TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
...
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2023/857
KARAR NO : 2024/375
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 20/12/2023
KARAR TARİHİ : 23/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'ın 20.04.2013 tarihinde .../Kahramankazan/Fethiye Mah. adresinde faaliyet gösteren TAI Tusaş Göktürk Uydu Şantiyesi’nde montaj tesisi bölümünde çalışmakta iken dinlenmek için çalışma alanındaki duvara yaslanmak istediğinde duvar ile birlikte 12 metre yükseklikten zemine düştüğünü, olayın iş kazası olduğunun SGK kayıtlarıyla da sabit olduğunu, olayla ilgili olarak Kahramankazan C. Başsavcılığı 2013/1254 soruşturma numarası ile dosya başlatılmış fakat müvekkilinin şikayetçi olmaması sebebiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, söz konusu şantiyede asıl işveren ... Teknoloji Üretim Yazılım İnş. San. Ve Tic. A.Ş. tarafından davalı ...Sigorta A.Ş. nezdinde, 15946679 poliçe numaralı işveren mali mesuliyet sigortası yaptırıldığını, manevi tazminat teminat bedelinin 100.000 USD (Amerikan Doları) olarak belirlendiğini, İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca (kaza tarihindeki teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla) müvekkillerinin manevi zararından işvereni güvence altına alan sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, davadan evvel müvekkillerinden ...'ın maddi zararının tazmini için asıl işveren ve alt işverene karşı ... 46. İş Mahkemesi 2021/35 E. 2021/330 K. Sayılı dosyası ile maddi tazminat davası açılmış olup işverenler ve müvekkili ... arasında görülen bu davanın 17.11.2021 tarihinde karara çıktığını ve 24.01.2023 tarihinde kesinleştiğini, söz konusu davada; SGK Yüksek Sağlık Kurulu ve... 3. İhtisas Kurulu raporuyla ...'ın malüliyeti % 44 olarak tespit edildiğini, A sınıfı iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetinden alınan kusur raporuna göre kazanın meydana gelmesinde asıl işveren %75, alt işveren %25 kusurlu bulunurken müvekkili ...'ın kusursuz olduğunun tespit edildiğini, mahkemenin 09.07.2018 tarihli müzekkeresi ile davanın ...Sigorta A.Ş. ye ihbar edilmiş ve sigorta şirketinin temerrüde düşürüldüğünü, kazadan sonra 35 gün yoğun bakımda kalan müvekkilinin gerek maddi gerekse manevi olarak büyük ölçüde yıprandığını, hayatının altüst olduğunu, uzun süren tedavi sürecinde çektiği sıkıntılar ve kaza sebebiyle ağır özürlü kalması, bundan böyle bedenen çalışamayacak olması 2 küçük çocuk babası olan müvekkilini son derece üzdüğünü, kazanın meydana gelmesinde %100 işverenlerin kusurlu bulunduğu göz önüne alınarak ... için 20.000 USD, müvekkilinin eşi Tuğba Doğan için 10.000 USD, çocukları Hatice Nur ve Hira Nur için ayrı ayrı 5.000 USD manevi tazminatın, kaza tarihinden fiili ödeme tarihine kadar devlet bankalarının USD (Amerikan Doları) ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranına göre hesaplanacak faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Savunma Sanayi Müsteşarlığı'na ait Göktürk Uydu Montaj ve Entegrasyon Test Merkezi Projesinin inşasını sigortalı ... Teknoloji Üretim Yazılım İnş. ve San. Tic. A.Ş. üstlendiğini, sigortalı 01.06.2012 tarihli sözleşme ile ilgili Proje kapsamındaki elektromekanik işlerin yapımını anahtar teslim olarak dava dışı Sasel Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş.'ye devrettiğini, davacı ...'ın 20.04.2013 günü dava dışı Sasel bünyesinde çalıştığı sırada yaslandığı duvarın çökmesi nedeniyle düşüp yaralandığını, sorumluluk sigortacılığı alanında da çalışan Müvekkili Şirketin, maddi olay kapsamında sigortalı ile 15946679 numaralı “İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi”ni düzenlediğini, ilgili poliçede işveren mali mesuliyet için şahıs başı 250.000 USD ve bu limite dahil olmak kaydıyla 100.000 USD manevi tazminat teminatı verildiğini, Poliçede yer alan özel şarta göre: "İşçilerin bir iş kazası neticesinde herhangi bir bedeni zarardan dolayı işverene karşı ileri sürülebilecek manevi tazminat talepleri sigorta genel şartlarının 2-D maddesi gereğince işbu poliçe üzerinde yazılı limitle teminata dahildir." dolayısıyla, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkilinin sorumluluğu varsa dahi her halükarda bu limitlerle sınırlı olduğunu, dava konusu olayın 20.04.2013 tarihinde meydana geldiğini, işbu davanın ise 20.12.2023 tarihinde ikame edildiğini, dolayısıyla, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının sigortalı'nın çalışanı olmadığını, müvekkili Şirket'n sağladığı sigorta korumasının muhatabı sigortalı ... Teknoloji Üretim Yazılım İnş. ve San. Tic. A.Ş olduğunu, sigortalının, 01.06.2012 tarihli sözleşme ile ilgili Proje kapsamındaki elektromekanik işlerin yapımını anahtar teslim olarak dava dışı Sasel'e devrettiğini, davacının da Sasel işçisi olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için Sigortalı'nın asıl işveren olduğu düşünülse dahi, sasel'in işçisi sıfatını taşıyan ve sigortalı ile hiçbir sözleşmesel bağı bulunmayan işçiye ilişkin manevi tazminat talepleri, bu doğrultuda, müvekkili şirketin sigorta teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceğini, sigortalı'nın iş kazasında kusuru bulunmadığını, iş kazası kaynaklı manevi tazminatın amerikan doları üzerinden talep edilmesi hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki, davacı eş ve çocukların manevi tazminat talep hakları bulunmadığı gibi, davacı kazazedenin talebinin de fahiş olduğunu, müvekkili şirket'ten dava öncesi herhangi bir talepte bulunulmamış olup ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili aleyhine bir tazminata hükmedilse dahi faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz üzerinden işletilmesi gerektiğini, dava konusu talepler zamanaşımına uğradığından davanın zamanaşımından reddine, haksız ve mesnetsiz davanın her halükarda esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, manevi tazminat istemine ilişkindir.
Her ne kadar davalı zaman aşımı itirazında bulunmuş ise de , dava konusu uyuşmazlığa TTK 1482 maddesi gereğince 10 yıllık zaman aşımın uygulanması gerektiği, davalının ödesi, davacının iş mahkemesine başvurusu ve görevsiz mahkemede dava açması nedeniyle zamanaşımın TBK 154 ve 156. maddesi gereğince kesilmesi ve yeni 10 yıllık sürenin dolmaması nedeniyle zaman aşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı iş kazasının poliçe kapsamında olmadığını iddia etmiş ise de ,taraflar arasında düzenlenen poliçenin özel şartlarının "işyerlerinde çalısan müteahhıtler ve/veya talı müteahhıtler ve/veya tedarıkçıler ve/veya stajerler ve/veya ılgılerı ölçüsünde sözlesmede yer alan dıger menfaatdarların sıgortalı adına yaptıkları faalıyetler sırasında, (ısımlerı polıçede özel olarak belırtılmıs olmasa bıle) yukarıda adı geçenlerın yönetıcı ve/veya ortakları ve/veya çalısanları ve/veya temsılcılerının basına gelebılecek bır ıs kazası netıcesınde sıgortalıya yöneltılebılecek sorumluluklar temınata dahıldır. (bıldırılen ısçılık ücretlerıne yukarıda belırtılen bırımlerın çalısanlarının da ısçılık ücretlerı dahıldır.)" hükmü gereği ,davacı ... 'ın davacının sigortalısının alt işverinin işçisi olması nedeniyle kaza teminat dahilinde kabul edilmiştir.
Davacılar davasını USD üzerinden açmış ise de ,manevi tazminat yabancu para cinsinden istenemeyeceğinden dava tarihinde harcı yatırılan TL miktarı nazara alınarak davaya devam olunmuştur.
Haksız bir fiile maruz kalan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hüküm vereceği Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
BK'nın 49. maddesindeki düzenleme itibariyle, kişinin bizzat değil de, yakınlarının (karı-koca, ana-baba ve çocukları) ağır yaralanması gibi somut olayın kendisine özgü ağırlığının ve özelliğinin zorunlu kıldığı olguların ortaya çıkıp kanıtlanması halinde duygusal değerlerin ihlal edildiği ve bozulduğu böylece Aile Birliği içinde korunması gereken gönül bağlılığının zarar gördüğünün kabulü gerekir.
Somut olayda, olay tarihi,davalının sigortalısının haksız fiilinin ve kusurunun derecesi, olayın oluşu, meydana gelen zararın niteliği, tarafların ekonomik ve sosyal durumu dikkate alınarak manevi tazminatın duyulan elem ve ızdırabın bir nebze olsun giderilebilecek miktarda kendine has ölçüde bulunması, aleyhine hükmedilecek için ekonomik çöküntüye sebebiyet vermeyecek miktarda tayini gerektiğinden ve davacı ... 'ın ATK 3. İhtisas Kurulu raporuyla sabit olmak üzere % 44 oranında yaralanması neticesinden elem duymasının muhakkak olacağı, yine davacının eşinin, gerek eşinin kalıcı malul kalmasından gerek eşinin ailevi yüklerini de yüklenmek zorunda kalması bakımından elem duymasının ve manevi zarara uğraması suretiyle, yine davacının çocuklarının babalarının ağır derece yaralanmasından ve baba desteğinin azalmasından kaynaklı manevi zarara uğramaları nedeniyle yansıma yoluyla manevi zarar görecekleri kabul edilerek davacıların davasının kısmen kabulü ile, ... için 200.000,00 TL, Tuğba Doğan için 75.000,00 TL , Hatice Nur Doğan için 50.000,00 TL ,Hira Nur Doğan için 50.000,00 TL manevi tazminatın 10.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine ,fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davacıların davasının KISMEN KABULÜ ile, ... için 200.000,00 TL, Tuğba Doğan için 75.000,00 TL , Hatice Nur Doğan için 50.000,00 TL ,Hira Nur Doğan için 50.000,00 TL manevi tazminatın 10.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine ,fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 25.616,25 TL harçtan 3.972,91 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 21.643,34 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk giderinin 1.031,68 TL sinin davalıdan, 2.168,32 TL'sinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 88,50 TL posta ve tebligat giderinin (% 32,24 kabul) 28,53 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan miktarın davacılar üzerinde bırakılmasına,
Davacının dava açarken ödediği 4.242,76 TL peşin ve başvurma harcının davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı ... yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 32.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...' a verilmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı Tuğba Doğan yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 17.900,00 vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı Tuğba Doğan' a verilmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı Hira Nur Doğan yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı Hira Nur Doğan' a verilmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı Hatice Nur Doğan yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı Hatice Nur Doğan' a verilmesine,
Davanın reddedilen bölümü için kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 32.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalıya verilmesine,
Davanın reddedilen bölümü için kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı Tuğba Doğan'dan alınarak davalıya verilmesine,
Davanın reddedilen bölümü için kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı Hatice Nur Doğan'dan alınarak davalıya verilmesine,
Davanın reddedilen bölümü için kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı Hira Nur Doğan'dan alınarak davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... BAM'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/05/2024
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.