T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/461 Esas - 2024/249
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ANKARA
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2023/461 Esas
KARAR NO : 2024/249
...
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/07/2023
KARAR TARİHİ : 16/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı .... Esas sayılı dosyası ile "Kıymetli Evrak İptali" için başvuruda bulunulduğunu ve anılan mahkemece çeklerin tahsilinin engellenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verildiğini, anılan mahkemede görülen davanın 30.03.2023 tarihli celsesinde, taraflarına davaya konu çek için istirdat davası açmak üzere süre verildiğini, müvekkilinin davaya konu çekin gerçek hamili olup, alacağına kavuşamayarak mağdur olduğunu, dava dışı kişilerin müvekkili şirket yetkilisi ile iletişime geçtiğini ve kendi aleyhlerine davalı yanca icra takibi başlatıldığını ve çekin davalı yanda olduğunu belirttiklerini, bu kişiler ile davalı yan arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığının bilindiğini, müvekkilinin davaya konu çekin gerçek hamili olması, alacağına halen kavuşamamış olması, çekin müvekkilinden çalınması akabinde davalı yanca kötü niyetli ve ağır kusurlu olarak çekin tahsil edilmeye çalışılması sebepleriyle dava konusu çekin istirdadı ile müvekkiline iadesinin sağlanması için mahkemeye başvurma zorunluluğunun hasıl olduğunu ileri sürerek, davanın kabulü ile 230.000-TL tutarındaki... Çek Seri Numaralı çekin müvekkiline iadesine, davalının HMK 329/2'ye göre disiplin para cezasına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddialarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin ... ... seri numaralı, 18.02.2023 keşide tarihli, 230.000.00 TL bedelli çeki ticari faaliyetleri neticesinde mal ve hizmet satımı sonucu iktisap etmiş olup, söz konusu çekin yetkili ve meşru hamili bulunduğunu, iyi niyetli üçüncü kişi olan müvekkilinin çekin çalındığına ilişkin iddiaları bilmesine imkan olmadığı gibi kendisinden bilinmesinin beklenmesinin de mümkün olmadığını, müvekkilinin takip konusu çeki düzgün bir ciro silsilesi ile ticari faaliyetleri çerçevesinde mal ve hizmet satımı sonucu iktisap ettiğini, çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, davacı tarafın dava konusu çekin çalındığını iddia ettiğini, TTK Madde 792 uyarınca çekin rıza dışı elden çıktığının iddia edilmesi halinde ispat yükünün, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini, davacı tarafın çek iptali davası ikame edildiğini, çek hakkında ödeme yasağı kararı bulunduğunu beyan ettiğini, davalı müvekkili çek iptali davasından çek hakkında verilen ödeme yasağı kararından ancak dava konusu çeki yasal yollardan tahsili amacıyla bankaya ibraz ettiğinde haberdar olabildiğini, davacı tarafça davalı müvekkile yönelik pek çok asılsız ithamda bulunulmuşsa da davacı tarafın tüm iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkili dava konusu çeki üst cirantasından ticari faaliyetleri neticesinde mal ve hizmet satımı sonucu fatura ve tahsilat makbuzu karşılığı iktisap ederek ticari defter ve belgelerine de bu şekilde yansıttığını, kestiği fatura nedeniyle ortaya çıkan vergisel yükümlülükleri dahi ödeyen müvekkili gelinen aşamada sattığı mal ve hizmet karşılığı edindiği çeki zamanında tahsil edememiş olduğunu ve oldukça büyük zarar ettiğini, ilgili mevzuat, yüksek yargı kararları ve davacı tarafın iddialarını ispat edecek herhangi bir kesin delil sunamadığı göz önüne alındığında, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun iddia ve talepler ile ikame edilen işbu davanın reddine, davacı aleyhine takip konusu alacağın %20 oranında tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına
karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, dava dışı... Şubesi'ne ait 18.02.2023 keşide tarihli,... seri numaralı çekin davacı uhdesinde iken çalındığı iddiasıyla çeki elinde bulunduran davalıdan istirdadı ile davacıya iadesi istemine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile; Davaya konu çekin davacının uhdesinde iken çalınma sonucu elden çıktığı, söz konusu çeki bankaya ibraz eden davalının ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğu ileri sürülerek, açılan işbu çekin istirdadına ilişkin davada, konuya ilişkin yasal düzenlemeler incelendiğinde, TTK'nun 790. Maddesinde, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişinin son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı, çizilmiş ciroların yazılmamış hükmünde olduğu, bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişinin çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılacağı belirtilmiş, aynı Kanunun 792. Maddesinde ise çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Somut olaya gelindiğinde; dosyaya ibraz edilen davaya konu çek fotokopisi incelendiğinde, davaya konu çekin dava dışı ...'ye yaptığı mal satımı sonucu dava konusu çekin davalı şirkete ciro edildiği, davalı tarafça buna ilişkin olarak e-arşiv fatura ile tahsilat makbuzunun sunulduğu, makbuzda dava konusu çek bilgilerinin yer aldığı, davalı şirketin İstanbul Ticaret Sicilinde kayıtlı olup, şirketin ticaret sicil kaydının faal olarak devam ettiği, nretin kte söz konusu Tarafından yapılan ciro ile geçmiş bulunduğu, davalı şirketin bağlı olduğu Kağıthane Vergi Dairesinden gelen cevabi yazıda; mükellefin 10.12.2022 tarihinde Güneşli ... Müdürlüklerine nakil
geldiği, 04.10.2023 tarihli ve ... benzersiz kodlu yoklamada faal olduğunun tespit edildiği, 2022 yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesinde 64.023,68- TL Ticari Bilanço Karı beyan ettiği, buna
istinaden 14.725,45-TL Kurumlar Vergisi tahakkuk ettiği hususlarının bildirilmiş olduğu, davalının dava konusu çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü ... aleyhine icra takibine geçtiği, davalı şirket ile ilgili olarak yapılan UYAP. sorgusunda hakkında açılan bir çek istirdadı davasının görülmediği, davaya konu olayla ilgili olarak açılan bir ceza davasının bulunmadığı, davalı şirket ..... sayılı soruşturma dosyası kapsamında müşteki sıfatıyla ve.rdiği ifadesinde özetle; yaptığı ticari faaliyet sonucu çekleri aldığını, yaptığı takiplere karşı açılan davalar sonucu çeklerin çalıntı olduğunu öğrendiğini, kendisine çalıntı çek vererek dolandıran firmalardan şikayetçi olduğunu belirttiği hususlarının yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, gerek tüm dosya kapsamı gerekse konuya ilişkin yasal ...'den aldığı davaya konu çekin davalıya geçişinin müteselsil ve birbirine bağlı cirolarla gerçekleştiği, çeklerin çalıntı olduğunun çeki iktisabı sırasında davalı tarafça bilindiği veya bilinmesi gerektiği yönünde bir delilin dosyada mevcut olmadığı, konuya ilişkin yasal düzenlemenin yer aldığı TTK'nun 792. Maddesinde, çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olduğu belirtilmekle, somut olayda çekin yeni hamili olan davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu hususlarının kanıtlanamaması nedeniyle, davalının çeki geri vermekle yükümlü olmadığı anlaşılmakla, davacının çekin istirdadına ilişkin yerinde görülmeyen davasının reddine karar verilmesine, davanın çekin istirdadı davası olması nedeniyle davalının davacı aleyhine takip konusu alacağın %20'si oranında tazminata mahkum edilmesine ilişkin istemi yerinde görülmemiş, davacının davasının reddine ilişkin olarak, yapılan açıklamalar ve varılan hukuki sonuca uygun olarak aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının yerinde görülmeyen davasının REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin harç olarak yatırılan 3.927,83-TL harçtan mahsup edilmesi sonucu kalan 3.500,23-TL fazla harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan toplam 38,40-TL vekalet harç giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Davalı davasını sonradan çekilmiş olsa bile bir vekil ile takip ettiğinden, davalı yararına 36.500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
6- TTK'nin 792. maddesi kapsamında açılan işbu çek istirdadı davası zorunlu arabuluculuk kapsamına girmemekle, bu yönde yapılan bir gider olmadığından arabuluculuk gideri konusunda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Taraflarca yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde...da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2024
...