olarak bakılmıştır.
TBK'nun 629. maddesinde; ortaklık sözleşmesiyle ortaklardan birine verilen yönetim yetkisi, haklı bir sebep olmaksızın, diğer ortaklarca kaldırılamaz ve sınırlanamaz. Ortaklık sözleşmesinde yetkinin kaldırılamayacağına ilişkin bir hüküm bulunmasa bile, haklı bir sebep varsa, diğer ortaklardan her biri yönetim yetkisini kaldırabilir. Haklı sebepler özellikle yönetici ortağın görevini aşırı ölçüde ihmal etmesi veya iyi yönetim için gerekli olan yeteneği kaybetmesi durumlarında bulunduğu belirtilmiştir.
Ankara 57. Noterliğinin 20/09/2018 tarih ve 34687 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde yapılmış iş ortaklığı sözleşmesi incelendiğinde ;... Mühendislik Danışmanlık Taahüt Yapım ve Ticaret AŞ ile...Yapı ve Mühendislik Ticaret LTD ŞTİ arasında " ...Genel Müdürlüğü tarafından ihaleye çıkarılan ... Barajı Sulaması 2. Kısım işini gerçekleştirmek üzere " iş ortaklığı sözleşmesinin düzenlendiği, iş ortaklığının pilot firmasının ... Mühendislik .. AŞ olduğu VE sözleşmenin 6. maddesiyle ; İş ortaklığının temsil ve ilzamı konusunda ,iş bu sözleşmenin imza tarihinden itibaren ... Mühendislik Danışmanlık Taahüt Yapım ve Ticaret AŞ temsilcisi ...'ın atandığı ve tüm yetkileri konusunda düzenlemelerin yer aldığı görülmüştür.
Ankara ... Noterliğinin 21/06/2021 tarih ve 19873 yevmiye nolu ihtarnamesi incelendiğinde; ... Yapı ve Mühendislik Tic. LTD ŞTİ adına vekili ... tarafından ,... Mühendislik Danışmanlık Yapı ve Ticaret- ...'a hitaplı olarak gönderildiği ve iş ortaklığa ait muhasebe kayıtlarının, idareye kesilen faturaların, hak edişlerin, borç alacak banka hesaplarının ...vs nin 3 gün içerisinde taraflarına teslim edilmesini, aksi halde yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği anlaşılmıştır. İş bu ihtarname ekinde sunulan ve...Yapı ve Mühendislik Ticaret LTD ŞTİ vekili ... 'a ait İzmir ... Noterliğinde düzenlenmiş vekaletnamesi incelendiğinde ; belirli işler için ticari vekil olarak adı geçen şirket yetkilisi tarafından atandığı, TBK nun 551. maddesinde düzenlenen ticari vekil vasfında olduğu ve TBK 547. maddesinde belirtilen ticari mümessil yetkilerini içermediği , bu nedenle adi ortaklığın temsilcisini azil yetkisinin bulunmadığı görülmüştür. Ancak söz konusu yetkisiz temsille yapılan iş bu işleme karşı adı geçen davalı...tarafından işlemin geçersizliği ileri sürülmediği gjbi davaya karşı cevapta ve de duruşmalarda bu işlem kabul edilerek savunulduğu, yani yetkisiz temsilcinin yaptığı işlemin benimsendiği nazara alındığında yapılan işlemin geçerli olduğu anlaşılmıştır.
Urla 2. Noterliğinin 09/09/2021 tarihli ve 09240 yevmiye nolu ihtarnamesi ile; ... Yapı ve Mühendislik Tic. Ltd Şti vekili ... tarafından, davacı ...'a hitaplı olarak gönderildiği ve Ankara 57. Noterliğinin 34687 yevmiye numaralı 18/09/2018 tarihli iş ortaklığı sözleşmesi ile iş ortaklığını temsil ve izama yetkili kılındığını, ancak ortaklığa yönelik muhasebe kayıtlarının düzenli olarak taraflarına ibraz edilmediğini, ortaklığa ilişkin borç, alacak, banka hesapları ve kara yönelik bilgi verilmediği, bu nedenle TBK'nun 629/3. Maddesi hükmü gereğince adi ortaklığın yönetimi devam edilmesinin dürüstlük kuralına göre beklenemeyeceğini ve azlinde haklı sebebin mevcut olduğunu, iş ortaklığına ilişkin ihaleyle ilgili idareye karşı temsil yetkisinin, bankalar, maliye, SGK, vergi daireleri nezdinde yapacağı işlemlere ilişkin temsil yetkisinin askıya alındığı, bu kurum ve kuruluşlardan bu ihtarın tebliğinden sonra iş ve işlemler yapılmamasının ihtar edildiği, yine ortaklığa ilişkin ilgili yerlerde tek başına işlem yetkisinin olmadığını bundan sonraki işlemlerin hisse oranında temsil edileceği ve işlemlerin ortakların çift imzası ile yapılacağını, tüm bu nedenlerle iş ortaklığı sözleşmesi ve vekaletname ile tarafına verilmiş olan tüm yetkilerden azledildiğini bildirildiği, söz konusu ihtarnamenin 14/09/2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiği görülmüştür.
Davada uyuşmazlık, davalı şirketler arasında akdedilen iş ortaklığı sözleşmesi kapsamında , iş ortaklığına temsilci olarak atanan davacı temsilcinin azlinin TBK'nun 629./2-3 maddesinde belirtilen şekilde haklı sebebe dayanıp dayanmadığı, yani yöneticini davacının görevini aşırı ölçüde ihmal edip etmediği yada iyi yönetme için gerekli olan yeteneğini kaybedip kaybetmediği ve bu kapsamda azil işleminin geçersiz olup olmadığının tespitine ilişkindir.
Davacının görevini davalını iddia ettiği şekilde ihmal edip etmediği hususunda, tarafların bildirdiği belge ve bilgiler ilgili yerlerde celp edilerek, oluşturulan bilirkişi heyetinde rapor alınmıştır.Alınan raporda; davalı tarafın haklı sebep olarak ileri sürdüğü her bir işleme ilişkin olarak ilgili yerlerde gelen yazı cevapları ve belgeler ile iş ortaklarının ticari defterlerinin incelenmesinde ; defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve defterlere göre iş ortaklığının amacını oluşturan ... Baraj sulaması 2. Kısım sözleşmesi kapsamında düzenlenen faturalar ile bu faturalar nedeni ile tahsil edilen ve ödenen tutarların ticari defterlere kaydedildiği, defterlerin ayrıntılı , anlaşılır , VUK. ve TTK hükümlerine uygun olarak tutulmuş olduğunu. Defter bakiyelerinin birbirini teyit ettiği, iş ortaklığı sözleşmesine konu işle ilgili 12/10/2018 tarihi ile 23/08/2020 tarihi 26 hak ediş düzenlendiği, bu hak edişler kapsamında toplam 21.335,895.40 TL lik iş yapıldığı, ortaklığın temsilinde yaşanan uyuşmazlık nedeni ile 24/08/2021 tarihinden sonra yapılmış bir hak edişin bulunmadığı , yapılan işlerin maliyet toplamının 19.262,420.43 TL olduğu, söz konusu işin yıllara sarih inşaat ve onarım işi olması ve söz konusu işin henüz tamamlanmamış olması nedeni ile iş ortaklığının anılan iş nedeni ile kar ve zararı ile ilgili herhangi bir hesaplanmanın yapılabilmesinin bu aşamada mümkün olmadığını, yine iş ortaklığı ticari defterlerinin incelenmesinde, davacı temsilci ... tarafından gerçekleştirilen iş ve işlemler nedeniyle şirketi zararlandırıcı herhangi bir muhasebe kaydına rastlanmadığı, yine Alanya Sosyal Güvenlik Müdürlüğü'nden celp edilen belge ve bilgilere göre idari para cezasının, iş ortaklığı aleyhinde , ilgili dönemde kuruma verilmesi gerektiği halde verilmeyen sigorta vs. beyannamelerden kaynaklanan cezalar olduğu ve bundan adı geçen meslek mensubu sorumlu olacağından SGK yazısında belirtilen cezaların şirket SMMM sine ödenen miktardan mahsup edildiği ve bu cezalar nedeni ile şirketin zarara uğratılmasının söz konusu olmadığını , yine iş ortaklığının iş makinesi, ekskavatör kamyonet vb araçları kiralaması nedeni ile ortaklık dışı şirketlere ödemeler yaptığı, bu nedenle söz konusu faturalar nedeni ile şirketin gereksiz yere borçlandırılmadığı, söz konusu faturaların gider olarak defterlere kaydedildiği, ayrıca noter gideri, KİK payı ve sözleşme damga vergisi tutarlarını davalı ... şirket tarafından ödenmesinde hukuka aykırılık olmadığı tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, iş ortaklığı sözleşmesi, fesihname içeriği ile ilgili kurumlarda celp edilen bilgi , belge ve de iş ortaklığı ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılarak hazırlanan bilirkişi heyeti raporu birlikte değerlendirildiğinde: davalı şirketler arasında ...Genel Müdürlüğü tarafından ihaleye çıkarılan ... Barajı Sulaması 2. Kısım işini gerçekleştirmek üzere Ankara ... Noterliğinin 20/09/2018 tarihli iş ortaklığı sözleşmesiyle, iş ortaklığının kurulduğunu ve iş ortaklığına temsilci olarak davalı ... Mühendislik .. AŞ temsilcisi olan davacı ...'ın atandığı , adı geçen davacı temsilcinin, davalının iddia ettiği şekilde görevini aşırı ölçüde ihmal ettiği ve de yönetme yeteneğini kaybettiği iddialarının yerinde olmadığı , iş ortaklığı defter ve kayıtlarının yetkilice yerinde incelenebileceğinin davacı tarafından davalı şirkete bildirildiği, yetkisini kötüye kullanmadığı anlaşılmakla, TBK'nun 629. maddesi kapsamında azlini gerektirir haklı bir nedenin bulunmadığı ve davacı temsilcinin azli işleminin geçersiz olduğu nazara alınarak, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının davasının kabulü ile; Ankara ... Noterliğinin 20/09/2018 tarih ve 34687 yevmiye nolu düzenleme şeklinde, ...Genel Müdürlüğüce ihaleye çıkarılan " ... Barajı Sulaması 2. Kısım Yapım İşine "ilişkin olarak, taraflar arasında yapılan ... Yapı - ... Mühendislik İş Ortaklığı Sözleşmesi kapsamında iş ortaklığına temsilci olarak atanan ...'ın davalı...Yapı ve Müh Tic Ltd Şti vekilince temsilden azli işleminin TBK 629/2-3 maddelerin de belirtilen haklı nedenlere dayanmadığı ve bu nedenle geçersizliğinin TESPİTİNE,
Alınması gerekli 80,70-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL'nin mahsubu ile kalan 21,40-TL harcın davalılardan alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına,
Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 2.289,90 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Dair davacı vekili ile davalı ... .. LTD ŞTİ vekili yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki hafta süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/02/2022
Katip ...
Hakim ...
DAVACI MASRAFLARI
Başvurma harcı 59,30 TL
Peşin harç 59,30 TL
Vekalet harcı 8,50 TL
Tebligat ve posta gideri 162,80 TL
Bilirkişi ücreti2.000,00 TL
+--------------------
TOPLAM2.289,90 TL