T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/466 Esas - 2024/678
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/466 Esas
KARAR NO : 2024/678
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/07/2023
KARAR TARİHİ : 25/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı.... .... .... İşletme Müdürlüğüne bağlı Kepez .... .... .... Alımı İşi" sözleşmesinin 1.206.654,48 TL bedel üzerinden imzalandığını, Sözleşme'nin 9. maddesine göre işe başlama tarihinin 01.08.2020 - işin bitiş tarihinin 31.07.2023 olarak kararlaştırıldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca üzerine davacının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, ancak davalı tarafından, sözleşmeye göre edimlerini ifa eden davacı şirketin aylık hak ediş bedellerinden haksız kesinti yapılarak eksik ödeme yapıldığını, taraflar arasında imzalanan 20.05.2020 tarihli sözleşmenin 12. maddesinde, yüklenicinin hak edişinin ödenme tarihi ve hak edişten kesinti yapılabilecek hallerin sıralandığını, söz konusu maddeye göre davalı idarenin, davacı yüklenicinin hak edişi olan bedeli yasal kesintiler ve cezalar düşüldükten sonra belirlenen tarih aralığında her ay ödemekle yükümlü olduğunu, söz konusu cezaların sözleşmenin 16. maddesinde açıklanmış olup somut olayda sıralanan hususlardan herhangi biri mevcut olmadığı halde yine de davalı tarafından davacı şirketin hak edişinden haksız kesinti yapıldığını, davalı idarece, yüklenici şirkete gönderilen ve dilekçe ekinde sunulan; 15.03.2022 tarihli.... ... .... sayılı yazı ile 2020/113107 İKN'li"Antalya ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğüne bağlı Kepez 2 HES için 5 Kişi İle 36 Süreli Özel Güvenlik Hizmet Alımı İşi" sözleşmelerine dayalı olarak, davacı şirketin hak edişinden kesinti yapılacağının bildirildiği, akabinde ilgili meblağın birden fazla aylarda kesinti yapılmak suretiyle tahsil edildiğini, hak edişten yapılan kesintilerin taraflar arasında imzalanan sözleşmeye ve hukuka aykırılık teşkil etmekte olduğunu, tarafların aralarındaki sözleşmeye sadık kalmaları, her iki tarafın da kendisine düşen yükümlülükleri kararlaştırılan şekilde, zamanında ve tam olarak yerine getirmesi gerektiğini ancak davalı idarece haksız olarak yüklenicinin hak edişinden kesinti yapılarak sözleşme ihlal edilmiş, hakkaniyete aykırı bir işlem tesis edildiğini beyan ederek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 5.000,00 TL hak edişten yapılan kesintinin davalı idareden tahsili ile davacı şirkete verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kamu İktisadi Teşebbüsü statüsünde olan davalı idarenin mal ve hizmet alımlarını Kamu İhale Kanunu kapsamında yapmak zorunda olduğundan 4734 ve 4735 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatına göre satın alma işlemlerinin yürütülmekte olduğunu, davacı şirketin de davalı idare bünyesinde 2016/254513, 2017/288983 ve 2020/113107 ihale kayıt numaralı ihalelere ilişkin hizmet alım işlerini yürüttüğünü, söz konusu ihalelere ilişkin sözleşme ve şartnamelerin dilekçe ekinde sunulduğunu, söz konusu ihalelere ilişkin ihale damga vergisi tutarlarının davacı firma tarafından davalı kurum hesaplarına yatırıldığını ve davalı kurum tarafından mükellef sıfatıyla vergi dairesine beyan edilerek ödendiğini, sonrasında davacının sözleşme hükümlerine aykırı şekilde Gelir İdaresi Başkanlığı aleyhine dava açmak suretiyle bu bedelleri iade aldığını, iade edilen ihale karar damga vergileri için davalı idareye Vergi Ceza İhbarnameleri gönderildiğini ve bahsi geçen 3 adet ihalenin karar damga vergileri için Vergi Dairesi'ne toplam 101.565,77 TL ödendiğini, davalı idare tarafından ödenmek zorunda kalınan ancak aslen yüklenicinin sorumluluğunda olan söz konusu paranın idareye iadesi, aksi takdirde davacının idare nezdindeki doğmuş ve doğacak alacaklarından kesileceğinin, alacağı doğmaması halinde ise yasal yollara başvurulacağının her bir ihale için ayrı ayrı olmak üzere yazılan 15.03.2022, 29.09.2022 ve 24.01.2023 tarihli yazılar ile davacıya bildirildiğini, ödeme talebine davacı tarafından olumsuz yanıt verildiğinden, davacı firmanın davalı idareye bağlı .... .... .... ihale kayıt nolu ihale kapsamında doğan hakkedişlerinden çeşitli zamanlarda 101.565,77 TL kesinti yapıldığını, yapılan kesintilerin hukuka uygun olduğunu, sözleşme ve ihale dökümanında ihale damga vergisinin de içerisinde yer aldığı bütün vergilerin yüklenicinin sorumluluğunda olduğuna ilişkin düzenlemeler olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 09/10/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerinin 5.000,00 TL'den 101.565,77 TL'ye yükselttiklerini beyan etmiştir.
DELİLLER
-Taraflar arasında düzenlenen sözleşme örneği
-Ödeme belgeleri
-Vergi dairesi kayıtları
-Bilirkişi heyeti raporunda özetle; Taraflar arasında imzalanan 2020/113107 İKN nolu sözleşme kapsamında tahakkuka bağlanan 2022 yılı Nisan, Haziran ve Aralık ayları ile 2023 yılı Mart ayında yapılan hakediş ödemelerinden kesilen ihale karar damga vergisi miktarının toplam 101.565,77 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri uyarınca davacı hak edişlerinden kesilen ihale karar damga vergisi tutarlarının tahsili talebine ilişkindir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre;
Taraflar arasında 2016/254513, 2017/288983 ve 2020/113107 İKN nolu hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, söz konusu ihaleler kapsamında ihale karar damga vergilerinin davacı tarafça davalı hesabına ödenerek ödeme dekontlarının sözleşmenin imza edilmesinden önce davalıya sunulduğu, davacı tarafından ödenen ihale karar damga vergilerinin iadesi istemiyle yapılan şikayet düzeltme başvurularının reddini müteakip, davacı tarafça Gelir İdaresi Başkanlığı aleyhine şikayet başvurularının reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle davalar açıldığı, vergi mahkemelerince yapılan yargılama sonunda davaların kabulüne karar verildiği, mahkeme kararlarını müteakip, Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından davalı aleyhine damga vergisi aslı ve vergi ziyaı cezalarının kesildiği, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılan uzlaşma ve yeniden yapılandırma sonrası tahakkuk ettirilen miktarların davalı tarafça ilgili vergi dairesine ödendiği anlaşılmaktadır.
2016/254513 IKN nolu sözleşme ile, Hasan Uğurlu-Suat Uğurlu Hidroelektrik Santralleri İşlet Müdürlüğü'ne bağlı işyerlerinde koruma ve güvenliğin sağlanması işinin 56 kişiyle ve 1 yıl süreli olarak yaptırılması işinin; 2017/288983 IKN nolu sözleşme ile, Hasan Uğurlu-Suat Uğurlu Hidroelektrik Santralleri İşlet Müdürlüğü'ne bağlı işyerlerinde koruma ve güvenliğin sağlanması işinin 63 kişiyle ve 2 yıl süreli olarak yaptırılması işinin; 2020/113107 IKN nolu sözleşme ile, Antalya ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü'ne bağlı .... .... .... Hizmetinin 5 kişi ile 36 ay süreli olarak yaptırılması işinin, davacı yüklenici tarafından üstlenildiği, Birim fiyatlı sözleşme olarak düzenlenen sözleşme bedellerinin, idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için Yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarlar toplamı şeklinde belirlendiği, Tip sözleşmelerin “Sözleşme bedeline dahil olan Giderler” başlıklı 7. Maddesinde, “Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, vergi, resim ve harç gibi giderler ile İdari Şartname'nin 25, maddesinde belirtilen gider kalemleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye Ödenecektir.” hükmü yer almakta olup, sözleşmelerin eki mahiyetindeki Tip İdari Şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 25.1. maddesinde, “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak işçilik, yemek, ulaşım, sigorta, vergi, resim, eğitim, atış ve harç giderlerinin tümü, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir'' hükmümün yer aldığı anlaşılmakta olup, ihale karar damga vergisinden sorumluluğa ilişkin özel bir düzenlemeye tespit edilememiştir.
488 sayılı damga vergisi kanununun 3.maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi daireler ile kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği belirtilmiştir. Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "II.karararlar ve mazbatalar" başlıklı bölümünün 2.fıkrasında, ihale kanunlarına tabi olan veya resmi daire ve kamu tüzel kişiliğe haiz kurumların hertürlü ihale kararlarının nispi damga vergisine tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır. Davalının bir iktisadi devlet teşekkülü olduğu buna göre mevzuat hükümleri gözetildiğinde sözleşme öncesi alınan ihale kararına ilişkin olarak ödenen damga vergisinden dolayı mükellefin davalı olduğu açıktır. Ne var ki kanuni yükümlülüğe rağmen sözleşmenin imzalanması sırasında davalıya ait kanuni yükümlülüğün davacı tarafından yerine getirileceğine dair bir sözleşme yapılması mümkün olup bu yönde bir anlaşmanın varlığı halinde sözleşme ilişkisine dayalı olarak davacının ödediği damga vergisini davalıdan talep etme hakkı bulunabilecektir.
Kamu İhale Genel Tebliği 78.30. Maddesi uyarınca “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluştuğu: Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, (...) sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” hükmü ile taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7, 25/1 maddeleri nazara alındığında, ihale teklifi olarak davacı tarafça sunulan tutarın içerisinde ihale karar damga vergisinin maliyet kalemi olarak hesap edilmek suretiyle teklif verildiğinin kabulü gerektiği, bu nedenle davacı tarafça ödenmesi gereken verginin, davalı tarafça davacı hak edişlerinden kesilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL maktu harcın 179,90 TL peşin harç, 1.650,00 TL ıslah harcı toplamı 1.829,90 TL harçtan düşümü ile artan 1.402,30 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya geri verilmesine,
3-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 101.565,27 TL üzerinden takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Arabuluculuk ücreti olarak karşılanan 3.120,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.25/10/2024