T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/263 Esas - 2024/699
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
...
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2022/263 Esas
KARAR NO : 2024/699
DAVA TARİHİ : 11/04/2022
KARAR TARİHİ : 05/11/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş. ile karşı taraf arasında 01.07.2018 tarihinden geçerli olmak üzere “Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme-Miktar Taahhütlü)” tanzim ve imza edildiğini, taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile sözleşme hükümlerine uymak kayıt ve şartıyla davalı, sözleşmenin 2. maddesinde "Kalkınma Mahallesi .... .... .... " adresindeki işletmekte olduğu işyerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu Bayi veya Distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı, 3. maddesinde işyerinde şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 70.000 litre miktarındaki ürünü müşterilerine satmayı, 5. maddesinde sözleşmeden doğan veya doğacak her türlü yükümlülüklerini, taahhütlerini ve
sorumluluklarını zamanında eksiksiz ve tam olarak yerine getirmeyi, bira pazarına ve alkollü içeceklere dair ilgili TAPDK ve Rekabet Kurulu kararlarına ve tüm diğer ilgili mevzuata uygun olarak faaliyet göstermeyi, 6. maddessinde müvekkili şirketin işbu sözleşmedeki ürünleri satma, pazarlama ve dağıtma görev ve yetkisi vermiş olduğu bayi veya distribütörleri hukuki veya ekonomik gerekçelerle değiştirmeye yetkili olup bu yetkiyi itirazsız kabul etmeyi, müvekkili şirketin heharhangi bir sebepten dolayı işbu sözleşmede belirtilen bayi veya distribütör ile bayilik veya distiribütörlük ilişkisini sona erdirmesi veya bayi veya distribütörü değiştirmesi veya bölgesinde herhangi bir sınır değişikliği yapması, işleticinin işbu sözleşmeden doğan yükümlülüklerini hiçbir şekilde ortadan kaldırmadığını, işbu sözleşmeden doğan tüm borçlarından dolayı bayi veya distribütörden ayrı ve ondan bağımsız olarak şirkete veya şirketin tespit edip işleticiye bildireceği başka herhangi bir bayi veya
distirübütörü veya satış ile görevlendireceği bir başka teşebbüse karşı da işbu sözleşmenin tarafı imiş gibi, işbu sözleşmede belirtilmiş olan tüm yükümlülüklerini ve edimlerini bayi veya dirstribütör hiç değişmemiş gibi kesintisiz olarak yerine getirmeye devam edeceğini, davalı yan tarafından sebepsiz olarak, geçerli bir neden açıklamaksızın icra takibine itiraz edildiğini, taraflar arasında Açık Satış Noktası Sözleşmesinin her sahifesinin imzalandığını, sözleşmenin yürürlüğe girdiğini, uygulanmaya toplam 185.000,00 TL katkı sağlandığını, ancak karşı yan tarafından sözleşmenin 3. Maddesinde 70.000 litre sözleşme konusu bira ürünlerinin satılmasının taahhüt edilmiş isede bu satış miktarı davalı tarafından yerine getirilmediğini, 7155 Sayılı Kanunun 20. Maddesi ile Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesinde yapılan değişiklik gereğince dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş ise de bir sonuç alınamadığını,.... .... .... Esas sayılı takip dosyasından yapılan takipte İcra Dairesinin yetkisine, borca, ödeme emrine, faiz oranına, işlemiş ve işleyecek faize, borcun tüm ferilerine itiraz eden davalı-borçlunun itirazlarının haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin takip talebindeki koşullarla devamına ve itiraz konusu alacaklarının %20’sinden az olmamak üzere lehlerine icra inkâr tazminatına hükmedilmesi ile yargılama masraf ve harçları ile vekâlet ücretinin davalı-borçlu yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf; Yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş, davalı vekili katıldığı duruşmalarda verdiği beyanlarında; sözleşmede belirtilen cezai şart ve diğer mali yükümlülüklere ilişkin olarak müvekkili tarafından yapılmış bir eylem olmadığını, pandemi döneminde dükkanın kapalı olmasından kaynaklanan olumsuzlukların bulunduğunu, bilirkişi raporu ve ek raporu kabul etmediklerini belirterek, davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasında 01.07.2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere imzalanan "Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme-Miktar Taahhütlü)" sözleşmeye ilişkin yükümlülüklerin davalı tarafça yerine getirilmemesi nedeniyle Sözleşmenin 19 ve 20. Maddelerinde düzenlenen hükümlerin uygulama koşullarının oluştuğu iddiasıyla davalı hakkında başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile; Mahkememizce yapılan yargılama sırasında; uyuşmazlığın çözümü için gerekli tüm deliller toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, verilen ara karar uyarınca dosyanın tevdi edildiği bilirkişi SMMM ... tarafından düzenlenen 05.03.2023 tarihli raporun dosyaya sunulduğu, taraflara tebliğ edildiği, tarafların rapora itirazları ile beyan dilekçelerinin ekinde sunulan tablo ve faturaların incelenmesi amacıyla ek rapor düzenlenmesi için dosyanın yeniden aynı bilirkişiye tevdi edilmesi sonucu düzenlenen 29.08.2023 tarihli ek raporun dosyaya sunulduğu, davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazda bulunulduğu, toplanan deliller ve sunulan bilirkişi raporlarının dışında toplanması gereken başkaca bir delil ve araştırılacak başkaca bir husus kalmadığı anlaşılmakla, tahkikata son verilmiştir.
Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye, icra takip dosyasına, .... ... .... Değişik İş sayılı Tespit Dosyası kapsamına, yargılama sırasında alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamına göre, taraflar aralarında Bayi/distribütör aracılığı ile Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme-Miktar Taahhütlü) bulunduğu, bu sözleşmeye istinaden davacının 185.000,00 TL sözleşme gereği harcama yaptığı, bunun karşılığında davalının 70.000 litre alım yapması ve işyerini buna uygun şekilde açık tutması, etkin şekilde işletmesi gerekirken sözleşme hükümlerine uymadığı, davalının bayi/distribütör aracılığı ile davacının ürünlerinden 70.000 litre alım yaparak, aldığı bu ürünleri müşterilerine satmayı taahhüt etmesine karşılık, bu taahhüdünü yerine getirmediği, davacının sunmuş olduğu belgelere göre ihtilaf konusu 70.000 litre ürünün alışının yapılmayıp, 04.07.2018-07.02.2022 tarihleri arasında 11.498,20 Litre alışın yapıldığı, davalı ihtilaf konusu ürün alışını yapamayış sebebini covit 19 pandemi salgını sebebine bağlamış ise de yapılan tespit keşfinde işyerinin bulunmadığı ve devren satılık olduğu hususlarının belirlenmiş olduğu, buna göre davalı şirketin sözleşme ile üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmediği, 70.000 litre ürün alımı yapması gerekirken düzenli bir şekilde ürün alımını gerçekleştirmediği, 04.07.2018-07.02.2022 tarihleri arasındaki dönem boyunca yaptığı alışların 11.498,20 litre düzeyinde kaldığının tespit edildiği, davalının 70.000 litre miktarındaki ürün alımını yaptığını kanıtlayamadığı, bu durumda, davalının sözleşmeyi davacının sözleşme yapma maksadını yerine getirmeye uygun ve etkin bir şekilde uygulamadığı, işyerinin kapalı olup, devren satılık olduğu hususlarının 18.12.2020 tarihli tespit keşfi sırasında belirlenmiş olmakla, davalı tarafın savunmaları yerinde görülmediği, davacının 27.12.2021 tarihinde başlattığı icra takibinde Nakit-Nakit Bazlı Katkı Tutarı olan 185.000,00 TL, Delil Tespiti Masrafı olan 787,30 TL, İşlemiş Faiz Tutarı olan 103.102,02 TL ile Cezai Şart tutarı olarak talep ettiği 185.000,00 TL olmak üzere toplam 473.889,32 TL toplam alacağın takip talebindeki koşullarla tahsilini talep ettiği, mahkememizce 05.12.2023 tarihli celsede verilen ara karar uyarınca takipte "103.102,02 TL diğer faiz" adı altında talep edilen alacağın dayanağının açıklanması için davacı vekiline süre verildiği, davacı vekili tarafından sunulan 14.12.2023 tarihli beyan dilekçesi ile gerekli açıklamalarda bulunduğu, söz konusu faiz alacağının dayanağı olan 185.000,00 TL asıl alacağın verildiği tarihten itibaren takip tarihine kadar olan dönemde değişen avans faizi oranları üzerinden yapılan hesaplamaya ilişkin tablonun beyan dilekçesinin içeriğinde gösterildiği, davalının mali durumunun değerlendirilmesi amacıyla 12.03.2024 tarihli celsede, Trabzon Karadeniz Vergi Dairesine yazı yazılarak, davalı Mizah Kafe Turizm Organizasyon Hizmetleri ve Tic.Ltd. Şti.'nin (V.K.N: 6220671836) 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin vergiye esas geliri, bildirdiği matrahlar ile ödediği vergi tutarlarının bildirilmesinin istenildiği, gelen cevabi yazı içeriğinde belirtilen davalı şirkete ait vergi matrahları göz önüne alınarak davacının cezai şarta ilişkin istemi ile ilgili olarak mahkememizce değerlendirmede bulunulduğu, buna göre; davacının ... 2. Genel İcra Dairesinin 2023/260394 Esas sayılı (Kapatılan ... 28. İcra Dairesinin 2021/18801 Esas sayılı) icra takip dosyasına konu alacak talepleri olan Nakit-Nakit Bazlı Katkı Tutarı olan 185.000,00 TL, Delil Tespiti Masrafı olan 787,30 TL, İşlemiş Faiz Tutarı olan 103.102,02 TL ile Cezai Şart tutarı 185.000,00 TL olmak üzere toplam 473.889,32 TL tutarındaki alacak talebinin taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin davalı tarafından ihlal edilerek, sözleşme gereklerinin yerine getirilmemesi nedeniyle haklı ve yerinde bulunduğu, ancak talep edilen cezai şart tutarının, davalının mali ve ekonomik durumu ile sözleşmenin kısmen de olsa uygulanmış olması da nazara alınarak, kararlaştırılan cezai şart miktarının aşırı olduğu takdir olunmakla, TBK'nun 182/3. Maddesi uyarınca cezai şart miktarında kısmen indirim yapılarak 100.000,00 TL olarak takdirine, ancak yerleşik Yargıtay kararları uyarınca Hakimin takdir yetkisi kapsamında tenkis edilen cezai şart alacağından dolayı reddedilen kısım açısından davalı taraf yararına vekalet ücreti ve yargılama gideri hükmedilmesine yer olmadığından, davalının tüm yargılama giderleri, harç ve vekalet ile arabuluculuk giderinden sorumlu tutulmasına ve Hakimin takdir yetkisi kapsamında belirlediği cezai şart tutarından fazlasına ilişkin reddine karar verilen kısım yönünden davalı taraf yararına yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, takip konusu alacakların taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinden kaynaklanması nedeniyle likit nitelikte bulunduğundan davacının icra inkâr tazminatına ilişkin fer'i nitelikteki isteminin de kabulüne karar vermek gerekmekle, açıklanan esaslara ve varılan hukuki sonuca uygun olarak aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile ; Davalının .... .... .... Esas sayılı (Kapatılan ... 28. İcra Dairesinin 2021/18801 Esas sayılı) icra takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile, takibin Nakit-Nakit Bazlı Katkı Tutarı olan 185.000,00 TL, Delil Tespiti Masrafı olan 787,30 TL, İşlemiş Faiz Tutarı olan 103.102,02 TL ile Cezai Şart tutarı olarak takdir olunan 100.000,00 TL olmak üzere TOPLAM 388.889,32 TL üzerinden İPTALİ ile, takibin, anılan miktarlar üzerinden ve takip talebindeki diğer koşullarla DEVAMINA,
2-Fazlaya ilişkin takibe konu cezai şart tutarının REDDİNE,
3-Takip konusu tutarların taraflar arasındaki Sözleşmeden kaynaklandığından likit nitelikte olması nedeniyle, hüküm altına alınan toplam 388.889,32 TL'nin %20’si olan 77.777,86 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
4-Harçlar Kanunu gereğince, hüküm altına alınan 388.889,32-TL üzerinden hesaplanan 26.565,02-TL harçtan, davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 5.723,40-TL harcın mahsubu sonucu kalan 20.841,62-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 5.723,40-TL peşin harç, 49,90-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 5.854,00-TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan 201,10-TL posta ve tebligat gideri, 1.700,00-TL bilirkişi ücretive 3,50-TL dosya kapak masrafı olmak üzere toplam 1.904,60-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı davasını bir vekil vasıtası ile takip ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca belirlenen 62.222,29-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (13). Maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... BAM'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/11/2024