T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/355 Esas - 2025/723
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/355 Esas
KARAR NO : 2025/723
...
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/05/2024
KARAR TARİHİ : 17/10/2025
GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : 17/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili kurum sorumluluğundaki tesislerin hizmet binalarının ve açık alanların temizlik ve desteklerinin yürütülmesi işi kapsamında en son davalı .... ile akdedilen 01.01.2021 tarihli sözleşme hükümleri çerçevesinde ... iş akdini 26.10.2023 tarihinde emeklilik için yaş dışında diğer şartları tamamlaması nedeni ile feshettiğini, dava dışı işçi ...kıdem tazminatı talepli dilekçesine istinaden "Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde 07.11.2023 tarihinde 317.611,78 TL kıdem tazminatı ödendiğini, kıdem tazminatına ait damga vergisinin 2.429,11 TL olduğunu, davalı yükleniciler ile yapılan sözleşmede işin anahtar teslim olduğunu, kendi ekipman ve personeli ile hizmet verdiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde atıf yapılan Genel Şartnamede personel ile ilgili tüm yükümlülüklerden yüklenicinin sorumlu olduğunun belirtildiğini, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79. Maddesinde “Sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi giderleri vb. mahiyetteki giderler, %3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderlere dahildir" düzenlemesine yer verildiğini, dava dışı işçi ile tarafları arasında bir iş sözleşmesi olmadığını, dava dışı işçinin Genel Müdürlük ile akdedilen sözleşmeler kapsamında yüklenici firma nezdinde 13.02.2010-26.10.2023 çalıştığını, dilekçe ekinde sunulan teknik şartnamenin 10.3 maddesinde yüklenicinin işçilerin ücretinden ve idarece işin hizmetiyle ilgili ödediği her ücretten sorumlu olduğu açıkça hükme bağlandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ödenen 317.611,78 TL kıdem tazminatı ve 2.429,11 TL damga vergisi olmak üzere toplam 320.040,89 TL kıdem tazminatı ve damga vergisinin dava dışı işçinin yüklenici firmalarda çalıştığı dönem dikkate alınarak; .... 'nden 23.232,41 TL'sinin, Tasfiye Halinde .... Şti'den 119.315,47 TL' sinin ödeme tarihinden (07.11.2023) itibaren işleyen avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Vekili cevap dilekçesinde özetle; Alacağın zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçinin müvekkili nezdinde çalıştıklarını kabul etmediklerini, davacı asıl işveren ile müvekkili şirketin alt-üst işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğunu, işçinin baştan beri asıl işveren kurumun işçisi olarak kabul edildiğini, müvekkili şirketin işçi alımı yapmadığını, tüm talimatların asıl işveren tarafından verildiğini, müvekkilinin sadece ücret bordrolarını düzenlediğini, asıl iş kapsamında çalıştırıldığını, bu nedenle husumet yokluğundan davanın reddi gerekeceğini, 4857 sayılı kanunun 112. Maddesi gereği müvekkilinin kıdem tazminatından sorumluluğu bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte sorumlulukları bulunsa dahi TBK m.167 gereği yarı yarıya sorumlu olduklarını, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini, temerrüt ihtarında bulunulmadığını, davacının yaptığı ödemenin, İş Hukuku alanında uzman bir bilirkişi marifetiyle kıdem tazminatı hesaplama esaslarına riayet edilecek bir hesaplama ile denetlenmesi gerektiğini, davacı idare tarafından yapılan ödemenin hukuken yapılması gerekli bir ödeme olup olmadığının değerlendirilmediğini, iş akdinin emeklilik nedeniyle sonlandığı iddiası nedeniyle.... emeklilik evrakları, ödeme yapıldığı iddia edilen tutarı gösterir hesap belgelerinin temini ile hesaplama yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ..... vekilinin 01.06.2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Görev, husumet ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin matbu olduğunu, işçilik alacaklarından sorumluluğun açıkça belirlenmediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmede müvekkili şirketin kıdem tazminatından sorumlu olduğuna dair hüküm bulunmadığını, dava dışı işçinin müvekkili şirkette 1 yıl çalışmadığını, kıdem tazminatına hak kazanmadığını, alacaktan müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, dava dışı işçinin farklı işverenler nezdinde davacı kurumda çalışmaya devam ettiğini, işçilerin emir ve talimatlarını davacı kurumdan aldığını, davacı kurum ile müvekkili arasında asıl işveren- alt işveren ilişkisi bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirket sorumlu tutulsa dahi sorumluluğun dava dışı işçinin müvekkili nezdindeki çalışma süresine göre belirlenmesi gerektiğini davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalılar; yapılan tebligatlara rağmen davaya cevap vermemiş, delillerini bildirmemiş ve duruşmalara katılmamışlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, rücuen alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizce aldırılan 19/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacının 07/11/2023 tarihinde yapmış olduğu ödeme kapsamında davalılardan talep edebileceği tutar hesaplandığında davacı şirketin .... talep edebileceği tutarın 5.212,81 TL, ....'nden talep edebileceği tutarın 119.315,47-TL olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 26/08/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; dava dışı ... Döküm cetvelinde 4.973 gün çalışması olduğu, dava dışı işçiye ödenen meblağın damga vergisi ile birlikte 320.040,89 TL olduğu belirtilerek ödenen meblağın davalı şirketlerdeki çalışma sürelerine göre paylaştırılarak hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.
Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacının “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverenden talep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.
Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir. Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup, iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. (....)
Bu açıklamalar ışığında somut olayda dava dışı işçinin davalı nezdinde çalıştığı ... kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirket nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamda dava dışı işçinin davalı bünyesinde bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde raporda belirtilen ve yine yukarıda açıklandığı üzere Mahkememizce tespit edilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır. Davalı davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalının sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur. İhbar tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai alacağından ise son işveren sorumludur. Alınan usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporu ve ek rapor ile birlikte dikkate alınarak davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdığı döneme ilişkin sorumlu oldukları değerlendirilerek davacının davasının talep ettiği 320.040,89 TL tutar üzerinden kabulü ile, bu miktarın 68.345,75-TL'sinin davalı ...tahsili ile davacıya ödenmesine, hüküm altına alınan miktarlara 07/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranları uygulanmak suretiyle davalılardan tahsiline dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının talep ettiği 320.040,89 TL tutar üzerinden KABULÜ İLE, bu miktarın;
-68.345,75-TL'sinin davalı ...
-46.657,88-TL'sinin davalı ...
-46.722,24-TL'sinin davalılar .... müştereken ve müteselsilen,
-5.856,37-TL'sinin davalı ...
-23.232,41-TL'sinin davalı ... tahsili ile davacıya ödenmesine,
-4.697,97-TL'sinin davalılar Tasfiye Halinde ... müştereken ve müteselsilen,
-5.019,74-TL'sinin davalı Tasfiye Halinde ....,
-193,07-TL'sinin davalı Tasfiye Halinde....
-119.315,47-TL'sinin davalı ... tahsili ile davacıya ödenmesine,
Hüküm altına alınan miktarlara 07/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranları uygulanmak suretiyle davalılardan tahsiline,
2-Alınması gerekli 21.861,99 TL harçtan başta peşin alınan 5.465,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 16.396,49 TL harcın;
-3.501,52 TL'sinin davalı ...
-2.390,40 TL'sinin davalı ...
-2.393,70 TL'sinin davalılar ....
-1.261,19 TL'sinin davalı .... tahsili ile davacıya ödenmesine,
-240,69 TL'sinin davalılar Tasfiye Halinde... müştereken ve müteselsilen,
-257,17 TL'sinin davalı Tasfiye Halinde....
-9,89TL'sinin davalı Tasfiye Halinde ......... tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 5.465,50 TL peşin harç olmak üzere toplam 5.893,10 TL harcın;
-1.258,49 TL'sinin davalı ....
-859,14 TL'sinin davalı ...
-860,32 TL'sinin davalılar....sinin davalı....tahsili ile davacıya ödenmesine,
-86,51 TL'sinin davalılar Tasfiye Halinde .... müştereken ve müteselsilen,
-92,43 TL'sinin davalı Tasfiye Halinde ....,
-3,6 TL'sinin davalı Tasfiye Halinde ....
-2.197,03 TL'sinin davalı .... tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 71.283,00 TL posta ve tebligat gideri ile 16.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 87.283,00 TL yargılama giderinin;
-18.639,56 TL'sinin davalı ....
-12.724,75 TL'sinin davalı ...
-12.755,93 TL'sinin davalılar....'sinin davalı .... tahsili ile davacıya ödenmesine,
-1.281,25 TL'sinin davalılar Tasfiye Halinde .... müştereken ve müteselsilen,
-1.369,01 TL'sinin davalı Tasfiye Halinde....
-525,94 TL'sinin davalı Tasfiye Halinde ...
-32.540,25 TL'sinin davalı .... alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı vekille temsil edildiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 51.206,54 TL vekalet ücretinin;
-10.935,32 TL'sinin davalı ...
-7.465,26 TL'sinin davalı ...
-7.475,56 TL'sinin davalılar ...,
-3.717,19 TL'sinin davalı .....ahsili ile davacıya ödenmesine,
-751,68 TL'sinin davalılar Tasfiye Halinde.... müştereken ve müteselsilen,
-803,16 TL'sinin davalı Tasfiye Halinde....
-30,89 TL'sinin davalı Tasfiye Halinde ....
-19.090,47 TL'sinin davalı....ehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.000,00 TL arabuluculuk giderinin;
-854,21 TL'sinin davalı ...
-583,20 TL'sinin davalı ...
-583,95 TL'sinin davalılar ...müştereken ve müteselsilen,
-73,20 TL'sinin davalı...
-290,37 TL'sinin davalı .... tahsili ile davacıya ödenmesine,
-58,72 TL'sinin davalılar Tasfiye Halinde ... müştereken ve müteselsilen,
-62,74 TL'sinin davalı Tasfiye Halinde....
-2,4 TL'sinin davalı Tasfiye Halinde ....
-1.491,25 TL'sinin davalı ... alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin, davalı ... vekilinin ve Davalı...vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ....'da İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/10/2025
....