T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/185 Esas - 2024/448
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/185 Esas
KARAR NO : 2024/448
...
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 14/03/2023
KARAR TARİHİ : 28/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :08/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı şirket arasında düzenlenen 08.12.2021 tarihinde .... yevmiye numaralı temlikname ile ...'ın borçlusu olduğu ... şasi nolu , ... plakalı traktör üzerindeki rehin hakkından doğan tüm alacaklar ve haklar 19.575,00 EURO bedelle davacı müvekkile temlik edildiğini, davacı müvekkil temlik aldığı rehin hakkına istinaden ... E. Sayılı dosyası üzerinden ... aleyhinde rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlattığını, borçlu rehin bedelinin .... Sayılı dosyası üzeriden davalı şirkete ödendiği ve rehinden kaynaklı herhangi bir borçlarının olmadığını bildirerek icra takibine itiraz ettiğini, ...E. Sayılı dosyası üzerinden ... aleyhinde rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığı ve alacaklısının davalı şirket olduğu, 31.05.2021 tarihinde davalı şirket vekili Av. ... tarafından dosyaya e-imzalı olarak “…icra dosyası borçlu...’dan haricen tahsil edildiğinden işbu dosyadan herhangi bir alacağımız kalmamıştır…” beyanın gönderilmek suretiyle rehin borçlusu ...'ın ibra edildiğini, davalı şirket 31.05.2021 tarihinde tahsil ettiği rehin alacağını 08.12.2021 tarihinde davacı müvekkil şirkete temlik ettiğini, Davacının temliknameye konu rehin alacağının tahsil edildiğini ... E. Sayılı dosyasına ... tarafından itiraz edilmesi sonucu öğrenildiğini, bu husus, davalı şirkete davaya konu icra takibinden önce ...yevmiye nolu ihtarname ile bildirildiğini ancak olumlu bir dönüşün sağlanmadığını, davacı haksız ve yersiz yere ödemiş olduğu temlik bedeli 19.575 EURO'yu tahsil amacı ile davalı şirket aleyhinde ...sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığını, davalı şirketin icra takibine itiraz edip ve icra takibini durdurduğunu ileri sürerek haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 28.06.2024 tarihli duruşmadaki beyanında; icra takip talebinde yer alan işlemiş faiz talebinden feragat etiğini, ayrıca takipten sonraki tarih itibariyle işleyecek faiz tutarını her ne kadar %10 olarak belirtmiş iseler de, taleplerini 3095 sayılı kanun gereğince kamu bankalarınca euro cinsinden açılmış bulunan 1 yıl vadeli mevduat hesaplarına uygulanan en yüksek faiz şeklinde değiştirdiklerini belirtmiştir.
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı müvekkil şirket arasında imzalanan 28.11.2008 tarihli Bayilik Sözleşmesi ile davalı müvekkil şirketin üretmiş olduğu traktörlerin davacı bayi aracılığı ile satımının kararlaştırıldığını, 2012 yılına kadar ticari faaliyetlerin devam ettiğini, yazılı somut şikayetler ve sözleşme hükümlerine aykırılık nedeni ile... yevmiye nolu ihtarnamesi ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile tebliğden itibaren, en geç beş gün içinde ödemesini, aksi takdirde, yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, ihtarname sonrasında davacı şirket borcunu müvekkil şirkete ödemediği gibi sözleşmeye aykırı davrandığını, davacının bayılık sözleşmesine aykırı ihlalleri sebebi ile ... yevmiye nolu 20.06.2012 tarihli, davacının edimlerini yerine getirmemesi sebebi ile bayilik sözleşmenin feshine ve alacakların faizi ile tahsiline ilişkin ihtarnamesi gönderildiğini, davacı şirketin 19/06/2012 tarihinden itibaren yaklaşık 217 adet Euro üzerinden çeşitli bedellerde kambiyo senetlerine mahsus icra senetlerine takibi yapıldığını davacı şirketin tüm bu icra takiplerine ilişkin ödeme emirlerini tebliğ aldığını ve borca itiraz etmediğini, tüm takiplerin kesinleştiğini ancak davacı şirketin hiçbir icra takibini ödemediğini, 30.10.2014 tarihinde davacı şirketin müvekkil şirkete vermiş olduğu teminat mektupları bozdurularak, bu tarihe kadar olan bakiye borcu tahsil edildiğini, davacıya para ve teminat mektuba iade edildiğini, Dava dışı boçlu Ayşe Günaydın ve davacı aleyhine yürütülen 2009 vadeli senet için... vadeli senet için .... sayılı dosya borçları davacının teminat mektuplarından ödendiğini, yine takibe konu olmayan ancak vadesi geçmiş 2011 ve 2012 tarihli senet bedelleri de yine teminat mektupları ile ödendiğini, tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile ...E. Sayılı rehin takibinden mahsubu talebinin icra müdürlüğünce reddedildiğini, davacının teminat mektuplarının nakde çevrilmesi ile yapılan ödemelere rağmen, ...'a ödeme makbuzu verildiğini, davalı şirketin hukuken usulsüz bir işlemi söz konusu olmadığını, kendi alacağından dahi vazgeçmek sureti ile borcun sona ermesini sağladığını, yapılan tüm tahsilatların icra dosyalarına bildirildiğini, hiçbir borçlunun hakkının ihlal edilmediğini, gerekli şekilde dosyalardan düşümü sağlandığını, davacının iddialarının yersiz olduğunu bu sebeple davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER
-Alacağın temliki sözleşmesi(08.12.2021 tarihli, ... yevmiye numaralı temliknamesi)
... ait 11.01.2023 tarihli ihtarnamen
DELİLLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, alacağın temliki sözleşmesi (ivazlı temlik) kapsamında, alacağı temlik edene karşı açılan alacak davasıdır.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, uyuşmazlığın niteliğine göre bilirkişi incelemesine ihtiyaç duyulmaksızın işin esasına girilerek karar verilmiştir.
Davanın niteliğine göre öncelikle alacağın temlikine ilişkin yasal düzenlemeleri belirlemek ve belirlenen düzenlemeler ışığında somut olayın değerlendirilmesi gerekmektedir. Buna göre ;
Alacağın devri, bir diğer adıyla alacağın temliki, bir kimsenin mevcut veya mevcut olması muteber olan bir alacağını üçüncü bir kişiye devretmesi olup, bu devir, alacaklı ile alacağı devralan üçüncü kişi arasında, borçlunun rızasına ve bilgisine ihtiyaç duyulmaksızın yapılabilen şekle bağlı bir akit olup6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 183-194. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Alacaklı kanun, sözleşme veya işin niteliğinde engel olmadığı takdirde borçlunun rızasını almaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilecek olup, bu nedenle alacağın devrinde borçlunun haberdar olmasına gerek yoktur. Ancak borçlu, alacağın devredildiğinin, devreden veya devralan tarafından, kendisine bildirilmediği hallerde, önceki alacaklıya iyi niyetli olarak ödeme yaparak borcundan kurtulabilecektir. Yine alacaklının devir halinde sorumluluğu ise alacağın bir edim, yani ivaz karşılığı devredilmiş olup olmamasına göre değişmektedir. Buna göre alacak, bir edim karşılığında devredilmişse alacaklı, devir sırasında alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücüne sahip olduğunu garanti etmiş olur (TBK md. 191). Dolayısıyla alacak bir ivaz karşılığı devredildikten sonra böyle bir alacağın var olmadığı ortaya çıkarsa veya borçlu ödeme gücünden yoksun olursa alacaklı bundan sorumlu olur. Böyle bir durumda devralan üçüncü kişi, ifa ettiği karşı edimin faizi ile birlikte geri verilmesini, devrin sebep olduğu giderleri, borçluya karşı devraldığı alacağı elde etmek için yaptığı ve sonuçsuz girişimlerin yol açtığı giderleri, devreden kusursuzluğunu ispat etmedikçe uğradığı diğer zararlarını alacaklıdan talep edebilir (TBK md. 193)
Az yukarıda belirlenen yasal düzenlemeler ışığında, gerçekleşen somut olay değerlendirildiğinde;
Davacı şirket ile davalı şirket arasında düzenlenen 08.12.2021 tarihli, ... yevmiye numaralı temliknamesi ile dava dışı. ...ın borçlusu olduğu ... plakalı traktör üzerindeki rehin hakkından doğan tüm alacakların ve hakların 19.575,00 EURO bedelle davacıya temlik edildiği, davacının temlik aldığı rehin hakkına istinaden ... E. Sayılı dosyası üzerinden ...aleyhinde rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatmasına rağmen, rehin bedelinin davalı şirketin alacaklı sıfatıyla başlattığı... E. Sayılı dosyasında, dava dışı... aleyhinde rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığı ve alacaklısının davalı şirket olduğu, 31.05.2021 tarihinde davalı şirket vekilinin ''…icra dosyası borçlu...’dan haricen tahsil edildiğinden işbu dosyadan herhangi bir alacağımız kalmamıştır…” beyanın gönderilmek suretiyle rehin takibi dosyasının tahsil edilerek temlik konusu rehin borçlusu Ayşe Günaydın'ın ibra edildiğinin anlaşıldığı, davacı tarafça davalıya keşide edilen ... ait 11.01.2023 tarihli ihtarnamenin davalıya 13.01.2023 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarname ile davalı tarafa ödemenin yapılması için verilen 3 günlük sürenin 17.01.2023 tarihi itibariyle dolmuş olduğu, davacı tarafça ödenen temlik bedeli olan 19.575 Euro'nun tahsil amacı ile davalı şirket aleyhinde ... sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığı, itiraz edilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı vekilince, alacağı temlik alan davacı tarafça, dava dışı borçlu aleyhinde... E. Sayılı dosyası üzerinden başlattığı takibin itiraz üzerine durduğu ancak takip dosyasının derdest olmasına rağmen davacının itirazın iptali davası açmaksızın bu kez mükerrer tahsilata neden olacak şekilde davalı aleyhine takip başlattığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuş ise de, davacıya temlik edilen alacağın, davalı şirketin dava dışı borçlu aleyhine alacaklı sıfatıyla başlattığı... E. Sayılı dosyasında (dava dışı borçlu ... aleyhinde rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip) 31.05.2021 tarihinde davalı şirket vekilinin …icra dosyası borçlu...’dan haricen tahsil edildiğinden işbu dosyadan herhangi bir alacağımız kalmamıştır…” beyan gönderilmek suretiyle rehin takibi dosyasının tahsil edilerek temlik konusu rehin borçlusu Ayşe Günaydın'ın ibra edildiğinin anlaşıldığı buna göre, dava dışı borçlunun iyiniyetli ödeme ile borçtan kurtulduğunun anlaşıldığı hal böyle olunca davacının davalı temlik edene karşı eldeki davayı açmasında hukuki yararı bulunduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına göre; 08.12.2021 tarihinde davacı tarafça ivazlı temlik karşılığında davalıdan temlik alınan alacağın, davalı tarafça dava dışı borçlu aleyhine başlatılan ... E. Sayılı dosyasında tahsil edildiğinin belirtildiği buna göre, davalının temlik bedeli olan 19.575,00 Euro'yu davacı tarafa ödemekle yükümlü olduğu kanaatine varılmakla, davacı vekilinin 28.06.2024 tarihli duruşmadaki icra takip talebinde yer alan işlemiş faiz talebinden feragat etiğine dair beyanı da dikkate alınmak suretiyle aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, (...esas sayılı dosyasında tahsilde tekerrür olmamak üzere) ... sayılı takip dosyasında davalının itirazının KISMEN iptali ile, takibin 19.575,00 Euro asıl alacak tutarı üzerinden DEVAMINA,
Asıl alacak tutarı olan 19.575,00 Euro'nun tahsil tarihine kadar Devlet Bankalarının yabancı parayla(Euro) açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına fiilen uyguladığı en yüksek faiz oranları işletilerek tahsiline,
Fazlaya ilişkin (takip öncesi işlemiş faiz tutarı bakımından) istemin feragat nedeniyle REDDİNE,
2-Alacağın likit olduğu anlaşılmakla,19.575,00 Eoro'nun icra takip tarihindeki TL karşılığı olan (merkez bankası efektif satış kuru olan 1 Euro: 20.3725 TL hesabı ile) 398.791,68 TL' nin %20'si oranında belirlenecek icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen tutarın dava değerindeki kur üzerinden tespit edilen 398.541,12 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 27.224,34 TL karar ve ilam harcından 5.052,55 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 22.171,79 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, 5.052,55 TL peşin harç olmak üzere toplam 5.232,45 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Feragat nedeni ile reddine karar verilen tutar üzerinden belirlenen 427,60 TL maktu harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacının karşıladığı 254,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 254,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 241,30 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 12,70 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen tutarın dava değerindeki kur üzerinden tespit edilen 398.541,12 TL üzerinden takdir edilen 61.781,17 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, feragat nedeni ile reddine karar verilen tutar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.28/06/2024
...