T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/409 Esas - 2022/691
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2022/409
KARAR NO: 2022/691
HAKİM:...
KATİP: ....
DAVACI : ....
DAVALILAR : ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 09/06/2021
KARAR TARİHİ: 15/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin, dava dışı işçi ...'in çalıştığı iş yerini de kapsayan ihale sonucu sözleşme yaptığı davalı şirketler aracılığı ile güvenlik hizmeti aldığını, müvekkili ile davalı şirketler arasında akdedilen sözleşmelere göre; davalı şirketlerin çalıştırdığı özel güvenlik görevlilerinin her türlü özlük haklarını karşılamak ve ödemek zorunda olduğunu, bu konularda müvekkilinin hiçbir sorumluluğu olmadığını, tarafların serbest iradeleri ile imzaladıkları, dava konusu talebe dayanak olan sözleşme ve eklerinin tarafları bağlayıcı nitelikte olduğunu, ihalenin, kamu ilahe kanununa göre yapılmış olup sözleşmenin 8.2. Maddesinde sayılı hizmet işleri genel şartnamesinde de bu konuda hüküm bulunduğunu, dava dışı ...'in müvekkil şirkette 01/01/2010- 08/01/2014 tarihleri arasında ... Özel Güvenlik Koruma Ltd. Şti., ... Güvenlik Ltd. Şti, ...- ...-...İş Ortaklığı, ...- ... İş Ortaklığı nezdinde çalıştığını, dava dışı işçi ...'in iş akdinin feshedildiğini, ancak sözleşmeler kapsamında her türlü yükümlülüğün davalı şirketlerde olmasına karşın yasal hakları ödenmediğini, bu nedenle ..., müvekkil aleyhine İstanbul Anadolu 22. İş Mahkemesi'nin 2014/54 E sayılı dosyası ile işçilik alacakları davası açıldığını, 2015/648 K sayılı, 10/12/2015 tarihli karar ile işçilik alacaklarının ödenmesine karar verildiğini, söz konusu karar ile müvekkil şirketin aleyhine, Bakırköy 5. İcra Müdürlüğü'nün 2016/16 E sayılı dosyası ile icra takibine başlanıldığını, kurumun ticari itibarı açısından herhangi bir icra işlemine maruz kalmamak için dosya borcu olarak 9.507,14-TL, 26/06/2019 tarihinde ödendiğini, yine dava dosyasına 455,87-TL harç yatırıldığını belirterek, davalı şirketler çalışanı dava dışı işçi ...'e ödenen toplam 9.963,01-TL'nin ödeme günü olan 26/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalılar vekili cevap dilekçesi ile; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili yer mahkemesinin Ankara mahkemeleri olduğunu, dava dışı işçiye hangi alacaklarına karşılık ne kadar ödeme yapıldığı dava dilekçesinden anlaşılamadığını, hangi kalemlere istinaden rücu talep edildiğini, müvekkil şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmelerin ya da teknik idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkil şirkete rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını belirterek, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce aldırılan 18/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda; dava dışı işçi ...'a, davacı tarafından yapılan İşçilik alacakları ödemelerinin dava konusu ile ilgili Yargıtay kararları, hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir Kapsamında ve dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti ve ugbt ücreti'nden tüm davalıların, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süre kadar, yıllık izin ücretinden ise dava dışı işçinin son çalıştığı firmanın ve yargılama-vekalet icra masraflarından, tüm davalıların Kıdem + Fazla Mesai+Ugbt+Yıllık izin ve faizleri payları toplamına göre orantılı olarak sorumlu oldukları, bu doğrultuda, davacı tarafından 26.06.2019 tarihinde yapılan 9.507,12 TL ödemenin ve 09.07.2019 tarihinde yapılan 455,87 TL yargılama harcı ödemesinin, ... Özel....Ltd Şti 87,02, ... Ltd Şti 87,02 TL, ... Özel...Ltd Şti 111,83 TL, ... ....Ltd Şti 111,83 TL, ...... Ltd Şti 58,17 olmak üzere toplam 455,87 TL olduğu, davalılardan ... Özel Güvenlik firması tarafından söz konusu icra dosyasına 26/06/2019 tarihinde 9.507,34 TL yatırılmış olup, söz konusu ödemenin ... Özel Güvenlik &... Güvenlik&... Güvenlik firması adına yatırıldığı değerlendirilirse davacı tarafından talep edilen 9.507,12+455,87=9.962,99 TL ödemenin dağılımının ... Özel...Ltd. Şti 87,02 TL, ... ...Ltd Şti 87,02 TL ... Özel...Ltd Şti 281,83 TL, ... Özel....Ltd. Şti 281,83 TL, ... Güvenlik....Ltd Şti 281,83 TL olmak üzere toplam 455,87 TL olduğu, davacının faiz isteminin ve konunun hukuksal değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğu tespit edilmiştir.
... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi tarafından icra dosyasına 26.06.2019 tarihinde 9.507,12 ve 09.07.2019 tarihinde 455,87 TL ödeme yapılmış olmakla , bu davalı yönünden davacının alacağı bulunmadığından bu davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacın “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverendentalep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.
Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir. Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup,iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. ( Bkz. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 03.12.2015 tarih, 2014/38758 E., 2015/35433 K.)
Bu açıklamalar ışığından somut olayda ilama konu mahkeme kararındaki işçinin davalılar nezdinde çalıştığı SGK kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirket nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamda ...'in davalılar bünyesinden bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde raporda belirtilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır. Her bir davalı davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalının sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur. Alınan usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporunda davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin raporda belirtilen miktarda sorumlu olduklarından davacının davasının kabulü ile, 3.090,18 TL asıl alacak ve 148,18 TL yargılama harcının ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi'nden 1.607,54 TL asıl alacak ve 77,18 TL yargılama harcının .... Güvenlik Sistemleri ... Limited Şirketi'nden asıl alacak yönünden 26/06/2019 tarihinden yargılama harcı yönünden 09/07/2019 itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte bu davalılardan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi aleyhine açılan davanın REDDİNE,
Diğer davalılar aleyhine açılan davanın KABULÜ ile,3.090,18 TL asıl alacak ve 148,18 TL yargılama harcının ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi'nden 1.607,54 TL asıl alacak ve 77,18 TL yargılama harcının .... Güvenlik Sistemleri ... Limited Şirketi'nden asıl alacak yönünden 26/06/2019 tarihinden yargılama harcı yönünden 09/07/2019 itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte bu davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 336,30 TL harçtan 59,30 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 277,00 TL harcın davalı ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi ve .... Güvenlik Sistemleri ... Limited Şirketi'nden sorumlulukları oranında alınarak hazineye gelir kaydına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin 652,21 TL sinin davalı ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi ve .... Güvenlik Sistemleri ... Limited Şirketi'nden sorumlulukları oranında , 667,79 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 303,90 TL posta ve tebligat gideri, 750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.053,90 TL yargılama giderinin kabul oranı üzerinden (% 49,41 kabul) 520,73 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi ve .... Güvenlik Sistemleri ... Limited Şirketi'nden sorumlulukları oranında alınarak davacıya ödenmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacının dava açarken ödediği 118,60 TL peşin ve başvurma harcının davalıdan ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi ve .... Güvenlik Sistemleri ... Limited Şirketi'nden sorumlulukları oranında alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 4.923,08 TL vekalet ücretinin davalıdan ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi ve .... Güvenlik Sistemleri ... Limited Şirketi'nden sorumlulukları oranında alınarak davacıya verilmesine,
Davanın reddedilen bölümü için kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 5.039,93 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi'ne verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalılar vekilinin yokluğunda dava değeri istinafa başvuru sınırı olan 8.000,00 TL'nin altında olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 341/2 maddesi gereğince kesin olmak üzere karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/12/2022
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.