T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/47 Esas - 2025/183
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2024/47
KARAR NO : 2025/183
DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/08/2020
KARAR TARİHİ : 27/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 25/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... ... ... projesinin taşıyıcı konstrüksiyon, malzeme ve montaj kurulumunun ... ... ... tarafından yapıldığını, 31.10.2017 tarihinde geçici kabulü yapılan tesisin üretim aşamasında ortaya çıkan eksiklik ve hatalarının tespiti için bağımsız bir proje şirketi tarafından denetlendiğini, ... ... ... Enerji Limited şirketi tarafından hazırlanan bahse konu bu denetim raporuna göre davalılar tarafından kurulan sistemde bir takım eksiklikler tespit edildiğini, Anılan raporun sonuç öneri kısmında “sistem ömrünün 20-25 yıl olduğu düşünüldüğünde kullanılan taşıyıcı konstrüksiyonun çok zayıf olduğu, kar, buz, deprem ve rüzgâr yükü açısından tekrar analiz edilmesi ve uygun olmayan kısımlar için güçlendirme yapılması gerektiğinin belirtildiğini, müvekkilleri şirketin, raporda belirtilen hata ve eksikliklerin giderilmesi amacıyla gerek ...Enerji Sistemleri A.Ş.'ye gerekse ... ... ... 'ya ihtarname göndererek talepte bulunduğunu, ancak her iki muhatabın da anılan eksiklikleri gidermeye yanaşmadığını, müvekkilleri şirketin davalılar tarafından yapılan eserdeki ayıbın maddi değerini tespit etmek amacıyla... ... ... D. İş sayılı dosyası tahtında delil tespiti yaptırdığını, anılan dosyaya sunulan bilirkişi raporuna göre davalıların edimlerini ayıplı bir biçimde ifa etmeleri nedeniyle müvekkili şirketin uğramış olduğu zararın 563.704,90 TL olduğu hususunun tespit edildiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi gereği 01.01.2019 tarihinden itibaren ticari anlaşmazlıklarda arabuluculuğun dava şartı haline geldiğini, ...Arabuluculuk Bürosuna başvurulmuş ancak tarafların davete icabet etmemesi nedeniyle “görüşme yapılamadan anlaşamama” neticesiyle arabuluculuk sürecinin sona erdiğini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılar üzerine tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ...Enerji Sistemleri ve Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş vekilini cevap dilekçesinde özetle; davacı vekili tarafından açılmış bulunan huzurdaki davanın haksız olduğunu ve reddi gerektiğini, şöyle ki; müvekkili firmanın tespite konu edilen olayda hiçbir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, bu yönde davacı şirket vekiline ... ... ... sayılı ihtarnamesinde ayrıntılı izahatlar yapıldığını, müvekkilinin işi eksiksiz ve sağlam olarak teslim ettiğinin davacı tarafça da ikrar edildiğinden kötü niyetli açılmış davaya itiraz ettiklerini, müvekkili firmanın aldığı işi 30.11.2017 tarihi itibariyle anahtar teslimi tamamlamış olduğunu ve işin eksiksiz olarak bittiğinin delili olarak geçici kabul tutanağının düzenlendiğini, Yozgat Valiliğinin 23.11.2017 tarih ve 81183 sayılı emirleri ile ... ... ... Firması ile Gözler Konstrüksiyon (... ... ... ) arasında düzenlenen montaj sözleşmesi uyarınca yapıldığını, müvekkili ...Enerji Sistemleri ve Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin bu konuda herhangi bir yasal ve sözleşmeden kaynaklanan sorumluluğu bulunmadığını, ...Enerji Sistemleri ve Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. firmasının anahtar teslim işi sorumlu olduğu noktasında bir talep var ise; firma bu konudaki denetim görevini, ...taşıyıcı sistemin statik hesap ve projesinin yürürlükteki standart ve yönetmeliklere uygun olduğuna dair Kırıkkale Üniversitesinden bilimsel değerlendirme ve onayını almakla yerine getirdiğini, diğer yandan, ... ... ... ... ... ... ve Tic. A.Ş. firmasının üzerine düşen tüm edim ve yükümlülükleri yerine getirdiğini, projenin başlangıcından itibaren uğramış oldukları zararları ve davacının sözleşme edimlerini zamanında yerine getirmemesinden dolayı gecikmeden kaynaklı kur farkı, cezai şart ve vade farkı dahil her türlü alacakları saklı kalmak şartıyla davaya cevap ve itirazlarını sunduklarını beyan etmiştir.
Davalı ... ... ... No'lu Parsel içerisinde yapılması planlanan GES Projesi dahilinde taşıyıcı konstrüksiyon, malzeme ve montaj kurulumunu işini üstlendiğini, kurulum işinin ilk olarak diğer davalı ...Enerji Sistemleri ve Yapı İnş. San. Ve Tic. A.Ş. firmasınca anahtar teslim usulüne göre davacıya yapmayı taahhüt etmiş olmasına rağmen davacıyla ile anlaşmazlığa düşmesi üzerine davacı ile müvekkili arasında yapılan sözleşme ile dava konusu kurulum işinin üstlenildiğini, 31.10.2017 tarihinde tesisin üretim aşamasında ortaya çıkan eksiklik ve hataların tespiti için davacı, tesisi ... ... ... Ltd. Şirketine denetlettiğini, hazırlanan denetim raporunda “sistemin 20-25 yıl olduğu düşünüldüğünde kullanılan taşıyıcı konstrüksiyonun çok zayıf olduğu, kar, buz, deprem ve rüzgar yükü açısından tekrar analiz edilmesi ve uygun olmayan kısımlar için güçlendirme yapılması gerektiği” görüşüne hiçbir bilimsel ve teknik veriye dayanılmaksızın ezbere varsayımlar ile ulaşıldığını, ilgili rapora dayanarak müvekkili şirkete ihtar yapıldığını ve müvekkil şirketçe karşı ihtar gönderildiğini, özetle sistemin geçici kabulünün yapıldığı, kurulumu yapılan sistemlerin... ... ... İnşaat Mühendisliği Bölümünce incelenerek yürürlükteki standart ve yönetmeliklere uygun bulunduğunun vurgulandığını, bunun yanında müvekkilinin kurulumunu yaptığı sistemin kendine ait faydalı model belgesi olan bir buluş olduğunu, dava dilekçesinde delil olarak gösterilen ... ... ... İml. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanmış olan saha ziyaret raporuna karşılık ilgili raporun teknik incelemesi sonucunda raporda yer ele alınan bazı olguların yanlışlığının ortaya konulduğunu, haksız açılan iş bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ayıplı ve eksik ifa nedeniyle meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememizce talimat yoluyla ... ... ... Mahkemesi'nden aldırılan bilirkişi raporunda; taraflarınca yapılan konstrüksiyon sistemi için harcanması gereken tutarın 563.704,90 TL olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 22/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda; GES onaylı projelerine uygun yapıldığı, ES'e ait taşıyıcı sistem Üniversitelerin ilgili birimlerince incelenmiş, test edilmiş ve onaylandığı, Sistemin onaylı projelerine uygun gerçekleştirilmesi sonucunda geçici kabulün yapıldığı ve enerji Üretmeye baştadığı, Galvanizli konstrüksiyon sisteminin bazı yerlerinde me dana gelen yaralanmaların sözleşmesine uygun olarak galvanizli boya ile onarılmış olduğu, Sözleşmesine ve projesine uygun biçimde konstrüksiyon sisteminin ayakları zemine laçılan delik içerisine yerleştirilmiş ve etrafı betonlanmış olduğu, Konstrüksiyon sisteminin yapacağı sehimler öngörülen yükler altında hesaplanmış ve kabul edilebilir. olduğum gösterildiği, Yukarıda detaylarıyla yapılan açıklamalar çerçevesinde GES sisteminde gizli bir kusur tespit edilmediği, Galvanizli konstrüksiyon sisteminde tamiratlarda yapıldığı için davacının bir alacağının bulunmadığı, davacının iddialarında biri olan sistemde sehim meydana geldiği, bu sehime bağlı olarak enerji panellerinin çatlayarak enerji kaybına yol açtığı iddiasının, iddia edilen sehimlerin hangi kabul edilebilir yükler altında gi ekleştiğinin hesapla gösterilmesinin ardından sistemde bu nedenle bir verim kaybının olup olmadığının işin uzmanı bir elektrik-elektronik mühendisi tarafından incelenmesi gerektiği tespit edilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 19/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda;davanın eser sözleşmesinde ayıplı ifa iddiasıyla açılan alacak davası niteliğinde olduğu, dava değerinin 10.000,00-TL. Olduğu, davalı tarafından uygulanan projede düşey kolonlar arasında çapraz bağlar bulunmadığı belirlenmiş olup, davacının bilgisi ve onayı dahilinde yapılan bu uygulamadan dolayı, davalılardan bir talepte bulunamayacağı, mahallinde yapılan incelemede, davalı yanın imalatlarındaki deforme olmuş kısımlar ve diğer aksaklıkların, sözleşmenin 28. Maddesi gereğince davalı tarafça onarılmış olduğunun tespit edildiği, taraflar arasında -varsa- geçici kabul tutanağı yahut sair teslim tutanakları,... vs. Dosyada bulunmadığından, davacının iddiasında yer alan diğer “açık ayıp” olarak nitelendirilebilecek (somun ve cıvatalara galvaniz kaplanmaması, direklerdeki harici deliklerden sonra koruma olarak yapılması gereken boyama işlerinin yapılmamış olması... vs.) kusurlardan dolayı, davalı yana bildirimde bulunulduğuna dair bir kayda rastlanılmadığı, davacı yanın, “sistemde sehim olduğu ve bunun güç kaybına yol açtığı” yolundaki iddiasının iddia edilen sehimlerin hangi kabul edilebilir yükler altında gerçekleştiğinin hesapla gösterilmesi gerektiği, bu hususta somut bir veriye rastlanılmadığı, davacı yanca, sehimlerin kabul edilebilir sınırlar dahilinde olmadığına dair kayıt sunulması sonrasında, olası güç kaybının hesaplanabilmesi için heyetimize elektrik mühendisi katılmasına karar verilmesi hususunun mahkemeninin takdirinde olacağı tespit edilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 22/11/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök raporda, keşif sırasında tespit ilen konstrüksiyon sisteminin bazı yerlerinde meydana gelen yaralanmaların, sözleşmesine uygun olarak galvanizli boya ile onarılmış olduğu, davacının bu nedenle oluşmuş bir zararından bahsedilemeyeceği, giderilen ayıplar dışında, ilk bakışta fark edilebilecek olan ayıp ve kusurlara ilişkin, de geçici kabul tutanağı düzenlenmesi sırasında, davalı yana eksik iş / ayıp bildiriminde bulunulup bulunmadığı tespit edilemediğinden, -şayet bulunmamış ise- davacının bu ayıplara ilişkin herhangi bir talepte bulunamayacağı, sistemde sehim meydana geldiği, bu sehime bağlı olarak enerji panellerinin çatlayarak " enerji kaybına yol açtığı” iddiasının, iddia edilen sehimlerin hangi kabul edilebilir yükler ,altında gerçekleştiği, sistemde bu nedenle verim kaybı olup olmadığının, işin uzmanı bir elektrik-elektronik mühendisi tarafından incelenmesi gerektiği, kök raporda detaylı olarak açıklanmış olup, davacı yanca rapora itiraz dilekçesi ekinde geçici kabul tutanağı'nın sunulmamış olması karşısında, davacının inşai yönden hesaplanabilir bir alacağının olmadığı tespit edilmiştir.
Mahkememizin 2020/357 esasına kayıtla yapılan yargılama sonucu,... ... ... karar sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi ilamında; "Taraflar arasında ... ... ... GES projesi geliştirmesi, GES ve Enerji Nakil hattının anahtar teslim usulüne göre kurulumunu ve projenin taşıyıcı konstrüksiyon elemanlarının üretim, tedarik, sahaya nakliyesi ve teslimini konu alan eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu ihtilafsız olup, davacı ile davalılar arasındaki sözleşmeler kapsamında yapılacak imalatlar, bu imalatların eksik ve ayıplı olduğu iddiasının ve ayıplı imalatların ihbar yükümlülüğünün eser sözleşmesindeki yasal düzenlemeler çerçevesinde ve yine garanti taahhüdünün bulunması durumunda garanti süresi içerisinde ortaya çıkan ayıplarda ayıp ihbarında bulunma yükümlülüğünün olmadığı da dikkate alınarak taraflar arasındaki sözleşmelerin kapsamı, yapılacak imalatların niteliği, tarafların beyan, itiraz ve delilleri değerlendirilmek suretiyle iddia edilen imalatlara yönelik uzman bilirkişilerden gerektiğinde keşif de yapılarak rapor alınmak suretiyle bu ilkeler çerçevesinde sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. "denilmiştir.
Mahkememizin 2024/47 esasına kayıtla BAM ilamına uyularak yargılama sürdürülmüştür.
Mahkemece yapılan inceleme, BAM ilamı içeriği ve tüm dosya kapsamına göre;
Mahkememizce talimat yazılarak keşif sonucu aldırılan 04/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda; yapısal eksikliklerin giderilmesi için gerekecek işçilik ve malzeme tutarı toplam 21.000,00 TL olarak hesaplandığı, sistemin halihazırda elektrik üretim kaybı söz konusu olmadığından bu açıdan bir zarar oluşmadığı, sistem üzerinde değerlendirdikleri iyileştirmeler yapılmadığı durumda doğal koşullar nedeniyle ileriki yıllarda yapısal bozulmalar artacak ve elektrik üretiminin olumsuz yönde etkileneceği tespit edilmiştir.
Davacı ile davalı ... ... Ltd. Şti. arasında bila tarihli ... ... ... arasında 10.06.2017 tarihli projenin taşıyıcı konstrüksiyon elemanlarının üretim, tedarik, sahaya nakliyesi ve teslimini için Konstrüksiyon Montaj Sözleşmesi akdedilmiş olup, söz konusu sözleşmenin 31. Maddesinde davalı "Yüklenici geçici kabulden itibaren 5 yıllık süreçte (garanti süreci) yüklenici tarafından sözleşme çerçevesinde tedarik edilen malzemeler ve yapılan işçilik, malzeme üreticilerinin tüm talimatlarına ve ...kabuni yapılan projelere uygun olarak monte edildiğini garanti eder. Bu süreçte yüklenicinin yanlış uygulamasından meydana gelen hataları yüklenici hiçbir ücret talep etmeden onarmak zorundadır. " hükmü düzenlenmiştir.
Davacı ile davalılar arasındaki sözleşmeler kapsamında yapılacak imalatlarda davalılarının 5 yıl garanti taahhüdünün bulunmasına göre garanti süresi içerisinde ortaya çıkan ayıplarda ayıp ihbarında bulunma yükümlülüğünün olmadığı kabul edilmiştir. Bu kapsamda davalıların yapmış oldukları bir kısım imalatın fen ve sanat kuralları ve işin niteliğine göre ayıplı olduğu ve garanti kapsamında giderilmesi gerektiği, bu doğrultuda alınan ve usul ve yasaya uygun görülen 04/06/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre eksik ve ayıplı işlerin giderim bedelinin 21.000,00 TL olduğu ve davacının bu bedeli istemekte haklı olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile, 21.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen meblağın 10.000,00 TL 'sine dava tarihi olan 05.08.2020 tarihinden ,11.000,00 TL 'sine ıslah tarihi olan 25.12.2024 tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kabulü ile, 21.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen meblağın 10.000,00 TL 'sine dava tarihi olan 05.08.2020 tarihinden ,11.000,00 TL 'sine ıslah tarihi olan 25.12.2024 tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 1.434,51 TL harçtan 170,78 TL peşin harç ile 427,60 TL ıslah harcının mahsubu ile kalan 836,13 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.980,00 TL arabuluculuk giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 7.906,6 TL posta ve tebligat gideri, 18.450,00 TL bilirkişi ücreti, 3.450,20 TL keşif harcı, dava açılırken ödenen 225,18 TL yargılama harcı ve 427,60 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 30.459,58 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 21.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalılar Hasan, ...vekillerinin yüzüne karşı, dava değeri istinafa başvuru sınırı altında olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 341/2 maddesi gereğince kesin olmak üzere karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/02/2025
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.