T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/448 Esas - 2025/290
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2024/448 Esas
KARAR NO : 2025/290
...
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/07/2024
KARAR TARİHİ : 09/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24.04.2025
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 14.11.2011 tarihinde davalı ile ... Katkı Payı Anlaşması imzaladığını, ... ... üretim tesisinin ... üzerinden 20 yıl boyunca üreteceği her kWh için 3,65 TL ödemeyi taahhüt ettiğini, anlaşmanın birinci maddesinde ödeme yükümlülüğünün ilk ünitenin geçici kabulünden itibaren başlayacağını, tesisin ...'nin 154 kV barasından sisteme bağlanacağını, anlaşmanın üçüncü maddesinde ... tarafından her yıl ... Katkı Payı tutarının nasıl hesaplanacağının düzenlendiğini, müvekkili şirketin ilk ödeme yükümlülüğünün 2021 yılında başladığını, katkı payı birim fiyatı 2021 yılı için 4,1829 kr/kWh olduğu, 2022 yılı için 5,69209032 kr/kWh olduğu, 2023 yılı için 9,350396769 kr/kWh olduğu ve 2024 yılı için ise 15,40664876 kr/kWh olarak kesinleşmiş bulunduğunu, belirlenen birim fiyatlarının ....sayılı kararı ile kesin hüküm halini aldığını, ancak davalının kesinleşen mahkeme kararına aykırı olarak 2022 - 2023 ve 2024 yıllarında hatalı birim fiyatlarla ... Katkı Payı hesaplayıp yanlış fatura düzenlediğini, yanlış faturalandırılan toplam bedellerin 2022 yılı için 34.255.074,82 TL olduğu, 2023 yılı için 70.710.243,18 TL olduğu ve 2024 yılı için 120.775.912,80 TL olarak belirlendiğini, müvekkil şirket tarafından faturaya konu bedellerin ihtirazi kayıtla ödendiğini, ihtirazi kayıtla ödenmiş olan ... tarafından haksız yere fazla alınan bedelin iadesi gerektiğini, belirterek ihtirazi kayıt ile ödenen KDV dahil 131.398.189,51 TL ve bu alacağın dava tarihine kadar değişen oranlardaki avans faizi nispetinde işlemiş temerrüt faizleri 44.530.526,41 TL toplamı 175.928.715,92 TL'nin, asıl alacak 131.398.189,51 TL'ye dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve temerrüt faizlerinin KDV'leriyle birlikte tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde; idari yargı görevli olmakla, davanın görev yönünden reddinin gerektiğini, davanın süresinde açılıp açılmadığı göz önüne alınarak süresinde açılmamış ise zamanaşımına uğradığı da gözetilerek davanın bu yönden de reddinin gerektiğini, ... tarafından onaylanan ''Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği'' 22.09.2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, davalı kurumca 15.02.2011 - 13.09.2011 tarihleri arasında 13 farklı pakette ve teklif edilen ... Katkı Payı miktarı üzerinden gerçekleştirilen ... kapasitesi tahsil yarışmaları ile yaklaşık toplam kurulu gücü 5.500 M ... için kapasite tahsis edildiğini, ... tarafından söz konusu projelerin lisanslandırma sürecinin başlatıldığını, davacı şirketin 2011 yılında yapılan yarışmalara katıldığını, yarışma sonunda VİZE-2 ... iletim sistemine bağlantı hakkı kazandığını, yarışma sonrasında anlaşma imzalandığını ve geçici kabul yapılıp üretime geçildiğini, yapılan anlaşma gereği yönetmelik ve ekleri olan taahhütname, teklif mektubu formu ile anlaşma hükümlerini birlikte değerlendirilmesi sonucunda ... katkı payı faturası hesaplandığını, bunların hepsinin aynı yönetmeliğin parçası olduğunu ve ayrı değerlendirmenin mümkün olmadığını, hesaplama sisteminin Yarışma Yönetmeliği'nin 9.maddesinde açık şekilde hesaplandığını, tüm içeriği ile bir bütün olan Yarışma Yönetmeliği ve eklerinde yer alan söz konusu düzenlemelerde yapılan yarışmalar sonucu kapasite kazanan ...'ler tarafından tesisin geçici kabulünün yapıldığını, geçici kabul tarihinden başlamak üzere 20 yıl boyunca müvekkili ...'a ödeme yapılması ve ödenecek bedelin değer kaybına uğramaması adına da verilen teklif bedelinin teklif yılından itibaren her yıl ... oranında güncellenerek arttırılmasının açıkça öngörüldüğünü belirterek öncelikle görev ve zamanaşımı yönünden usulden reddine, esasa yönelik tüm iddiaların reddi ile davanın esas yönünden reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
GEREKÇE : Dava; taraflar arasındaki ... katkı payı anlaşması nedeniyle fazladan ödendiği iddia edilen bedelin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizleriyle birlikte davalıdan tahsili isteğine ilişkindir.
Davanın niteliği gereği ticari uyuşmazlık olup, arabuluculuğa başvurulması zorunlu bulunduğu, başvurunun yapıldığı, 10/06/2024 tarihinde anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın düzenlendiği anlaşılmakla yargılama sürdürülmüştür.
Davalı taraf yargı yolu itirazında bulunmuş ise de; davanın niteliği ve taraflar arasındaki sözleşmeye dayalı olmakla, adli yargı mahkemeleri görevli olmakla davalı tarafın yargı yolu itirazı reddedilerek yargılama mahkememizce sürdürülmüştür.
Davalı taraf zaman aşımı itirazında bulunmuş ise de; davanın niteliği ve sözleşmeye dayalı olması, ödeme tarihi ve dava tarihi de gözetilerek zaman aşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla bu itiraz kabule şayan görülmemiştir.
Davalı vekili olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılması talebiyle başvurmuş, dosya örneği ... Başsavcılığına gönderilmiş, ... Başsavcılığı tarafından, ... Katkı Payı bedeli faturası nedeniyle fazladan ödendiği öne sürülen tutarın iadesi istemiyle açılan davada, 2247 sayılı Kanunun 10.maddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmış,... Mahkemesinin 03/02/2025 tarih, ... esas, 2025/102 sayılı kararı ile davanın çözümünde Adli Yargının görevli olduğuna, ... Başsavcısı'nın başvurusunun reddine Üye...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla kesin olarak karar verildiği anlaşılmakla yargılama mahkememizce sürdürülmüştür.
Deliller toplanıp dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak tahkikat safhası tamamlanmıştır.
Dosya kapsamından; taraflar arasında 30/12/2011 tarihli Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği Hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda VİZE-2 TM'nın OG barasında sisteme bağlantı hakkı kazanan davacı şirkete ait Orhanlı ... Üretim Tesisi'nin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süre boyunca ...'ne ödemeyi taahhüt ettiği, ... katkı payı bedelinin ödenmesi konulu ... katkı payı anlaşması düzenlendiği, katkı payı tutarının hesaplama yönteminin sözleşmenin 3. maddesinde, uygulanacak gecikme zammı faizinin sözleşmenin 6. maddesinde, banka teminat mektubunun hangi hallerde irat kaydedileceğinin sözleşmenin 7. maddesinde düzenlendiği ve toplam 11 maddeden ibaret olduğu, 21/01/2022, 19/01/2023 ve 17/01/2024 tarihli e-fatura örneklerinin incelenmesinde davalı tarafından davacı şirkete gönderildiği, ... katkı payı bedeli faturaları olduğu ve KDV'leri ile birlikte toplam 225.741.230,80 TL tutarlı olduğu, bu faturalara karşı davacı tarafından davalıya sırasıyla 27/01/2022, 27/01/2023 ve 31/01/2024 tarihlerinde "ihtirazı kayıt içerir" açıklaması ile 225.741.230,80 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı taraf hesaplanacak katkı payının anlaşmanın 3. maddesi ve yönetmeliğin 9. maddesindeki esaslara göre hesaplanacağı, buna göre; KDV dahil toplam 131.398.189,51 TL ... katkı payı tutarı olması gerektiği halde 94.343.041,29 TL fazla hesaplandığı iddiasında bulunmakta, davalı taraf; sözleşme düzenlenmeden önce verilen teklif mektubu da dikkate alınarak hesaplandığı, yönetmelik, taahhütname, teklif mektubu formu ve ... katkı payı anlaşmasından oluşan eklerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucu hesaplama yapıldığı, iadesi gereken bir bedelin olmadığı, davacının alacak talebinin yerinde olmadığı savunmasında bulunmaktadır.
Davada uyuşmazlık, ... katkı payı bedeli olarak davalı tarafça düzenlenen 21/01/2022, 19/01/2023 ve 17/01/2024 tarihli KDV dahil toplam 225.741.230,80 TL tutarlı faturaların bedeline esas hesaplamanın yerinde olup olmadığı, hesaplamada esas alınacak hususa ilişkindir.
Dava konusu olayda taraflar arasındaki hukuki işlem 30/12/2011 tarihli ... katkı payı anlaşmasıdır. Geçerli olarak kurulan sözleşme, taraflarını bağlayacaktır. Davalı taraf 21/01/2022, 19/01/2023 ve 17/01/2024 tarihli toplam 225.741.230,80 TL bedelli faturaları düzenleyerek davacıya göndermiştir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 3. maddesi, şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kwh elektrik enerjisi üzerinden 2021 yılı için 4,1829 kr/kWh, 2022 yılı için 5,69209032 kr/kWh, 2023 yılı için 9,350396769 kr/kWh ve 2024 yılı için ise 15,40664876 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... katkı payı tutarının ... tarafından hesaplanacağı, toplam ... katkı payı tutarı = kr*E*..., kr; şirket tarafından ... kwh başına ödenmesi taahhüt edilen kuruşu, E; bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi, ...; Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksini ifade ettiği, tesisin yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... katkı payı tutarı her yılın 15 ocak günü saat 17:00'a kadar ... tarafından şirkete faturalandırılacağı hususunun düzenlendiği,
Rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılan lisans başvurularına ilişkin yarışma yönetmeliğinin 9. maddesinin 1. fıkrasında ".... toplam ... katkı payının hesaplanması için aşağıdaki formülün uygulanacağı;
Toplam ... katkı payı tutarı = kr x E x ..., kr; şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Payı, E; bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi, ...; ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi şeklinde belirtildiği,
Davacı tarafından sözleşmenin imzalanmasından önce verilen teklif mektubunda davacının "VİZE-2 ... projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kwh başına 3,65 kr teklif ile ... tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretiminin çarpılması ile bulunacak toplam ... katkı payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi oranında, güncelleştirerek takip eden yılın ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süre boyunca ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." biçiminde taahhütte bulunulduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafından yapılan teklifin bir öneri olduğu, taraflar arasında 14/11/2011 tarihinde ... katkı payı anlaşmasının imzalandığı, Rüzgar Enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılan lisans başvurularına ilişkin yarışma yönetmeliği kapsamında 2011 yılında yapılan yarışmalara katıldığı ve bu yarışmalar sonucunda iletim sistemine bağlantı hakkı kazandığı, tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren başlamak üzere 20 yıl süre boyunca ...'a ödemeyi taahhüt ettiği, ... katkı payı bedelinin ödenmesi ile ilgili 14/11/2011 tarihli sözleşmede, davacı tarafından yapılan öneriden farklı bir öneriyi dikkate alarak sözleşme yaptıkları, sözleşmenin karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları ile kurulduğu, tarafların serbest iradeleri ile imzalamış oldukları sözleşmenin davalı yönünden de bağlayıcı olduğu, sözleşmenin devlet ihale kanunu hükümlerine tabi olmadığı, ... katkı payı tutarının taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olarak hesaplanması gerektiği, sözleşme hükmünün, emredici hükümlere aykırı olmadığı, tarafların sözleşme hükümleri ile bağlı olduğu, teklif mektubunda güncelleştirilerek ödeneceği belirtilmiş ise de, sözleşmenin 3.maddesinde bu hususa yer verilmediği, sözleşme uyarınca geçmiş yılların ... oranları dikkate alınarak kümülatif bir ... oranı hesap edilemeyeceği, sözleşme hükümleri nazara alınarak davacının dava konusu 3 fatura kapsamında ödemesi gereken ... katkı payı tutarının 93.175.561,98 TL olarak hesaplandığı, mahkememizce yapılan değerlendirmede; sözleşme hükümleri nazara alınarak davacının ödemesi gereken ... katkı payı tutarının belirlenmesi gerektiği, bunun da KDV dahil 93.175.561,98 TL olduğu, fatura bedelleri toplamı 225.741.230,80 TL'den sözleşme hükümlerine göre hesaplanan 93.175.561,98 TL'nin düşümü ile davacı tarafından 132.565.668,82 TL fazla ödeme tutarı olduğu ancak davacının talebi ile bağlı kalınarak 131.398.189,51 TL olduğu, ödeme tarihlerinden dava tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca avans faizinin bilirkişi raporunda hesaplandığı, faiz oranlarına ilişkin saptamanın yerinde olduğu,
(3095 sayılı yasanın 2/2 maddesine göre ticari işlerde uygulanması gereken ticari avans faiz oranı, TCMB'de ilan edilen değişim günlerinde aynen esas alınmaz, her yılın 31 Aralık ve 30 Haziran günlerindeki duruma bakılarak tespit edilir.
Davamızı ilgilendiren 07.02.2022'den itibaren geçen sürede 2022 Ocak'tan itibaren her yıl Ocak ayında uygulanması gereken faiz oranları, bir önceki yılın 31 Aralık günündeki avans faiz oranı üzerinden tespit edilmeli, devamında 30 Haziran gününe bakılarak o tarihteki avans oranı 31 Aralık günündeki avans oranından 5 puan veya daha fazla farklı ise 1 Temmuz'dan itibaren yeni oran uygulanmalıdır.
Bu esaslara göre, ...'nin ilan ettiği avans oranları her yıl 31 Aralık ve 30 Haziran günlerinde değerlendirilmeye tabi tutularak 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesinde tarif edilen formüle göre ticari avans faiz oranları
01.01.2022 01.01.2023 arasında %15,75
01.01.2023 01.07.2023 arasında %10,75
01.07.2023 01.01.2024 arasında %16,75
01.01.2024 01.07.2024 arasında %44,25
01.07.2024 01.01.2025 arasında %51,75
01.01.2025 01.07.2025 arasında %49,25
olup), bilirkişi raporunda da bu oranlar kullanılarak hesaplama yapıldığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile 131.398.189,51 TL asıl alacak ve 38.140.323,11 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 169.538.512,62 TL'nin davalıdan tahsiline, asıl alacak 131.398.189,51 TL'ye dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin işlemiş faize yönelik talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kısmen kabulü ile; 131.398.189,51 TL asıl alacak ve 38.140.323,11 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 169.538.512,62 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 131.398.189,51 TL asıl alacağa 05/07/2024 dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Alınması gerekli 11.581.175,80 TL harçtan peşin alınan 3.004.422,65 TL mahsubu ile kalan 8.576.753,15 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin kabul ve ret oranları da nazara alınarak 3.468,96 TL'sinin davalıdan, geri kalan 131,04 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 3.015.300,25 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranlarına göre takdiren %96,36 ’i olan 290.554.332,09 TL ile 427,60 TL başvurma ve 3.004.422,65 TL peşin harç toplamının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan 800,00 TL dosya fotokopi giderinin %3,64’u olan 29,12 TL’nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.303.385,12 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup, reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 595.510,17 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... nezdinde İstinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine,
Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.09/04/2025
...
Yargılama Gideri Dökümü
Davacı
Posta Gideri : 425,00 TL
Peşin Harç : 3.004.422,65 TL
Başvurma Harcı : 427,60 TL
Bilirkişi Ücreti : 10.000,00 TL
Dosya Kapağı Masrafı : 25,00 TL
+
TOPLAM 3.015.300,25 TL