T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/680 Esas - 2024/382
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2023/680
KARAR NO : 2024/382
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 09/10/2023
KARAR TARİHİ : 23/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; rekreasyon alanı olarak 05.07.1991 tarihinde, ... ... ... İşletmeleri Ltd. Şti. unvanı ile müvekkil şirketin kurulduğunu, ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile müvekkili şirket arasında işletme protokolü imzalandığını, müvekkili şirketin halen “...Parkları, Refüjleri, Piknik Alanları, Mezarlıkları, Bitkisel Yapısal, Tesisat, Bakım ve Onarımı” ticari işletmelerin kiralanması, fuar işletmeciliği gibi faaliyet kollarında çalışmalar yaptığını, müvekkil şirketin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptırdığını, davalı şirketlerde, müvekkili şirketin taşeronları olarak çalıştıklarını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden Ramaza.... ... ... ...55.İş Mahkemesinin 2021/272 Esas sayılı dosyası ile ...Büyükşehir Belediyesi'ne, işçilik alacaklarının ödenmesi talebi ile dava açtığını, yapılan yargılama sonunda, ...55.İş Mahkemesinin 2021/272 E. – 2021/20K. sayılı Kararı ile dava dışı işçinin tüm işçilik alacaklarından ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı sorumlu tutulduğunu, ...55.İş Mahkeme kararı ile hükmedilen alacakların tahsili için ...Büyükşehir Belediyesi aleyhine dava dışı işçi tarafından ...Batı İcra Müdürlüğü’nün 2021/34573 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, başlatılan bu icra takip dosyasına takip sonrası işlemiş faizlerle birlikte ...Büyükşehir Belediyesi tarafından 18/10/2021 tarihinde toplam 102.561,63 TL ödeme yapıldığını, Büyükşehir Belediyesi müvekkil şirket ile olan ilişkisi sebebiyle dava dışı işçiye ödemiş olduğu işçilik alacağını (102.561,63 TL'yi) 27.06.2022 tarihinde müvekkili şirketin hakedişlerinden kesmek suretiyle kendisine yüklettiğini, dolayısıyla bahsi geçen dava dışı işçinin işçilik alacaklarını dolaylı da olsa müvekkili şirketin ödediğini, ancak yukarıda da bahsedildiği üzere taşeron şirketlerden ... Tasarım Peyzaj Planlama İnş, Taahhüt Ticaret Limited Şirketi Ve Sönmez Oyuncaklı Araçlar Peyzaj İnşaat Güvenlik Eğlence Spor Merkezi Turizm Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile anlaşıldığını ve taşeron şirketler tarafından 12.108,50 TL ve 9.667,59 TL ödeme yapıldığını, dolayısıyla müvekkili şirketin ödemiş olduğu işçilik ücretinden bu meblağın düşülmesi ve kalan meblağ üzerinden diğer taşeron şirketlere dava açılması gerektiğini, ...Büyükşehir Beleediyesinin, taşeron davalıların işçisine icra tehdidi altında ödeme yapmak zorunda kaldığını, akabinde Büyükşehir Belediyesi tarafından müvekkili şirketin hakedişlerinden kesinti yapılarak aslında tüm ödemenin müvekkil şirkete yükletildiğini, davalı şirketlerin dava dışı işçiye 4857 Sayılı İş Kanununun ilgili maddeleri uyarınca, ödemekle sorumlu oldukları miktarların tespiti ile her bir davalının müvekkilince ödenen tutardan sorumlu olduğu miktarların belirlenerek belirlenecek miktarlar kadar hüküm altına alınmasını, fazlaya dair tüm dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 102.561,63 TL rücuen alacak miktarının ödeme tarihi olan 27/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları payları oranındaki miktarlar kadar tahsiline, yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, rücuen alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizce aldırılan 12/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirket tarafından dava dışı işçi Ramazan Ovalı için ödenen toplam 102.561,63-TL'den yüklenici şirketlerin sorumlu olduğu miktarların ...Peyzaj....Ltd. Şirketi için 18.404,31 TL, Arnika Peyzaj....A.Ş. İçin 964,53, TL, ...Peyzaj Temizlik İnşaat Turizm Ve Dış Ticaret Sanayi Limited Şirketi için 14.024,82 TL, Gül-mer Peyzaj İnşaat Temizlik Otomotiv Turizm Ve Dış Ticaret Sanayi Limited Şirketi için 4.640,18 TL, ... Peyzaj İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Tarımsal Ürünler İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi için 3.727,79 TL, Göktürk Grup Peyzaj Yapı İnşaat Hafriyat Limited Şirketi için 22.870,43 TL olabileceği, ödemenin 01.12.2021 tarihinde yapıldığı tespit edilmiştir.
Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacın “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverendentalep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir. Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup,iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. ( Bkz. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 03.12.2015 tarih, 2014/38758 E., 2015/35433 K.)
Bu açıklamalar ışığından somut olayda ilama konu mahkeme kararındaki işçinin davalılar nezdinde çalıştığı SGK kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirket nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamda dava dışı işçinin davalılar bünyesinden bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde raporda belirtilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır. Her bir davalı davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalının sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur. İhbar tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai alacağından ise son işveren sorumludur. Alınan usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporunda davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin raporda belirtilen miktarda sorumlu olduklarından davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜ ile,
18.404,31 TL 'nin ...... ... 'nden 01.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 4.415,02 TL harçtan 269,85 TL peşin harç ile 1.086,68 TL ıslah harcının mahsubu ile kalan 3.058,49 TL harcın davalı... ... ... Limited Şirketi 1.082,40 TL'den sorumlu olmak üzere davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca arabuluculuk esnasında kısmi anlaşma olduğu bu nedenle arabuluculuk ücretinin arabulucuya peşin ödendiği ve bu hususta bir talepte bulunulmadığı anlaşılmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Davacı tarafından yapılan 2.154,00 TL posta ve tebligat gideri, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, dava açılırken ödenen 539,70 TL yargılama harcı ve 1.086,68 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 7.280,38 TL yargılama giderinin davalılardan sorumlulukları oranında alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan sorumlulukları oranında alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair taraf vekillerinin yokluğunda kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/05/2024
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.