T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/85 Esas
KARAR NO : 2024/467
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... - ...
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 05/02/2024
KARAR TARİHİ : 05/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirkete dışarıdan hizmet veren Mali müşavirlik bürosunda 28/05/2021 tarihinde yaşanan ana bilgisayar harddisc yanması ve veri kaybı nedeniyle işletmesine ait veri kaybı söz konusu olduğunu, ilgili müşavirliğin davacı tarafa bilgilendirmeyi 30/01/2024 tarihinde yapmış olduğunu, davacı şirketin meydana gelen durum için zayi raporu aldığını, ilgili şirketin ... 11. Asliye Ticaret mahkemesinde 2023/114 esas numaralı dosya ile dava açmış olduğunu, ancak dava aktif husumet yokluğundan reddedildiğini ileri sürerek, söz konusu arıza nedeniyle müvekkil şirketin ticari işletmesinde belli dönemlere ait ticari e-defterleri, ilgli dönemlerdeki fatura kaydı ve sair belge kayıtları zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili ara karar uyarınca sunduğu 04.04.2022 tarihli beyan dilekçesi ile; davacı şirketin 2019(09/10/11/12) dönemleri, 2020/2021 yıllarına ait tüm dönemler (01/02/03/04/05/06/07/08/09/10/11/12) ve 2022 (01/02/03/04/05/06/07/08/09) yıl ve dönemlerine ait defterlerden yevmiye defteri ve defter-i kebir defterlerinin zayi olduguna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar
-Bilirkişi Raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.
30923 Sayılı Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7.1. maddesinde de "E-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen "mücbir sebep" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter uygulama kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığıyla başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için başkanlık tarafından yazılı izin verilir." hükmünü içermektedir.
Aynı Tebliğin "e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4. Maddesinin 1-e bendinde ise " e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. e-Defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-Defter uygulamasına dâhil olan mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklanır. e-Defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır.
Davacı tarafça, davacı şirketin 2019(09/10/11/12) dönemleri, 2020/2021 yıllarına ait tüm dönemler (01/02/03/04/05/06/07/08/09/10/11/12) ve 2022 (01/02/03/04/05/06/07/08/09) yıl ve dönemlerine ait defterlerden yevmiye defteri ve defter-i kebir defterlerinin zayi olduğu iddia edilerek zayi belgesi verilmesi talebiyle eldeki dava açılmış ise de,
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; davaya konu zayi olduğu iddia olunan "2019 (09/10/11/12) dönemleri, 2020/2021 yıllarına ait tüm dönemler (01/02/03/04/05/06/07/08/09/10/11/12) ve 2022 (01/02/03/04/05/06/07/08/09) dönemlerine ait ticari e-defterleri, ilgili dönemlerdeki fatura kayıtları , vergiye esas muhasebe kayıtları ve sair her türlü belge ve evraklar"ın dosya içerisinde geçen ve yerinde tespitte sunulan harddiskte xml dosyalarının oluşturulup, oluşturulmadığının tespitinin yapılamadığı, davaya konu dönem için entegratör firma üzerinde ve/veya haricen bir yedekleme yapılmadığı, yandığı iddia olunan hardiskin bağlı bulunduğu bilgisayarda harddiskin yanmasını engelleyecek tedbirlerin alındığına yönelik bir bulgu olmadığı belirtilmiş olup, hal böyle olunca, davacı şirketin defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermediği, kayıtların özenle korunması ve saklanması gerekmesine rağmen, 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 4.4.1-e maddesinde öngörülen yükümlülüğü yerine getirmediği, e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının muhafazası hususunda ihmalkar davranıldığı anlaşılmakla davanın reddine dair karar vermek gerekmiştir. (... BAM 21 HD. 08.07.2021 Tarih ve 2021/705 Esas ve 2021/942 Karar )
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333. maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine, kararın iadesi yönünde başvurunun olmaması halinde arta kalan giderin iade edileceğinin yatıran tarafa meşruhatlı davetiye ile bildirilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 05/07/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.