T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/839 Esas - 2025/408
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2023/839
KARAR NO : 2025/408
...
DAVA : Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Banka Teminat Mektubunun İadesi)
DAVA TARİHİ : 13/12/2023
KARAR TARİHİ : 15/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Banka Teminat Mektubunun İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı firma arasında “1 adet 20 mm ...nın alımı konusunda 10.06.2019 tarih ve ... no.lu sözleşme akdedildiğini, ilgili sözleşmenin 11.1 maddesi uyarınca müvekkili tarafından davalı şirkete ... no.lu ve 125.000,00-TL bedelli kesin teminat mektubu verildiğini, sözleşme konusu olan, 1 adet 20mm Muayene ve Tapa Montaj Tezgahının 25.02.2020 tarihinde geçici kabulü yapıldığını ve akabinde sözleşme bedelinin tamamının müvekkiline ödenerek kesin kabul yapıldığını, ödemenin yapılması noktasında ilgili sözleşmenin "Ödeme Yeri ve Şartları" başlıklı 13.2 maddesi uygulandığını, akdedilen sözleşmenin -garanti süresi- başlıklı 10. maddesi uyarınca; garanti süresinin geçici kabulden sonra başlayacağı ve bu sürenin 2 (iki) yıl olduğunun hükme bağlandığını, yine aynı sözleşmenin -Kesin Teminatının İadesi- başlıklı 12. Maddesi "Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve 2 (iki) yıllık Garanti Süresinin dolmasına müteakip, Yüklenicinin bu işten dolayı herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı Yükleniciye iade edilecektir." hükmünü amir olduğunu, müvekkili tarafından ilk olarak 03.06.2022 tarihli yazı ile; 25.02.2020 tarihinde geçici kabulün yapıldığını, 25.02.2022 tarihinde garanti süresinin dolduğunu, bu itibarla kesin teminat mektubunun iadesi talepli yazı gönderildiğini, işbu yazının ..." barkod ile iadeli taahhütlü gönderilmiş olup, davalı tarafça 06.06.2022 tarihinde tebliğ alındığını, akabinde taraflarınca davalı tarafın ... adresine 18.08.2023 tarihinde ihtarname gönderildiğini, dava konusu kesin teminat mektubununun iadesi talep edildiğini, davalı tarafça söz konusu ihtarnameye cevap verilmemesi üzerine 25.09.2023 tarihinde, yine aynı adrese yeniden ihtarname gönderilerek teminat mektubunun iadesi konusunda ikinci kez ihtar yapıldığını, sonuç olarak, sözleşmeye konu Muayene ve Tapa Montaj Tezgahının 25.02.2020 tarihinde geçici kabulünün yapıldığını, garanti süresinin 25.02.2022 tarihinde sona erdiğini, ödemenin tamamının yapılmasıyla kesin kabulün gerçekleştiğinin sabit olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere belirtmek isteriz ki; davalı firmanın da, bugüne değin alacağı olduğundan bahisle teminat mektubunun nakde çevrilmesi yönünde herhangi bir girişimde bulunmadığını, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile dava konusu, ....'ne ait 31.05.2019 tarih, ...no.lu ve 125.000,00-TL bedelli Kesin Teminat Mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davanın kabulü ile, davalı şirkete verilen ... no.lu ve 125.000,00-TL bedelli kesin teminat mektubunun müvekkiline iadesine, teminat mektubunun iadesinin mümkün olmadığı veya nakde çevrilmesi halinde bedelinin çevrilme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile beraber davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ... arasında 20 mm Tapa Tezgahı Yedek Parçaları alımı için sözleşme imzalandığını, ancak teslim edilen malzemelerin ölçüm sistemi parçalarının eksik olduğunun tespit edildiğini, bu değerlendirme neticesinde 400-2021-0570 dosya numaralı Teklif İsteme Formunun 9. maddesinde belirtilen "Ödeme, malzemenin fabrikamızda yapılacak muayenesinden sonra uygun bulunması halinde hazırlanacak Ambar Giriş Pusulası ile bu belgelere uygun olarak düzenlenecek faturaya istinaden yapılacaktır." hükmü gereğince; firmanın düzenlemiş olduğu 10.05.2022 tarih ve ... no.lu fatura karşılığı olan 424.800,00-TL bedelindeki alacağı, ... Müdürlüğü'nün ... sayılı yazısına istinaden, Mali İşler Direktörlüğü tarafından bloke edilerek ödeme yapılmadığını, bu kez ... alacağı olduğu iddiasıyla ... Esas numarasıyla ilamsız icra takibi başlatmış olup, müvekkili şirkete ödeme emrinin 13.10.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, ilamsız icra takibine 18.10.2023 tarihinde taraflarınca itiraz edildiğini, icra takibinin bu itiraz üzerine durduğunu, teslim edilen malzemelerin ölçüm sistemi parçalarının eksik olduğunun tespit edildiğini, bu değerlendirme neticesinde ... dosya numaralı Teklif İsteme Formunun 9. maddesine göre "Ödeme, malzemenin Fabrikamızda yapılacak muayenesinden sonra uygun bulunması halinde hazırlanacak Ambar Giriş Pusulası ile bu belgelere uygun olarak düzenlenecek faturaya istinaden yapılacaktır." hükmü gereğince; davacının düzenlemiş olduğu 10.05.2022 tarih ve ...no.lu fatura karşılığı olan 424.800,00-TL bedelindeki siparişi ile ilgili olarak, davacının söz konusu sipariş edilen malzemeleri fabrikalarına teslim etmiş olup, 15.02.2022 tarih, ... nolu Ambar Girişi ile talep birimine değerlendirmeye sunulduğunu, talep birimi değerlendirme sonucunda ölçüm sistemi parçalarının eksik olduğunun bildirildiğini, malzeme talebinin listeye göre bir kalem malzeme olarak yapıldığından dolayı her parça için ayrı ayrı bir fiyat istenemediğini ve malzemenin tamamı için fiyat alındığını, dolayısıyla teslim edilen ve uygun bulunan malzemeler için ayrı bir fiyat belirlenip ödeme yapılmasının mümkün görülmediğini, işbu sebeple ... sayılı yazısına istinaden, müvekkil Şirket ... tarafından bloke edilerek ödeme yapılmadığını, işbu sebeple davacı ... 24 Haziran 2021 tarihinde teslim edilen 105605 numaralı yazı ile eksikliklerin giderilmesi hususunun bildirildiğini, ancak müvekkil Şirket tarafından belirtilen yazıya rağmen davacının eksiklikleri gidermediğini, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, teminat mektubu iadesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce aldırılan 23/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda; 20 mm Muayene ve ...ek süre verilmesine, bu süre için 125.000,00 TL bedelli Kesin Teminat Mektubunun bekletilmesine ve ... Montaj Tezgahı için alınan 424.800,00 TL bedelli yedek parçanın da kullanılanların parasının ödenmesine arızadan dolayı kullanılmayanların da bekletilmesi kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce aldırılan 12/11/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; bilirkişi raporunda 20 mm Muayene ve Tapa Montaj Tezgahının hatalı olduğu ve bu da gizli ayıplı niteliğinde olduğundan Ayıplı Malın Neden Olduğu Zararlardan Sorumluluk Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesine göre imalatçı/üretici doğan zararı, kusuru aranmaksızın tazmin etmekle yükümlü olduğu bu sebeple 200.000,00 TL karşılığında hata veren kısımların yeniden revize edilerek verimli çalışmasının sağlanabileceği kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce aldırılan 30/04/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; dava konusu 20 mm Muayene ve tapa Montaj Tezgahı üzerinde tespit yapma imkanı sağlanamamakla, bu aşamada; 09.02.2025 tarihli kök raporunda; “Davacı Yüklenici “... teslim edilen “1 adet 20 mm Muayene ve tapa Montaj Tezgahı'nın işlevini sorunsuz yerine getirmeyen ayıplı bir ürün olarak imal ve davalıya teslim edildiği, bu ayıplı hususun henüz garanti süresi içerisinde de davalı tarafça davacı yükleniciye bildirilmiş olunduğu, ayrıca davalı İdare tarafından; ...dosya numaralı Teklif İsteme Formunun 9. Maddesine belirtilen “ödeme, malzemenin Fabrikamızda yapılacak muayenesinden sonra uygun bulunması halinde hazırlanacak Ambar Giriş Pusulası ile bu belgelere uygun olarak düzenlenecek faturaya istinaden yapılacaktır” şeklinde de belirtilmiş olunmakla, davacının, davalı idareden 125.000,00 TL teminat mektubunu talep edip etmeyeceği hususunun mahkemenini takdirinde olduğu tespit edilmiştir.
Taraflar arasında “1 adet 20 mm Muayene ve Tapa Montaj Tezgahı” alım işne ilişkin 10.06.2019 tarihli eser sözleşmesi düzenlenmiştir.Söz konusu sözleşmenin , Garanti Süresi başlıklı 10. maddesinde
"10.1.Bu alım işine ait garanti süresi Geçici Kabulden sonra başlayacaktır. Garanti süresi 2 yıldır.
10.2. Yüklenici sözleşme kapsamına uygun olarak teslim edilecek tezgahın İdari Şartname ve Teknik Şartnamede belirtilen özellikler uygun olduğunu ve tezgahın çıktılarını dizayn, fabrikasyon malzeme ve işçilik hataları olmaksızın, Teknik şartname ve eklerinde belirtildiği şekilde ve kapasitede üreteceğini garanti edecektir.
10.3Yüklenici garanti süresince tezgahta oluşacak her türlü hata, kusur, yetersizlik ve/veya arızaya ilişkin düzeltici işlemleri, böyle bir durumun idare tarafından kendisine bildirilmesine müteakip derhal başlatacaktır. Yüklenici bu hususta teknik eleman görevlendirmek ya da olayla ilgili gereklilikleri yerine getirmek suretiyle belirlenen hata ve/veya kusuru taraflarca belirlenen süre içerisinde Fabrikamıza ilave bir borç yüklemeksizin, tüm masrafları üstlenerek Fabrikada değiştirmek, tamir etmek veya düzeltmekle yükümlü olacaktır." hükmü,Teminata İlişkin Hükümler ve Kesin Teminat İadesi başlıklı 11 ve 12 maddesinde
"11.1.Kesin Teminat: Yüklenici bu işe ilişkin olarak 125.000 TL kesin teminat vermiştir.
12.1.Kesin Teminat ve Ek Kesin Teminatın Geri Verilmesi: Taahhüdün, sözleşme ve ihale hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve 2 yıllık Garanti süresinin dolmasına müteakip, Yüklenicinin bu işten dolayı İdareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir." hükmü düzenlenmiştir.
Dava konusu “20 mm Muayene ve Tapa Montaj Tezgahı”nın Geçici Kabul Tutanağı 25.02.2020 tarihinde düzenlenmiş olup, “...tezgahın alıma esas teknik şartname gereği ekte yer alan performans testinin gerçekleştirildiği...” belirtilmiştir.
Davalı ... tarafından davalı Yükleniciye yazılan 23.06.2021 tarihli yazıda özetle;
Fabrikamız ihtiyacı olarak ihale edilerek 10.06.2016 tarih ve ... numaralı sözleşme ile tarafınıza sipariş edilen 1 adet 20 mm Muayene ve Tapa Montaj Tezgahının 25.02.2020 tarihinde geçici kabulü yapılarak ödemesi yapılmış olup, 2 yıllık garanti süresi devam etmektedir.
Tarafınızca imal edilen 20 mm Muayene ve tapa Montaj Tezgahında geçici kabulden sonra aşağıdaki sorunlar oluşmuştur.
1-)Mermi gövdelerin boyutsal ölçümünün yapılması sırasında, seçilen lazer ölçüm yönteminde yanlışlık olduğu, hali hazırdaki mekanik ölçüm sisteminin aksadığı ve istikrarsız çalıştığı,
2-)Mermi gövde tutucular ve tapa tutucular eksen üzerinde hareket ederken salınım yapmakta ve bu sebeple ölçüm işlemleri sırasında çarpmalar oluşmakta, bu da tezgahı durdurmaktadır.
3-)Tutucuların hareket ettiği eksenlerin üzerindeki kızaklarda bulunan sac malzemelerin eksenel hareketler sonucunda kırılarak kullanılmaz hale gelmiş oldukları,
4-)Tezgah alt kısımlarında ve üst bölümlerinde bulunan kabloların düzenlenmesinin yapılmamış ve görsel olarak eksiklikler giderilmemiştir.
Bahse konu eksikliklerin sözleşme gereğince garanti kapsamında giderilmesi gerekmektedir." Şeklinde ihtarda bulunulmuş, bu ihtar 24.06.2021 tarihinde davacıya tebliğ edilmiştir.
Davacı ... Dava konusu ekipmanın sorunsuz çalışması için; parça değiştirme işlemlerinin, güçlendirme işlemlerinin, yeni montajların, sistemsel arızaların giderildiği, makinen çalışır vaziyette ... yetkililerine teslim edildiği belirtilmiştir.
Davacı ...’nda;
Bazı parçaların değiştirildiği, bazı sorunların giderildiği,... makinen çalışır vaziyette ... yetkililerine teslim edildiği belirtilmiştir.
Davacı ...’nda;...yeniden mastar imaları yapılmasına karar verildiği ve bu bağlamda revizyon yapıldığı, tutucu mıknatıs sorunlarından dolayı revize yapıldığı, .... tezgahı eksikliklerinin giderildiği, makinen çalışır vaziyette ... yetkililerine teslim edildiği belirtilmiştir.
Davacı ...’nda; ...master grubunun gövde, sevk ve arka çap ayarları yapılıp montajının yapıldığı, devre dışı bırakılan gövde tutucu kısmındaki gövde ve sevk ölçme grubunun devreye alındığı, makinen çalışır vaziyette ... yetkililerine teslim edildiği belirtilmiştir.
-Davacı... (YÜKLENİCİ) tarafından düzenlenen 02.06.2023 tarihli SERVİS FORMU’nda; ...master grubunun gövde sevk ve arka çap ayarlarının yapıldığı gibi, daha önce devre dışı bırakılan gövde tutucu kesicilerin gövde ve ölçme ölçe grubunu devreye alındığı, makinen çalışır vaziyette ... yetkililerine teslim edildiği belirtilmiştir.
Davacı ile davalı arasındaki sözleşmeler kapsamında yapılacak imalatlarda davacının geçici kabulden sonra 2 yıl garanti taahhüdünün bulunmasına göre garanti süresi içerisinde ortaya çıkan ayıplarda ayıp ihbarında bulunma yükümlülüğünün olmadığı kabul edilmiştir. Bu kapsamda davalının garanti süresi içerisinde davacıya müracaat etmesine ve davacının tamir yapmasına rağmen bilirkişi raporlarına göre dava konusu makinanın ölçüm hatalarının devam ettiği, ölçümlemelerin personel tarafından tek tek yapıldığı, bunun da hem zaman kaybına hem de personel giderini arttırdığı, bu itibarla davacının yapmış olduğu eserin bir kısım imalatının fen ve sanat kuralları ve işin niteliğine göre ayıplı olduğu, makineden beklenen faydanın sağlanamadığı ve makinedeki ayıbın garanti kapsamında giderilmesi gerektiği, bu doğrultuda alınan ve usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi raporlarına göre eksik ve ayıplı işlerin giderim bedelinin 200.000,00 TL olduğu, bu itibarla davalının 125.000,00 TL bedelli teminat mektubunu elinde tutmakta haklı olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE;
Peşin alınan 2.134,69 TL harçtan alınması gerekli 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.519,29 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı yararına AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/05/2025
... ¸e-imzalıdır.