T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/206 Esas
KARAR NO : 2025/452
....
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 14/03/2025
KARAR TARİHİ : 30/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillinin ...'nin hissedarı olduğunu, müvekkilinin söz konusu şirkette 23.000 payda 11.000 paya sahip kısmı kadar ortak olduğunu, şirketin 05.05.2015 tarihinde hisse artışı ve yönetim kurulu işlemi gerçekleştirdiğini, daha sonra 15.07.2016 tarihinde menfur darbe girişimi olması sonrasında müvekkili diğer ortaklardan .... ulaşamadığını, şirketin muhasebe firması ve muhasebecisinden de haberdar olamaması üzerine şirket ile ilgili hiçbir bilgi ve belgeye ulaşamadıklarını,müvekkiline söz konusu şirketin vergi ve sgk borçlarından dolayı bir takım ödeme emirleri geldiğini, müvekkilinin söz konusu borçlardan şirketi ile birlikte sorumlu tutulduğunu, fakat şirketin menkul ve gayrimenkullerinin olduğunu bilen müvekkili şirketin hakkında 2015 yılından bu yana herhangi bir işlem yapılamamasından rahatsızlık duyduğunu ve defterlerin olmamasından dolayı şirketi ile ilgili hiçbir işlem yapamadığını, anılan nedenle müvekkili şirkete ait Ortak Pay Defteri, Genel Kurul Müzakere Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defterinin zayi olduğuna dair belge verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine ilişkindir.
Davacı vekilince açılan dava ile; davacı asilin dava dışı .... ortağı olduğu şirketin ortaklar pay defterinin, Genel Kurul müzakere defteri Yönetim kurulu karar defterinin zayi olduğu ileri sürülerek ticari defterlerin zayii olduğuna dair karar verilmesi talep edilmektedir.
Davacı asilin her ne kadar kendisi adına açtığı dava ile şirket ortağı belirtilmiş ise de .... örneğine göre davacı asilin dava dışı şirketin son yönetim kurulu üyesi olduğu buna göre dava dışı şirket adına dava açma yetkisi bulunduğu anlaşılmakla aktif husumet şartının bulunduğu anlaşılmakla işin esasına girilmiştir.
6102 sayılı TTK 82. maddesinde düzenlemesine göre her tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını ve diğer ticari iş ile ilgili tüm yazışmalarını 10 yıl süre ile sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. Aynı kanunun 82/7 maddesinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesi bulunmaktadır. Zayi belgesi isteminin ileri sürülebilmesi için, defteri saklamakla yükümlü olan tacirin tüm özeni göstermesine rağmen engel olamayacağı sebeplerle (Doğal afet veya hırsızlık gibi) zayi olması, ayrıca zayiinden itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede davanın açılması gerekmektedir.
TTK 82/7’de kanun koyucu defter ve belgeleri zayi olan tacire (ve diğer ilgililere) zayi belgesi verilebilmesi için, defter ve belgelerin “yangın, su baskını veya deprem gibi bir afet sebebiyle“ zayi olması gerektiğini belirtmektedir. Bu düzenleme özellikle iki açıdan önem taşımaktadır: Kanun koyucu bu düzenlemeyle sadece mücbir sebep teşkil eden olayların söz konusu olması halinde zayi belgesi istenebileceğini ifade etmeye çalışmakta olup, ikinci olarak buradaki sayımın sınırlayıcı olmadığı, aksine örnekseme suretiyle yapıldığı, düzenlemede yer alan “gibi” ifadesinden anlaşılmaktadır. Böylelikle kanun koyucu bu hallere benzeyen ve mücbir sebep teşkil eden başka durumlar için de zayi belgesi alınabileceğine işaret etmektedir. Bununla birlikte zayi belgesi istenebilecek olan olayın da, tacirin faaliyet ve işletmesi dışında kalan, harici bir olay olması gerektiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla defterlerin zıyaına neden olan olayla, bu olayın cereyan ettiği işletme arasında bir bağlantı olmamalı, mücbir sebep teşkil eden olay, kaynağını işletme dışında bulmalıdır. Yani diğer bir anlatımla, olay ile olayın meydana geldiği işletme arasında fonksiyonel bir bağ olmaması gerekmektedir.
Dosya kapsamına göre; dava dışı şirkete ait ticari defterlerin zayii ile ilgili olarak kanunda belirtilen mücbir sebep hallerinin gerçekleşen somut olayda bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333. maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine, kararın iadesi yönünde başvurunun olmaması halinde arta kalan giderin iade edileceğinin yatıran tarafa meşruhatlı davetiye ile bildirilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde .... Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.