T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/47 Esas - 2025/715
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2025/47
KARAR NO : 2025/715
..
...
DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/12/2024
KARAR TARİHİ : 16/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı adına kayıtlı dava dışı ... sevk ve idaresindeki müvekkil şirkete sigortalı ... plakalı aracın 10.05.2024 tarihinde karıştığı kaza neticesinde vefat eden ... için ödenmiş ölüm tazminatı ile aynı kazada zarar gören ... plakalı aracın hasar masraflarının davacı müvekkil sigorta şirketince ödendiğini, kaza sırasında ... plakalı sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmiş olması nedeni ile davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatı rücuen talep tahsil hakkının doğduğunu, bunun üzerine ... sayılı dosyası üzerinden davalı ve dava dışı... aleyhine takip başlatıldığını, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, davalının haksız ve yasal dayanaktan yoksun ... icra sayılı dosyasında bulunan itirazlarının iptaline, takibin devamına, davacı müvekkil şirket lehine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın... numaralı poliçe ile davacı nezdinde sigortalattırılmış olup; bu kapsamda söz konusu aracın işletilmesi esnasında ortaya çıkacak kaza ve benzeri durumlarda üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğraması durumlarında oluşacak hasar ve zarar davacı / sigortacı tarafından karşılanacağını, davacı sigortacının bahse konu sigorta poliçesi ile belirlenen tutarlar limitinde oluşacak zararları karşılama konusunda müvekkili şirket ile anlaşma sağladığını, müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın, 10.05.2024 tarihinde bir kazaya karışmış olup; bu kazada ...'nın hayatını kaybettiğini, sigortacının anılan poliçe gereğince, müteveffanın mirasçılarına ölüm tazminatı ödendiğini ve aynı kazada zarar gören ... plakalı aracın hasar masraflarını ödediğini, yapılan tüm bu ödemelerin sigorta poliçesi ile belirlenen limitler dahilinde olduğunu, davaya konu icra dosyası ile düzenlenen ödeme emri incelendiği taktirde davacının ... plakalı araçta oluşan hasar masrafı olarak 200.000,00 TL ve aracı kullanan sürücünün kaza esnasında olay yerini terk etmiş olması sebebi ile 250.000,00 TL ölüm tazminatı talep ettiği anlaşıldığını, bu taleplerin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, söz konusu sigorta sözleşmesinin yaşanacak bir olay neticesinde ortaya çıkma ihtimali olan hasar ve zararları karşılamak amacıyla yapıldığını, araçta oluşan hasar masrafı karşılandıktan sonra, haklı bir sebep olmaksızın, bu masrafın sigorta ettirenden talep edilmesinin ve bu talebin haklı kabul edilmesi durumunda söz konusu sigorta sözleşmesinin bir anlamı kalmayacağını, işbu haksız ve hukuka aykırı davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce aldırılan 07/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda; ödeme tarihi gerçekleri kapsamında yapılan gerçek zarar hesabına göre, destek yönünden % 100 kusura göre yapılan ödemeler kapsamında rücu edilebilecek tutarın gerçek zarar tavanı kapsamında bulunduğu tespit edilmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; 85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Kanun’un 95. maddesi ile sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin Kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği hüküm altına alınmıştır. Burada düzenlenen rücu hakkı kaynağını sigorta sözleşmesi ilişkisinden almaktadır. Hangi hâllerin sigortalıya rücu hakkı vereceği Genel Şartlar’ın “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve İşletene Rücu Hakkı” başlıklı B.4. maddesinde düzenlenmiş ve bu madde ile sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin Kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği bir kez daha vurgulanmıştır. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (KZMMS) Genel Şartlarının " Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4/f bendinde düzenlenen "f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," hükmü yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler ve dosya kapsamına göre, davalının kusuruyla meydana gelen kaza gelen maddi hasarlı trafik kazası sonrasında davalı araç malikinin ... poliçesi kapsamında davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araçta oluşan hasar nedeniyle 200.000,00 -TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin araçta oluşan maddi hasara ilişkin olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle yapılan ödemenin davalı sigortalıya rücu edilmesine ilişkin icra takibi başlatıldığı ve davalının itirazı üzerine iş bu davanın açıldığı, ... genel şartları B.4/f bendi kapsamında meydana gelen trafik kazasının bedeni hasara neden olmaması, kazanın maddi hasarlı olması nedeniyle, davacı sigorta şirketinin, dava dışı hak sahibine ödediği hasar bedelini sigortalısına rücu hakkının bulunmadığı anlaşıldığından bu kalem alacak yönünden istemin reddine karar verilerek verilmiştir.
Somut olayda; sigortalı araç sürücüsü olduğu iddia olunan ... 'in olay yerini terk sebebinin ... genel şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden olmadığı anlaşılmıştır. Hattı zatında bu amaçlarla terk edildiği de davalı tarafça ileri sürülmemiştir. Bu kapsamda davalıya ait araç sürücüsünün eylemi sonucu meydan gelen zararda sigorta şirketinin bedensel zarara ilişkin ödemesinin bilirkişi raporuna göre de yerinde ve yeterli olduğu ,davalının işleten olarak sorumluluğunun bulunduğu, açıklanan nedenlerle sigorta şirketince rucü istemin ve yönde bedensel zarara ilişkin başlatılan takibin haklı olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile ,davalı borçlunun...Esas sayılı dosyasında 250.000,00 TL asıl alacak ve 18.410,96 Tl işlemiş faiz olmak üzere toplam 268.410,96 TL üzerinden itirazının iptaline , bu miktar yönünden takibin devamına ,fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kısmen kabulü ile ,davalı borçlunun ... Esas sayılı dosyasında 250.000,00 TL asıl alacak ve 18.410,96 Tl işlemiş faiz olmak üzere toplam 268.410,96 TL üzerinden itirazının iptaline , bu miktar yönünden takibin devamına ,fazlaya ilişkin istemin reddine,
Alacağın mevcudiyeti ve miktarı yapılan yargılama sonucunda belirlendiğinden icra inkar tazminatı isteminin reddine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 18.335,15 TL harçtan 8.187,94 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 10.147,21 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 2.080,00 TL arabuluculuk giderinin 1.164,38 TL sinin davalıdan, 915,62 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 105,00 TL posta ve tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.105,00 TL yargılama giderinin kabul oranı üzerinden (% 55,98 kabul) 2.857,78 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacının dava açarken ödediği 8.615,54 TL peşin ve başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 42.945,75 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davanın reddedilen bölümü için kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 33.767,45 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/10/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.