T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/821 Esas - 2025/709
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2024/821 Esas
KARAR NO : 2025/709
....
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/12/2024
KARAR TARİHİ : 15/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/10/2025
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin 14.02.2019 ve 31.10.2019 tarihleri itibariyle ...ve .... numaralı elektrik üretim lisansları sahibi konumunda olduğunu, davalı şirket ile 25.03.2019 tarihinde bağlantı anlaşması imzalandığını, imzalanan bağlantı anlaşması ve mülga 4628 sayılı ... 09.07.2008 tarih ve 5784 sayılı kanun ile eklenen geçici 14. maddenin birinci fıkrasının c bendi uyarınca elektrik üretim lisansı sahibi olması nedeniyle sistem kullanım bedellerinde ilgili kanunun vermiş olduğu %50 indirim hakkından yararlandığını, ilgili madde hükmündeki teşvik sağlanmasına ilişkin sürenin ilk olarak 6446 sayılı kanunun geçici 4. maddesi ile 31.12.2015 tarihine kadar, daha sonra 14.12.2015 tarihli ve ...sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile 31.12.2020 tarihine kadar uzatıldığını, müvekkili şirketin davalı tarafından düzenlenen üretim ve tüketim yönlü iletim bedeli faturalarının sistem kullanım bedeli kalemlerinde %50 teşvik indirimi uygulanmasından ilgili maddelerin yürürlükte olduğu süre boyunca yararlanıldığını, ... tarafından 17.09.2020 tarih ve ... sıra numaralı kurul kararıyla tüketim yönlü sistem kullanımlarında uygulanan %50 indirimin kaldırıldığını, bu karar üzerine davalı tarafından üretim tesisleri için 17.09.2020 tarihi itibariyle düzenlenen iletim bedeli faturalarında sadece üretim yönlü sistem kullanım bedellerinde teşvik uygulandığını, tüketim yönlü sistem kullanım bedellerinin ise teşviksiz hesaplandığını, müvekkili şirketin ... kurul kararı sonrasında ilgili tüketime dair fatura bedellerini teşviksiz olarak ödediğini, ...'nın almış olduğu karara karşı... tarafından....nezdinde dava açıldığını, ... sıra numaralı, KDV dahil 2.495.500,39 TL bedelli fatura ve 17.07.2024 tarih, ... sıra numaralı, KDV dahil 249.932,43 TL bedelli faturalar düzenlendiğini, ilgili faturalarda ödeme notu olarak 17.09.2020 tarihli 9548 nolu ... Kurul Kararı kapsamında tüketim yönlü alacak işlemi ibaresinin yer aldığını, davalı tarafından 17.07.2024 ve 18.07.2024 tarihlerinde müvekkili şirketin kep adresine gönderilen yazıda idari işlemin geriye yürümezliği ilkesi yok sayılarak müvekkili şirketin .... Çimento tesisinin Eylül 2019 Ağustos 2020 dönemlerindeki tüketim yönlü iletim sistemi kullanımı için düzenlenen 2.495.500,39 TL tutarındaki, .... tesisinin Ekim 2015 - Ağustos 2020 dönemlerindeki tüketim yönlü iletim sistemi kullanımı için düzenlenen 249.932,43 TL tutarındaki alacak fatura bedellerinin ödenmesinin talep edildiğini, davalı tarafın 17.09.2020 tarihli ... kararından önceki döneme dair %50 indirimi haksız ve hukuka aykırı olarak geri istediğini, işbu fatura bedellerinin haksız olarak talep edilmesine rağmen müvekkilinin şirketin tüm elektriğinin kesilmesi ve bir icra baskısına maruz kalmamak adına fazlaya ilişkin dava ve alacak hakları saklı kalmak kaydıyla ihtirazı kayıtlı olarak dava konusu bedelleri ödeme zorunda kaldığını, müvekkili şirket tarafınca dava konusu faturaların muhteviyatı ve içeriğinin kabul edilmediğini, ticari defterlere işlenmediğini, faturaların ihtirazı kayıtlı olarak ödendiğini .... yevmiye numaralı ihtarnameleri ile davalıya bildirdiğini, davalı tarafından 07.08.2024 ve 13.08.2024 tarihinde ihtarnamelere fatura bedelleri ödenmezse her türlü haksız yaptırımın uygulanacağı şeklinde cevap verildiğini, idari işlemlerin geçmişe etkili olarak değil yayımlandığı tarihten itibaren ileriye yönelik hüküm ve sonuç doğurabileceğini belirterek ihtirazı kayıtla davalıya ödemesi yapılmak zorunda kalınan 18.07.2024 tarihli KDV dahil 2.495.500,39 TL bedelli ve 17.07.2024 tarihli KDV dahil 249.932,43 TL bedelli faturalar toplamı 2.745.432,82 TL'nin 02.08.2024 ödeme tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davanın haksız olduğunu, usulden ve esastan reddinin gerektiğini, davanın görev, süre aşımı, yetki, husumet, derdestlik, kesin hüküm yönlerinden incelenmesi gerektiğini, davaya konu 18.07.2024 tarih, .... seri numaralı KDV dahil toplam 2.495.500,39 TL tutarındaki fatura ile 17.07.2024 tarihli ve ... seri numaralı KDV dahil toplam 249.932,43 TL tutarındaki alacak faturaları için T... 18.07.2024 tarihli ve ... sayılı yazısı ile 17.07.2024 tarihli ve .... sayılı yazıyla şirkete gerekli bilgilerin verildiğini, şirketin fatura itirazı nedeniyle noter kanalıyla gönderdiği ihtarnamelere cevap verilerek sistem kullanım anlaşmasının ilgili hükmü gereği yapılacak itirazların ödemeyi durdurmayacağının hatırlatıldığını, şirket tarafından düzenlenen iade faturalarının teşekkülleri muhasebe kayıtlarına alınmadan iade edildiğini, teşekküllerince düzenlenen itiraza konu faturaların muhasebe kayıtlarına alınarak yasal süresinde ödenmesi gerektiğinin bildirildiğini, mülga 4628 sayılı .... sayılı kanun ile eklenen geçici 14. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında 31/12/2012 tarihine kadar ilk defa işletmeye girecek üretim ve otoprodüktör lisansı sahibi tüzel kişilere işletmeye giriş tarihlerinden itibaren beş yıl süre ile iletim sistemi sistem kullanım bedellerinden % 50 indirim yapılmaya başlandığını, madde hükümlerinin devam ettirilerek ilk defa işletmeye girecek üretim lisansı sahibi tüzel kişilere teşvik sağlanmasına ilişkin sürenin 31/12/2015 tarihine kadar uzatıldığını, ilave olarak bu maddede geçen sürenin uzatılmasında Bakanlar Kurulunun yetkili olduğu hükmü eklendiğini, 14/12/2014 tarihinde ise .... sayılı Bakanlar Kurulu kararı alınarak ilk defa işletmeye girecek üretim lisansı sahibi tüzel kişilere teşvik sağlanmasına ilişkin sürenin bir kez daha ve 31/12/2020 tarihine kadar uzatıldığını, bu tarihten sonra ise yeni bir süre uzatım kararı alınmadığını, belirtilen kanun hükümleri kapsamında 09.07.2008 tarihinden sonra teşekküllerince düzenlenen iletim bedeli faturaları hesaplanırken hem tüketim hem de üretim yönlü sistem kullanım bedellerinde 5 yıl süre ile %50 teşvik uygulaması yapıldığını, daha sonra ...'dan gelen 06/10/2020 tarihli ve 42138 sayılı yazıda kanun kapsamında iletim sistemi sistem kullanım bedellerinde %50 indirim yapılması uygulamasına ilişkin olarak 17/09/2020 tarihli ve 9548 sayılı kurul kararı alınarak gereği için teşekküllerine gönderildiğini, bu karar üzerine üretim tesisleri için Eylül 2020 tarihi itibarıyla düzenlenen iletim bedeli faturalarında sadece üretim yönlü sistem kullanım bedellerinde teşvik uygulandığını, tüketim yönlü sistem kullanım bedellerinin ise teşviksiz hesaplandığını, teşvik indirimi amacının arz kapasitesinin yeterli bir yedekle oluşturulması olduğunu, amacın tüketim karşısında arzı yedeklemek iken santrallerin tükettiği elektrik bedellerine de indirim uygulamanın talebin de artmasına sebep olacağına ve en başta kanunun amacı ile örtüşmeyeceğine, kanun maddelerinde teşvik indiriminin tüketim yönlü sistem kullanım bedellerine uygulanacağına dair hiçbir düzenleme bulunmadığını, müvekkili şirketin geçmişe yönelik uygulamasını kaldırdığı ya da yeniden tesis ettiği bir idari işlemin bulunmadığını, müvekkili şirketin özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösterdiğini, ... kararı ile kanundaki teşvik indiriminden teşekkülleri aleyhine haksız kazanç sağladığı anlaşılan davacı şirketin sağladığı haksız kazancın iadesini özel hukuk düzenlemelerine dayanarak istemesinin tamamen hukuka uygun olduğunu, mevcut durumda söz konusu üretim lisansı sahibi firmanın haklı bir nedene dayanmadan mal varlıklarında bir zenginleşme meydana geldiğini ve teşekkülleri lehine meydana gelen bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduklarını, Türk Borçlar Kanununda düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerinin uygulanması gerektiğini, teşekküllerinin %50 teşvik indiriminin hangi yöndeki sistem kullanım bedellerine ve hangi firmalara uygulanacağına dair herhangi bir icrai tasarrufu bulunmadığını, ilgili mevzuat hükümleri ve ... kararları gereğince hareket edildiğini, iletim sistemini kullanan firmalar arasında ayrım gözetmeksizin tüm kullanıcılara aynı hükümler ve ... kararlarının uygulandığını belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
GEREKÇE :Dava, taraflar arasındaki sözleşmeye dayalı olarak, davalı tarafından teşvik indiriminin geri alınmasına yönelik haksız olarak tahsil edildiği iddia edilen bedelin istirdadı isteğine ilişkindir.
Davacının 2.495.500,39 TL bedelli faturayı 01.08.2024 tarihinde ihtirazı kayıtla ödediği, 249.932,43 TL bedelli faturayı 02.08.2024 tarihinde ödediği, bu faturanın ödeme dekontunda ihtirazı kayıt ibaresinin olmadığı anlaşılmıştır.
Davalı taraf, dava konusu faturaları 17.09.2020 tarihli ve 9548 numaralı ... kurul kararı kapsamında tüketim yönlü alacak işlemi açıklamasıyla düzenlemiştir.
Deliller toplanıp dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak tahkikat safhası tamamlanmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 17.09.2020 tarih ve 9548 sayılı ... kurul kararından önce davalı tarafından teşvik içeren faturalar düzenlenip davacı tarafından bunların bedeli ödendiği halde, aynı ilişki için bu kez 17.09.2020 tarih ve 9548 sayılı ... kurul kararından sonra teşvikin geri alınması amacıyla davalının teşvik farkından kaynaklı tutarlar için tekrar fatura düzenleyip düzenleyemeyeceği, bu kapsamda davacıdan alacak talep edip edemeyeceği hususlarında toplanmaktadır.
Kararın dayanağı olan 6446 sayılı yasanın geçici 4. maddesinin 1. fıkrası a bendi '' (1) kısa dönemde gerekli arz kapasitesinin yeterli bir yedekle oluşturulması amacıyla, 31/12/2015 tarihine kadar ilk defa işletmeye girecek üretim lisansı sahibi tüzel kişilere, aşağıdaki teşvikler sağlanır. Bu sürenin beş yıla kadar uzatılmasına Cumhurbaşkanı yetkilidir.
A) Üretim tesislerinin, işletmeye giriş tarihlerinden itibaren beş yıl süreyle iletim sistemi sistem kullanım bedellerinden yüzde elli indirim yapılır'' şeklindedir.
Bu hüküm, işletmeye ilk defa giren üretim ve otoprodüktör lisansı almış olan üretim tesislerine, işletmeye giriş tarihlerinden itibaren 5 yıl süre ile sistem kullanım bedellerinden %50 oranında indirim yapılması için getirilmiş olup, amacının üretim tesisi yatırımlarını teşvik etmek ve arz kapatitesinin arttılırmasını sağlamak olduğu, bu hüküm uyarınca davalı tarafından davacıya Ekim 2015 - Ağustos 2020 ve Eylül 2019 - Ağustos 2020 ayları için iletim tesisi kullanım bedellerinden %50 indirim yapılmıştır. Bu hususta taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Ancak davalı taraf, 17.09.2020 tarihli ... kararından sonra yaptığı indirimleri davacıdan geri istemekte olup uyuşmazlık konusu bu husustur. Kurul kararı idari yargı tarafından iptal edilmediği sürece tarafları bağlayıcı olacaktır. Kurul kararının yürürlük tarihi 17.09.2020 tarihi olup, bu tarihten sonraki faturalar konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık yoktur. Bu durumda 17.09.2020 tarihli kararın geriye etkili uygulanıp uygulanmayacağı hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir. Dava konusu geri istenen teşviklerin ait olduğu dönemler 17.09.2020 tarihinden önceki dönemli olup o tarihte teşvike ilişkin düzenleme için 6446 sayılı yasanın geçici 4/1/a maddesindeki düzenleme yürürlükte idi. Bu düzenlemede sadece ''Üretim Tesislerinin, İşletmeye Giriş Tarihlerinden İtibaren 5 Yıl Süre ile İletim Sistemi Sistem Kullanım Bedellerinden %50 İndirim Yapılır..'' denilmiş olup, indirimin kapsamı ve koşullarına ilişkin bir sınırlamaya yer verilmemiştir. Bu durumda üretim ve tüketim yönü de dahil olmak üzere tüm sistem kullanım bedellerinin %50 indirime tabi olduğu sonucuna varılmaktadır. 17.09.2020 tarihinden sonra ise yürürlükteki ... kurul kararı uyarınca kurul kararındaki sınırlandırma gereğince sadece üretim yönü için sistem kullanım bedelleri indirime tabi olacaktır. İdari işlemlerin geriye yürümezliği kuralı gereğince ...'nın 17.09.2020 tarihli kurul kararının ancak 17.09.2020 tarihinden sonraki sistem kullanımları için uygulanabilecek olan dava konusu edilen 17.09.2020 tarihinden önceki döneme uygulanamayacaktır. (.....sayılı kararı bu yöndedir.)
Açıklanan nedenlerle ...'nın 17.09.2020 tarihli kararının bir idari işlem olması nedeniyle 17.09.2020 tarihinden sonraki kullanımlara uygulanabileceği, 17.09.2020 tarihinden önceki teşviklerin geri istenemeyeceği kanaatine varılmakla davacının davalıdan 18.07.2024 tarihli KDV dahil 2.495.500,39 TL bedelli faturaya karşılık ödediği 2.495.500,39 TL ile 17.07.2024 tarihli KDV dahil 249.932,43 TL bedelli faturaya konu ödenen bedellerin iadesi talebi yerinde görülmekle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
18.07.2024 tarih, 2.495.500,39 TL bedelli faturanın davanın niteliği de nazara alınarak ve ödemenin ... kurul kararından önceki döneme ilişkin olması nedeniyle mevzuat hükümlerine o tarih itibarıyla uymayan ödeme sırasında ihtirazı kayıt ileri sürülmese dahi sebepsiz bir ödeme olmakla ödeme tarihinden itibaren faiz istenebileceği kanaatine varılmakla toplam 2.745.432,82 TL'nin 02.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kabulü ile,
2.745.432,82 TL'nin 02/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gerekli 187.540,52 TL harçtan peşin alınan 46.885,13 TL'nin mahsubu ile kalan 140.655,39 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir yazılmasına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 67.437,73 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup 361.997,61 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... nezdinde İstinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine,
Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/10/2025
....
Davacı
Yargılama Gideri Dökümü
Başvurma Harcı : 427,60TL
Peşin Harç : 46.885,13TL
Posta Gideri : 125,00TL
Bilirkişi Masrafı : 20.000,00TL
+--------------------
TOPLAM 67.437,73TL