T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/458 Esas - 2024/235
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2023/458
KARAR NO : 2024/235
...
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/07/2023
KARAR TARİHİ : 04/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından, davalı ....'ye 10.09.2013-10.09.2014 tarihleri için, işveren mali mesuliyet sigortası yaptırıldığını, dava dışı işçi ... 13/12/2013 tarihinde müvekkili nezdinde çalıştığı esnada iş kazası geçirdiğini, işçinin geçirmiş olduğu kazanın derhal davalı sigorta şirketine bildirildiğini, iş kazası nedeniyle dava dışı işçi tarafından, .... (Bozma sonrası ..... E.) Sayılı dosyası ile müvekkili ile asıl işveren ... aleyhine maddi-manevi tazminat davası ikame edildiğini, müvekkilinin işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi ile güvence kapsamında bulunan iş kazasına istinaden açılan davanın huzurdaki davanın davalısına 21.03.2016 tarihinde ihbar edildiğini, davanın ihbarı üzerine, davalı tarafından dosyaya beyan sunularak takibi sağlandığını, netice itibariyle dava dışı işçi tarafından açılan davanın kabulü ile 243.658,44TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, 200.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkili ile diğer davalı...'tan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiğini, mahkeme kararı dava dışı işçi tarafından icraya konulmuş olup müşterek-müteselsil sorumlu bulunan Müvekkil ve... arasında, iş mahkemesince aldırılan bilirkişi raporundaki kusur oranları gözetilerek dava dışı işçiye alacağın ödenmesine ilişkin protokol düzenlenmiş, buna göre müvekkili tarafından 29.12.2021 tarihinde... 632.017,84-TL ödeme yapıldığını,... tarafından da icra dosyasına 916.749,96-TL ödemede bulunulduğunu, ödemenin yapılması akabinde davalıdan sigorta poliçesi kapsamında ödeme yapılması için talepte bulunulduğunu, davalı tarafından 200.000-TL ödeme yapıldığını, müvekkili tarafından dava dışı işçiye toplam 632.017,84-TL ödemede bulunulmuş olmasına rağmen 200.000-TL ödeme yapılmasının kabul edilemeyeceğini, davalı tarafın 200.000-TL ödeme yaparak poliçe ile üzerine düşen yükümlülükten kurtulmasının mümkün olmadığını, zira, müvekkili tarafından davalı sürece en başından dahil edildiğini, aleyhe açılan davadan haberdar olmasını teminen de davalıya ihbarda bulunulduğunu, davalı tarafından davanın ihbarı üzerine ödeme yapılmamış olması sebebiyle yüklü miktarda faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti ödemesi yapılmak zorunda kalındığını, şayet, davanın ihbarı üzerine sigorta şirketince ödeme yapılmış olsaydı mahkeme tarafından kabul edilen tutarın tamamına faiz işletilmesinin söz konusu olmayacağını, bu nedenle, dava dışı işçinin uğradığı iş kazasının davalı sigorta şirketine ihbarı ile davalının temerrüde düşürülmüş bulunduğunu, bu nedenle de, temerrüt tarihinden itibaren işleyen faizden davalının sorumlu tutulması gerektiğini, dava dışı işçi lehine hükmolunan maddi tazminat tutarının 243.658,44TL , manevi tazminat tutarı 200.000-TL olmakla kaza tarihi olan 13.12.2013 tarihinden itibaren faiz işletilmesi ile tazminat tutarının iki katından fazla ödeme yapılmasının söz konusu olduğunu, davalının poliçe limiti olduğunu ileri sürerek yaptığı 200.000-TL ödemeyi ihbar tarihinde ödemiş olması halinde kuşkusuz ki faiz, yargılama gideri, vekalet ücreti ödenmesi söz konusu olmayacağını, zira bahsi geçen tutarın dava dışı işçiye ödenecek ve zararın tazmin edilmiş olacağını, kaza tarihinden 9 yıl sonra ödeme yapan davalının poliçe limitini sabit görerek çıplak olarak 200.000-TL ödemede bulunmasının hukuka da hakkaniyete de aykırı olduğunu, zira, müvekkilinin tazminata mahkum eden mahkeme tarafından kaza tarihinden itibaren faiz işletilmişken poliçe teminat tutarının sabit tutulmasının kabul edilemeyeceğini, istikrarlı yargıtay uygulaması gereği müvekkili tarafından yapılan 632.017,84-TL'NİN 410.811,59-TL'sinden davalının sorumlu olması gerekirken 200.000 TL ödeme yapıldığını, iş mahkemesi tarafından her iki davalı aleyhine toplam 443.658,44tl tazminata hükmedilmiş olup müvekkilinin %68,94 oranında sorumlu bulunduğundan maddi manevi tazminat tutarının 305.858,12 TL'sinden sorumlu tutulduğunu, bu nedenle poliçe tutarıNIN müvekkilin sorumlu olduğu tutara oranlandığını, netice itibariyle mahkeme tarafından hükmedilen tutara faiz ve diğer fer'ilerin eklenmesi sonucunda müvekkilinin 632.017,84-tl ödemek durumunda kaldığını, davalı sigorta şirketi de ödenmek durumunda kalınan tutarın en az 0,65'inden sorumlu olacağından dava değerinin şimdilik 210.811,59-tl olarak belirlendiğini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafından sigorta ilişkisine istinaden eksik ödenen 210.811-TL'nin davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; 13.12.2013 tarihinde dava dışı...no.lu işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında eksik ödeme yapıldığı iddiasıyla işbu davayı ikame ettiğini, halbuki, müvekkili şirket tarafından ilgili poliçe limitinin tamamı olan 200.000 TL'nin davacı sigortalı'ya ödenmiş olup müvekkili şirketin poliçe limitinden başka hiçbir yükümlülüğü bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ancak aynı davanın daha önce görüldüğünü ve sonuçlanmış olduğundan kesin hüküm itirazları uyarınca hmk madde 114/1-i doğrultusunda davanın usulden reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin poliçe limitinin tamamını ödediğini ve sorumluluğunun sona erdiğini, poliçe limitinin tamamı olan 200.000 TL davacı sigortalı'ya 21.10.2021 tarihinde ödendiğini, ancak sözleşmede özel hüküm bulunması halinde sigorta bedelini aşan giderlerin ödenebileceği kanunla düzenlendiğini, Dava konusu sigorta sözleşmesinde ise tam tersi yönde hüküm mevcut olup sigortacının sorumluluğunun hiçbir durumda poliçe limitini aşamayacağının açıkça düzenlendiğini, davacı sigortalının müvekkili şirketin tam ve mutlak suretle ibra ederek sigorta bedelinin tamamını tahsil ettiğini, davacı sigortalı yetkili temsilcisi tarafından poliçe limitinin tamamının ödenmesine ilişkin olarak 12.10.2021 tarihli ibraname ve feragatname imzalandığını, müvekkili şirket tarafından dayanak olayla ilgili kusur ve sorumluluk tutarları netleştiği ilk anda ödeme yapıldığını, davacı sigortalının mevzuatta düzenlenen tüm yükümlülüklerini eksiksiz şekilde yerine getirdiğini iddia etmekteyse de bu iddianın gerçek dışı olduğunu, davacı sigortalının 13.12.2013 tarihinde meydana gelen kazayı müvekkil şirket'e 3 yıl boyunca bildirmediğini, sigortalı'nın iş kazasını öğrendiğinden itibaren Kanuna göre 10 gün, özel düzenleme niteliğindeki genel şartlara göre 5 gün içinde müvekkil şirkete yazılı şekilde ihbarda bulunması gerektiğini, somut olayda ise; davacı sigortalının iş kazasını müvekkili şirkete mevzuatta düzenlenen süreler dahilinde bildirmediğini, 2013 yılında meydana gelen iş kazasını ancak kendisine karşı dava açıldıktan sonra, 2016 yılında, yani olaydan 3 yıl sonra müvekkil şirkete ihbar ettiğini, dolayısıyla bildirim yükümlülüğünün sigortalı tarafından ihlal edildiğinin açık olduğunu, davacı sigortalının iddiasının aksine müvekkil şirketin sözleşmesel yükümlülüklerini fazlasıyla yerine getirmesine rağmen davacı tarafından gerek sözleşmesel, gerekse de mevzuatsal yükümlülüklerinin tamamının ihlal edildiği dikkate alınarak birebir aynı dava hakkında (müvekkil lehine) verilmiş bir kesin hüküm bulunduğundan hmk madde 114/1-i uyarınca evvelemirde davanın usulden reddine, müvekkili şirket tarafından poliçe limitinin tamamının ödendiğini, sorumluluğunun sona erdiğini ve davacı sigortalı tarafından ibra da edildiği değerlendirilerek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eksik ödendiği iddia olunan sigorta bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce aldırılan 04/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacı şirket ile davalı sigorta şirketi arasında ...poliçe numaralı "İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi" tanzim edildiği, poliçenin 10.09.2013-10.09.2014 dönemini kapsadığı, davacı şirketin faaliyet konusunun İnşaat Müteahhitliği olduğu, riziko adresinin... İlçesi olarak gösterildiği, poliçeye göre şahıs başına limitin 200.000,00TL olarak belirtildiği, dava dışı ... (sigorta poliçesi kapsamında davacı şirket bünyesinde) .e ait ...iş yerinde hizmet akdi ile çalışırken 13/12/2013 tarihinde meydana gelen iş kazasında bir kol ve bir bacağını kaybettiğini, bu nedenle önemli ölçüde maddi ve manevi kayba uğradığını, davacı...'ye karşı tazminat davası açtığı davacı şirket tarafından davalı sigorta şirketine bildirimin "derhal" yapıldığının belirtildiği, davacı şirket tarafından İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları Madde 8 (a) hükmüne göre süresinde davalı sigorta şirketine iş kazasının ihbar edilmesine ilişkin bir belgenin dava dosyasında bulunmadığı, ihbarın iş kazasına ilişkin tazminat davası sırasında mahkeme tarafından dava dilekçesi ve ekleriyle birlikte davalı sigorta şirketine 29.03.2016 tarihinde tebliğ edildiği hususunun TTK 1446/2.maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi mahkemeye ait olmak üzere, mahkemenin davalı sigorta şirketinin zamanında ödeme yapmaması nedeniyle davacı şirketin fazladan mahkeme/icra giderleri, vekalet ücreti ve faiz yükümü altına girdiği ve poliçe limiti oranında İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları Madde 1 hükmüne göre sigorta bedeli nispetinde davalı sigorta şirketinin de sorumlu olması gerektiği kanaatine varılması halinde davalı sigorta şirketinin davacı şirkete 198.803,25TL bakiye borcu bulunduğu tespit edilmiştir.
Davacı şirket ile davalı sigorta şirketi arasında ...poliçe numaralı "İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi" tanzim edildiği, poliçenin 10.09.2013-10.09.2014 dönemini kapsadığı, davacı şirketin faaliyet konusunun İnşaat Müteahhitliği olduğu, riziko adresinin ...İlçesi olarak yer aldığı, poliçeye göre şahıs başına limitin 200.000,00TL, kaza başı limitin 600.000,00TL ve toplam limitin ise 1.500.000,00TL olarak gösterildiği, poliçede "işyerlerinde çalışan müteahhitler ve/veya tedarikçiler ve/veya stajyerler ve/veya ilgileri ölçüsünde sözleşmede yer alan diğer menfaatdarların sigortalı adına yaptıkları faaliyetler sırasında (isimleri poliçede özel olarak belirtilmiş olmasa bile) yukarıda adı geçenlerin yönetici ve/veya çalışanları ve/veya temsilcilerinin başına gelebilecek bir iş kazası neticesinde sigortalıya yöneltilebilecek sorumluluklar teminata dahildir. (Bildirilen işçilik ücretlerine yukarıda belirtilen birimlerin çalışanlarının da işçilik ücretleri dahildir)" şeklinde açıklama yapıldığı anlaşılmaktadır.
...E sayılı dosyasının incelenmesinde davacının ..., davalıların ise...' nin çalışanı olan davacının arıza için elektrik direğine çıkması sonucu meydana geldiğini, işçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerini almayan işverenin sonuçtan ve zarardan sorumlu olduğunu, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını iddia ederek, fazlaya dair haklarınnı saklı kalması koşuluyla 100,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ettiği, iş bu dava dosyası ile tarafları ve dava konusu aynı olan ... sayılı maddi tazminat davasının ve Ankara 29.İş Mahkemesi'nin 2018/19E sayılı manevi tazminat davasının da birleştiği,
Davanın... .incelemelerinden geçerek son olarak ...E sayılı dosyası olarak karara bağlandığı, kesinleşme şerhine göre "Mahkememizden verilen iş bu 18/06/2020 tarihli hüküm taraflara tebliğ olunmuş, kararın istinaf edilmesi üzerine ...in 16.09.2021 tarihli karar ilamı ile
1-Maddi Tazminat Davasının (asıl ve birleştirilen dava dosyası dikkate alınarak) Kısmen Kabulü ile 243.685,44TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacının Manevi Tazminat davasının kısmen kabulü ile 200.000,00TL manevi tazminatın 13.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,..."
...ünvanının yazılması suretiyle düzeltilerek onanmasına,...şeklindeki kararı ile hükmün 22.03.2022 tarihinde kesinleştiği... anılan kararında "meydana gelen iş kazasında davalı... Yapı %50, davalı ... Elektrik %20, davacı %30 oranında kusurludur" şeklinde tespitte bulunulduğu, Dava dosyasında bulunan belgelere göre tazminat davasının...ye mahkeme tarafından ihbar olunduğu, ihbarın dava dilekçesi ve ekleriyle birlikte sigorta şirketine 29.03.2016 tarihinde tebliğ edildiği, anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından sunulan evraka göre ...sayılı kararının gösterildiği, icra takip tutarının ise;
443.658,44TL Asıl Alacak
315.386,45TL İşlemiş Faiz
2.824,78TL Yargılama gideri
34,13TL İşlemiş Faiz
47.956,09TL ilam vekalet ücreti
579,41TL İşlemiş Faiz
2.451,16TL Yargılama gideri
29,62TL İşlemiş faiz
2.040,00TL ilam vekalet ücreti
+ 9,56TL işlemiş faiz
814.969,64TL toplam tutar olduğu,
İcra dosyasına 27.05.2022 tarihli tahsilat makbuzuna göre Dicle Elektrik tarafından 916.749,96TL ödendiği, anlaşılmıştır.
..." açıklamasıyla 632.017,84TL ödendiği, anlaşılmaktadır.
Davalı sigorta şirketine davacı... tarafından verilen 12.10.2021 tarihli İbraname ve Feragatname Belgesi'nde ise;
...
Yukarıda numarası belirtilen sigorta sözleşmesi kapsamında meydana gelen olay sonucu ... yaralanması nedeniyle sigortalıya karşı ... tarafından açılan/açılacak dava dosyalarından ve... nolu hasar dosyasına tahakkuk etmiş bilcümle hak ve alacak!ar bakımından doğmuş ve doğacak tüm tazmin yükümlülüğünün (maddi-manevi tazminat ve ... rücusu dahil) Eureko Sigorta tarafından ifa edildiğini, buna ilişkin açılmış ve açılacak tüm icra dosyalarından, hasar taleplerimizden, keşide ettiğimiz ve edeceğimiz ihtarnameler, açtığımız ve açacağımız icra takipleri ile işlemiş/işleyecek faiz, doğmuş/doğacak masraf, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile fazlaya dair tüm dava ve talep haklarımızdan ... yönünden feragat ettiğimizi ....Ş.'yi bir alacak ve iddiamız kalmamak kaydı ile tam ve mutlak suretle ibra eylediğimizi, 3.kişilere ve alt işverenlere karş doğmuş ve doğacak tüm haklarımızı ödeme yapılan kısımla sınırlı olmak kaydıyla devir ve temlik ettiğimizi kabul, gayrı kabili rücu olarak beyan ve taahhüt ederiz.
...E,) (istinaf Bilgileri:....) sayılı davası sonunda tesis edilen kararın kanun yollarına yapılan/yapılacak başvurular sonucunda sigortalı lehine kaldırılması/bozulması durumunda poliçe şartları doğrultusunda ödenen bedelin uygunluğu yeniden değerlendirilecek ve fazla ödeme yapıldıği tespit edilirse fazla ödenen bedel....ye derhal iade edilecektir. Şeklinde düzenleme yapıldığı, davacının "işbu ibranameyi, firmamıza, teminat limitine ihbar tarihimizden itibaren işleyecek avans faizinin eklenmesi ile bulunacak toplam bedelin ödenmesi gerektiğinden, fazlaya ilişkin tüm yasal haklarımız saklı kalmak kaydıyla ve bu doğrultuda bilhassa kabul, ibra ve feragate ilişkin çekince koymak suretiyle imzalıyorum." şeklinde ihtirazi kaydının bulunduğu, avalı sigorta şirketi tarafından davacı şirkete ...... dekontlarına göre...ÖDEMESİ" açıklamasıyla 21.10.2021 tarihinde 49.150,00TL ve 150.850,00TL olmak üzere toplam 200.000,00TL ödendiği, tespit edilmiştir.
Her ne kadar davacı tarafından İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları Madde 8 (a) hükmüne göre süresinde ihbar edilmesine ilişkin bir belgenin sunulmamış ise de , sigorta şirketine iş kazasına ilişkin tazminat davasının ihbarı ile ihbarın 29.03.2016 tarihinde yapılmış sayılacağı, davacının geç ihbarının sigorta şirketinin ihbara rağmen ödeme yapmamasına göre TTK 1446/2 maddesinde düzenlenen ödenecek tazminatta veya bedelde artışa neden olmadığı , bu nedenle tazminattan indirim yapılmasının gerekmediği, bu itibarla davalının sigorta limiti 200.000,00 TL ile birlikte dava ve icra yargılama giderleri ve temerrüt faizinden sorumluluğunun bulunduğu ,bu kapsamda mahkememizce benimsenen usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi raporu ile belirlenen 198.803,25 TL'den davalının sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından davacının davasının kısmen kabulü ile, 198.803,25 TL 'nin 04/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ,fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının kısmen kabulü ile, 198.803,25 TL 'nin 04/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ,fazlaya ilişkin istemin reddine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 13.580,25 TL harçtan 3.600,13 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 9.980,12 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin 1.471,08 TL sinin davalıdan 88,92 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 78,00 TL posta ve tebligat gideri, 1.750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.828,00 TL yargılama giderinin kabul oranı üzerinden (% 94,30 kabul) 1.723,80 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacının dava açarken ödediği 3.780,03 TL peşin ve başvurma harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 31.808,52 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davanın reddedilen bölümü için kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 12.007,75 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
04/04/2024
...
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.