T.C.
ANKARA
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/765
KARAR NO: 2021/372
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2017/765
KARAR NO: 2021/372
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:12/11/2017
KARAR TARİHİ:15/06/2021
KAR. YAZ. TAR.:08/07/2021
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi, Mahkememizin yukarıdaki numarasına kaydı yapılarak dosyanın incelenmesi sonucunda:
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 07/05/2007 tarihli Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi’nin yapıldığını; sözleşmenin feshedildiği 21/12/2016 tarihine kadar yapı denetim hizmeti verildiğini ve 5,6,7,8,9,10 ve 11 nolu hakkediş raporlarının yollandığını; davalının, sorumluluğun müteahhit firmaya ait olduğu gerekçesiyle bedelleri ödemediğini; müvekkilinin, Ankara ....Noterliği’nin 21/12/2016 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesiyle sözleşmeyi haklı sebeple fesih ettiğini; davalının Polatlı Mal Müdürlüğü’ne yapı denetim hizmet bedellerini eksik ödendiğini; denetim hizmetinin %70 seviyesinde tamamlandığını ve toplam 543.280,00 TL alacağın tahsili için ... Müdürlüğü’nün ... E.sayılı takip dosyasından icra takibi yapıldığını ve borçlunun itiraz ettiğini; bu sebeple, itirazın iptali ile %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
YANIT:
Davalı vekili, yanıt dilekçesinde kısaca; müvekkili ile davacı arasında yapı denetim hizmet sözleşmesinin eski 818 sayılı Borçlar Yasası’na göre 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu ve 07/05/2007 tarihli sözleşmenin takip tarihi olan 2017 itibariyle zamanaşımına uğradığını; davacının idareye bildirimde bulunması gerekirken işlem yapmadığını ve bu sebeple davanın reddi ile %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini, savunmuştur.
DELİLLER:
1-07/05/2007 tarihli Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi, yapı ruhsatı ve ekleri,
2-Polatlı Belediyesi yazışmaları,
3-Polatlı Mal Müdürlüğü yazışmaları,
4-Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yazışmaları,
5-Polatlı Organize Sanayi Bölgesi belgeleri,
6-... Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası,
7-Bilirkişi raporları,
8-Tüm dosya münderecatı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKÎ NİTELENDİRME:
Dava; yapı denetim hizmetinden doğduğu iddia olunan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe itiraz edilen alacaklının alacağının varlığını genel hükümlere dayanarak ispat suretiyle itirazın iptaline ilişkindir. (İİK m.67)
... Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasından; davalı borçlu hakkında, 17/07/2017 tarihi itibariyle yapı denetim hizmetinden kaynaklanan alacağından dolayı; toplam 543.280,00 TL'nin tahsili istemiyle ilâmsız icra takibine geçildiği; davalı/borçlu vekilinin 24/07/2017 tarihinde borca itiraz ettiği ve takibin durduğu; 12/11/2017 tarihi itibariyle açılan mezkûr itirazın iptali davasının süresinde olduğu, görülmektedir.
Davacı ile davalı arasında 07/05/2007 tarihli Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi yapılmış olup bir örneği dosyadadır. Davacı 5,6,7,8,9,10 ve 11 nolu hakkediş raporlarını yollamış ödenmemesi üzerine Ankara ....Noterliğinin 21/12/2016 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesiyle sözleşmeyi fesih etmiş ve alacağın tahsili için ... Müdürlüğü’nün ... E. sayılı takip dosyası ile icra takibine geçmiştir. Davalı, zamanaşımı def'ini ileri sürmüş ve davanın reddini istemiştir.
İhtilâf, zamanaşımı def’inin yanısıra, taraflar arasındaki yapı denetim hizmet sözleşmesi uyarınca davacının yapı denetim hizmeti verip vermediğine bağlı olarak talep etmekte haklı olduğu yapı denetim hizmet alacağı tutarı olup olmadığı ve bulunması durumunda miktarı noktasında toplanmaktadır.
Davalı vekili, taraflar arasında "hizmet sözleşmesi" olduğunu iddia ederek 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, yapı denetim hizmet sözleşmesinin 07/05/2007 tarihinde imzalandığını, icra takibinin ise 2017 yılında başlatıldığını, bu nedenle 5 yıllık zamanaşımının dolmasıyla davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Ancak, davaya konu uyuşmazlık, tacirler arası hizmet sözleşmesinden kaynaklandığından Borçlar Kanunu'nun 146'ncı maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu anlaşıldığından, koşulları bulunmayan zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir (Yargıtay 23. HD'nin 16/09/2020 tarih, 2017/2884 E., 2020/2859 K. sayılı benzer ilâmı).
Taraf vekillerinin iradeleri tutanağa yansıtılmış, tüm deliler toplanmış ve teknik inceleme gerektirmesi sebebiyle bilirkişi görüşleri alınmıştır.
Birinci bilirkişiler kurulunun kök ve ek raporuna itiraz olması sebebiyle ikinci bilirkişi İnşaat Yüksek Mühendisi Sn. ..'ndan rapor alınmıştır.
Yapılan yargılama sonundan toplanan tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında 07/05/2007 tarihli Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesi imzalandığı; işbu sözleşmenin yapı sahibine ait Ankara ili, OSB-Polatlı Organize Sanayi Bölgesi ...parselde yapılacak 2 kat 13358 m²inşaat alanlı yapının denetim hizmetinin verilmesini kararlaştırdığı, 12 aylık sözleşme süresinin 07/05/2007 tarihinden yapı kullanma izninin alındığı tarihe kadar geçer süreyi kapsadığı; Yapı ruhsatı alındıktan sonra 2 yıl içerisinde inşaata başlanılmadığı veya başlanıldığıhalde 5 yılda bitirilemediği durumlarda sözleşmenin herhangi bir ihtara gerek kalmadankendiliğinden sona ereceği; Sözleşme yılı itibariyle (2007) yapı metrekare birim bedelinin 482 TL Yapı yaklaşık maliyetinin 6.438.556 TL, yapı denetim hizmet bedelinin 174.484,87 TLolduğu, belirlenen bu miktarın KDV'si ile birlikte 5'inci maddede belirtilen taksitler veya kısmı taksitler halinde yapı sahibi tarafından yapı denetim hesabına yatırılacağı, yapı sahibi taksidini peşin olarak yatırmadan, müteakip bölümün devamına ilgili idarece izin verilmeyeceği, sözleşme yılı hizmet bedeline ilave olarak her yıl sonu itibariyle yapılacak tespit tutanağı esas alınmak suretiyle kalan işlere ait hizmet bedeli, uygulama yılı yapı yaklaşık maliyeti ve hizmet bedeli oranına göre yeniden belirleneceği, bu durumda doğabilecek bedel farkı, yapı sahibi tarafından yapı denetim hesabına yatırılacağı, öngörülen yapım süresi uzadığı takdirde uzayan sürenin her altı ayı için hizmet bedeline esas oranın %10'u kadar ilave hizmet bedeli ödeneceği, sözleşmenin 5'inci maddesinde yapı denetimi hizmet bedelinin; subasmana kadar olan bölüm için denetim hizmet bedelinin %20'si, taşıyıcı sistem bölümü için denetim hizmet bedelinin %40'ı, çatı,dolgu duvarları...yapının sıvaya hazır hale getirilmiş bölümü için denetim hizmet bedelinin %20'si, kalan yapı bölümü için denetim hizmet bölümünün %20'sinin yapı denetim kuruluşuna ödeneceği; ilgili idareden yapı kullanma izninin alınması ile birlikte sözleşmenin sona ereceği kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Davacı şirket Ankara .... Noterliğinin 21/12/2016 tarih ve ... yevmiye sayılı fesih ihtarnamesiyle sözleşmeyi feshetmiştir. Bilirkişinin 24/05/2021 tarihli raporundan ve Fesih Seviye Tespit Tutanağı'ndan; 31.12.2017 Yıl Sonu Tespit Tutanağının % 0, 01.09.2008Denetim Elemanları Değişikliğinin %60, 31.12.2008Yıl Sonu Seviye Tespit Tutanağının %60, 13.07.2009 tarihi için 3 nolu hak ediş itibariyle %60 ve 31.12.2009Yıl Sonu Seviye Tespit Tutanağına göre %70 olduğu, Polatlı Organize Sanayi Bölgesi tarafından onaylanan 31.12.2016 tarihi itibariyle YİBF No: 240849 ye ilişkin tespit tutanağında gerçekleşme oranının %70 olarak tespit edildiği, bilirkişi tarafından rapor edilmiştir. İşbu tutanakta Yapının Ruhsat Tarihi: 09.07.2013, Yapı inşaat Alanı ise 13358 m2 - 4A /Betonarme - Prefabrike olarak belirlenmiştir. Bu fesih seviye tespit tutanağı Polatlı Organize Sanayi Bölgesi tarafından yazılan 05.01.2017 tarihli yazı ekinde "ilgide kayıtlı yazınızda Bölgemiz sınırları ve imar planı dahilinde, 140120 ada 1 parselde (eski 107 ada 7 parsel) denetiminiz altında yapılan inşaatın tarafınızdan hazırlanan fesih seviye tespit tutanakları onaylanarak tarafınıza iletilmesini istemişsiniz. Fesih seviye tespit tutanakları onaylanarak yazımız ekinde sunulmuştur" açıklamasıyla davacı ... Ltd. Şti.'ne gönderilmiştir. Polatlı Kaymakamlığının 08/12/2017 tarihli yazısında denetim hizmet bedellerinin ödenmesine ilişkin kayıt bulunmadığı belirtilmiştir. Bilirkişinin tespitinden .... nolu bağımsız bölümün yapı ruhsatının 09/07/2013 tarihinde yenilendiği ifade edilmiştir.
Eldeki davaya konu edilen yapı denetim hizmet sözleşmesinin 07/05/2007 tarihli olduğu ve sözleşme tarihi itibariyle 12 Ağustos 2001 tarih 24491 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan "Yapı Denetim Uygulama ve Esasları Yönetmeliği"ne tabi olduğu belirlenmiştir. Bu Yönetmelik'in 22'nci maddesine göre, yapı denetimi hizmetinin süresi, sözleşmenin imzalandığı tarihten denetlenen yapı için yapı kullanma izninin alındığı tarihe kadar geçen süredir. Bu süre, yapı sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen yapım sözleşmesinin süresinden az olamaz, hükmü yer almaktadır. Bu nedenle, sözleşme ile işin feshi arasında geçen sürede bilirkişi tarafından hesaplanan hakkediş tutarlarının talep edilmesinde haklılık bulunmaktadır. Yapının bitirilmesi için öngörülen süre 12 aydır. Sözleşme yılı itibariyle (2007) yapı metrekare birim bedelinin 482 TL yapı yaklaşık maliyetinin 6.438.556 TL, yapı denetim hizmet bedelinin 174.484,87 TL olduğu (KDV hariç), öngörülen yapım süre uzadığı takdirde uzayan sürenin her altı ayı için hizmet bedeline esas oranın %10 u kadar ilave hizmet bedeli ödeneceği, belirtilmiştir.
Bilirkişinin 24/05/2021 tarihli raporu önceki raporu, tüm bilgi ve belgeleri irdeleyerek hazırlanmıştır. Sözü edilen bu raporda; taraflar arasında yapılan tek sözleşmenin 07/05/2007 tarihli sözleşme olduğu, bu dönemde geçerli olan 12 Ağustos 2001 tarih, 24491 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan "Yapı Denetim Uygulama ve Esasları Yönetmeliği" ne uyulması gerektiği; sözleşme tarihi ile sözleşmenin feshine kadar iki defa Yönetmelik'in değiştiği ve değişen Yönetmelik içeriklerinde de değişiklik yapıldığı, ancak ilgili kurum yazışmalarından bu değişikliklerden kaynaklı hakkediş düzenlemeleri ile ilgili kararlar alındığı ve bu kararların uygulanması hususunda taraflara talimat verildiği, bu kapsamda 05/02/2008 tarihinden önce sözleşmesi yapılan ve herhangi bir nedenle sözleşme süresi uzayan işlere ilişkin "ilave hizmet bedeli" adı altında tahakkuk ettirilmiş herhangi bir bedel varsa bu bedelin ilgili yapı sahiplerine iade etmeleri gerektiği hususunda talimat verildiğinin görüldüğünü belirleyerek, bu kapsamda yapılan hakkedişlerin incelenmesinde; KDV dâhil 172.959,52 TL'lik hizmet bedelinin tahakkuka bağlandığını, bunun 5 nolu hakkedişi olan KDV dâhil 32.099,11 TL hakedişin ödenmediğinin anlaşıldığını; bir önceki heyette yer alan malî incelemeye ilişkin rapor incelendiğinde faturalara karşılık davalı yan tarafından 107.409,86 TL ödeme yapılmış olduğunu ve bu nedenle davacının davalıdan KDV dahil; 172.959,52-107.409,86 = 65.549,66 TL alacağı olduğu kanaatine varıldığını, mütalaa etmiştir. İkinci bilirkişinin bütün bilgi ve belgeleri, sözleşmeyi, Yönetmelik hükümlerine irdeleyerek KDV dâhil 172.959,52 TL'lik hizmet bedeli tespiti ve ödenen tutarın tenzili ile (172.959,52-107.409,86 =) 65.549,66 TL alacak tespiti, Mahkememizce dosyaya ve belgelere uygun görülmüş, hükme esas alınmıştır. Bu nedenle, davanın 65.549,66 TL yönünden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin kısmın reddine karar verilmelidir.
Somut olayda, uyuşmazlık yapı denetim hizmet sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, alacak 'likit' olduğundan, davacının icra inkâr tazminatı talebi yerinde görülmüştür. Reddedilen kısım yönünden takip haksız olmakla birlikte kötü niyet saptanmadığından davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmelidir.
Yukarıda açıklanan yasal ve hukuksal olgu göz önüne alınarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara ve Kurul'un takdirine göre;
1.-Davanın kısmen kabulü ile,
Davalının, ... Müd.'nün ... esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının; 65.549,66 TL alacak üzerinden iptaline ve takibin devamına,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
Asıl alacağa takip tarihinden (17/07/2017) itibaren yıllık %9,75 ve değişen oranı üzerinden temerrüt faizi uygulanmasına,
2.-Hükmedilen alacağın %20'si üzerinden hesap edilen 13.109,93 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3.-Davalının yasal koşulları bulunmayan kötü niyet tazminatı istemlerinin reddine,
4.-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken, 4.477,70 TL karar ve ilâm harcından peşin alınan 6.561,47 TL harcın mahsubu ile artan 2.083,77 TL harcın karar kesinleştiğinde istemi ve başvurusu halinde davacıya iadesine,
4.-Davacı tarafça yapılan; 4,60 TL ilk dava, 252,00 TL tebligat ve posta gideri, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti toplamı olan 3.256,60 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 392,93 TL ile 31,40 TL başvurma harcı, 6.561,47 TL peşin harç toplamı olan 6.985,80TL'nin davalılardan alınıp davacıya verilmesine; arta kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
5.-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
6.-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığına,
7.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 9.321,46 TL nispî vekâlet ücretinin davalıdan alınarak , davacıya verilmesine,
8.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 40.936,52 TL nispî vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'nın yüzlerine karşı; kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere 15/06/2021 tarihinde oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.
Başkan ...Üye ...Üye ...Üye
¸¸¸¸