T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/716 Esas - 2025/602
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2022/716 Esas
KARAR NO : 2025/602
...
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/10/2022
KARAR TARİHİ : 16/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22.07.2025
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 17.07.2020 tarihli, davacı firmanın iş sahibi ...'dan ihale yoluyla aldığı '... davalı tarafından mekanik ve elektrik tesisat işlerinin yapılması konusunda alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği davalının, kapsamlarındaki işlerin tüm işçilik, malzeme ve ekipman dahil, zamanında, tam ve hatasız yapılması yükümlülüğünü üstlendiğini, davacının üzerine düşen ödeme yükümlülüğünü zamanında ve peşin olarak yaptığı halde, davalının, sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülükleri zamanında ve gereği gibi yerine getirmediğini, ayrıca işi geciktirdiği gibi yaptığı imalatlarda eksikler, kusurlar ve hatalar olması, sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle davacının zarara uğradığını, davalının sözleşme gereği terfi merkezi 3'ü 09.09.2020 tarihine kadar, terfi merkezi 1'i 25.09.2020 tarihine kadar ve terfi merkezi 2'yi de 10.11.2020 tarihine kadar tamamlaması gerekirken, sözleşme ile belirlenen sürelerin üzerinden yaklaşık 2 yıl geçtiği halde tamamlamadığı imalatlar bulunduğu için davalının eksik ve hatalı imalatlarını, davacının, davalı nam ve hesabına ya kendisi personel istihdam ederek ya da 3. şahıslarla anlaşarak tamamlamak zorunda kaldığını, davalının üstlenmiş olduğu proje yapım işini makul sürede yapıp onaylatması gerektiği halde, iş sahibi ...'nın taleplerine uygun bir proje hazırlayamayarak sözleşme tarihinin üzerinden 1 yıldan fazla zaman geçtikten sonra ancak onaylanmaya uygun bir proje hazırlayabildiğini, davalının sözleşme ile sözleşme kapsamındaki işte iş sahibi... onaylayacağı malzemeleri kullanmayı taahhüt ettiği halde sürekli proje ve şartnamelerden farklı malzemelerin onayını isteyerek süreci uzattığını, davacının bu tutum ve tavırlarının, davalının işleri geciktirmesi nedeniyle sonuçta iş sahibi ... tarafından davacı firmaya 690.000,00 TL gecikme cezası kesildiğini, bu zarardan davalının sorumlu olduğunu, yine davalının işi geciktirdiğinden taraflar arasındaki sözleşmenin 25. maddesine istinaden davalıdan ayrıca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 128.773,00 TL gecikme cezası kesileceğinin hem sözlü hem de yazılı olarak davalıya bildirildiğini ancak ödemediğini, bu zarardan davalının sorumlu olduğunu, davalının işi geciktirmesi, sözleşme gereği üzerine düşen edimleri gereği gibi yerine getirmemesi, eksik-kusurlu-hatalı imalatlardaki eksik-kusur ve hatayı gidermemesi nedeniyle davacının uzun süre işin başında iş gücü bulundurmak zorunda kaldığını, bu personelin, konaklama, iaşe, ulaşım masraflarını karşıladığını, şantiyeyi açık tutmak suretiyle şantiye ve merkez giderlerine katlanmak zorunda kaldığını, davalının yükümlülüğündeki edimleri ya davacı firmanın adam istihdam edip, malzeme temin edip, masraflarını karşılayarak kendisi yapmak zorunda kaldığını, ya da 3. şahıslara yaptırmak zorunda kaldığını, davalının nam ve hesabına yaptırdığı için yapılan bu ödemelerden dolayı zarara uğradığını, işi geciktirdiğini, eksik-kusurlu-hatalı imalatların olduğu ve bunların giderilmesi gerektiğini, projelerin süresi içinde hazırlanıp onaylatılması gerekirken bunun yapılmaması, proje ve şartnamelere uygun malzemelerin onaya sunulmaması, sözleşme ile taahhüt edilen işin başında bulundurulması gereken gerekli ve yeterli iş gücünün bulundurulmaması, gerekli testleri yaptırmadığı, nam ve hesabına malzeme ve iş gücü temin etmek zorunda kalındığını, sözleşmeyle yükümlendiği edimleri yerine getirmediğini, sözleşmeye aykırı hareket ettiği konusunda davalının defalarca uyarıldığı halde bu uyarıları dikkate almadığını, davalının kapsamındaki iş kalemini ....'ye yaptırmak zorunda kalarak fazla ödeme yapmak zorunda kaldığını, bundan kaynaklı zarara uğradığını, davacının, davalıdan, cari hesaptan dolayı da alacağı bulunduğunu, sözleşme kapsamında olduğu halde davalının bazı iş kalemlerini yapmak için davacıdan ek ödemeler talep ettiğini, bu talepler haklı olmadığı halde sırf işin daha fazla gecikmemesi için davacının davalıya fazladan ek ödemeler yaptığını ancak ek ödemelere rağmen taahhüt edilen edimlerin yerine getirilmediğini, bundan dolayı zarara uğradığını, davacı tarafından davalıya yapılan ödemeler Amerikan Doları üzerinden yapılmış olup, kur farkından dolayı da fahiş miktarda zararın olduğunu, davalının işin konusunda uzman olduğu gerekçesiyle söz konusu imalat ve hizmetlerin davalıya taşere edildiğini, buna karşın davalının teknik destek ve yardımlarının yetersiz kalması, işin uzmanı olduğu konusunda gereği gibi davranmaması gibi nedenlerle davacı tarafından davalının kapsamına ve uzmanlık alanına giren konularda dışarıdan teknik danışmanlık alınmak zorunda kaldığını, davalı tarafça yapılan imalatlara ilişkin testlerin yapılması sözleşme gereği davalıya ait olduğu halde testler için gerekli işlemleri tüm sözlü ve yazılı uyarılara rağmen yaptırmamasından, yapılan testler sırasında teknik eleman bulundurmamasından dolayı davacının zarara uğradığını, davacının zararının giderilmesi talebiyle davalıya muhtelif tarihlerde yazılı ve sözlü başvurularda bulunduğunu ancak sonuçsuz kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik sözleşmeye aykırı davranış, gecikme, eksik ve hatalı imalat, iş gücü bulundurmama, namı hesabına yapılan ödemeler, fazla yapılan ödemeler, cari hesap alacağı, gecikme cezası, kur farkından kaynaklı mağduriyet gibi nedenlerle uğranılan zarar kapsamında fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.486.940,00 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında birbirinden bağımsız birden fazla ticari ilişki kurulduğunu, davalı şirket tarafından davacı şirkete çelik boru satıldığını, bu konuya ilişkin 3 adet fatura düzenlendiğini, faturalar karşılığında dava dilekçesinde belirtilen ödemeler yapıldığını, çelik boru satımı işinden davacı şirketin davalı şirkete kur farkı ve faiz hariç 21.262,02 TL borcu bulunduğunu ve bu borcun halen ödenmediğini, taraflar arasında ... Tufanbeyli Termik Santrali Ham Su Hattı yapım işine ilişkin dava konusu alt yüklenici sözleşmesi imzalandıktan sonra sözleşme konusu kuyulardan davacı şirket tarafından yapılması gereken kolon borularının projede bulunmadığının tespit edildiğini, davalı şirket tarafından kolon boruları temin edilerek kuyulara kurulduğunu, davacı tarafça 50.000,00 TL buna ilişkin avans ödemesi yapıldığını, bakiye davacı şirketin bu kalemden 15.724,23 TL borcu bulunduğunu, davacı şirketin ekonomik olarak sıkıntı yaşadığı ve çeklerini ödeyemeyeceğinden bahisle borç para istediğini, 30.12.2023 tarihinde banka kanalı ile 100.000,00 TL borç para gönderildiğini, karşılığında çek verdiğini, çekin de vadesinde ödendiğini, borç para verme işine ilişkin davacının borcu kalmadığını, ... Tufanbeyli Termik Santrali Ham Su hattı yapım işinde ana işveren ... tarafından, davacı şirketten istenilen proje revizyonlarının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davalı şirketin kapsamında olmadığı için davacının onayı doğrultusunda dava dışı firmaya yaptırıldığını, davacı şirket ile anılan proje revizyonları için 10.000,00 TL + KDV ödenmesi noktasında mutabık kalındığını, dava dışı firmaya KDV dahil 11.800,00 TL bedelli fatura karşılığında ödendiğini, davacının proje bedeline mahsuben davalıya 10.000,00 TL ödeme yaptığını, bu kalemden 1.180,00 TL borcu bulunduğunu, ... ...Termik Santrali Ham Su hattı yapım işinde, tahliye yapısındaki proje değişikliği sebebiyle davacı şirket tarafından davalı şirkete bazı ilave işler yaptırıldığını ve bununla birlikte sahada bulunan davalı şirket personellerine davacı şirketin kendi işlerinin yaptırıldığını, bu işlere ilişkin davalı şirketin ödeme sebebiyle borcu kalmadığını, taraflar arasında imzalanan ... Tufanbeyli Termik Santrali Ham Su hattı yapım işinin mekanik ve elektrik tesisat işlerinin yapılmasına ilişkin alt yüklenici sözleşmesi kapsamında davalı şirket tarafından işin eksiksiz olarak tamamlandığını, davacının borcunun bulunduğunu, davacı tarafça ana işveren tarafından davalıdan istenilen 690.000,00 TL gecikme cezasının davalıya yansıtılması talebine ilişkin olarak öncelikle 17.07.2020 tarihli sözleşme konusu işlere ilişkin gecikmede müvekkili şirketin herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 25.maddesi ile davalı şirkete uygulanabilecek gecikme cezalarının belirlenmiş olup, bu gecikme cezaları dışında ... tarafından davacı şirkete uygulanan gecikme cezasının davalı şirkete rücu edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacı şirketin 17.07.2020 tarihli sözleşmeden kaynaklı gecikme cezası talebine ilişkin olarak davacı şirketten, ...'dan ve pandemiden kaynaklı nedenlerle işlerin tamamlanmasının uzadığını, projelerin revize edilmesi ve onaylanmasına ilişkin olarak taraflar arasında akdedilen alt yüklenici sözleşmesi kapsamında OG projesi dışında davalı şirketin proje yükümlülüğü bulunmamakta olup, bu projelerin de davacı şirket tarafından çizildiğini, bunun dışındaki tüm projelerin hazır ve onaylı şekilde sözleşme ekinde davalı şirkete verildiğini ancak daha sonra ... tarafından ADP, Transfer, MMC ve PLC projelerinde ve kullanılacak malzemelerde değişikliğe gidilmek istendiğini, projelerdeki revizyonları davalı şirkete yaptırmaya çalıştığını, davalı şirketin bu proje revizyonları yapımı işinin sözleşme kapsamında kendisine ait olmadığını defalarca davacı şirkete ilettiğini ve başka bir firmaya bedeli mukabilinde yaptırılması konusunda davacı şirket ile mutabık kalındığını, YAS-2 isimli kuyuya ilişkin izinlerin alınmasının davacı şirketin sorumluluğunda olup, davacı şirket tarafından sözleşmenin imzalanmasından yaklaşık 1 yıl sonra izinlerin 30.06.2021 tarihinde alınabildiğini ve davalı şirkete 03.07.2021 tarihinde iletildiğini, YAS-2'de yapılacak sanat yapılarında davacı şirketin sorumluluğunda olup, kuyu izinleri geç alındığından geç bitirildiğini, bu kapsamda davacı şirket tarafından yasal izinler geç alındığından ve sanat yapıları geç tamamlandığından, YAS-2 kuyusuna ilişkin elektrik ve mekanik ürünlerin monte edilme işlemlerinin geciktiğini, gecikmenin davacıdan kaynaklı olduğunu, mekanik projelerde yapılan değişikliklere ilişkin olarak, zemin suyu yüksek olduğu için YAS-3 isimli kuyunun terfi merkezi ve vana odasının yerleşim yerine ilişkin davacı şirket tarafından proje değişikliği yapıldığını, YAS-1 havalandırma bölgesi, tahliye yapısı, havuz başı boşaltım noktası ve birkaç noktada daha davacı şirket tarafından proje tadilatı yapıldığını, taraflar arasındaki sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşme konusu kuyularda davacı şirket tarafından yapılması gereken kolon borularının projede bulunmadığının tespit edildiğini, kolon boruları bulunmadan sözleşme konusu işlere davalının başlaması ve tamamlamasının fiilen mümkün bulunmadığını, davalı şirket tarafından piyasadan teklif alınıp davacı şirket ve ...'nın onayı doğrultusunda ilgili kolon borular temin edilerek kuyulara kurulduğunu, pandeminin etkisiyle tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de tüm kurum ve kuruluşların tam kapama günleri dışında sınırlı ve uzaktan çalışma esasına geçtiğini, pandeminin, dava konusu sözleşmeye ilişkin onay ve tedarik süreçlerini de doğrudan etkilediğini, ürünlerin tedarik sürecini uzattığını, sözleşme konusu işin gecikmesinde, davalı şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, sözleşmenin 25.maddesi uyarınca gecikme cezası talebinin hukuki ve fiili bir dayanağının bulunmadığını, müvekkili şirketin eksik-kusurlu-hatalı bir imalatının bulunmadığını, davalı şirketin ......Termik Santrali Ham Su Hattı yapım işinde sadece elektrik ve mekanik işlere yönelik kısmı üstlendiğini, yapım işinde bunun dışındaki işlerin davacı şirketin yüklemi ve sorumluluğu altında olduğunu, davalı şirketin geçici kabul eksikliklerini giderme noktasında üzerine düşen edimleri gereği gibi yapmadığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, davalı şirketin kendisine bildirilen geçici kabul eksiklerini eksiksiz olarak giderdiğini, taraf şirketlerin 31.05.2021 tarihinde toplantı yaptıklarını, bu toplantıdan önce ... tarafından yapılan revize PLC projelerinin ... tarafından onaylandığını, bu toplantıda, davacı şirket yetkililerinin ... tarafından PLC işlerinin kendilerinin bildiği Yonca Kontrol firmasına yaptırılmasının talep edildiğini ve işin bu firma tarafından yapılması halinde ... tarafından sorunsuz kabul edileceğini belirterek PLC işlerinin taraflar arasındaki sözleşme kapsamından çıkartılmasını talep ettiklerini, sözleşme bedelinin düşürülmemesi şartıyla kabul edildiğini ve tarafların bu zeminde anlaştıklarını, taraflar arasındaki ticari ilişkiler cevap dilekçesinde açıklanmış olup, davacı şirketin alacaklı olmayıp müvekkili şirkete borcu bulunduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşmede davacı şirkete kur farkı ödeneceğine dair bir düzenleme bulunmamakta olup, kur farkı talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı şirket tarafından projeye sonradan dahil edilen Elektrik Mühendisinin, ... ile davacı şirket arasında yapılan teknik yazışmaların ve görüşmelerin yürütülmesi, proje revizyonları sebebiyle oluşan ilave maliyetlerin ...'dan alınması ve müvekkili şirketin gönderdiği ilave maliyetlere ilişkin tekliflerin değerlendirilmesi amacıyla kullanılmış olup, davacı şirketin kendi ihtiyarı ile kendi işlerinde kullanmak üzere teknik danışman anlaşması yaptığını, bunun maliyetinin davalı şirketten istenemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
GEREKÇE : Dava; davacı şirketin iş sahibi ...'dan ihale yoluyla aldığı ''... Tufanbeyli Ham Su Hattı Yapım İşi''nin davalı firma tarafından mekanik ve elektrik tesisat işlerinin yapılması konusunda düzenlenen alt yüklenicilik sözleşmesine dayalı olarak davalının edimlerini gereği gibi ve süresinde yerine getirmediği iddiasıyla ana işveren tarafından davacı şirket için düzenlenen gecikme cezasına konu zarar, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında gecikme cezasına konu zarar, davalının yükümlülüğündeki edimlerin, davacı tarafından yapılması/3.kişilere yaptırılmasından kaynaklı zarar, sözleşme uyarınca davalı sorumluluğunda olmasına rağmen davalı tarafça yapılmayıp başka bir firmaya yaptırılmasından kaynaklı zarar, kur farkından kaynaklı zarar, teknik danışmanlık hizmeti alınmasından kaynaklı zarara konu alacak ve cari hesaba konu alacağın tahsili isteğinde ilişkindir.
Davanın niteliği gereği arabuluculuğa başvurulması zorunlu bulunduğu, başvurunun yapıldığı, 30.09.2022 tarihinde tarafların katılımıyla anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın düzenlendiği anlaşılmıştır.
... Enerji Üretim AŞ.'ye yazılarak, ''... ...ne ilişkin sözleşme, ihale dosya örneği, tüm hakediş belge örnekleri ve ödemelere ilişkin belge örnekleri celp edilmiş, dosya üzerinde ve tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi heyeti 26.06.2023 tarihli raporlarında; davacı şirketin incelenen 2020-2021 ve 2022 yılları ticari defterlerinin e-defter olarak tutulduğunu, yine davalı şirketin incelenen 2020-2021 ve 2022 yılları ticari defterlerinin e-defter olarak tutulduğunu, yapılan mali incelemeler sonucunda davacının davalıdan 235.167,18 TL alacaklı olduğunu, davalı firmanın mali verilerine göre davacı firmanın 77.635,90 TL borçlu olduğunun görüldüğünü, bu farkın nedeninin 31.12.2022 tarihinde düzenlenen 2 adet faturayı davacının noter aracılığıyla reddetmesi nedeniyle kayıtlarına almamış, davalının reddedilen bu 2 faturayı kayıtlarına alması nedeniyle oluştuğunu, davacıyla dava dışı iş sahibi arasındaki sözleşme maddelerinde yer alan cezai şartlardan davalının sorumlu olacağına dair bir hükmün taraflar arasındaki sözleşmede yer almadığını, dosya muhteviyatında yer alan ve yukarıda örnekleri verilen taraf şirket genel müdürleri ile personelleri ile yapılan yazışmalar ve elektronik postalar incelendiğinde boru ve vanaların, mekanik işlerin zamanında tamamlandığı, elektrik işlerinde ...'nın proje değişiklikleri yaptığı, raporda örnekleri verilen yazışmalardan anlaşıldığını, ... proje değişiklikleri ve farklı firmalarla çalışılması talebinin, MCC-ADP projeleriyle PLC otomasyon projelerinin mayıs 2021 tarihine kadar onaylanamamasına sebep olduğunu, iş sahibinin, davacı yükleniciye, davalı alt yüklenicisini değiştirmesi konusunda nasıl bir talepte bulunabildiğinin dosyada anlaşılamadığını, dosya muhteviyatındaki elektronik postalarda, davacının da sürekli olarak proje ve malzeme değişiklik talepleri olduğu ve bunun iş sahibi talepleri olduğu şeklinde beyanları olduğu, davalı sorumluluğu dışındaki kuyu içi çamurdan dolayı da işlerin geciktiğinin yazışmalarda bulunduğunu, elektronik yazışmalarda, işin gecikmesinden karşılıklı olarak sorumluluk bildirilmesi dışında gecikme sürelerinin ne kadarının proje ve malzeme değişikliğinden kaynaklandığı, ne kadarının eleman eksikliği ve malzemenin geç teslim edildiği vb sebeplerden kaynaklandığı, dosya muhteviyatından net olarak tespit edilemediğini, dosya proje değişikliği ve iş kalemleri bazında işin ne zaman başladığı, hangi aralıklarda ve hangi sebeple geciktiği, bitiş tarihini gösteren onaylı iş programının sunulması halinde gecikme süre ve sebeplerinin hangi tarafa ait olduğunun tespit edilebileceği, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmediğini, sözleşme feshedilmeyip ayakta olduğu için sözleşme kapsamındaki işlerin taşeron tarafından yapıldığının esas alınacağı, bu durumun aksine yönelik bir delile rastlanmadığını, davacının 395.000,00 TL fazla ödeme tutarının, davalıdan talep edilmesine dayanak olabilecek nitelikte dosya kapsamında bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığını, kur farkı talebine ilişkin olarak sözleşmede bir hükme rastlanılmadığını, dosyadaki evraktan elektrik mühendisinin, davacı nam ve hesabına çalıştığını, davalının teknik destek ve yardımlarının yetersiz kalması ve işin uzmanı olduğu konusunda gereği gibi davranmaması nedeniyle dışarıdan elektrik mühendisinden teknik danışmanlık aldığına ilişkin yeterli bilgi ve belgeye rastlanmadığını bildirmişlerdir.
Taraf vekillerine, raporun 40.sayfasının 3 nolu bendinin 3.paragrafında belirtilen hususlarda varsa belge örneklerini sunmak üzere süre verilmiş, tarafların rapora itirazların ve sunulacak belgelerin incelenip değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış olup, bilirkişi heyeti 12.10.2023 tarihli ek raporlarında itirazları değerlendirerek buna yönelik irdelemelerini ve değerlendirmelerini bildirmişlerdir.
Davacı vekiline; rapora beyan dilekçesinin dördüncü sayfasında belirtilen hususta beyanda bulunmak varsa belge örneklerini sunmak üzere süre verilmiş ve sonrasında dosya sunulacak belgelerin değerlendirilmesi ve rapora itirazların irdelenmesi için mevcut bilirkişi heyetine tevdi edilerek 2.ek rapor alınmış, bilirkişi heyeti 25.12.2023 tarihli 2.ek raporlarında; itirazları değerlendirerek, davalı ve davacının işin bırakıldığı tarihte sahada bırakılan malzemeler ve bitirilen/eksik kalan işlerle ilgili durum tespit tutanağı düzenlemediği, kesin hakediş yapılamadığı için taraflarınca işin kesin hesabının yapılmasının mümkün olmadığını, tarafların ticari defterlerinin incelenmesi sonucu cari hesaptan davacı işverenin davalı alt yükleniciden 235.167,18 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğini bildirmişlerdir.
...'ya yazılarak; davacı ile aralarındaki sözleşme kapsamında geçici kabul tutanağında 38 kalem eksik işin belirtildiği, bu eksikliklerin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlandıysa süresinde olup olmadığı, kesin kabulün yapılıp yapılmadığı hususlarının bildirilmesi istenilmiş, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında başlangıçta yapılan proje ve ...'ya onaylatılan proje örneklerini sunmak üzere ve ... yazı cevabında 38 kalem olarak belirtilen işin dava konusu sözleşme kapsamında olanlarına ilişkin beyanda bulunmak ve belge örneklerini sunmak üzere taraf vekillerine süre verilmiş ve sonrasında sözleşmeye konu yerde dosyada rapor düzenleyen teknik bilirkişiler eşliğinde keşfen inceleme yapılarak davacının alacağı olup olmadığı, varsa miktarı hususunda rapor düzenlemek üzere sözleşmeye konu yerin bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılmış, keşif yapılmış ve keşfe katılan teknik bilirkişiler de dahil tüm bilirkişiler 18.06.2025 tarihli raporlarında, yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, keşif sırasında yapılan incelemede, sistemlerin, işin sahibi ...'ya teslim edildiğinden ve çalışır halde olduğundan ADP, MCC, PLC panolarının tek tek kapaklarının açılarak iç devrelerinde yer alan devrelere ait komponantların cins/poz numaraları vb. tespitinin mümkün olamadığını, bu nedenle değişikliklerin tek tek tespiti yapılamamakla birlikte pano ön yüzlerindeki sigorta vb. malzemelerde taraflar arasındaki sözleşmeye göre işin sahibi Enerjisanın talepleri doğrultusunda değişiklik olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme konusu işin malzeme seçimlerinin ve uygulama projelerinin işveren .... talepleri doğrultusunda hazırlanması gerektiğinin davacı ve davalı tarafından işin başında bilinmesi gerektiğini, yapılan değişikliklerin, sözleşme eki projede sayaç panosu içerisi standart bölmeli kilitli iken tüm sigorta ve şalter çıkışları trip kontaklı olarak değiştirildiğini, aydınlatma, kompanzasyon, transfer şalterinde değişiklik olduğunu, PLC panosunun... üretimi olduğu ancak montajın farklı firma tarafından yapıldığını, sistemin bütün olarak çalıştığı ve ...'ya devredilmiş olduğunun görüldüğünü, değişikliği talep edilen malzemelerin, ADP, MCC ve PLC panolarının içerisinde yer alan malzemeler olduğunu, bu değişikliklerle ilgili mahsuplaşma yapıldığının kök raporda açıklandığını, her YAS için yapılan inceleme sonucunda Ham Su Hattının sorunsuz çalıştığını, YAS binalarında bulunan ADP, MCC ve PLC panolarının aktif olduğunu, dosya muhteviyatında tarafların açıkladığı proje değişikliklerinin olduğunu ancak bu proje değişiklikleri ile ilgili olarak önceki raporlarındaki kanaatlerinin aynı şekilde korunduğunu bildirmişlerdir.
Dosya kapsamından; davacı şirket ile dava dışı ... Enerji Üretim AŞ. arasında ... yapım işleri sözleşmesi düzenlendiği, davacı şirket ile davalı şirket arasında 17.07.2020 tarihli ''... ...'' ana sözleşme kapsamındaki tüm ''Mekanik ve Elektrik Tesisat İşlerinin Yapılması İşi'' konulu sözleşme düzenlendiği, sözleşmenin türü ve bedelinin 3.maddede anahtar teslimi teklif birim fiyat sözleşme olup, elektrik imalatı için 100.000,00 USD, mekanik imalatlar için 602.000,00 TL bedel üzerinden akdedildiği, işe başlama ve işin bitirilme tarihlerinin 5.maddede kararlaştırıldığı, buna göre; sözleşmenin imzalanmasını müteakip 7 gün içinde işe başlanacağı ve taraflarca işe başlama tutanağı ve iş yeri teslim tutanağı tutulacağı, işe başlama tarihinden itibaren iş programında öngörülen 120 gün içinde sözleşme konusu işlerin tamamlanacağının kararlaştırıldığı, alt yüklenicinin sorumluluklarının 6.maddede düzenlendiği, sözleşme eklerinin 11.maddede düzenlenmiş olup, buna göre; alt yüklenici davalı şirketin, ...ya prim borcu olmadığına dair belge, ticaret odası faaliyet belgesi, ... Gazetesi kopyası, imza sirküleri, alt yüklenicinin onaylı teklifi, alternatif işlerini kapsayan detaylı yazılmış teklif mektubu, yüklenici iş programı, projeler ve şartnamelerin sözleşmenin ekleri olarak sunulacağının kararlaştırıldığı, hakediş ve ödemelerin 13.maddede düzenlendiği, sözleşme kapsamındaki imalatlar için aylık pursantajlı hakedişler düzenleneceği, imalatların gerçekleşmesi sırasına göre ödemelerin bu maddede belirtildiği, geçici kabulün 20.maddede, garanti süresi ve kesin kabulün 22.maddede, sözleşmenin feshi ve tasfiyesinin 23.maddede düzenlendiği, 25.madde cezalar başlıklı olup, 25.1 maddede alt yükleniciden kaynaklanan nedenlerden dolayı işin, iş programında aksama olması durumunda, aksayan gün başına aşağıdaki cezaların alt yüklenicinin hakedişinden kesileceğinin kararlaştırıldığı ve toplam 32 maddeden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davacı işveren şirket ile davalı alt yüklenici şirket arasında düzenlenen sözleşme ile ana sözleşme kapsamındaki tüm mekanik ve elektrik tesisat işlerinin yapılması işi için aralarında mekanik işlerine ilişkin 1 nolu hakediş, elektrik işleri için 1 nolu hakediş, mekanik işlerine ilişkin 2 nolu hakediş, elektrik işlerine ilişkin 2 nolu hakediş, mekanik işlerine ilişkin 3 nolu hakediş, elektrik işlerine ilişkin 3 nolu hakediş, mekanik işlerine ilişkin 4 nolu hakedişler düzenlendiği, bu hakedişlere ilişkin olarak davalı şirket tarafından davacı şirket adına faturalar düzenlendiği, iş sahibi ... Enerji Üretim AŞ. tarafından ham su inşaatı yapım işlerine ilişkin geçici kabule dair ön incelemelerin yüklenici davacı şirketin hazır olduğu, geçici kabul itibar tarihi 28.01.2022 tarihinde sözleşme ve eklerine göre sahada yapılan inceleme sonucunda geçici kabule engel olacak eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı, geçici kabulde tespit edilen ve geçici kabul tutanağında yazılı 38 maddelik eksik işin 30.05.2022 tarihine kadar yapılması gerektiğinin tutanağa yazıldığı, süreç içerisinde davacı tarafından, davalı şirkete .... Noterliğinden 04.02.2022 tarihli ihtarname keşide edildiği, davalı şirket tarafından ...Noterliğinden 15.02.2022 tarihli cevabi ihtar keşide edildiği, davacı şirket tarafından ... Noterliğinden 16.08.2022 tarihli ihtarname keşide edildiği, davalı şirket tarafından ... 26.08.2022 tarihli cevabi ihtarname keşide edildiği, yine dosya muhteviyatında ... yetkilisi Halil İbrahim Yürekli'nin, davacı şirket personeli ...gönderdiği elektronik posta, davacı yetkilisi ... tarafından, davacı şirket personeli ... gönderilen elektronik posta yazışmalarının bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacı taraf, davalının sözleşme ile üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmediği, eksik ve hatalı imalatlar, gecikme gibi nedenlerle sözleşme kapsamında davacı firmanın zarara uğradığı, bu zararların, davalının tutum ve tavırları ile davalının işleri geciktirmesi nedeniyle iş sahibi ... tarafından, davacı firmadan 690.000,00 TL gecikme cezası kesildiği, bu kapsamda zarara uğranıldığı, yine davalı işi geciktirdiğinden taraflar arasındaki sözleşmenin 25.maddesi uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 128.773,00 TL gecikme cezasına konu zarara uğranıldığı, yine davalının yükümlülüğündeki edimleri ya davacının adam istihdam edip, malzeme temin edip, masraflarını karşılayarak kendisinin yapmak zorunda kalması, ya da 3.şahıslara yaptırmak zorunda kalmaktan kaynaklı şimdilik 10.000,00 TL'nin tahsili talebine konu zarara uğranıldığı, yine davalının işi geciktirdiği, eksik-kusurlu-hatalı imalatların olduğu ve bunların giderilmesi gerektiği, projelerin süresi içinde hazırlanıp onaylatılması gerekirken bunun yapılmadığı, yine davalı kapsamındaki iş kaleminin davacı tarafça dava dışı şirkete yaptırmak zorunda kalınarak yapılan fazla ödemeye konu şimdilik kaydıyla 395.000,00 TL'nin tahsili talebine konu zarara uğranıldığı, yine kur farkından kaynaklı zarara uğranıldığı iddiasıyla şimdilik kaydıyla 10.000,00 TL'nin tahsili, yine davalının teknik destek ve yardımlarının yetersiz kalması, işin uzmanı olduğu konusunda gereği gibi davranmaması gibi nedenlerle dışarıdan teknik danışmanlık alınmak zorunda kalınıp bu kapsamda yapılan ödemelerden kaynaklı şimdilik kaydıyla 18.000,00 TL'nin tahsili, cari hesaptan doğan şimdilik kaydıyla 235.167,00 TL'nin tahsili isteğinde bulunmaktadır.
Davalı taraf, taraflar arasında birbirinden bağımsız birden fazla ticari ilişki kurulduğu, davacı şirketin davalı şirkete borcu bulunduğu, alacak kalemlerinin yerinde olmadığı savunmasında bulunmaktadır.
Davacının, sözleşme kapsamında ödeme yükümlülüğünü zamanında ve peşin olarak yaptığı halde, davalı taşeronun sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülükleri zamanında ve gereği gibi yerine getirmediği, işi geciktirdiği, yaptığı imalatlarda eksikler, kusurlar ve hatalar olduğu, davalının sözleşme ile üstlendiği proje yapma işini makul bir sürede yapıp onaylatması gerektiği halde, sözleşme tarihinin üzerinden 1 yıldan fazla zaman geçtikten sonra ancak onaylanmaya uygun bir proje hazırlayabildiği, yine davalının sözleşme ile sözleşme kapsamındaki işte iş sahibi ... Enerji AŞ.'nin onaylayacağı malzemeleri kullanmayı taahhüt ettiği halde, sürekli proje ve şartnamelerden farklı malzemelerin onayını isteyerek süreci uzattığı, davalının bu tutum ve davranışları, işleri geciktirmesi nedeniyle dava dışı iş sahibi ... tarafından davacıdan gecikme cezası kesildiği, kesilen bu gecikme cezasının davalıdan tahsili isteğinde bulunmakta olup, davacının birinci kalem bu talebiyle ilgili olarak mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre; dosya muhteviyatındaki taraf şirket genel müdürleri ve personelleri arasında yapılan yazışmalar ve elektronik postaların incelenmesinde, boru ve vanaların, mekanik işlerin zamanında tamamlandığı, elektrik işlerinde ...'nın proje değişiklikleri yaptığı, davacının da sürekli olarak proje ve malzeme değişiklik talepleri olduğu, bunun iş sahibinin talepleri olduğu şeklinde belirtildiği, işin gecikmesinden karşılıklı olarak sorumluluk bildirildiği, sözleşme kapsamındaki işteki aksaklıkları tarafların karşılıklı yönettikleri ve kusurun her iki firmada da olduğu, gerekli projelerin, malzeme onaylarının, saha izinlerinin sözleşme imzalandıktan sonra yapıldığı, sürecin bu şekilde devam etmesinin aksaklıklara sebebiyet verdiği, bu kapsamda dava dışı işveren tarafından, davacıya kesilen gecikme cezasına davalının sorumlu olduğu hususunun belirlenemediği anlaşılmakla bu kalem talep yerinde görülmemiştir.
Davacı tarafın 2.kalem talebi, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında, davalının işi geciktirdiği, sözleşmenin 25.maddesi uyarınca gecikme cezasına konu zararın olduğuna ilişkin olup, bu kalem taleple ilgili olarak mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre; dosya muhteviyatındaki taraf yetkilileri arasındaki yazışmalardan, işin gecikmesinden karşılıklı olarak sorumluluk bildirildiği, sözleşme kapsamındaki işteki aksaklıkların tarafların karışılıklı yönettikleri ve kusurun her iki firmada da olduğu, gerekli projelerin, malzeme onaylarının, saha izinlerinin sözleşme imzalandıktan sonra yapıldığı, sürecin bu şekilde devam etmesinin aksaklıklara sebebiyet verdiği, sözleşmenin 25.maddesi uyarınca gecikme cezası tahakkukunu gerektirir hususun kanıtlanamadığı anlaşılmakla bu kalem talep yerinde görülmemiştir.
Davac tarafın 3.kalem talebi; davalının yükümlülüğündeki edimleri ya davacının adam istihdam edip, malzeme temin edip, masraflarını karşılayarak kendisinin yapmak zorunda kalması, ya da 3.şahıslara yaptırmak zorunda kalmaktan kaynaklı zararın olduğuna ilişkin olup, bu kalem taleple ilgili olarak mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmediği, sözleşme ayakta olduğu için sözleşme kapsamında işlerin davalı taşeron tarafından yapılan işlerin esas alınacağı, bu durumun aksinin kanıtlanamadığı, bu kalem alacağın kanıtlanamadığı anlaşılmıştır.
Davacının 4.kalem talebi; davalının işi geciktirdiği, eksik-kusurlu-hatalı imalatların olduğu ve bunların giderilmesi gerektiği, projelerin süresi içinde hazırlanıp onaylatılması gerekirken bunun yapılmadığı, yine davalı kapsamındaki iş kaleminin davacı tarafça dava dışı şirkete yaptırmak zorunda kalınarak yapılan fazla ödemeye konu zarar talebine ilişkin olarak mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre, ...'nın proje değişiklikleri ve farklı firmalarla çalışılması talebinin, MCC-ADP projeleriyle PLC otomasyon projelerinin mayıs 2021 tarihine kadar onaylanamamasına sebep olduğu, dava dışı idare ...'nın da talebi sonucunda yer altı suyu, kuyu otomasyonu ve PLC işlerinin davalı alt yüklenicinin iş kapsamından çıkarıldığı, PLC otomasyon projesinin ... AŞ.'ye verildiği, proje çizdirildiği ancak temin ve montajının aynı proje kullanılarak ...'nın tavsiye ettiği ..... Ltd. Şti'ye yaptırıldığı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede, sözleşmenin türünün, anahtar teslimi teknik birim fiyat olarak belirtildiği, ekli teklif cetvelindeki herhangi bir imalat kaleminin yapılmaması durumunda ilgili imalat kaleminin hakedişten düşüleceği ancak işbu azalan imalatla ilgili alımı yapılan malzeme bedellerinin ayrıca ödeneceğinin belirtildiği, PLC projesinin ... AŞ.'ye verilmesi montaj işleminin ... Ltd. Şti.'ye verilmesinin davacının kendi talebi üzerine ve davalı alt yüklenici ile anlaşarak gerçekleştirildiği, bu kalemden zarar talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafın 5.kalem talebi; kur farkından kaynaklı zararın olduğuna ilişkin olup, bu kalem taleple ilgili olarak mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede işin gecikmesi, avans ve benzeri ödemelerden kaynaklı kur farkı talep edileceğine dair bir hükme rastlanılmadığı, kur farkından kaynaklı zararın oluştuğu hususunun kanıtlanamadığı anlaşılmakla bu kalem talep yerinde görülmemiştir.
Davacı tarafın 6.kalem talebi; davalının teknik destek ve yardımlarının yetersiz kalması, işin uzmanı olduğu konusunda gereği gibi davranmaması gibi nedenlerle dışarıdan teknik danışmanlık alınmak zorunda kalınıp bu kapsamda yapılan ödemelerden kaynaklı zarar iddiasına ilişkin olarak mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre, Elektrik Mühendisi ...'in davacı nam ve hesabına çalıştığı, davalının teknik destek ve yardımlarının yetersiz kalması ve işin uzmanı olduğu konusunda gereği gibi davranmaması nedeniyle dışarıdan Elektrik Mühendisi ...'den teknik danışmanlık alındığı hususunun kanıtlanamadığı anlaşılmakla bu kalem talep yerinde görülmemiştir.
Davacı tarafın 7.kalem talebi; cari hesaba konu alacak talebine ilişkin olup, mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında eser sözleşmesi düzenlenmiş olup, bu durumda tek başına ticari defterlerin alacak yönünden yeterli kanıt sayılamayacağı ancak dosya kapsamı ve talebin içeriği itibarıyla davacı tarafça davalıya sözleşme kapsamında avans ödemeleri yapıldığı, davalı tarafça düzenlenen 2 adet hizmet faturasının davacı tarafça reddedilip kayıtlara alınmadığı, davalı tarafça bu hizmetin verildiği hususunun kanıtlanamadığı, davacı firmanın, davalıdan 235.167,18 TL alacaklı olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı tarafça davalıya...yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek, ihtarnamede belirtilen miktarların tebliğden itibaren 7 gün içinde ödenmesinin istenildiği, bu miktarlar arasında 235.137,18 TL'lik bu kalem talebin de yer aldığı, cevabi ihtarnamede 18.08.2022 tarihinde ihtarnamenin tebliğ alındığının belirtildiği, 7 günlük sürenin eklenmesiyle temerrüdün 26.08.2022 tarihinde oluştuğu anlaşılmakla bu miktara 18.08.2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, bu şekliyle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kısmen kabulü ile: 235.167,00 TL'nin 26/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Alınması gerekli 16.064,25 TL harcın peşin yatırılan mahkememiz veznesine peşin yatırılan 25.393,22 TL'nin mahsubu ile artan 9.328,97 TL harç bedelinin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin kabul ve ret oranları da nazara alınarak 246,64 TL'sinin davalıdan, geri kalan 1.313,36 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 148.953,30 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranlarına göre takdiren %15,81’i olan 23.549,51 TL ile 80,70 TL başvurma ve 16.064,25 TL peşin harç toplamının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına
Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 37.626,72 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup, reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 187.248,22 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... nezdinde İstinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine,
Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/07/2025
...
Davacı
Yargılama Gideri Dökümü
Posta Gideri : 1.243,00TL
Bilirkişi Ücreti : 81.500,00TL
Talimat Posta Gideri : 63.180,00TL
Keşif Ücreti : 3.030,30TL
+--------------------
TOPLAM 148.953,30TL