T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/603 Esas - 2022/96
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ANKARA
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/603
KARAR NO: 2022/96
HAKİM...
KATİP:....
DAVACI ...
DAVALI :...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 14/10/2021
KARAR TARİHİ: 22/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dilekçesiyle özetle; DHMİ Genel Müdürlüğünün hizmet binası ile işletmekte olduğu hava liman/meydanlardaki güvenlik hizmetleri 1988 yılından beri piyasaya yaptırıldığı, .... Havalimanının güvenlik hizmetleri; 01.12.2008-31.12.2009 tarihleri arasında ...Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti., 01.01.2010-31.12,2010 tarihleri arasında ...Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti. 01.01.2011-31.12.2012 tarihleri arasında ...Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti. tarafımdan yürütüldüğü, davalı bünyesinde... Havalimanında çalışmakta iken iş akdine son verilen ..., İşe giriş: 15.04.2009-31.12.2012 adlı işçi tarafından... ... Hukuk Mahkemesi'nin 2013/128 Esas sayılı dosyasına kayden açılan dava mahkemenin 2014/386 Karar sayılı kararı ile kısmen kabul edilmiş, karar sonucu başlatılan .... Müdürlüğü 2014/9182 sayılı takip dosyasına müvekkili idare tarafından 09.08.2016 tarihinde 28.775,19-TL tazminat ödemesi yapıldığı, davalı ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme eklerinde yer alan teknik şartnamelerin, özel şartnamelerin ilgili maddelerinde “Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin; İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez. Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacakları, Yüklenici tarafından karşılanır. DHMİ bu gibi konularda sorumlu sayılmayacaktır.” şeklinde düzenleme bulunduğu, davalı ile davacı arasında imzalanan güvenlik hizmetleri sözleşmesi hükümleri ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı gereğince, Genel Müdürlüklerince ödenen toplam 28.775,19 TL'nin rücuen tahsilini talep ettiği, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 28.775,19 TL'nin, 09.08.2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalıya dava dilekçesi ve ön inceleme duruşma gün ve saatini bildirir tebligat usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve ön inceleme duruşmasına katılmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafça dava dışı işçi adına... ... Hukuk Mahkemesinin 2013/128 esas, 2014/386 karar sayılı kararı sonucunda icra müdürlüğüne yapılmış olduğu belirtilen tazminat ödemesinin ödeme tarihinden itibaren, rücuen avans faizi ile birlikte tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dosya Kapsamında İhale Sözleşmeleri, Teknik Şartinamelerin gönderildiği, yine dava dışı ...'e ait SGK kayıtlarına göre inceleme yapıldığı anlaşılmış;
Dosyaya sunulan... ... Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi sıfatıyla) Esas No:2013/128, Karar No: 2014/836 sayılı karar incelendiğinde; davacı ..., Davalı ...Güvenlik Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. Ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü olduğu, dava tarihi 04/03/2013, Karar tarihi 30/09/2014 olduğu, Davacının 7.663,03 TL net kıdem tazminatı alacağının akdin fesih tarihi olan 31.12.2012tarihinden itibaren işleyecek bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, Davacının 100 TL net ihbar tazminatı alacağının dava tarihi olan 04.03 2013 tarihinden; 3197,47 TL net ihbar tazminatı alacağını ıslah tarihi olan 18.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, Davacının 100 TL net fazla çalışma ücretinin dava tarihi olan 04.03 2013 tarihinden; 6.562, 92 TL lik fazla çalışma ücretinin ıslah tarihi olan 18.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek( taleple bağlı kalınarak mevduata uygulanan faizi geçmemek üzere) yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, Davacının 100 TL eksik ücret alacağının dava tarihi olan 04.03 2013 tarihinden; 1.216,07 TL lik hafta tatili ücretinin ıslah tarihi olan 18.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Davacının yol ve yemek ücret alacağına ilişkin talebinin reddine, karar verildiği, kararın ekinde bu dosyaya ilişkin bilirkişi raporunun sunulmuş olduğu, kararın Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 31/05/2016 gün, Esas No: 2015/11802, Karar No: 2016/11816 sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği ve .... Dairesinin 2014/9182 Esas sayılı dosyası uyap üzerinden istenilmekle; dosyamıza gönderildiği anlaşılmıştır.
Dosyaya gelen tüm belgeler ve dosya kapsamı ile birlikte bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi raporunda; dosya kapsamında talep edilen dönemde dava dışı ...'in... ... Hukuk Mahkemesinin 30/09/2014 tarih, 2013/128 Esas ve 2014/386 Karar sayılı dosyasında alınan 22/05/2014 tarihli bilirkişi raporuna ve kabule göre; 1067558 işyeri sicil numaralı ...Güvenlik va Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.'de 15.04.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 256 gün, 1071304 işyeri sicil numaralı ...Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.' de 01.01.2010-31.12.2010 tarihleri arasında 360 gün, 1077814 işyeri sicil numaralı ...Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.'de 01.01.2011-31.12.2012 tarihleri arasında 720 gün, olmak üzere toplam 1336 gün çalıştığı tespit edildiği,
Dosya kapsamında incelenen sözleşmelerde ve Sözleşmelerin Teknik Şartnamelerinde, Sevk, İdare va Sorumluluk başlıklı kısımda “Yüklenicinin, çalıştırdığı işçilerin kıdem, ihbar ve her nevi tazminat taleplerinde tek sorumlu olup; İdare'nin bu konuda hiçbir yükümlülüğü Bulunmamaktadır.” şeklinde düzenleme yapıldığı, dosya kapsamı rücu ilişkisine yeterli kanaatte olması halinde hesaplamaların yapıldığı,
Dosya kapsamında incelenen Sözleşmelerin; Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler başlıklı kısımda; “...personel ücretleri, vergi ve sigorta primleri, personele ilişkin diğer yasal Yükümlülükler, personelin yemek, yol ve teçhizat bedelleri, eğitim ve sertifika bedelleri sözleşme bedeline dahildir. “ Yüklenicinin Sözleşme Konusu İşle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları başlıklı kısımda; “Yüklenicinin istihdam ettiği personellerinin İş Kanunu ile SGK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez.” şeklinde düzenleme Yapılmış yine Sözleşmelerin Teknik Şartnamelerinde, Yüklenici Firmanın Yükümlülükleri başlıklı kısımda “Yüklenici, istihdam ettiği özel güvenlik personelinin iş Kanunu, SSK Mevzuatı, diğer kanun ve mevzüatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı ve sorumlusudur. Personelin 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmelikten doğan tüm ekonomik ve sosyal haklarını yerine getirmekle yükümlüdür.” şeklinde düzenleme yapıldığı, dosya kapsamı rücu ilişkisine yeterli olduğu değerlendirilmekle; yapılan hesaplamaların olduğu,
Dosya kapsamında talep edilen dönemde dava dışı ...'in... ... Hukuk Mahkemesinin 30.09.2014 tarih, 2013/128 Esas ve 2014/3886 Karar sayılı dosyasında alınan 22.05.2014 tarihli Bilirkişi Raporuna ve kabule göre; brüt 1.881,00 TL üzerinden ve 106,60 TL aylık yol ücreti ve 96,20 TL aylık yemek ücretinin eklenmesiyle giydirilmiş brüt 2.081,21 TL Ücret üzerinden kıdem tazminatının hesaplandığı ve net 7.663,03 TL olduğu,
Dosya kapsamında talep edilen dönemde dava dışı ...'in... ... Hukuk Mahkemesinin 30.09.2014 tarih, 2013/128 Esas ve 2014/386 Karar sayılı dosyasında alınan 22.05.2014 tarihli Bilirkişi Raporuna ve kabule göre; brüt 1 :881,00 TL üzerinden ve 106,60 TL aylık yol ücreti ve 95,20 TL aylık yemek ücretinin eklenmesiyle giydirilmiş brüt 2.081,21 TL ücret üzerinden ihbar tazminatları hesaplandığı ve net 3.297,47 TL olduğu,
Dosya kapsamında talep edilen dönemde dava dişi ...'in... ... Hukuk Mahkemesinin 30.09.2014 tarih, 2013/128 Esas ve 2014/386 Karar sayılı dosyasında alınan 22.05.2014 tarihli Bilirkişi Raporuna ve kabule göre; asgari ücretin iki katı ücret üzerinden fark ücret alacağı hesaplandığı ve net 1.316,07 TL olduğu,
Dosya kapsamında talep edilen dönemde dava dışı ...'in... ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.09.2014 tarih, 2013/128 Esas ve 2014/388 Karar sayıl! dosyasında alınan 22.05.2014 tarihli Bilirkişi Raporuna ve kabule göre; asgari ücretin iki katı ücret üzerinden haftalık 7 saat fazla mesai yapıldığının kabulü ile fazla mesai ücret alacağı hesaplandığı ve net 10.250,66 TL olup %35 hakkaniyet indirimi değerlendirildiğinde; 6.662,93 TL olduğu,
.... Müdürlüğünün 2014/9182 Esas sayılı dosyasına göre; ihbar Tazminatı, Fazla Mesai Ücreti, Yargılama Gideri ve Harçlar ile Vekalet ücretlerine yıllık %9 Yasal faiz Üzerinden; Kıdem tazminatı ve Ücret alacağı Yönünden Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasından alınan verilere göre en yüksek banka Mevduat faizi Oranları esas alınarak hesaplamalar Yapıldığı ve davacı tarafın .... Müdürlüğünün 2014/9182 Esas sayılı dosyasında ödeme yaptığı, 28.775,19 TL'yi davalı taraftan rücu edebileceğine ilişkin raporun sunulduğu anlaşılmıştır.
1475 sayılı Yasanın 14/2. maddesi hükmü, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 6. maddesinde belirtilen işyeri devrini de içine alan daha geniş bir düzenleme olarak değerlendirilebilir. Gerçekten maddede işyerlerini devir veya intikalinden söz edildikten sonra "...yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli...” denilmek suretiyle uygulama alanı 4857 sayılı İş Kanunu'nun 6. maddesine göre daha geniş biçimde çizilmiştir. O halde kıdem tazminatı açısından asıl işveren alt işveren ilişkisinin sona ermesinin ardından işyerinden ayrılan ait işveren ile daha sonra aynı işi alan alt işveren arasırıda hukuki veya fiili bir bağlantı olsun ya da olmasın kıdem tazminatı açısından önceki işverenin devir tarihindeki ücret ve kendi dönemi ile sınırlı sorumluluğu, son alt işverenin ise tüm dönemden sorumluluğu kabul edilmelidir. “ hükmüne yerildiği, daha önce işçiyi çalıştıran firmaların sorumluluğu bakımından İş Kanununun işyeri devri hükümlerinin uygulanacağı kabul edilmek suretiyle kıdem tazminatı alacağı bakımından son alt işveren için tüm dönem üzerinden daha önce ihaleyi alan firmalar açısından ise kendi dönemleri üzerinden sorumlu olduklarına hükmedildiği,
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde, dava, davacı tarafça dava dışı işçi adına... ... Hukuk Mahkemesinin 2013/128 esas, 2014/386 karar sayılı kararı sonucunda icra müdürlüğüne yapılmış olduğu belirtilen tazminat ödemesinin ödeme tarihinden itibaren, rücuen avans faizi ile birlikte tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmış olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6 ve 2/7 maddelerinde iki işveren arasında hangi şartlarda usulüne uygun bir asıl işveren, alt işveren ilişkisinin kurulacağı belirtilmiş ve Kanunun cevaz verdiği usule uygun olarak kurulan bu ilişkiden doğan yükümlülüklerden asıl işverenle alt işveren açısından birlikte sorumluluk esası belirlenmiştir. "4857 Sayılı İş Kanunu'nun 2/6 son cümlesi uyarınca; Asıl İşveren, Alt İşverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur." düzenlemesi olduğu görülmüş, dosyaya gelen tüm belgeler ve dosya kapsamı ile birlikte yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, düzenlenen bilirkişi raporunda; dosya kapsamında talep edilen dönemde dava dışı ...'in... ... Hukuk Mahkemesinin 30/09/2014 tarih, 2013/128 Esas ve 2014/386 Karar sayılı dosyasında alınan 22/05/2014 tarihli bilirkişi raporuna ve kabule göre; 1067558 işyeri sicil numaralı ...Güvenlik va Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.'de 15.04.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 256 gün, 1071304 işyeri sicil numaralı ...Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.' de 01.01.2010-31.12.2010 tarihleri arasında 360 gün, 1077814 işyeri sicil numaralı ...Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.'de 01.01.2011-31.12.2012 tarihleri arasında 720 gün, olmak üzere toplam 1336 gün çalıştığı tespit edildiği, Dosya kapsamında talep edilen dönemde dava dışı ...'in... ... Hukuk Mahkemesinin 30.09.2014 tarih, 2013/128 Esas ve 2014/3886 Karar sayılı dosyasında alınan 22.05.2014 tarihli Bilirkişi Raporuna ve kabule göre; kıdem tazminatının hesaplandığı ve net 7.663,03 TL olduğu, ihbar tazminatları hesaplandığı ve net 3.297,47 TL olduğu, fark ücret alacağı hesaplandığı ve net 1.316,07 TL olduğu, fazla mesai ücret alacağı hesaplandığı ve net 10.250,66 TL olup %35 hakkaniyet indirimi değerlendirildiğinde; 6.662,93 TL olduğu,
... .... İcra Müdürlüğünün 2014/9182 Esas sayılı dosyasına göre; ihbar Tazminatı, Fazla Mesai Ücreti, Yargılama Gideri ve Harçlar ile Vekalet ücretlerine yıllık %9 Yasal faiz Üzerinden; Kıdem tazminatı ve Ücret alacağı Yönünden Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasından alınan verilere göre en yüksek banka Mevduat faizi Oranları esas alınarak hesaplamalar Yapıldığı ve davacı tarafın .... Müdürlüğünün 2014/9182 Esas sayılı dosyasında ödeme yaptığı, 28.775,19 TL'yi davalı taraftan rücu edebileceğine ilişkin raporun sunulduğu anlaşılmış, bilirkişi raporu yeterli görülmekle; hükme esas alınarak değerlendirilmiş, dosya kapsamında incelenen Sözleşmelerin; Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler başlıklı kısımda; “...personel ücretleri, vergi ve sigorta primleri, personele ilişkin diğer yasal Yükümlülükler, personelin yemek, yol ve teçhizat bedelleri, eğitim ve sertifika bedelleri sözleşme bedeline dahildir. “ Yüklenicinin Sözleşme Konusu İşle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları başlıklı kısımda; “Yüklenicinin istihdam ettiği personellerinin İş Kanunu ile SGK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez.” şeklinde düzenleme yapıldığı da görülmekle; 28.775,19-TL alacağın 09/08/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ilişkin davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kabulü ile;
28.775,19-TL alacağın 09/08/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 1.965,63 TL harçtan 491,41 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 1.474,22 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 108,00 TL posta ve tebligat gideri, 800,00 TL bilirkişi ücreti, dava açılırken ödenen 550,71 TL yargılama harcı ve 8,50 TL vekalet tasdik harcı olmak üzere toplam 1.467,21 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair Davacı/Vekili Av. ...'in yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/02/2022
Katip ....
¸e-imzalıdır.
Hakim ....
¸e-imzalıdır.
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.