T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/664 Esas - 2025/979
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/664 Esas
KARAR NO : 2025/979
....
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/09/2025
KARAR TARİHİ : 19/12/2025
GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : 19/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ile davalının ortaklarından olduğu iş ortaklığı arasında 07.02.2025 tarihli araç-makine kiralama hizmet alımı sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme gereğince müvekkilinin kendisine ait .... plakalı vinç ile davalı tarafça yürütülen .... yüksek hızlı tren hattı yapımı işi projesinde çalışmak suretiyle davalı tarafa hizmet sağladığını, davalı tarafça herhangi bir hakediş ödemesinin yapılmadığını,.... Fatura Nolu.... tarihli 289.631,08 TL bedelli fatura, 23.04.2025-.23.05.2025 hakedişi olan .... Fatura Nolu .... TL bedelli fatura, 23.05.2025-30.06.2025 hakedişi olan ....Fatura Nolu 30-06-2025 tarihli 389.700,00 TL bedelli faturaların davalı tarafa gönderildiğini, söz konusu ihtarname ve faturalar 04.07.2025 tarihinde davalı tarafa tebliğ edildiğini, işbu faturalara ilişkin 8 gün içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığını, bu sebeple fatura içeriğinin kabul edildiği ve hizmete ilişkin ispat yükünün davalı taraf üzerinde olduğunu, dosyaya sunulan tüm bilgi ve belgeler incelendiğinde müvekkilin alacağının sabit olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda davanın kabulüne, .... sayılı icra dosyasına vaki itirazın iptaline, takibin talebimiz yönünde takip tarihi itibarıyla tespit edilen toplam borç üzerinden takibin ferileri, icra vekalet ücreti ve sair takip masrafları için devamına, davalı borçlu aleyhine % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, her türlü yargılama gideri, harç ve masrafları ile yasal vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, davacı tarafın, ... Yapımı İş Ortaklığı ile arasında ticari ilişki mevcut olduğunu iddia etmekte ise de müvekkili şirketin bu ilişkinin tarafı olmamakla, ticari ilişkiden kaynaklanan/kaynaklanacak edimlere ilişkin de sorumluluğu bulunmadığını, ....doğrudan doğruya davacıyla herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını, bu nedenle müvekkili şirketin dava dilekçesinde bahsi geçen alacakların muhatabı olmadığını, bu kapsamda müvekkili şirket açısından, taraflar arasında ticari ilişki mevcut olmadığını, davacının .... E. sayılı dosyasında düzenlenen ödeme emrinde takibin dayanağı olarak 30.06.2025, 10.06.2025 ve 08.05.2025 tanzim tarihli 3 fatura eklediğini, bu dava dilekçesinde ise cari hesaptan bahsedildiğinin görüldüğünü, davacı tarafından başlatılan ve huzurdaki davaya konu edilen icra takibindeki faiz türü olan .... Faizini kabul etmenin mümkün olmadığını, alacaklının icra inkar tazminatını talep etmiş olması, icra inkar tazminatının şartlarından olduğunu, ancak dava dilekçesinde sunulan arabuluculuk son tutanağına bakıldığında arabuluculuk aşamasında sadece itirazın iptalinin talep edildiğini, bu sebeple dava dilekçesinde, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebini kabul etmediklerini belirterek, HMK gereği zamanaşımı def'i, hak düşürücü süre, görev, husumet ve dava şartları itirazlarımız yönünden ileri sürülen usuli def'i ve itirazlarımızın kabulü ile öncelikle davanın usulden reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, operatörlü iş makinesi hizmet sözleşmesinden kaynaklanan fatura nedeniyle alacağın tahsili istemiyle başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki 07/02/ tarihli "Araç - Makine Kiralama Hizmet Alımı Sözleşmesi"nin incelenmesinde, kiralayanın davacı .... olduğu, sözleşme konusunun 4.2. Maddesi uyarınca iş için gerekli her türlü tesis işletmesi, makine, ekipman, işçilik, operatörlük vb sair unsurlar, kiralayan tarafından temin edilerek tamamlanacaktır." şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.
....18/12/2025 tarihli yazı cevabında, davacının işletme hesabına göre defter tuttuğu belirtilmiştir.
Benzer bir dosyada .... sayılı kararında "...Dava, hukuk niteliği itibariyle operatörlü iş makinesi hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.
... 01/08/2017 tarihli .... olduğu, sözleşme konusunun 5 adet Makine ve her makine için bir operatör olduğu anlaşılmıştır.
"01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesinde,.... Mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun'una göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları görürler, hükmüne yer verilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 299. maddesinde; "kira sözleşmesi, kiraya verenin birşeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır.
Bu tanımlamaya göre; davacı tarafından kira sözleşmesine konu araçların davalıya kiraya verildiği, taraflar arasında akdedilen 01.07.2017 başlangıç tarihli "makine/araç sözleşmesi" incelendiğinde,sözleşmenin 2/a maddesinde "kiralamanın başlangıcında, makine/araç sadece Madel Mühendislik'in belirleyeceği iş makinesi/araç operatörü kullanacaktır. İşbu sözleşme kapsamında İş güvenliği Uzmanın direktiflerine ve .... kanununa uygun şekilde kullanılması müşteriye aittir operatör kiraya verenin çalışanı olduğundan kiralama konusu aracın makinenin teknik arızası, nezaret ve kontrolü operatör tarafından sağlanacaktır." düzenlemesine yer verildiği görülmekle, taraflar arasındaki sözleşmenin kira sözleşmesi olduğundan bahsedilemez.
HMK'nın 2. maddesinde asliye hukuk mahkemelerinin görevi düzenlenmiş olup, bu hükme göre "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir." Ancak aynı maddenin ikinci fıkrasında istisna öngörülerek "Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." ifadesine yer verilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde nisbi ve mutlak ticari davalar düzenlenmiş olup her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nisbi ticari dava olup, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddenin ilk fıkrasında a, b, c, d, e ve f bentlerinde sayılan hususlardan doğan hukuk davaları ise mutlak ticari dava niteliğindedir. TTK m.5 uyarınca aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.
Tüm bu açıklamalar ışığında mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde ...Mahkemesinin görevsiz olduğu ve davacı şirket tacir olmakla, davalının da tacir olup olmadığı belirlenerek TTK'nın 4. ve 5. maddeleri de dikkate alındığında uyuşmazlık ticari dava niteliği taşıdığı takdirde Asliye Ticaret Mahkemelerinin, ticari dava niteliği taşımadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olacağı gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup kararın kaldırılmasını gerektirmiştir (.... Karar sayılı kararı)" denilmiştir.
Bu durumda, somut olayda uyuşmazlık operatörlü iş makinesi hizmet sözleşmesinden kaynaklanan fatura nedeniyle alacağın tahsili istemiyle başlatılan takibe itirazın iptali talebine ilişkin olup, dava; konusu itibariyle mutlak ticari dava niteliğinde olmayıp, davacının da tacir sıfatının bulunmadığı anlaşılmaktadır (Benzer şekilde....). Bu durumda, eldeki davada uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olduğundan söz edilemeyecek olup açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu ve yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği, eldeki davada ... Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşıldığından HMK'nun 114/1-c maddesine göre, görevsizlik nedeniyle HMK'nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c maddesi ve 115. maddesi gereğince dava şartı doksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE,
2- Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
3- 6100 sayılı HMK.nun 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili ....MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
4- 6100 sayılı HMK.nun 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde, mahkememizce DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına, (ihtarat yapıldı)
5- 6100 sayılı HMK.nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkemece hükmedilmesine,
6- 6100 sayılı HMK.nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise, talep halinde mahkememizce verilecek ek kararla dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/12/2025
....