T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/3 Esas - 2024/823
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
...
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2024/3 Esas
KARAR NO : 2024/823
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/01/2024
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle..... ...... ..... bağlı tüm sahaların, kamp ve istasyonlarındaki ilgili hizmetlerin yürütülmesi işi” ile ilgili olarak sözleşme yapılarak akdedilen ihale sözleşmesi kapsamında işe başlanıldığını, ancak 6 Şubat 2023 tarihinde yaklaşık 10 ili etkisi altına alan deprem sonrası oluşan mücbir sebeplerden kaynaklı menfi coğrafi durumlar sebebiyle işin ifasının imkansız hale geldiğini, karşılaşılan bu mücbir sebepler karşısında müvekkili ortak girişim firması tarafından davalı idareye önce akdedilen hizmet alım sözleşmesinin 14.2 maddesi hükümleri de belirtilecek şekilde fiyat farklarının ödenmesinin talep edildiğini, ancak bu talebin reddi üzerine 2. kez 04.07.2023 tarihinde de aynı kapsamda dilekçe sunulduğunu, işbu fiyat farkı dilekçelerinin kabul görmemesi üzerine bu kez 31.07.2023 tarihli dilekçe ile başvuruda bulunularak, idareleri ile aralarında akdedilen sözleşmenin 03.03.2023 tarih ve 32121 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 127 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine istinaden tasfiye edilmesinin istenildiğini, davalı idarenin 10.08.2023 tarih ve E-297145 sayı numaralı yazısı ile hiçbir haklı gerekçe gösterilmeksizin salt takdir yetkisi kullanılmak sureti ile işbu haklı başvurunun da reddedildiğini, davalı idarenin ihaleyi tek taraflı feshetmemesi yanında 127 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine Esas Fiyat Farklarını da ödemekten imtina ettiğini, davalı idarenin sözleşmeyi feshetmeyerek devam ettirmesi ve buna rağmen ek fiyat farklarını da ödememesinin müvekkili şirketlerin ağır ve fahiş biçimde zarar etmesine sebebiyet verdiğini, 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi birinci fıkrasının (a) bendinde “Doğal Afetler” halinin mücbir sebep olarak kabul edilebileceğinin belirlendiğini, dava konusu işleme bakıldığında ise, davalı idare “takdiren” şeklinde hukuki olmayan ve gerekçesiz olarak olumsuz değerlendirme yaptığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 14.2 maddesinde de Fiyat Farklarının ödeneceğinin kararlaştırıldığını, 07 Mart 2023 Tarihli ve 32125 Sayılı Resmî Gazetede yer alan 6902 sayılı Cumhurbaşkanı kararnamesinde de Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında ihale dokümanında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağını, müvekkillerinin Sözleşme konusu ihalenin ifası esnasında olağanüstü şekilde Lastik, Yedek Parça,işçilik, Araç Kasko fiyatları, Araç MTV fiyatları, SGK, Araç Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Fiyatları, Fenni Muayene Fiyatları ve Araç Bakım Fiyatlarında astronomik şekilde zamlara maruz kaldığını, bu maruz kalınan bir çok zam ve uygulamanın bizatihi Devlet tarafından uygulanan kamusal anlamdaki düzenlemelerden kaynaklandığını, davalı idarenin Ek Fiyat Farklarını ödememesi sonucu davacının oldukça zor durum içerisine girdiğini, bu itibarla müvekkillerine ödenmeyen Ek Fiyat-Enflasyon Fiyat Farklarının hesaplanarak müvekkillere ödenmesini talep etme gereğinin hasıl olduğunu, davalı idare ile yapılan Arabuluculuk görüşmelerinin Anlaşmazlık ile sonuçlandığını, bu itibarla da işbu davayı ikame etme gereğinin hasıl olduğunu ileri sürerek, davalı İdarenin Kamu İhale Kanunu ve Cumhurbaşkanlığı Kanun Hükmünde Kararnamesinin amil hükümlerine uygun hareket etmeyerek sözleşme ilişkilerinde kusurlu davrandığının tespiti ile sözleşmenin feshedilmemesinde kusurlu olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik, müvekkili şirketlere dava tarihine kadar denk gelen süre ve iş kısımlarına esas ödenmesi gereken fiyat farkı ve enflasyon farklarından kaynaklı oluşan zararlarına esas maddi zararlar için şimdilik, 1.000 TL'nin hakkın doğum tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tazminine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davacı ...Kurumsal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti. Ve BGA Tem. Yem. Pet. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı arasında ...Mal ve Hizmet Yönetmeliği kapsamında 30.09.2022 tarihinde 2022/716898 ihale kayıt numaralı “Türkiye Petrolleri A.O Genel Müdürlüğü TDLHZM-1566 Adıyaman Saha ve İstasyonlarında Yük Montaj, Demontaj, Nakliye, Bakım ve Birinci Kademe Onarım İşleri ve Tüm Kaynak İşlerinin Yapılması Hizmet Alım Sözleşmesi” imzalandığını, söz konusu Sözleşmenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ceza ve yasaklama hükümleri hariç, 3-g istisnası kapsamında ...Mal ve Hizmet Alım Yönetmeliği’ne göre yapılan ihale sonucunda akdedildiğini, davacı yüklenici tarafından, Sözleşme uyarınca 36 ay sürecek olan işin ifasına 18 Ekim 2022 itibarı ile başlanılmış olup Sözleşmenin ifasına halen devam edildiğini, deprem felaketinin gerçekleştiği 2023 Şubat ayı ve devamında da Sözleşmenin ifasının devam ettiğini, hizmet alımında herhangi bir kesinti yaşanmamış olduğunu, somut durumdan anlaşılabileceği üzere işin ifasının imkansız hale gelmediği günümüze kadar sözleşmenin ifasının devam edebildiğini, bununla birlikte idarenin sözleşme konusu işe ihtiyacının kalmadığının da söylenemeyeceğini, bu noktada 127 sayılı Kararnamenin ilgili hükmündeki şartların oluşmaması nedeniyle davacı talebi kabul edilmeyip sözleşmenin tasfiyesinin gerçekleştirilmediğinin anlaşıldığını, söz konusu sözleşme’ye ilişkin ihaleye uygulanan mevzuat olan ...Mal ve Hizmet Alım Yönetmeliği hükümlerinin, belirtilen tarihler ve şartlar bakımından ilgili Sözleşmeyi kapsamadığı ve Sözleşme ve ilgili dokümanlarında fiyat farkı verileceği düzenlenmese dahi bu hüküm uyarınca da davacılara fiyat farkı verilemeyeceğinin açık olduğunu, davacının davalıya gönderdiği yazılarda da ek fiyat ödemesi talebinin sebebinin büyük ölçüde “ülke ve dünyadaki hammadde temininde ve tedarik zincirindeki aksaklık ve girdi fiyatlarındaki artış” olduğu görülmekte ise de bu gerekçe ilgili mevzuat ve ihale şartları bakımından ek fiyat farkı verilmesini gerektiren bir sebep olmadığını, dava konusuyla ilgili ihale ve sözleşme dokümanlarında yukarıda belirtildiği gibi işçilik ücretleri ve benzer birkaç kalem dışında fiyat farkı düzenlenmediğini, ilgili hizmet alımının Kamu İhale Kanunundan istisna olup müvekkilinin Yönetmeliğine göre gerçekleştirilmiş olmakla birlikte, bu kararname kapsamında da davacıya fiyat farkı ödenmesinin hukuken uygun görünmediğini savunarak, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasında 30.09.2022 tarihinde imzalanan Sözleşmenin, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen deprem sonrası oluşan mücbir sebeplerden kaynaklı menfi coğrafi durumlar sebebiyle ifasının imkansız hale geldiği, karşılaşılan bu mücbir sebepler karşısında davacı ortak girişim firması tarafından davalı İdareye önce akdedilen hizmet alım sözleşmesi uyarınca fiyat farklarının ödenmesinin talep edildiği, ancak yapılan başvuruların reddedildiği, davalı İdarenin sözleşmeyi feshetmeyerek devam ettirmesi, buna rağmen Ek Fiyat Farklarını da ödememesi nedeniyle davacıların zarara uğramasına sebebiyet verdiği iddiasıyla davalı idarenin Kamu İhale Kanunu ve Cumhurbaşkanlığı Kanun Hükmünde Kararnamesinin amil hükümlerine uygun hareket etmeyerek sözleşme ilişkilerinde kusurlu davrandığının tespiti ile Sözleşmenin feshedilmemesinde kusurlu olduğunun tespitine ve davacı şirketlerin Fiyat Farkı ve Enflasyon Farklarından kaynaklı oluşan zararlarının tazmini istemlerine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile; Mahkememizce gerekli deliller toplanarak, bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmekle dosyanın oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişiler S..... .... .... tarafından düzenlenen 07.06.2024 tarihli raporun dosyaya sunulduğu, taraflara tebliğ edildiği, taraflarca bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazda bulunulduğu, sunulan raporun dosya kapsamına uygun, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu görülmekle, araştırılacak başkaca bir husus kalmadığından tahkikata son verilmiştir.
Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, alınan bilirkişi kurulu raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında ...Genel Müdürlüğü Adıyaman Saha ve İstasyonlarında Yüp montaj, Demontaj Nakliye Bakım ve Birinci kademe Onarım işleri ve Tüm Kaynak İşlerinin Yapılması Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığı, Sözleşmenin 5. Maddesinde işin tanımının yapıldığı, Sözleşmenin 6. Maddesinde tür ve bedelinin belirlendiği, Sözleşmenin birim fiyat sözleşme olup, İdarece hazırlanmış tabloda yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için, Yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan, "KDV hariç" 35.338.113,59 TL bedel üzerinden akdedildiğinin belirtildiği, yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, birim fiyat teklif cetvelinde Yüklenicinin teklif ettiği ve sözleşme bedelinin tespitinde kullanılan birim fiyatlar ile varsa, sonradan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 37. maddesine göre tespit edilen yeni birim fiyatların esas alınacağı hususlarının yer aldığı, Sözleşmenin 7. Maddesinde, Sözleşme bedeline dahil olan giderlerin düzenlendiği, taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri ile İdari Şartname ve Teknik Şartnamede Teklif Fiyata dahil olacağı belirtilen diğer giderlerin tamamının sözleşme bedeline dahil olduğunun belirtildiği, Sözleşmenin 9. Maddesinde, işin süresinin düzenlendiği, işin süresinin, işe başlama tarihinden itibaren 36 (otuz altı) ay olup, ancak Yüklenicinin sözleşme bitiminden 30 (otuz) gün önce sözleşmenin aynı fiyat ve şartlarda uzatılmasını talep etmesi ve İdarenin de uygun görmesi halinde sözleşme en fazla sözleşme süresi kadar aynı şartlarda uzatılabileceğinin belirtildiği, Sözleşmenin 14. Maddesinde, Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartlarının düzenlendiği, söz konusu maddede; Yüklenicinin gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi, resim ve harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamayacağı, bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacağı, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki farkın fiyat farkı olarak ödeneceği veya kesileceği, Sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele ödenecek brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranındaki ücretlere ilişkin fiyat farkının hesaplanmasında; uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyetin bulunacağı ve fiyat farkının, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanacağı, Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu maddeye göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkının hesaplanacağı, uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişikliğin fiyat farkı hesabında dikkate alınacağı, çalışanlara ödenecek olan yemek ücretlerinin sözleşme başlangıç tarihinden itibaren 6 aylık dönemler sonunda, bir önceki 6 aylık dönemdeki TÜİK’in açıkladığı Yurt İçi Üretici Fiyat Endeks Tablosu (2003=100) 10.sütununda belirtilen gıda ürünleri fiyat endeksine göre hesaplanacağı ve çalışanların bordrolarında gösterileceği, artış kadar fiyat farkının hak edişlerde ödeneceği hususlarının belirtildiği, ihale dosyasını oluşturan TDLHZM-1566 Adıyaman Saha ve İstasyonlarında YÜP Montaj, Demontaj, Nakliye, Bakım ve Birinci Kademe Onarım İşleri ve Tüm Kaynak İşlerinin Yapılması Hizmet Alımı İşinde Uygulanacak İdari Şartnamenin İhaleye ilişkin bilgileri düzenleyen 3. Maddesinde, İhale Usulünün ...Mal ve Hizmet Alım Yönetmeliği-Açık İhale Usulü olduğu, bu ihalenin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ceza ve yasaklama hükümleri hariç, 3-g istisnası kapsamında ...Mal ve Hizmet Alımı Yönetmeliği’ne göre yapıldığının belirtildiği, buna göre ihale konusu işin söz konusu 3/g maddesi uyarınca istisnalar kapsamında olduğu ve 4734 sayılı Kanunun uygulanmayacağı, taraflar arasındaki Sözleşmede fiyat farkı verilmesi gereken hususların açıkça belirtildiği, bunun dışında kalan davacı taleplerinin yerinde olmadığı, taraflar arasında yapılan sözleşmede ve idari şartnamede işçilik alacakları ile ilgili fiyat farkı hesaplanmasının öngörüldüğü, bilirkişilerce yapılan incelemede hakedişler ve uygulanan fiyat farklarına ilişkin olarak yapılan dökümlere göre, işçilik alacaklarına fiyat farkı uygulanmış olduğu, ayrıca ek fiyat farkı talep şartlarının da oluşmadığı, sözleşmenin ifasına halen devam edilmekte olup meydana gelen deprem olayının somut olayda sözleşmenin ifasına engel oluşturmamış olduğu, davacının fiyat farkı, enflasyon farkı verilmesine ilişkin sözleşme dışı istemlerinin taraflar arasındaki Sözleşme hükümleri ile eklerine uygun olmadığı anlaşılmakla, bu nedenle davacının yerinde görülmeyen davasının reddine karar vermek gerekmekle, yapılan açıklamalara ve varılan hukuki sonuca uygun olarak aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafın yerinde görülmeyen davasının REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken harç başlangıçta peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf davada kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Davalı tarafça yapılan toplam 60,80-TL vekalet harç giderinin davacı taraftan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davacı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... BAM'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/12/2024