T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2021/804 Esas
KARAR NO : 2024/253
...
DAVA : Adi Ortaklığın Fesih ve Tasfiyesi
DAVA TARİHİ : 30/12/2021
KARAR TARİHİ : 17/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/05/2024
DAVA : Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılardan ...'ın diğer davacı şirketin tek sahibi ve yetkilisi, davalı ...'ün diğer davalı şirketin tek sahibi ve yetkilisi olduğu, davacı şirketin ''...' niteliklerine haiz iş makinesini yurt dışından satın alarak gümrük antreposuna getirdiğini, 04/05/2018 günlü satış sözleşmesi içeriğinden anlaşılacağı üzere davalıların iş makinesini satın almaya talip olduklarını, 185.000,00 Euro belirlenen değerle davalılara satıldığını, satış bedelinin 110.000,00 Eurosunun alındığını, bakiye 75.000,00Euronun davalılar tarafından 30/06/2018 tarihinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmeye sonradan adi ortaklığa dahil olacak olan ...'nın da tanık olarak imza attığını, 10/05/2018 tarihinde, davalıların bakiye 75.000,00 Euroyu ödeme durumlarının olmadığını belirterek davacılara adi ortaklık teklifinde bulunduklarını, yapılan görüşmelerle makine değerinin 185.000,00 Euro kabul edildiğini,... hissesi müvekkillerine... hissesi davalılara, ... hissesi de diğer satış sözleşmesinde tanık olan ...'ya ait olmak üzere 10/05/2018 tarihli iş makinesi hisse ortaklığı protokolü imzalandığını, protokolün 8.maddesine göre "Protokole konu makine ortakların beraber kararıyla satılabilecek ve makinenin satılması durumunda makine satış bedeli ortaklar arasında hisseleri oranında pay edilecektir." ibaresinin bulunduğunu, TBK'nun 620 ve devamı maddelerinde adi ortaklığa ait hükümlerin düzenlendiğini, olaydaki ortaklık konusu iş makinesinin de bu tanıma uygun olduğunu, TBK'nun 624-639/4.maddesi ve diğer maddelerinin de bu yönde olduğunu, adi ortaklık malını ortaklardan sadece birinin tek başına satmasının mümkün olmadığını, bu şekilde ortaklık devam ederken ortaklık konusu iş makinesinin kalıcı olarak gümrükten çıkarılıp ithal edilmesi gerektiğinden Mayıs 2020 tarihinde müvekkili şirketten davalı şirkete fatura kesilerek makinenin ithalinin uygun olacağına karar verildiğini, bu bağlamda müvekkili şirketin davalı şirkete düşük bir bedel üzerinden fatura kestiğini, davalıların makinenin faturası kendilerine geçince ve ithal işlemlerini yapınca sorun çıkarmaya başladıklarını, ortaklık kararı olmadan, müvekkillerinin onayı alınmadan makinenin tahminlerine göre ... isimli şirkete satılıp, fiilen bu şirkete verildiğini, bu şirkete hangi tarihte hangi bedel üzerinden davalıların satış yaptığını bilmedikleri gibi satış yapılan tarihte adi ortaklık konusu iş makinesinin piyasa değerinin ne kadar olduğunu da bilmediklerini, ... sayılı dosyalarında davalılar aleyhine takip yapıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, arabulucuya başvurulduğunu, anlaşmaya varılamadığını belirterek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin ıslah hakları saklı kalmak üzere 30.000,00 Euronun davalılar tarafından adi ortaklık konusu iş makinesinin üçüncü şahıslara satışı tarihinden başlamak üzere Euroya verilen yasal faizle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
CEVAP : Davalılar vekili davaya cevap dilekçesinde; davacı şirket ile davalı ... ve ...'nın ... makinenin kiralanması, işletilmesi, satımı, tamir bakımı, servis ve satış pazarlama işlemi için hisse ortaklığı konusunda anlaştıklarını, sözleşmede davacı ... ile davalı ...yer almadığı gibi makinenin satımı ve kiralanması konusunda taraf sıfatlarının olmadığını, taraf sıfatı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiği, esasa ilişkin olarak da; davalı ... ile ...'nın davacı ...'a ait ... Seri Nolu ... ... ... makinenin satışı için anlaştıklarını, satış bedelinin 930.000,00TL olarak belirlendiğini, davalı ...'ün 350.000,00TL, ...'nın 200.000,00TL para toplayarak davacı ...'a verdiklerini, kalan parayı müvekkili ve ...'nın toparlayamadıklarını, iş makinesini satın alımından vazgeçtiklerini, ancak davacının kendisine ödenen parayı harcadığını iade edemeyeceğini, kimsenin mağdur olmaması için tarafların ödediği para ile iş makinesine ödenmesi gereken kalan bakiye miktar oranında ortak olmayı teklif ettiğini, iş makinesinin kiralanması, işletilmesi, satımı, tamir bakımı, servis ve satış pazarlama işlemi için hisse ortaklığı konusunda yazılı olarak anlaşma imzaladıklarını, sözleşmenin 4.maddesi uyarınca makinenin kiralanması, satılması vb.işlemlerinin davacı ...'a ait ...tarafından üstlenildiğini, makinenin yaklaşık 3.5 ay kiraya verildiğini, sonrasında davacının gereken özeni gösterememesi sonucu makinenin kiraya verilemediğini, makinenin satışa çıkarılmasının davacıya teklif edildiğini, ancak davacının kabul etmediğini, müvekkili ve diğer ortak ...'nın yaptıkları araştırma sonucu iş makinesinin gümrük vergisinin ödenmediğini ve bu durumun davacı tarafça müvekkili ve diğer ortağa bildirilmediğinden dolayı gümrüğe teslim edilmek zorunda kaldığını, Gümrük Vergisi olarak 06/05/2020 tarihinde 487.065,14TL ödenerek iş makinesinin gümrükten çıkartıldığını ve davacının makinenin satılmasına ikna olduğunu, tarafların aralarında anlaştıklarını ve davacının kendi hissesi oranına düşen miktar oranında 250.000,00TL bedelli 04/05/2020 tarihli faturayla iş makinesini müvekkili Tekna Maden .. Limited Şirketi'ne devir ve tescil ettiğini, bunun üzerine müvekkili ve diğer ortak ...'nın iş makinesinin satımı konusunda ... aleyhine ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takip sonucu makinenin haczedildiğini, ...nin borcu ödeyemeyeceğini, iş makinesine başka bir alıcı olduğunu bildirdiğini, yeni alıcı .... 300.000,00TL bedel ile satılıp iş makinesinin devir ve tescil edildiğini, davacının iş makinesinin gümrük çıkışı olmadığını saklayarak müvekkilini zarara uğrattığını, aylarca işletilmediği ve gümrükte beklediği için kullanılamaz hale geldiğini ve tüm bakım ve masraflarının müvekkilince karşılandığını, davacı iş makinesini müvekkiline satıp devretmesi sonucu adi ortaklığın sona erdiğini, davacının adi ortaklık süresince iş makinesinin kira gelirini diğer ortaklara hisse oranında dağıtmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
GEREKÇE : Dava; başlangıçta iş makinesi satımı ve bedelin tamamının ödenmemesi sonucu adi ortaklık sözleşmesine dayalı hisseye düşen alacağın tahsili, bu şekliyle adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi isteğine ilişkindir.
Dava; adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi isteğine ilişkin olup, ortaklığın diğer ortağının da işbu davada taraf olması gerektiği anlaşılmakla mahkemece yargılama sırasında diğer ortak ...'nın davaya dahil edilmesi için davacı tarafa süre verilmiş, davaya dahil edilmiş, dahili davalı ... cevap dilekçesinde; davalı ... ile ... makineyi satın alabilmek adına ... ile görüştüklerini, 930.000,00TL bedelle satın alınacağı hususunda anlaşma sağladıklarını, ardından ...'ün 350.000,00TL, kendisinin 200.000,00TL para toplayarak davacı ...'a verdiklerini, kalan kısmını ise toparlayamamış olmaları nedeniyle ... ile görüşerek satıştan vazgeçmek istediklerini, parayı kullandığını belirterek iş makinesinin üzerinde adi ortaklık kurulması hususunda anlaşmak istediğini, kabul ettiklerini, iş makinesi ortaklık protokolü imzaladıklarını, davacının, sadece satış esnasında değil ortaklık devam ederken de kendilerini zarara uğrattığını, ilk olarak iş makinesinin gümrük çıkışı olmadığını saklayarak fahiş fiyattan iş makinesini sattığını, iş makinesinin vergisinin ödenmemesi durumunda en fazla 2 yıl ülke içerisinde çalıştırılabileceğini öğrendiklerini, sonrasında iş makinesini gümrüğe teslim etmek zorunda kaldıklarını, vergi ve giderlerin paylar oranında ödenme teklifinin kabul görmediğini, 06/05/2020 tarihinde 487.065,14TL ödenerek iş makinesinin gümrükten çıkarıldığını, bu ödemeden davacının payına düşen miktarın 197.458,00TL olmasına rağmen bu bedelin ödenmediğini, ... ile birlikte neredeyse davacının payı oranında gümrük vergisi ve masrafların ödendiğini, ayrıca raporda bedele ilişkin tespitlere katılmanın mümkün olmadığını, ... kiraladığını, kira bedelini tahsil edemeyip icra takibine konu olduğunu beyan ettiğini, sonrasında kira bedelinin ... esas sayılı dosyasıyla tahsil edildiğini öğrendiklerini, ancak davacının sözleşme gereği paylarına düşen bedeli ödemediğini, davalı ile görüşülerek makineyi bir an önce satabilmek amacıyla anlaşmak istenildiğini, satış işleminin bir an önce gerçekleşmesi adına davacının kendi hissesi oranına düşen miktar oranında 250.000,00TL bedelli 04/05/2020 tarihli fatura karşılığında payının ödenerek iş makinesinin davalı ...'e ait ... Maden .. Limited Şirketi'ne devir ve tescil edildiğini, ardından iş makinesinin satışı konusunda ... Anonim Şirketi ile anlaşmaya varıldığını, satış işleminde verilen çeklerin ödenmemesi sebebiyle zarara uğranıldığını, .. ... Anonim Şirketi'nden alacağın tahsil edilemediğini, makine bu şirketten geri alınarak 300.000,00TL bedel ile bir başka firmaya satıldığını, davacının hissesini satıştan önce devretmesi sebebiyle... ... Anonim Şirketi'ne yapılan satıştan zarara uğramadığını, payının karşılığını nakit olarak aldığını, satış tarihi itibariyle davacının iş makinesi üzerinde bir hakkı bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
... ... arasında dava şartı arabulucuk sonucu 23/12/2021 tarihli anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın düzenlendiği anlaşılmıştır.
... Esas sayılı icra takip dosyasının UYAP kayıtlarının incelenmesinde; davacı-alacaklı ... tarafından, davalı-borçlu ... hakkında 01/12/2021 tarihinde 75.000,00 Euro asıl alacak, 1.622,16 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam; 76.622,16 Euronun tahsili için ilamsız takibe geçildiği, ödeme emrinin tebliği üzerine yasal süresinde sunulan dilekçe ile borca itiraz edilmekle takibin bu aşamada durdurulmuş olduğu anlaşılmıştır.
... Esas sayılı icra takip dosyasının UYAP kayıtlarının incelenmesinde; davacı-alacaklılar tarafından, davalı-borçlu şirket hakkında 01/12/2021 tarihinde 75.000,00 Euro asıl alacak, 1.622,16 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam; 76.622,16 Euronun tahsili için ilamsız takibe geçildiği, ödeme emrinin tebliği üzerine yasal süresinde sunulan dilekçe ile borca itiraz edilmekle takibin bu aşamada durdurulmuş olduğu anlaşılmıştır.
... Esas sayılı icra takip dosyasının UYAP kayıtlarının incelenmesinde; ...Şirketi tarafından,..., İstanbul 2000 Marketcilik ... Limited Şirketi hakkında 30/11/2020 tarih 230.000,00TL, 30/07/2020 tarih 200.000,00TL ve 30/09/2020 tarih 200.000,00TL bedelli çeklere dayalı olarak ferileriyle birlikte 713.921,51TL alacağın tahsili isteğiyle 29/12/2020 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe geçildiği anlaşılmıştır.
.... Limited Şirketi'nin 10/05/2018 ve 04/06/2018 tarihleri itibariyle ortak ve yetkililerini gösterir ticaret sicil özetlerinin celbi için yazı yazılmış, ...dava konusu iş makinesinin sicile kayıtlı olup olmadığı, olması halinde sahiplik bilgilerinin celbi için yazı yazılmış, sonrasında dosya üzerinde ve taraf şirketlerin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi heyeti 04/07/2022 tarihli raporlarında, yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda; davacı ...Limited Şirketi'nin incelenen 2018-2019-2020 ve 2021 yılları ticari defterleri itibariyle taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2018 yılında başladığı, iş makine kiralama bedelleriyle ilgili kayıtların 20/12/2019 tarihine kadar hesaplara intikal ettirildiği, araç satışıyla ilgili defter kayıtlarının 2020 yılı Mayıs ayında ticari defter kayıtlarına yansıtıldığını, iş makinesi kiralanmasına ilişkin kayıtlarda iş makinesi kira bedeli açıklamalı 2 adet fatura toplamı 99.120,00TL'nin işlendiğini, karşılığında 2 adet hizmet bedeli faturası, 1 EFT Havalesi ve 1 adet cari hesaba mahsup işlemiyle toplam 72.830,00TL hesaba borç kaydedildiğini, 2019 yılı kayıtlarında ... firması tarafından düzenlenen makine parçası içerikli 2 adet fatura toplamının 52.510,00TL olup, karşılığında EFT ödemesi ve davalı firma adına kaydedilen tutar ile toplam 55.710,00TL'nin hesaba borç işlendiğini, kiralama işlemiyle ilgili kayıtlar sonucunda bakiyenin 23.090,00TL olduğunu, iş makinesi satışıyla ilgili kayıtlarda antrepoda bulunan iş makinesinin devri açıklamasıyla düzenlenen 04/05/2020 tarihli 250.000,00TL tutarlı e-arşiv faturasının işlendiği, karşılığında 4 adet banka havalesi toplamı olan 113.000,00TL'nin alacak işlendiği, 137.000,00TL'nin hangi gerekçeyle yapıldığı belirlenemeyen kayıt ile hesap bakiyesinin 0 konumuna getirildiğini, 2021 yılı kayıtlarında bakiye 48.150,00TL'nin davacı borcu olarak hesapta görüldüğünü, davalı ... Limited Şirketi'nin incelenen 2018-2019-2020 ve 2021 yılları ticari defterlerinde taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2018 yılında başladığı, kiralama bedeliyle ilgili kayıtların 31/12/2019 tarihine kadar hesaplara intikal ettirildiği, araç satışıyla ilgili kayıtların 2020 yılı Mayıs ayında defter kayıtlarına yansıtıldığını, iş makinesi kiralanmasına ilişkin kayıtlarda 2020 yılı kayıtlarında devreden bakiyenin görülmediğini, iş makinesi satışıyla ilgili kayıtlarda 2020 yılı kayıtlarında .... Limited Şirketi firması tarafnıdan düzenlenen 04/05/2020 tarih 250.000,00TL tutarlı e-arşiv faturanın işlendiğini, 3 adet banka havalesi toplamı 92.750,00TL ile 52.590,00TL olmak üzere toplam; 145.340,00TL'nin borç kaydedildiğini, bakiye 104.660,00TL'nin firma borcu olarak 2021 yılına devrettiğini, 2021 yılı kayıtlarında devreden alacağa karşılık 2 adet banka ödemesi ile 185.150,00TL'nin borç işlendiği, bakiye 80.490,00TL'nin davalı alacağı olarak hesapta görüldüğünü, iş makinesinin 02/04/2021 tarihli KDV dahil 354.000,00TL bedelle ... satıldığı, 5.000,00TL nakit 349.000,00TL çek alındığı, iş makinesinin gümrükten çekilmesini temin için ... tarafından 487.065,14TL ödeme yapıldığının kayıtlı olduğu, davacının davalı şirketle yaptığı 04/05/2018 tarihli satış sözleşmesi akabinde 10/05/2018 tarihinde hisse ortaklık sözleşmesi yapmış olduğu, davalının 06/05/2020 tarihli 250.000,00TL davacı tarafından düzenlenen fatura gereği dava konusu makinenin taraflarına satıldığını beyan ettiği, makinenin 16/04/2020 tarihinde... satıldığını, bir kısım bedelin peşin alındığı, kalan kısım için icra takibine geçildiği... Anonim Şirketi'nden alınan 600.000,00TL bedelin kira bedeli olarak kabul edilip edilmediğinin belli olmadığı, icra takibinde makinenin 300.000,00TL bedelle ... satıldığı, bu satışlardan davalı eline geçen 900.000,00TL olduğu, 630.000,00TL ... .. Anonim Şirketi aleyhine icra takibi yapıldığı, makinenin 250.000,00TL bedelle 06/05/2020 tarihinde davacıdan alındığının belirtildiği, bu tarihte davacı hissesine isabet eden bedelin 435.189,37TL olarak hesaplandığı, gerek davalı uhdesine geçen satış bedelleri ile davalının gümrük müşavirliğine yaptığı ödemenin defter kayıtlarında görülmediği, davacının ve davalının aldığı kira bedellerinin ve makine için yapılan masraflarında kayıtlarda görülmemesi nedeniyle hisse paylaşım sözleşmesine göre makineden elde edilen gelirler ile yapılan masrafların nazara alınmak suretiyle davacı ve davalıların hisseleri oranında paylaşımının bu aşamada net olarak yapılamadığını bildirmişlerdir.
Rapora itirazların karşılanması için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış olup, bilirkişi heyeti 12/12/2022 tarihli ek raporlarında itirazları değerlendirerek; davacı tarafın talebi kapsamında hesaplama yönteminde makinenin üçüncü kişiye satış bedeli nazara alınarak yapılan hesaplama sonucu davacının alacağının 40.616,68 Euro, davacı ve davalı arasında satış bedeli olarak kararlaştırılan 185.000,00 Euro nazara alınarak yapılan hesaplama sonucu davacı alacağının 49.477,65 Euro olarak hesaplanacağını bildirmişler, bilirkişilerin kök raporlarında eksik belge tamamlanmasını talep ettikleri, düzenlenen ek raporun hesap içerir ilk rapor olduğu gözetilerek bu rapora yapılan itirazların değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ikinci ek rapor alınmış olup, bilirkişi heyeti 12/04/2023 tarihli ek raporlarında itirazları değerlendirerek; kök ve ek raporlarında taraflar arasında makinenin satış bedeli nazara alınarak ve haricende makinenin rayiç bedeli araştırılmak suretiyle makinenin değeri alınarak hesaplamaların yapıldığını, makinin rayiç bedeli yanında 250.000,00TL veya 300.000,00TL bedellerin çok düşük kaldığı nazara alınarak sözleşme bedelinin esas alındığını, bu bedellerin nazara alınıp alınmayacağının mahkemenin takdirinde olduğunu bildirmişlerdir.
Davacılar vekili 20/07/2023 tarihli dilekçesi ile dava değerini 75.000,00 Euroya yükselterek harcını ikmal etmiştir.
Dosya kapsamından; satıcı davacı ...gümrüğünden geçici izinle çıkarılıp ... Ortaklığına kiraya verilmiş ve halen çalışmakta olan .... makinenin alıcıya 185.000,00 Euro bedelle satımı konulu 04/05/2018 tarihli satış sözleşmesi düzenlendiği, satış bedeli 185.000,00 Euronun 120.000,00 Eurosunun ödendiği, kalan bakiye tutar 65.000,00 Euronun 30/06/2018 tarihinde ödeneceğinin kararlaştırıldığı, dosya kapsamı ve taraf beyanları itibariyle ödenen miktarın 110.000,00 Euro olduğu, sonrasında davacı ... .. Limited Şirketi adına ..., davalı ... ve dahili davalı ... arasında 10/05/2018 tarihli iş makinesi hisse ortaklığı protokolü düzenlendiği, protokolün konusunun 1.maddede;... makinenin hisse ortaklığı olduğu, 2.maddede; makinenin bedelinin 185.000,00 Euro olduğu, 3.maddede; makine ortaklığına ilişkin işbu protokolün 10/05/2018 tarihi itibariyle 70.000,00 Euro ..., 40.000,00 Euro ... tarafından ...'a ortaklık payı olarak elden nakit olmak üzere toplam 110.000,00 Euro ödendiği, makinenin hisse oranlarının 75/185 pay ..., 70/185 pay ..., 40/185 pay ... olacak şekilde pay edildiği, 4.maddede; makinenin kiralanması, tamir bakım, ... tarafından üstlenildiği, gider ve gelirlerin hisse oranında ortak olduğunu belirtildiği, 6.maddede; makine kiralamadan dolayı elde edilen gelirlerin ... ... Limited Şirketi tarafından faturalandırılacağı, makine ile ilgili yapılan masraflar (tamir, bakım vs.servis giderleri) düşüldükten sonra diğer ortaklar ... ve ...'ya makine hesabının bildirileceği, ... ve ...'nın kendi firmalarından .... Limited Şirketi'ne alacaklarına istinaden gider faturası keseceği ve kendi paylarına düşen hakedişlerini talep edeceği, 7.maddede; makine kirasıyla ilgili müşteri firmalara fatura kesildikten sonra ...müşteri firmalardan alınan ödemelerin aynı şekilde giderler düşüldükten sonra paylar oranında hesaplanarak ... ve ...'ya ödeme yapılacağı, 8.maddede; protokole konu makinenin ortakların beraber kararıyla satılabileceği ve makinenin satılması durumunda satış bedelinin ortaklar arasında hisseleri oranında pay edileceğinin kararlaştırıldığı ve toplam 10 maddeden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Dava; 10/05/2018 tarihli iş makinesi hisse ortaklığı protokolü kapsamında ortaklık payına dayalı alacağın tahsili, bu şekliyle adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi isteğine ilişkindir.
Bir ortak tarafından adi ortaklık sözleşmesine dayalı , alacak talebinde bulunulması, aynı zamanda ortaklığın feshini ve tasfiyeyi de kapsar. Uyuşmazlık, bu bağlamda değerlendirilip, çözüme kavuşturulmalıdır.
Bu durumda, mahkemece; 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 620 ve devamı maddelerinde düzenlenen adi ortaklık hükümleri dikkate alınmalı, Türk Borçlar Kanununun 642.madde ve devamı hükümlerine göre tasfiye işlemi gerçekleştirilmelidir. Zira, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 1.maddesine göre; Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önceki fiil ve işlemlere, bunların hukuken bağlayıcı olup olmadıklarına ve sonuçlarına, bu fiil ve işlemler hangi kanun yürürlükte iken gerçekleşmişse, kural olarak o kanun hükümleri uygulanır. Ancak, Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girmesinden sonra bu fiil ve işlemlere ilişkin olarak gerçekleşecek temerrüt, sona erme ve tasfiye, Türk Borçlar Kanunu hükümlerine tabidir.
Tasfiye usulünü düzenleyen Türk Borçlar Kanununun 644.maddesine göre; "Ortaklığın sona ermesi hâlinde tasfiye, yönetici olmayan ortaklar da dâhil olmak üzere, bütün ortakların elbirliğiyle yapılır. Ancak, ortaklık sözleşmesinde, ortaklardan biri tarafından kendi adına ve ortaklık hesabına belirli bazı işlemlerin yapılması öngörülmüşse, bu ortak, ortaklığın sona ermesinden sonra da o işlemleri tek başına yapmak ve diğerlerine hesap vermekle yükümlüdür.
Ortaklar, tasfiye işlerini yürütmek üzere tasfiye görevlisi atayabilirler. Bu konuda anlaşamamaları hâlinde, ortaklardan her biri, tasfiye görevlisinin hâkim tarafından atanması isteminde bulunabilir.
Tasfiye usulüne veya tasfiye sonucunda her bir ortağa dağıtılacak paya ilişkin olarak doğabilecek uyuşmazlıklar, ilgililerin istemi üzerine hâkim tarafından çözüme bağlanır.
Aynı yasanın kazanç ve zararın paylaşımı başlıklı 643. maddesinde ise "Ortaklığın borçları ödendikten ve ortaklardan her birinin ortaklığa verdiği avanslar ile ortaklık için yaptığı giderler ve koymuş olduğu katılım payı geri verildikten sonra bir şey artarsa, bu kazanç, ortaklar arasında paylaşılır.
Ortaklığın, borçlar, giderler ve avanslar ödendikten sonra kalan varlığı, ortakların koydukları katılım paylarının geri verilmesine yetmezse, zarar ortaklar arasında paylaşılır." hükmü yer almaktadır.
Aynı yasanın kazanç ve zarara katılma başlıklı 623. maddesine göre de; "Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, her ortağın kazanç ve zarardaki payı, katılım payının değerine ve niteliğine bakılmaksızın eşittir.Sözleşmede ortakların kazanç veya zarara katılım paylarından biri belirlenmişse bu belirleme, diğerindeki payı da ifade eder.Bir ortağın zarara katılmaksızın yalnız kazanca katılacağına ilişkin anlaşma, ancak katılma payı olarak yalnızca emeğini koymuş olan ortak için geçerlidir." hükmünü ihtiva etmektedir.
Somut olayda, 10/05/2018 tarihli hisse ortaklık sözleşmesine konu makinenin 21/10/2017 tarihinden itibaren ... ortaklığına kiraya verildiği ve... esas sayılı dosyasıyla alacak davası açtığı, makinenin 01/07/2018 ile 27/08/2018 tarihleri arasında 57 günlük kira bedelinin tahsilinin istenildiği, davanın kabulüne karar verildiği, ...sayılı dosyasıyla takibe geçilip takipte 18/11/2019 tarihinde 121.104,53TL tahsil edildiği, davacılar tarafından davalı... ... Limited Şirketi ve ... aleyhine açılan işbu davada taraflar arasındaki 04/05/2018 tarihli sözleşme sonrası 10/05/2018 tarihli hisse ortaklık sözleşmesi kapsamında paya ilişkin alacağın tahsili talebinde bulunulduğu, 16/04/2020 tarihinde sözleşme konusu iş makinesi .. ... Limited Şirketi tarafından ... ... Anonim Şirketi'ne satılmış ise de, makine kalan borcuna ilişkin alıcının verdiği çekleri ödeyememesi üzerine ... .. Anonim Şirketi aleyhine ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, ...'nün talimat dosyasıyla iş makinesine 300.000,00TL kıymet takdiri biçildiğini, ... ... Anonim Şirketi'nin borcu ödeyememesi üzerine geri alınıp, yeni alıcı ..Şirketi'ne 300.000,00TL bedel ile satılıp iş makinesinin devir ve tescil edildiği ve hali hazırda ortaklık bünyesinde olmadığı hususları sabittir.
Ayrıca, iş makinesinin gümrük bedeli olarak 06/05/2020 tarihinde davalı .. .. Limited Şirketi tarafından 487.065,14TL ödeme yapılarak gümrükten çıkarıldığı, 04/05/2020 tarihli faturayla davacı ... ... Limited Şirketi tarafından davalı Tekna ... Limited Şirketi'ne devri için 250.000,00TL'lik fatura kesildiği ve bu fatura bedelinin her iki taraf şirketin defterlerinde kayıtlı olup ödemenin de yapılmış olduğu, davacı taraf makinenin gümrükten çıkarılması için düşük meblağlı fatura düzenlendiğini belirtmiş ise de, faturada antrepoda bulunan iş makinesinin devri denilerek bedelin 250.000,00TL olarak belirtildiği, faturanın davacı tarafından düzenlenmiş olup, kural olarak hiç kimsenin kendi muvazaasına (taraf muvazaasına) dayanarak talepte bulunamayacağı, aksinin kanıtlanamadığı, hisse bedelinin davacı tarafça alınmış olduğu, adi ortaklıktan davacının bakiye alacağının kalmadığı, hali hazırda adi ortaklık konusu iş makinesinin tarafların uhdesinde olmayıp satın alan dava dışı üçüncü kişinin uhdesinde olduğu anlaşılmakla açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :
Davanın reddine,
Alınması gerekli 427,60TL harcın peşin alınan 7.172,55TL ve tamamlanan 23.120,00TL'nin toplamı 30.292,55TL’den mahsubu ile artan 29.864,95TL harç bedelinin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 1.320,00TL arabuluculuk giderinin davacılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
Davalılar ... ile ....tarafından yapılan 100,00TL posta gideri ve 23,00TL vekalet tasdik harcından ibaret yargılama giderinin davacılardan müteselsilen alınarak bu davalılara verilmesine,
Dahili davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Davalılar ... ile...davada kendilerini vekille temsil ettirmiş olup 151.529,10TL vekalet ücretinin davacılardan müteselsilen alınarak bu davalılara verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... nezdinde İstinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine,
Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/04/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Katip ...
¸e-imzalıdır.