T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/146 Esas - 2024/288
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2022/146 Esas
KARAR NO : 2024/288
...
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/12/2015
KARAR TARİHİ : 24/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/05/2024
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında elektrik satış sözleşmeleri imzalandığını , davalının... nolu abonesi oldukları, 24.08.2006 tarih 875 sayılı .. kararı uyarınca elektrik dağıtım şirketlerinin abonelerin tükettiği elektrik miktarı üzerinden hesaplanacak PSH bedeli adı altında ek bir ücret tahakkuk ettirebileceğine karar verdiğini ve bu bedelin de dağıtım şirketleri tarafından tahakkuk ettirildiğini, ancak..ın bu kararının iptali talebiyle dava açıldığını ve kararın ... K. Sayılı kararıyla iptal edildiğini, bunun üzerine ... 'nın 28.12.2011 tarihinde aldığı 3612 sayılı kararı ile ... tarafından verilen iptal kararı doğrultusunda... bedelinin tüketim miktarı üzerinden değil, abone grubuna göre sabit bedel üzerinden alınmasına karar verdiğini, bu karar nedeniyle PSH bedellerinin hukuki dayanağının kalmadığını, iadesinin gerektiğini, müvekkilinin tüm ödemeleri eksiksiz yaptığını, dayanaktan yoksun kalan faturalara konu edilmiş geriye dönük 10 yıllık sürede müvekkiline tahakkuk ettirilen... bedelinin tespitini, ve haksız tahsil edilen PSH bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00-TL'nin KDV'siyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuş, davacı vekili 04/10/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 1.255.433,63TL'ye yükselterek harcını ikmal etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; fazladan tahsil edildiği iddia edilen... bedelinin fatura tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Türk Borçlar Kanunu 61 ve 66 maddeleri ve 6098 satılı TBK 77. ve 82. maddeleri ile düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre zamanaşımına girdiği, davacıdan tahsil edilen PSH 'nin sadece sayaç okuma işlemine ait bir kalem olmadığını, bu kalem içinde yatırım harcamaları, müşteri hizmetleri giderleri, sayaç okuma bedelleri vb hizmet bedellerini bulunduran kümülatif bir bedel olduğunu, davacının bu sebeple tüm PSH değerinin istirdatını isteyemeyeceğini, ...K. Sayılı bozma ilamında esas alınan ... Dairesinin iptal kararının serbest tüketicilerle sınırlı olarak uygulanacağının göz önüne alınması gerektiğinin belirtildiğini, davacının PSH bedeli isteminin açık olarak dilekçesinden anlaşılamadığı, davacının serbest tüketici olup olmadığının dikkate alınması gerektiği, davaya konu bedelin muhatabının davalı şirket değil ... olduğundan bahsile davanın ihbarının talep edildiği, davaya konu alacak için fatura ödeme tarihinden değil ancak dava tarihinden itibaren faiz istenebileceğinden bahsile davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
GEREKÇE : Dava, "PSH bedeli" adı altında nisbi olarak tahsil edilen sayaç okuma bedellerinin serbest tüketicilerden 2006-2010 yılları arasında maktu alınması gerektiğine dair ... karar sayılı ilamı ile iptali edilen... kararı nedeniyle dayanaksız kalan sayaç okuma bedellerini iadesi istemine ilişkindir.
Davalının zamanaşımı itirazı TBK'nun 146.maddesi gereğince gerçekleşmediği , yine husumet itirazının faturaları düzenleyenin davalı olduğu nazara alınarak reddine karar verilmiştir.
Mahkememizin 2015/885 esasına kayıtla yapılan yargılama sonucu 27/06/2019 tarih 2019/562 sayılı kararla davacının söz konusu Danıştay içtihat kararına konu 2006-2010 tarihinde serbest tüketici olmadığı, serbest tüketiciliğinin 2012 yılının Temmuz ayında başladığı, söz konusu Danıştay kararına dayalı olarak tahsil edilen sayaç okuma bedellerinin iadesini isteyemeyeceği, yine dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21.maddesi ile değişik 6446 sayılı kanunun 17 vd hükümleri de nazara alınarak davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, ... karar sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuş, ... karar sayılı ilamında; "Uyuşmazlık, nispi olarak alınan PSH bedelinin istirdatı talebine ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle serbest tüketici kavramının açıklığa kavuşturulması, sonrasında davacının dava konusu dönemde serbest tüketici olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.
6446 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (cc) bendinde, serbest tüketici tanımlanmış olup, buna göre Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimi bulunduğu veya iletim sistemine doğrudan bağlı olduğu veya organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini haiz olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip gerçek veya tüzel kişiler olarak belirtilmiştir.
Yine, Elektirik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliğinin “serbest tüketici kapsamı” başlıklı 5 nci maddesinde de “Aşağıdaki koşulları sağlayan tüketiciler serbest tüketici olarak kabul edilir;
a) İletim sistemine doğrudan bağlı olan tüketiciler,
b) Bir önceki takvim yılına ait toplam elektrik enerjisi tüketimleri serbest tüketici limitini geçen tüketiciler,
c) İçinde bulunulan yılda gerçekleşen toplam elektrik enerjisi tüketimleri serbest tüketici limitini geçen tüketicilerin” serbest tüketici niteliğini kazandığı kabul edilmiş ve bu bağlamda kanunla paralel düzenleme yoluna gidilmiştir.
Diğer taraftan, ...)'nun 875 sayılı Kurul kararının ekinde yer alan 20 dağıtım şirketi için Gelir Gereksinimi Hesaplanması ve Tarife Metodolojisinin Perakende Satış Tarifesinin geçiş döneminde uygulanmasına ilişkin II. Bölümünün B bendini; "Sayaç okuma ve faturalandırma hizmetlerine ilişkin maliyetlerin abone grubuna ve tüketilen enerji miktarına göre değişiklik gösterecek maliyetler olmadığı ve bu nedenle abone başına sabit bir ücret uygulanması gerektiğinin ortada olduğu, kaldı ki buna ilişkin maliyetlerin metodolojinin 1. Bölümünde abone başına sabit bir ücret olarak belirlendiğinin açık şekilde ifade edildiği" belirtilmek suretiyle iptal etmiştir.
Anılan ... sayılı kararı ile "davacı şirketin ürettiği elektriği serbest tüketicilere sattığı ve perakende satış hizmet tarifesinin Kwh üzerinden alınmasına ilişkin kuralın "Serbest tüketiciler" yönünden hukuka aykırı olduğu iddiasında bulunduğunun anlaşıldığı, bu durumda davacının dava konusu işlemlerin iptali isteminin "serbest tüketiciler"e yönelik olduğu dikkate alındığından, Daire kararının da "serbest tüketiciler"le sınırlı olarak uygulanacağı belirtilerek onanmıştır.
İptal kararları, iptali istenen tasarrufu ve ona bağlı işlemleri yapıldıkları tarihten itibaren ortadan kaldırır, geçmişe etkilidir, işlem hiç yapılmamış gibi hüküm ve sonuç doğurur, işlemden önceki hukuki duruma dönülür ve genel etkilidir.
Somut olayda; davacı, ... nolu abonelikleri için Eylül 2006-Aralık 2010 dönemleri arasında, Kurul tarafından yıllık belirlenen tüketimden daha fazla tüketimde bulunduğunu, bu kapsamda serbest tüketici olduğunu belirterek fazla tahsil edilen PSH bedelinin istirdatı için eldeki davayı açmıştır.
O halde ilk derece mahkemesince; ... Kurulunun 24/05/2012 tarihli kararı uyarınca, sayaç okuma ve faturalandırma hizmetlerine ilişkin maliyetlerin abone grubuna ve tüketilen enerji miktarına göre değişiklik gösterecek maliyetler olmadığı ve bu nedenle abone başına sabit bir ücret uygulanması gerektiği, perakende satış hizmet tarifesinin Kwh üzerinden alınmasına ilişkin kuralın "serbest tüketiciler" yönünden hukuka aykırı olduğu gözönünde bulundurulmak suretiyle, 6446 sayılı Kanun ve ... Yönetmeliği dikkate alınarak, davacının dava konusu dönemlerde,... tarafından belirlenen yıllık tüketim miktarı itibariyle "serbest tüketici" olup olmadığı konusunda araştırma yapılıp, bu husustaki belgeler getirtilerek bilirkişi incelemesi yaptırılıp sonucu dairesinde (... tarafından yıllık belirlenen tüketimden daha fazla tüketime sahip olması halinde serbest tüketici konumunda olduğu kabul edilerek) bir hüküm kurulması gerekirken, davacının Temmuz 2012 tarihinde serbest tüketici olduğu kabul edilerek eksik inceleme ve yanılgılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi, doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nın 373 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca, işbu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.
2- Bozma nedenine göre, davacının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir. " denilmiştir.
Mahkememizin ... esasına kayıtla bozma ilamına uyularak yargılama sürdürülmüştür.
Davalı şirketten, davacı şirketin 2006-2010 yılları, her yıl ayrı ayrı olarak belirtilmek suretiyle tüketim miktarının bildirilmesi istenilmiş, yazı cevabı geldikten sonra dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 16/02/2023 tarihli raporunda; davacı şirketin serbest tüketici limitlerinin üzerinde kalıp kalmadığının belirlenebilmesi ve aylık PSH bedellerinin de hesaplanabilmesi için okunaklı olacak şekilde, davacı şirketin ... numaralı aboneliğine ilişkin olarak 2006-2010 yıllarına ait tüketim miktarlarını gösteren tesisat endeks dökümü ile ayrı bir tablo halinde 2006-2010 yıllarına ait PSH bedellerini gösteren aylık faturaların bir CD’ye veya USB’ye yüklenmesi (EXCEL formatında) gerektiği bildirilmiş, belgelerin celbi için feri müdahil Enerjisa ve davalı şirkete müzekkereler yazılmış, yazı cevapları geldikten sonra bilirkişi heyetinden rapor alınmış, bilirkişi heyeti 12/09/2023 tarihli raporlarında; davacı şirketin 2007-2008-2009 ve 2010 yıllarındaki toplam elektrik tüketim miktarlarının ... tarafından belirlenen serbest tüketici limitlerinin üzerinde olması nedeniyle serbest tüketici sıfatına haiz olduğunu, davacı şirketin ... numaralı abonelikle ilgili olarak davalı dağıtım şirketine fazladan ödediği PSH bedelinin KDV dahil 1.255.433,63TL olarak hesaplandığını bildirmişlerdir.
Somut olayda davacı, ... numaralı abonelikleri için Eylül 2006-Aralık 2010 dönemleri arasında, kurul tarafından yıllık belirlenen tüketimden daha fazla tüketimde bulunduğunu, bu kapsamda serbest tüketici olduğunu belirterek fazla tahsil edilen... bedelinin istirdatı isteği ile işbu davayı açmıştır.
Mahkemece yapılan inceleme, uyulan ... bozma ilamı içeriği, bozma ilamı doğrultusunda yapılan inceleme ve bilirkişi heyet raporları içeriği ve tüm dosya kapsamına göre; ... iptal kararının onanmasına ilişkin... 24/05/2012 tarihli kararı uyarınca sayaç okuma ve faturalandırma hizmetlerine ilişkin maliyetlerin abone grubuna ve tüketilen enerji miktarına göre değişiklik gösterecek maliyetler olmadığı ve bu nedenle abone başına sabit bir ücret uygulanması gerektiği, perakende satış hizmet tarifesinin Kwh üzerinden alınmasına ilişkin kuralın serbest tüketiciler yönünden hukuka aykırı olduğu göz önünde bulundurulmak suretiyle 6446 sayılı kanun ve... tarafından belirlenen serbest tüketici limitlerinin üzerinde olduğu, serbest tüketici sıfatına haiz olduğu, bu duruma göre davacı şirketten tahsil edilen PSH bedeli ile serbest tüketici olması sebebiyle alınması gereken PSH bedelinin bilirkişi heyet raporunda belirlendiği, fazladan ödenen bedelin KDV dahil 1.255.433,63TL olduğu anlaşılmakla bu miktar üzerinden davanın kabulüne, dava tarihi öncesi itibariyle temerrüt oluşmadığından alacağın 50.000,00TL'sine dava, kalan 1.205.433,63TL'sine ıslah tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :
Davanın alacak miktarı için kabulü ile,
1.255.433,63TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağın 50.000,00TL'sine 18/12/2015 dava, bakiye 1.205.433,63TL'sine 04/10/2023 ıslah tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
Alınması gerekli 85.758,67TL harçtan peşin alınan 853,88TL ile ıslah harcı 20.585,80TL toplamı 21.439,68TL'nin mahsubu ile kalan 64.318,99TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına,
Davacı tarafından yapılan arka sayfada yazılı 28.086,68TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup 168.097,70TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... nezdinde Temyiz kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine,
Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/04/2024
...
...
Yargılama Gideri Dökümü
Davacı
Posta Gideri : 1.648,30 TL
Peşin Harç : 21.439,68 TL
Başvurma Harcı : 27,70 TL
Vekalet Harcı : 51,00 TL
Bilirkişi Ücreti : 4.900,00 TL
Dosya Kapağı Masrafı : 20,00 TL
+----------------------
TOPLAM 28.086,68 TL