T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/83 Esas - 2023/11
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ANKARA
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2022/83 Esas
KARAR NO: 2023/11
HAKİM: ...
KATİP: ....
DAVACI : ....
VEKİLİ:...
DAVALI : ...
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 04/02/2022
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17.01.2023
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında davacının faaliyet adresinde davalı tarafından imal edilen ürünlerin satışı konusunda 24.05.2021 tarihli bir “Bayilik Sözleşmesi” imzalandığını, sözleşme süresinin 3 yıl olduğunun belirlendiğini, davacının sözleşmeye güvenerek gerekli teminatları karşıladığını, ürün satışı için işyerini hazırladığını, yüksek bir maliyete katlandığını, sözleşme konusu işin ifası için 4 çalışanı işe aldığını, sözleşmenin sorunsuz bir şekilde ifasını sağladığını, kaldı ki sözleşmenin yürürlük süresince, davalı idarenin sözleşmenin yürürlüğü veya davacının kısmen de olsa yükümlülüklerini yerine getirmediği noktasında, herhangi bir sözlü ya da yazılı uyarısı/ihtarının da olmadığını, hiçbir sorun olmaksızın taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi devam etmekte iken ve henüz sözleşme süresinin birinci yılı dahi dolmamış iken davalıdan “sözleşmenin feshi” konusunda gelen yazının büyük bir şaşkınlık yaşattığını, davalının Ankara Büyükşehir Belediyesinin bir iştiraki olup kamu kurumu niteliğinin bulunduğunu, buna göre karar verirken ve takdir hakkını kullanırken “hizmet gerekliliği ve kamu yararı” kıstaslarına uygun davranması gerektiğini, müvekkili davacının bayilik sözleşmesinin hiçbir haklı neden göstermeksizin feshinin hakkın kötüye kullanımının somut bir örneğini oluşturduğunu, sözleşmede belirtilen yükümlülüklere bire bir riayet eden müvekkili davacının büyük bir haksızlığa uğradığını, davalının daha 1 yılını dahi doldurmadan, 3 yıl süreli bir sözleşmeyi gerekçesiz olarak feshettiğini ileri sürerek, davalı İdare ile müvekkili arasında imzalanan 24.05.2021 tarihli “Bayilik Sözleşmesi”nin idare tarafından haksız olarak feshedildiğinin ve sözleşmenin halen yürürlükte olduğunun tespiti ile davalının 21782 sayılı işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan hak ve yetkilerini kullandığını, müvekkili şirketin Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin %97,01 oranında hisse sahibi olduğu ve Ankara genelinde ekmek başta olmak üzere, birçok unlu mamullerin üretimini, market, mağaza ve büfeler aracılığıyla satışını gerçekleştiren bir belediye iştirak şirketi olduğunu, müvekkili şirketin ekmek, simit, poğaça gibi üretimini bizzat gerçekleştirdiği ürünlerin marka değeri de korunarak geniş kitlelere ulaştırılmasını sağlamak amacıyla bayilik verilmesi için harekete geçtiğini, noter huzurunda çekiliş yapılarak bayilik verileceğinin ilan edildiğini, çekilişe hiçbir işyerinin/ işletmenin katılmaması üzerine çekiliş yapılamadığını, daha sonra bazı işyeri sahiplerinin müracaatları üzerine 8 adet işyeri ile bayilik sözleşmesi imzalandığını, davacının yaptığı 31.03.2021 tarihli başvuruya istinaden toplam 65 adet ürün kaleminin satışı için davacı ile 24.05.2021 tarihinde bayilik sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin feshinden 30 gün önceden 13.01.2022 tarihinde yapılan yazılı fesih bildirimi ile imzalanan bayilik sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedildiğinin bildirildiğini, davacının 13.02.2022 tarihine kadar ürün satışı yapmaya devam ettiğini, 30 günün sonunda ürün satışının durdurulduğunu, sözleşmenin fiili ve hukuki olarak feshedildiğini, sözleşmenin feshinde bir haksızlık bulunmadığını, müvekkili şirketin fesih yetkisini kullanırken hizmet gereklerini ve kamu yararını gözettiğini savunarak, açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasında imzalanan 24.05.2021 tarihli Bayilik Sözleşmesinin, davalı tarafından haksız olarak feshedilmiş olması nedeniyle sözleşmenin halen yürürlükte olduğunun tespiti ile davalının söz konusu işleminin iptali istemine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile; Davada çözümü gereken yön, taraflar arasında imzalanmış bulunan Bayilik Sözleşmesinin davalı tarafından feshinin haksız olup olmadığı, davacının söz konusu fesih işleminin haksız olduğunun tespiti ile işlemin iptaline yönelik isteminin haklı bulunup bulunmadığının tespiti noktasındadır.
Mahkememizce gerekli deliller toplanarak, bilirkişiler Nitelikli Hesap Bilirkişisi Avukat ... ve Hesap Uzmanı...'den gerekli incelemeleri içeren, gerekçeli ve denetime elverişli 25.10.2022 tarihli rapor ile tarafların beyanları alınarak tahkikat tamamlanmıştır.
Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, alınan bilirkişi raporuna, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesine ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında 24.05.2021 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşme ile davacının davalının bayii olarak davalının ürettiği ürünlerin satışını üstlendiği, sözleşmenin bayilik sözleşmesi olduğu, fakat inhisari bir yetki içermediği, davalının başka bayilerle çalışabileceği gibi kendisinin de ürün satışı yapabileceği, sözleşme süresinin imza tarihinden itibaren 3 yıl olduğu, sözleşmenin 12. maddesinde, tarafların sözleşmeyi hiçbir sebep gösterilmeden en az 30 gün önceden yazılı olarak haber vermek kaydıyla her zaman feshedebilecekleri, bayinin sözleşme maddelerinden herhangi birine uymamasından dolayı idarenin sözleşmeyi feshedebileceği, böyle bir durumda idarenin uğradığı veya uğrayacağı her türlü maddi/manevi zarar ve ziyan ve her türlü alacaklarının öncelikle, varsa bayinin teminatından karşılanacağı, zararın karşılanmayan kısmı için idarenin talep ve dava hakkının saklı olduğu, fesih halinde tarafların birbirine olan edim ve borçlarının karşılıklı ibralaşma yapılıncaya kadar devam edeceği, sözleşmenin sona ermesi üzerine Bayinin sözleşme konusu içinde kalmak kaydıyla kullandığı idarenin unvanını, işletme adını, markasını, resim ve modelini ve sair ticari isimlerini artık hiçbir surette kullanamayacağı, bu sebeple bayinin sözleşme süresince herhangi bir nedenle elinde bulundurduğu idarenin unvanını, işletme adını, markasını, resim ve modelini ve sair ticari isimlerini içeren belgeleri ve malzemeleri sözleşmenin sona ermesi halinde derhal idareye iade etmek zorunda olduğu hususlarının düzenlendiği, davalı tarafından davacıya E-8502677-030-21782 nolu yazı gönderilerek "Şirketimiz ile 24.05.2021 tarihinde imzalamış olduğunuz Bayilik Sözleşmesinin 12.1.maddesinde "taraflar işbu sözleşmeyi hiçbir sebep göstermeden en az 30 gün önceden haber vermek kaydı ile her zaman feshedebilir" hükmü bulunmaktadır. Sözleşmenin ilgili maddesine istinaden bayilik sözleşmeniz 13.02.2022 tarihinden itibaren sonlandırılacaktır." şeklinde fesih bildiriminin yapıldığı, davalı, davacıya gönderdiği söz konusu yazı ile Sözleşmeyi 12.maddeye dayanarak feshettiğini bildirdiği, taraflar arasında imzalanan Bayilik Sözleşmesinin 12. Maddesinde "Fesih" hususunun düzenlendiği, anılan maddenin 12.1 maddesinde, tarafların sözleşmeyi hiçbir sebep gösterilmeden en az 30 gün önceden yazılı olarak haber vermek kaydıyla her zaman feshedebilecekleri hususunun düzenlendiği, devamı maddelerde ise bayinin sözleşme maddelerinden herhangi birine uymamasından dolayı idarenin sözleşmeyi feshedebileceğinin düzenlendiği, işbu davaya konu fesih işleminin davalı tarafça sözleşmenin 12.1 maddesine dayalı olarak gerçekleştirildiği, söz konusu maddede tarafların hiçbir sebep göstermeksizin en az 30 gün öncesinden yazılı haber vermek kaydı ile sözleşmeyi her zaman feshedebileceklerinin düzenlendiği, davalı tarafça anılan maddeye dayalı olarak fesih yapılmış olup, bu madde uyarınca yapılacak sözleşmenin feshinde haklı bir sebebe dayanmanın veya bayi olan davacının sözleşme maddelerinden herhangi birine uymamasının mevcudiyetinin zorunlu olmadığı, anılan madde hükmüne göre yapılacak fesih işleminin süre ve şekli koşul dışında bir koşula bağlanmayıp, fesih nedeni konusunda bir sınırlama getirilmediği, hatta hiçbir sebep gösterilmeden her iki tarafa da bu şekilde sözleşmeyi fesih hakkının tanındığı, davalı şirketçe yapılan fesih işleminin sözleşmenin anılan 12.1. Maddesine dayalı olarak yapıldığı belirlenmekle, bu durumda yapılan feshin gerek sözleşme hükümlerine, gerekse iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı bulunmadığı, hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olduğuna ilişkin bir delil ve emarenin dosyada mevcut olmadığı, somut olayda; davalının sözleşme uyarınca kendisine tanınan hakkı usulüne uygun şekilde kullandığı, bu nedenle davacının yapılan feshin haksız olduğunun tespiti ile iptali istemli davasının yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacının yerinde görülmeyen davasının reddine karar vermek gerekmekle, aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının yerinde görülmeyen davasının REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90-TL karar ve ilam harcının, dava açıldığı sırada alınan 80,70-TL harç ile yargılama sırasında alınan 170,78-TL harç olmak üzere alınan toplam 251,48-TL harçtan mahsup edilmesi sonucu kalan 71,58-TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafın davasını bir vekil vasıtası ile takip etmiş olması nedeniyle; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca davalı taraf yararına tayin ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Davanın niteliği gereği zorunlu Arabuluculuk kapsamında kalan davardan olmadığı ve bu yönde bir gider yapılmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-Taraflarca yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara BAM'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/01/2023
Katip...
¸e-imzalıdır.
Hakim...
¸e-imzalıdır.