T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/281 Esas - 2025/570
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ANKARA
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2025/281 Esas
KARAR NO : 2025/570
...
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 24/08/2021
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... maliki bulunduğu ve müvekkili şirketçe Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi ile sigortalanmış olan ... plakalı aracı ile 28.08.2019 tarihinde... Caddesi istikametinden ...istikametine sağ şeritte seyir halindeyken şeridin solunda seyreden ... plakalı aracın bulunduğu şeride aniden manevra yapması sonucu ... plakalı araç sürücüsünün de kaçarken .... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacıya ait aracın kaza sonrası durmayarak olay yerini terk ettiğini, 28.08.2019 tarihinde gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazası sonrası olay yerine trafik polislerinin intikal ettiğini, olay yerinde görgü ve tespit tutanağı düzenlendiğini ve polis memurlarınca imza altına alındığını, görgü ve tespit tutanağında sigortalı aracın sürücüsünün olay yerinden kaza sonrası hızla uzaklaştığının belirtildiğini ve bu sebeple de yokluğunda tutanak tanzimi yapıldığını, meydana gelen kaza neticesinde karşı araçlardan ...Plakalı araçta meydana gelen hasar için 17.09.2020 tarihinde 9.044,75 TL, değer kaybı için 7.120,38 TL'nin 20.03.2020 tarihinde müvekkili şirketçe ödendiğini, bu ödemelerin rücuen tazminine ilişkin ...'ın maliki bulunduğu ve müvekkil şirketçe zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi düzenlenen ... plakalı aracın karıştığı kazada kusurlu olmakla birlikte ayrıca olay yerini terk etmesi sebebiyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları B 4-f maddesi gereğince rücu şartlarının oluştuğunu, davalının müvekkil şirkete sunulan 27.07.2020 tarihli dilekçe ile şerit değiştirmekten dolayı kusuru olduğunu ve olay yerinden ayrıldığını kabul ile beyan da ettiğini, ancak davalının ödemede bulunmadığını, bunun üzerine ... Esas sayılı icra takibi ile 16.165,13 TL asıl alacak ve ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş faiz olan 616,73 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.781,86 TL'nin tahsili talep olunmuşsa da borçlu tarafından takibe yapılan süresinde itiraz ile icra takibinin durduğunu, müvekkili şirketin yapmış olduğu ödeme ve işbu davaya konu olan hasarın meydana gelmesinde davalı malik ve sigortalı... sorumluluğunun açık olduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşamama ile sonuçlandığını ileri sürerek, davalının ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa; dava dilekçesi ve ön inceleme duruşma gününü bildirir tebligatların usulüne uygun olarak yapılmasına rağmen davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüş, katıldığı duruşmalarda verdiği beyanlarında ise; rücu talebinin haksız olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacıya zorunlu mali sorumluluk poliçesi ile sigortalı bulunan davalıya ait aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası sonucu hasarlanan karşı araçta meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı için davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerin davalı sigortalıdan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B4-f maddesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile; Mahkememizce yapılan yargılama sonucu 13.09.2022 tarihinde davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulması sonucu ...27.02.2025 tarihli kararı ile Mahkememizce verilen kararın kaldırılarak, yeniden yargılama yapılması için dosyanın Mahkememize gönderildiği ve Mahkememizce dosyanın yeniden esasa kaydının yapıldığı görüldü.
... plakalı aracı ile seyir halinde iken sağından ... plakalı aracın birden kontrolsüz şekilde şeridine manevra yapması sonucunda ticari araca çarpmamak için sola manevra yaptığı, bu esnada en sol şeritten seyreden sürücü ...sarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plakalı aracın hızla kaza mahallinden uzaklaştığı, kazada ... plakalı araç sürücüsünün kural ihlali bulunduğu, diğer sürücülerin kural ihlalinin bulunmadığının belirtildiği, davacı sigorta şirketi tarafından kazada hasar gören... plakalı araç için hasar bedeli ve değer kaybı ödemesi yapıldığı, davalı sigortalı ... aleyhine... Esas sayılı dosyası ile toplam 16.781,86 TL asıl alacak ve işlemiş faiz için olay yerini terk sebebi ile icra takibi başlatıldığı, takibin itiraz üzerine 03.03.2021 tarihinde durmasına karar verildiği, davanın sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği, Genel Şartlar'ın B.4-f maddesi uyarınca rücu koşullarının gerçekleştiği ileri sürülerek itirazın iptali talebiyle açıldığı anlaşılmıştır.
2918 sayılı KTK'nın 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.
Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır. Somut olayda, davacı ile davalı şirket arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası 25.01.2019-2020 arası döneme ilişkindir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gereklidir. 01.06.2015 tarihinden önceki sigorta Genel Şartları'nda olay yerini terk, kaza tutanağı ve alkol vb. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması rücu şartı olarak öngörülmemişken, ilgili maddenin (f) bendinde, belirli durumların haricinde olay yerinin terk edilmiş olması, kaza tutanağı ve alkol vb. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması da rücu şartı olarak düzenlemiştir. Genel Şartlar B.4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün ehliyeti bulunmadığı, alkollü olduğunu yahut kasti eyleminin varlığını kanıtlaması istenemez.Sigorta Genel Şartları B.4-f bendin kapsamında sigortalının, kaza ister maddi zarara ister bedensel zarara neden olsun sürücünün olay yerine terk etmiş olması halinde üçüncü kişilere yapmış olduğu ödeme nedeniyle sigortalısına rücu edebileceği düzenlenmiş, ilgili maddede istisnai durumlar "hariç" denilerek gösterilmiştir. Buna göre sigortalı ancak bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, bedeni hasara neden olsun veya olmasın olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin yukarıda belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiştir.
Bu nedenlerle, somut olayda uygulanması gereken ve 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4-f bendinin maddi hasarlı trafik kazalarında da uygulanması gerektiğinin, olay yerini terkin tek başına rücu sebebi olduğunun kabulü ile toplanan deliller yukarıda açıklanan ilkelere göre değerlendirilerek varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun olmayan gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir." şeklindeki kaldırma kararı uyarınca yapılan yargılamada, kaldırma kararı okunarak taraf vekillerinin beyanları alınmış, tüm deliler toplanmış olup araştırılacak bir husus bulunmadığından tahkikata son verilmiştir.
Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, takip dosyasına, kaldırma kararı öncesinde yapılan yargılama aşamasında alınan bilirkişi kurulu raporuna, davanın dayandığı hukuki temele ve ... Kaldırma Kararı ile tüm dosya kapsamına göre, davaya konu 28.08.2019 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davacı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı aracın meçhul sürücüsünün üç şeritli ...de seyrini sürdürdüğü esnada kontrolsüz olarak orta şerit üzerine doğru hareketlenerek bu şerit üzerinde seyretmekte olan sürücü... yönetimindeki ... plakalı araca tehlike yaratması ve gelişen süreç içinde de dava konusu kazanın meydana gelmesi aşamasında yaptığı kontrolsüz ve kural dışı manevra esnasında gireceği şeritteki araçların emniyetle geçişini beklememesinin davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde etken olduğu, davacı sigorta şirketi ile davalı arasında 25.01.2019-25.01.2020 tarihlerini kapsayan Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olup, Maddi Araç Başına 36.000,00-TL teminat verildiği, söz konusu poliçe kapsamında hasara uğrayan ...plakalı aracın maliki... kaza neticesinde uğradığı hasar ve değer kaybı zararlarına ilişkin olarak davacı sigorta şirketi tarafından 17.09.2020 tarihinde 9.044,75 TL hasara ilişkin, 20.03.2020 tarihinde ise 7.120,38 TL değer kaybına ilişkin ödemede bulunularak, yapılan ödemelerin davalı sigortalıdan rücuen tazmini amacıyla ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiği, davalının itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğu, dava konusu kaza nedeniyle hasarlanan dava dışı ...plakalı araçta oluşan hasarın boyutu, yapılacak işlemlerin niteliği ve kaza tarihi itibariyle yapılan değerlendirmeler sonucu davacı sigorta şirketi tarafından 9.044,75 TL hasar ve 7.120,38 TL değer kaybı bedeli olmak üzere yapılan toplam 16.165,13 TL tutarındaki ödemenin yerinde ve uygun olduğunun bilirkişilerce de tespit edildiği, bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminat tutarını, Sigorta Genel Şartları uyarınca sigortalısına rücu etme hakkının bulunmakta olup somut olayda; davaya konu kazada davalının maliki ve poliçe akidi olduğu davacı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın meçhul sürücüsünün kazanın oluşumunda kusurlu olup, kazaya karışan ... plakalı ve ... plakalı araç sürücülerinin ise kazada kusurlarının olmadığı, davacıya sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün kazadan sonra kaza yerinden hızla uzaklaşmış olduğunun kaza tespit tutanağında belirtildiği, bu nedenle araç sürücüsünün kimliğinin tespit edilememiş olup, davaya konu kazanın maddi hasarlı bir trafik kazası olduğu, sigortalı araç sürücüsünün kazaya sebep olduktan sonra kaza yerinden hızla uzaklaşmasını gerektirir nedenlerin ortaya konulamadığı, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerin somut olayda mevcut olmadığı anlaşılmakla, sigortalı araç sürücüsünün Genel Şartlara aykırı davranarak olay yerini terk etmesi nedeniyle davacı sigorta şirketinin kazada zarar gören 3. Kişiye ödemiş olduğu hasar ve değer kaybına ilişkin poliçe teminatı içinde kalan ödemeler nedeniyle davalı sigortalısına rücu etme hakkı bulunmakla, yapılan ödemelerin uygun olduğunun bilirkişilerce de tespit edildiği, davacının yaptığı bu ödemeler için ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş bulunan yasal faizleri ile birlikte davalı hakkında başlattığı icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın yerinde olmayıp iptali gerekmekle, davalı tarafça takibe yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, ancak takip konusu alacağın haksız eylemden kaynaklanması nedeniyle likit bir alacak niteliğinde olmadığından, davacının icra inkâr tazminatına ilişkin feri nitelikteki isteminin yasal koşullar oluşmadığından reddine karar vermek gerekmekle, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen Kaldırma Kararına, açıklanan esaslara, varılan hukuki sonuca uygun olarak ve icra takip dosyasının güncellenmiş hali de nazara alınarak aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının takibe konu tutarlar üzerinden KABULÜ İLE; davalının ...Esas sayılı) takip dosyasına yaptığı itirazın, asıl alacaklar ve işlemiş faizleri olmak üzere 16.781,86-TL Toplam Alacak tutarı üzerinden İPTALİ ile, takibin bu miktar üzerinden ve takip talebindeki koşullarla DEVAMINA,
2-Takip konusu alacağın haksız eylemden kaynaklanması nedeniyle likit bir alacak niteliğinde olmadığından, davacının icra inkâr tazminatına ilişkin feri nitelikteki isteminin yasal koşullar oluşmadığından reddine,
3-Hüküm altına alınan 16.781,86-TL üzerinden hesaplanan 1.146,36-TL harçtan, davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 202,59-TL harcın mahsubu sonucu kalan 943,77-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 202,59-TL peşin harç, 8,50-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 270,39-TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafça tüm yargılama sürecinde yargılama gideri olarak yapılan bilirkişi ücreti karşılığı 1.800,00-TL, tebligat posta giderleri karşılığı 624,50-TL, dosya kapak masrafı 2,50-TL ve istinaf kanun yoluna başvurma harcı 220,70-TL olmak üzere toplam 2.647,70-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davacı davasını bir vekil vasıtası ile takip ettiğinden, AAÜT hükümleri uyarınca hüküm altına alınan dava değeri de göz önüne alınarak belirlenen 16.781,86-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (13). Maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2025
...