T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/744 Esas - 2024/440
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2023/744 Esas
KARAR NO : 2024/440
DAVA : Banka Teminat Mektubunun İadesi
DAVA TARİHİ : 07/04/2023
KARAR TARİHİ : 26/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/07/2024
DAVA : Davacı vekili Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/259 esasına kaydedilen dava dilekçesinde; dava dışı ... TV Radyo ve Televizyon Yayıncılığı Anonim Şirketi ve davalı arasında uydu üzerinden TV-Radyo Kapasite Uplink Servisi Sözleşmesinin düzenlendiğini, sözleşmenin 6.4.maddesinde ... TV şirketinin 3 aylık kira bedeline denk gelen nakit teminatı veya teminat mektubu vermesi konusunda mutabık kalındığını, sözleşmenin düzenlendiği tarihte davacı şirketin ticaret unvanı Arı Rafine ve Yağ Sanayi Anonim Şirketi olup, davacı şirket yetkilisi olan İsmail Uğur'un aynı zamanda dava dışı ... TV şirketinin de yönetim kurulu üyesi ve başkanı olduğunu, şirketler arasında hukuki ve fiili irtibat bulunması ve bundan bahisle aralarındaki güven ilişkisi sonucunda teminat yükümlülüğünün sözleşmeye kefil olunarak davacı şirket tarafından yerine getirildiğini ve davalı şirket adına Türkiye ...Bankası Anonim Şirketinin 13/06/2014 tarihli 1091088 mektup numaralı 2581485 seri numaralı, 05919 yevmiye numaralı 67.260,00USD bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun kefil sıfatıyla düzenlenip davalıya verildiğini, dava dışı ... TV şirketinde yapılan değişiklikler sonucunda davacı şirketin kefilliğinin son bulduğunu, teminat mektubu düzenlenirken davacı şirketin unvanı Arı Rafine ve Yağ Sanayi Anonim Şirketiyken 16/09/2015 tarihi itibariyle Trade Turk Gıda Yatırım Anonim Şirketi olarak değiştirildiğini, davacı şirketin kefili olduğu dava dışı ... TV şirketiyle de herhangi bir bağları kalmadığını, şirketler arasındaki tüm bağlantının ... TV şirketinin satılması ile birlikte son bulduğunu ve kefilliğinde sona erdiğini, kaldı ki frekans değişikliği nedeniyle alınması gereken teminat miktarında değişiklik olduğunu, frekans değişikliği neticesinde davacı şirket tarafından verilen teminat mektubunun yetersiz kaldığını, yeni teminat mektubunun düzenlenmesinin gündeme geldiğini, sözleşmenin geçerliliğini koruyabilmesi için yeni teminat mektubunun düzenlenmesinin kuvvetle muhtemel olduğunu, taraflar arasında frekans değişikliği nedeniyle ikinci teminat mektubu düzenlendiyse davacı şirket tarafından davalı şirkete verilen teminat mektubunun işlevsiz kaldığını, teminat mektubunun iadesi için ihtarname keşide edildiğini, ancak mektubun iade edilmediğini belirterek davanın kabulüne, davalı adına düzenlenen Türkiye ...Bankası Anonim Şirketinin 13/06/2014 tarihli 1091088 mektup numaralı 2581485 seri numaralı, 05919 yevmiye numaralı 67.260,00USD bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun taraflarına iadesine, mümkün olmaması durumunda iptaline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde; ticari davalarda zorunlu arabuluculuk yoluna gidilmediğini, zorunlu arabulucuya başvurulmadan işbu dava açıldığından davanın usulden reddi gerektiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 16.maddesinde yetkili mahkemelerin ... mahkemeleri olduğundan bahisle yetki itirazında bulunduklarını, esasa ilişkin olarak da; kefilliğin son bulduğuna ilişkin iddiaların TBK'na göre kefaleti sona erdiren haller kapsamında değerlendirilemeyeceğini, ... TV Radyo ve Televizyon .. Anonim Şirketi bünyesindeki yönetim kurulundaki değişikliklerin, şirketin tüzel kişiliğini sonlandırmadığını, kefalet akdinin tüm unsurları ile geçerliliğini koruduğunu, kefaletin yönetim kurulundaki şahıslar adına değil şirketin taraf olduğu uydu yayını sözleşmesi kapsamında verildiğini, teminat mektubunun iadesini gerektirecek bir durumun oluşmadığını, kefillikten dönme şartlarının söz konusu sözleşme için geçerli olmadığını, kefaletten dönme hakkının kullanılabilmesi için, kefalet sözleşmesinin imzalanmasından sonra asıl borçlunun ekonomik durumunun esaslı ölçüde kötüleşmiş olması gerektiğini, sözleşme kapsamında kefil olunan şirketin herhangi bir ekonomik güçlüğünün bulunmadığını, şirket devri neticesinde oluşan değişimlerden davalı şirketin sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
GEREKÇE : Dava; davacı tarafından, davalı ile dava dışı ... TV Radyo ve Televizyon Yayıncılığı Anonim Şirketi arasında düzenlenen sözleşme kapsamında verilen teminat mektubunun iadesi, olmadığı takdirde iptali isteğine ilişkindir.
Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonucu 20/09/2023 tarih, 2023/454 sayılı kararla HMK'nun 17.maddesi uyarınca yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğundan bahisle mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karar 24/10/2023 tarihinde kesinleşmiş, yasal süresinde sunulan 06/10/2023 tarihli gönderme talebini içerir dilekçe uyarınca dosya tevzi müdürlüğünce mahkememize tevzi edilerek, mahkememizin 2023/744 esasına kayıtla yargılama sürdürülmüştür.
Davalı taraf zorunlu arabuluculuğa başvurulmadığından bahisle davanın usulden reddi gerektiği savunmasında bulunmuş ise de, davanın teminat mektubunun iadesi, iptali, bu kapsamda teminat mektubundan dolayı menfi tespit isteğini içermekte olup, dava tarihi itibariyle menfi tespit davasının zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla bu itiraz kabule şayan görülmemiştir.
Dava konusu teminat mektubuna ilişkin kayıtlar ilgili bankadan celp edilmiş, ticaret sicil müdürlüğünden davacı şirkete ilişkin kayıtlar ve dava dışı ... TV Radyo ve Televizyon Yayıncılığı Anonim Şirketine ilişkin kayıtlar celp edilmiş, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak tahkikat aşaması tamamlanmıştır.
Davacı vekili yargılama sırasında beyanında, dava konusu teminat mektubunun verilmesine sebep olan sözleşme ilişkisinin sonlandığını, borcun söz konusu olmadığını bildirmiş ve teminat mektubundan dolayı borçlu olmadığının tespiti, teminat mektubunun iadesi, olmadığı takdirde iptali isteğinde bulunmuştur.
Davanın dayanağı teminat mektubunun Türkiye ...Bankası Anonim Şirketi Balıkesir Şubesi tarafından lehtar olarak ... Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme Anonim Şirketine, ... Uydu ... Anonim Şirketi ile ... TV Radyo ve Televizyon Yayıncılığı Anonim Şirketi arasında imzalanan uydu yayını sözleşmesiyle ilgili sözleşme ve şartname hükümlerine göre 67.260,00USD tutarlı teminat bedelinin bankanın garantisinde olduğunun belirtildiği, kesin ve süresiz olduğu, 13/06/2014 tarihli olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından; dava dışı ... TV .. Anonim Şirketi ile davalı şirket arasında 15/07/2014 tarihli TV100-TKS-T4A-ANKD-150714-92 referans numaralı Uydu Üzerinden TV-Radyo Kapasite Uplink Servisi Sözleşmesi düzenlendiği ve sözleşme kapsamında ... TV'nin KDV dahil 3 aylık ücrete denk gelen 67.260,00USD tutarında nakit teminatı ve/veya kesin, süresiz banka teminat mektubunu her türlü kesinti ve giderlerden ari olarak ...'a teslim edeceği ve sözleşme süresinin 31/07/2015 tarihinde sona ereceğinin sözleşmede hüküm altına alındığı, davaya konu olan teminat mektubunun 13/06/2014 tarihinde dava dışı Türkiye ...Bankası Anonim Şirketi tarafından davalı ... Uydu Haberleşme ve İşletme Anonim Şirketi ile dava dışı ... TV Radyo ve Televizyon ... Anonim Şirketi arasında imzalanan uydu yayını sözleşmesiyle ilgili olarak davalı şirket lehine verildiği,
01.08.2016 tarihli TV100-TKS-T3A-ANKB-010816-226 referans numaralı Uydu Üzerinden Tv-Radyo Kapasite Ve UpLink Servisi Sözleşmesi kapsamında, ... TV’nin KDV dâhil 3 aylık ücrete denk gelen 61.950,00USD tutarındaki nakit teminatı ve/veya kesin, süresiz banka teminat mektubunu her türlü kesinti ve giderlerden ari olarak ...’a teslim edeceği sözleşmede hüküm altına alındığı, sözleşme süresinin 31.07.2017 tarihinde sona ereceğinin düzenlendiği,
01.08.2017 tarihli TV100-TKS-T3A-ANKB-010817-134 referans numaralı Uydu Üzerinden Tv-Radyo Kapasite Ve UpLink Servisi Sözleşmesi kapsamında, ... TV’nin KDV dâhil 3 aylık ücrete denk gelen 61.950,00USD tutarındaki nakit teminatı ve/veya kesin, süresiz banka teminat mektubunu her türlü kesinti ve giderlerden ari olarak ...’a teslim edeceği sözleşmede hüküm altına alındığı, sözleşme süresinin 31.07.2018 tarihinde sona ereceğinin düzenlendiği,
01.07.2018 tarihli TV100-TKS-T3A-ANKB-010718-281 referans numaralı Uydu Üzerinden Tv-Radyo Kapasite Ve UpLink Servisi Sözleşmesi kapsamında, ... TV’nin KDV dâhil 3 aylık ücrete denk gelen 25.665,00USD tutarındaki nakit teminatı ve/veya kesin, süresiz banka teminat mektubunu her türlü kesinti ve giderlerden ari olarak ...’a teslim edeceği sözleşmede hüküm altına alındığı, sözleşme süresinin 30.06.2019 tarihinde sona ereceğinin düzenlendiği,
01.04.2021 tarihli TV100-M4-T3A-M4P26-010421-87 referans numaralı Uydu Üzerinden Tv-Radyo Kapasite Ve UpLink Servisi Sözleşmesi kapsamında, ... TV’nin KDV dâhil 3 aylık ücrete denk gelen 69.030,00USD tutarındaki nakit teminatı ve/veya kesin, süresiz banka teminat mektubunu her türlü kesinti ve giderlerden ari olarak ...’a teslim edeceği sözleşmede hüküm altına alındığı sözleşme süresinin 30.04.2021 tarihinde sona ereceğinin düzenlendiği,
01.01.2022 tarihinde imzalanan TV100-M4-T3A-M4P26-010122-367 referans numaralı Uydu Üzerinden Tv-Radyo Kapasite Ve UpLink Servisi Sözleşmesi kapsamında, ... TV’nin KDV dâhil 3 aylık ücrete denk gelen 69.030 USD tutarındaki nakit teminatı ve/veya kesin, süresiz banka teminat mektubunu her türlü kesinti ve giderlerden ari olarak ...’a teslim edeceği Sözleşmede hüküm altına alındığı, sözleşme süresinin 31.12.2022 tarihinde sona ereceğinin düzenlendiği,
16.08.2022 tarihli TV100-M2-T4A-AP13-160822-102 referans numaralı Uydu Üzerinden Tv-Radyo Kapasite Ve UpLink Servisi Sözleşmesi kapsamında, teminat alınmadığı hüküm altına alındığı, ancak gerek duyulması halinde talep edilebileceğinin belirtildiği; akabinde işbu sözleşmeye ilişkin olarak dava dışı ... TV adına GARANTİBANKASI tarafından davalı ... A.Ş. lehine olmak üzere 06.12.2022 tarihli ve 37.170,00USD bedelli kesin ve süresiz teminat mektubu düzenlendiği,
08.12.2022 tarihinde imzalanan TV100-M4-T3A-M4P26-010122-367-EK-081222-148 referans numaralı Uydu Kapasite ve UpLink Ek Sözleşmesi ile ise uplink servisi kapsamında ... TV’ye sağlanan 5 Mbps’lik servis bant genişliği 8 Mbps değerine çıkarıldığı ve ... TV’nin vereceği teminat değerinin 106.200,00USD’ye çıkarıldığı,
26.02.2024 tarihli TV100-M4-T4A-M4P36-260224-86 referans numaralı Uydu Üzerinden Tv-Radyo Kapasite Ve UpLink Servisi Sözleşmesi kapsamında, ... TV’nin KDV dâhil 3 aylık ücrete denk gelen 108.000,00USD tutarındaki nakit teminatı ve/veya kesin, süresiz banka teminat mektubunu her türlü kesinti ve giderlerden ari olarak ...’a teslim edeceği sözleşmede hüküm altına alındığı, sözleşme süresinin 31.12.2024 tarihinde sona ereceğinin düzenlenmesine ilişkin olarak, dava dışı ... TV adına HALKBANKASI tarafından davalı ... A.Ş. lehine olmak üzere 17.01.2024 tarihli ve 108.000 USD bedelli kesin ve süresiz teminat mektubu düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davacı taraf, dava konusu teminat mektubunun dava dışı ... TV Radyo ve Televizyon Yayıncılığı Anonim Şirketi ile davalı arasındaki sözleşmeyi ...altına almak amacıyla ve davacı şirket yetkilisinin dava dışı ... TV şirketinin yönetim kurulu üyesi ve yönetim kurulu başkanı olduğundan bahisle teminat mektubunu davalıya kefil sıfatıyla banka tarafından davalıya verildiği, davacı şirketin kefil olduğu dava dışı ... TV şirketi ile herhangi bir bağlarının kalmadığı, bu şirketin tüm hisselerinin Veysi Nazlıcan tarafından satın alındığı, İsmail Uğur'un şirketteki yetkilerinin son bulduğu, ... TV şirketinin satılması nedeniyle kefilliğinin sona erdiği, ayrıca frekans değişikliği nedeniyle alınması gereken teminat miktarında değişikliği olduğu, sözleşmenin geçerliliğini koruyabilmesi için yeniden teminat mektubu düzenlenmesi gerektiği ve yeni mektup düzenlendiyse teminat mektubunun iadesi koşullarının oluştuğu iddialarıyla teminat mektubundan dolayı borçlu olmadığının tespiti, iadesi, olmadığı takdirde iptali isteğinde bulunmakta, davalı taraf, yönetim değişikliğinin mektubun geçerliliğine bir etkisinin olmayacağı, teminat mektubunun geçerliliğini koruduğu, iade, iptal talebinin yerinde olmadığı savunmasında bulunmaktadır.
Davada uyuşmazlık; davacı tarafından, dava dışı ... TV şirketi ile davalı şirket arasında düzenlenen sözleşme kapsamında verilen 13/06/2014 tarihli 67.260,00USD bedelli kesin teminat mektubundan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti, teminat mektubunun iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı, olmadığı takdirde iptali talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Dava konusu teminat mektubu Türkiye ...Bankası Anonim Şirketi Balıkesir Şubesi tarafından muhatap olarak davalı ... Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme Anonim Şirketine dava dışı ... TV ... Anonim Şirketi ile ... .. Anonim Şirketi arasında imzalanan uydu yayını sözleşmesinin 6.4.maddesi kapsamında verilmiştir.
Davacı tarafın birinci iddiasına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;
Davacı tarafından, dava dışı Türkiye ...Bankası Anonim Şirketinin Balıkesir Şubesine hitaben yazılan yazıda dava dışı ... TV Radyo ve Televizyon .. Anonim Şirketi lehine olmak üzere davalı ... .. Anonim Şirketine hitaben uydu yayını lisans ücreti işi için kendisinin mevcut kredi limitlerinden karşılanmak üzere 67.260,00USD tutarlı kesin ve süresiz teminat mektubu verilmesini talep ettiği ve mektubun 13/06/2014 tarihinde dava dışı Türkiye ...Bankası Anonim Şirketi tarafından davalı ile dava dışı ... TV arasında imzalanan uydu yayını sözleşmesi ile ilgili olmak üzere davalı şirket lehine verildiği, dava dışı ... TV .. Anonim Şirketinin hisselerini devretmesinin veya satılması veya yetkililerinin değişmesi halinde kefilliğin sona eremeyeceği, buna ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle hisselerin devri sebebiyle teminat mektup verilmeye ilişkin koşulların ortadan kalktığından bahisle menfi tespit, iade talebi yerinde görülmemiştir.
Davacı tarafın ikinci iddiasına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;
Yeni bir teminat mektubu düzenlenmesi halinde önceki teminat mektubunun işlevsiz kaldığı iddiasının değerlendirilmesi için, teminat mektubu kapsamında borçlu olup olunmadığı hususunun belirlenmesi gerekmekte olup, dosya kapsamı itibariyle teminat mektubu verilmesine ilişkin sözleşmenin 15/07/2014 tarihli olup, 31/07/2015 tarihinde sona ereceğinin sözleşmede hüküm altına alındığı, iş bu sözleşmeden bağımsız olarak aynı nitelikte aynı sözleşme konusu hizmete ilişkin taraflar arasında (... TV .. Anonim Şirket ile davalı şirket arasında) muhtelif tarihlerde yeni sözleşmeler düzenlenerek teminat bedelleri belirlendiği, bu sözleşmelerin 15/07/2014 tarihli sözleşmenin eki niteliğinde olmadığı, dava dışı ... TV .. Anonim Şirketinden 06/12/2022 tarihli ve 17/01/2024 tarihli teminat mektupları alındığı, dava konusu teminat mektubu verilmesine ilişkin sözleşmenin süre yönünden sona erdiği ve sonrasında taraflar arasında yeni sözleşmeler düzenlendiği anlaşılmakla, dava konusu teminat mektubundan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Davacı taraf, teminat mektubunun iadesi, iptali isteğinde bulunmuş ise de teminat mektubunun dava dışı banka tarafından davalı şirket lehine verildiği, dava dışı bankanın işbu davada taraf olmadığı, teminat mektubuna ilişkin sözleşmenin düzenlendiği taraflar ve mektubun içeriği de gözetilerek davacı tarafın mektup iadesi ve iptali talebi yerinde görülmeyerek fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
Kabul edilen talep de gözetildiğinde, reddedilen talep içeriği itibariyle davalı lehine ayrıca vekalet ücreti ve yargılama gideri takdir edilmemiş aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Menfi tespit talebinin kabulü ile,
Dava konusu 13/06/2014 tarih 67.260,00USD bedelli teminat mektubundan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
Alınması gerekli 88.673,06TL harçtan peşin alınan 179,90TL ile tamamlanan 21.988,72TL toplamı 22.168,62TL'nin mahsubu ile kalan 66.504,44TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına,
Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 33.144,12TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup 172.790,76TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine,
Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/06/2024
Yargılama Gideri Dökümü
Davacı
Posta Gideri : 750,00 TL
Peşin Harç : 22.168,62 TL
Başvurma Harcı : 179,90 TL
Vekalet Harcı : 25,60 TL
Bilirkişi Ücreti : 10.000,00 TL
Dosya Kapağı Masrafı : 20,00 TL
+----------------------
TOPLAM 33.144,12 TL