T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/807 Esas
KARAR NO: 2021/798
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/11/2017
KARAR TARİHİ: 02/12/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 14/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile Milli Savunma Bakanlığı arasında imzalanan sözleşme gereğince, Gaziantep 5. Zırhlı Tugay Komutanlığı General Hüseyin Ataman Kışlası Elektrik Tesisatının Yer Altına Alınması Büyük Onarım İşi'nin müvekkili adi ortaklığa ihale edildiğini, İhale edilen bu iş kapsamında bulunan işlerden "yer altı kablolarının döşenme işçiliği, beton köşklerin montajı ve devreye alınması, aydınlatma direği, aydınlatma armatürleri, projektörlerin AG saha dağıtım kutularının montajı ve devreye alınması, trafolar, jeneratörler, ADP ve kompanzasyon panoları, jeneratör transfer setleri ve proje kapsamındaki tüm montaj ve demontaj işleri"nin 14.02.2015 tarihli sözleşme ile davalıya taşere edildiği, ayrıca davalı ile imzalanan 01.01.2014 tarihli sözleşme ile de sözleşme kapsamında yer alan malzemelerin temini ve naklinin davalı tarafa verildiğini, anılan sözleşmeler gereğince davalı tarafa tüm ödemelerin eksiksiz olarak yapıldığını, davalı tarafın yüklendiği edimleri tam olarak yerine getirmediğini, davalının üstlendiği edimleri eksik ya da hatalı yerine getirdiğinden ve kesin kabulde sorumlu bulunduğundan Ankara 24. Noterliğinin 11.07.2017 tarihli 24695 yevmiye nolu ihtarnamesi ile dava dışı idarenin kesin kabul görüşmelerine çağrıldığını ancak davalının görüşmelere gelmediğini, dava dışı idarece kesin kabul eksikliklerinin listelendiğini, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı idarece belirlenen eksikliklerin tamamlanması, aksi halde müvekkilince tamamlanacağının davalıya ihtar edildiğini, Davalı tarafın ihtarnameye cevap vermediğini ve eksiklikleri de tamamlatmadığını, bunun üzerine müvekkilinin idareye karşı sorumluluğu bulunduğundan eksiklikleri tamamlandığını belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, davalının nam ve hesabına yaptırılan işlere karşılık şimdilik 10.000,00 TL'sinin ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
CEVAP:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının kesin kabule çağırdığı ihtarnamesinin müvekkiline kabul işleminin son günü tebliğ edildiğini, kesin kabul işlemlerine katılma olanağının kalmadığını, davacının kesin kabul işlemlerini de kapsayan vekaletnamesini 03.02.2017 tarihinde iptal ettiğini, dolayısıyla müvekkilinin kesin kabule katılma yetkisinin de bulunmadığını, yine davacının kesin kabul eksikliklerini bildirdiği ihtarnamenin müvekkiline hiç tebliğ edilmediğini, kaldı ki ihtarnamelerin, sözleşmede kararlaştırılan adresten farklı bir adrese gönderildiğini, 6098 sayılı TBK. M.113/1 gereğince mahkemeden izin alınmadan nama ifa hakkının kullanılmasının mümkün olmadığını, işveren tarafından işin geçici kabulü yapılmasına rağmen davacının, müvekkilinin 888.330,96TL hakediş alacağını ödemediğini, kendi edimini yerine getirmeyen tarafın, karşı tarafın edimini yerine getirmesini isteyemeyeceğini, müvekkilinin de TBK nun 97. maddesinde belirtilen ödemezlik hakkını kullanarak, davacının borcunu ifa edinceye kadar kendi borcunun kalan kısmını ifa etmekten kaçındığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak isteminden ibarettir.
Davacı taraf, davacı adi ortaklık ile dava dışı Milli Savunma Bakanlığı arasında imzalanan sözleşme uyarınca "Gaziantep 5. Zırhlı Tugay Komutanlığı General Hüseyin Ataman Kışlası Elektrik Tesisatının Yer Altına Alınması Büyük Onarım İşi" nin davacı iş ortaklığına ihale edildiğini, ihale edilen bu iş kapsamında bulunan işlerden "yer altı kablolarının döşenme işçiliği, beton köşklerin montajı ve devreye alınması, aydınlatma direği, aydınlatma armatürleri, projektörlerin AG saha dağıtım kutularının montajı ve devreye alınması, trafolar, jeneratörler, ADP ve Kompanzasyon panoları, jeneratör transfer setleri ve proje kapsamındaki tüm montaj ve demontaj işleri" nin 14/02/2015 tarihli sözleşme ile davalı alt yükleniciye taşere edildiğini, yine davalı ile imzalanan 01/01/2014 tarihli sözleşme ile sözleşme kapsamında yer alan malzemelerin temini ve naklinin davalı tarafa verildiğini, tüm bu sözleşmeler uyarınca davalı tarafa ödemelerin eksiksiz yapıldığını, ancak davalı tarafın yüklendiği edimleri tam olarak yerine getirmediğini, eksik ya da hatalı yerine getirdiğini, dava dışı idare tarafından kesin kabul eksiklerinin listelendiğini, noter ihtarnamesi ile bu eksiklerin tamamlanmasının, aksi halde kendileri tarafından tamamlanacağının davalıya ihtar edildiğini, davalının ihtarnameye cevap vermediğini, eksikleri de tamamlamadığını, bunun üzerine davacı adi ortaklığın idareye karşı sorumluluğu nedeniyle bu eksikleri kendisinin tamamladığını, davalının nam ve hesabına yaptırılan işler için harcanan bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiğini ileri sürdüğü anlaşılmaktadır.
Davalı taraf ise savunmalarında, müvekkilinin kesin kabul görüşmelerine katılma yetkisi bulunmadığını, kesin kabulle belirlenen eksiklerin usulünce tebliğ edilmediğini, mahkemeden izin almaksızın nama ifa hakkının kullanılmasının mümkün olmadığını, işveren tarafından geçici kabul yapılmasına rağmen davacının kendisine 888.333,96 TL hakediş alacağını ödemediğini, kendi edimini yerine getirmeyen davacının karşı tarafın edimini yerine getirmesini isteyemeyeceğini, bu nedenle TBK 97.madde uyarınca ödemezlik hakkının kullanıldığını, davacı borcunu ifa edene kadar davalının borcunun kalan kısmını ifadan kaçındığını ileri sürdüğü anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca eser sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerin, taraflarca usulüne uygun yerine getirilip getirilmediği, yapılan imalatta eksiklik bulunmadığı, eksik imalatların davacılar tarafından tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise bedelinin davalıdan talep edilip edilemeyeceği, miktarının ne olabileceği noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce taraf delilleri toplanarak taraflar arasında imzalanan 14/02/2015 tarihli, 01/10/2014 tarihli sözleşme örnekleri, Ankara 24. Noterliği'ne ait ihtarnameler kapsamı, kesin kabul eksiklerine ilişkin liste ile davacının dava dışı MSB'den aldığı ihaleye ilişkin belgeler incelenmiş, adi ortaklığı oluşturan davacıların tacir oldukları tespit edilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce öncelikle davalı defterlerinin Gaziantep İlinde bulunduğu anlaşılmakla, bir mali müşavir ve bir inşaat mühendisi bilirkişi aracılığı ile incelenmesi için Gaziantep 1. ATM'ye talimat yazılmış, talimat mahkemesine sunulan 03/11/2018 tarihli bir mali müşavir ve bir inşaat mühendisi bilirkişi raporunda özetle; davalı ...'ın 2014-2015-2016-2017 yıllarına ait ticari defterlerinin T.T.K. 64. maddesine göre Açılış ve Kapanış tasdiklerinin mevcul olduğunu, davalı ... ın 2017 yılı sonu itibariyle davacı ..., ... Adi Ort.'dan toplamda 888.330,96 TL atacağının olduğunu, davalı ...'ın 2017 yılı ticari defter kayıtlarında mevcut bulunan 02.01.2017 tarih ve 16 nolu yevmiye kaydında 49 978. 16.-TL 2014 yılı devir farkı olarak borç kaydı yaparak 331-Ortaklara borçlar hesabına alacak kaydı ile virman yapıldığını, 02.01.2017 tarih ve 17 nolu yevmiye kaydında 280.000,00.-TL 2014-2015 yılı teknik personel ödemesi olarak borç kaydı yaparak 331-Ortaklara borçlar hesabına alacak kaydı ile virman yapıldığını, yapılan bu iki virman kaydına ilişkin olarak destekleyici belgelerin mevcut olmadığını, dosyada yapılan incelemede Kesin Kabul öncesi hangi firma tarafından eksik ve kusurlu imalatların tamamlandığı ilişkin belgelerin mevcut olmadığını bildirdiği görülmüştür.
Mahkememizce bu kez davacı defterlerinin Ankara İlinde bulunması nedeniyle karşılaştırmalı olarak incelenip talimat mahkemesi bilirkişi raporu da dikkate alınarak uyuşmazlık konuları hakkında rapor düzenlenmesi için bilirkişiler mali müşavir Yalçın AVŞAR ile inşaat mühendisi Semih NAKİP'den rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişilerin dosyaya sundukları 15/05/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; tarafların ticari defterlerinin 6102 S. TTK. nun 64 ve devamı maddelerde belirtilen tasdik şartlarına uygun olduğunu, yönünden defterlerin birbirinden üstün olmadığını, tarafların defter kayıtlarının birbiri ile örtüşmediğini, tarafların defter kayıtlarındaki uyumsuzluğun nedeninin, bir tarafın defterinde bulunan ödemeyle ilgili bazı kayıtların karşı tarafın defterinde yer almamasından kaynakladığını, davacının defter kayıtlarına göre, dava tarihi itibariyle davacının davalıdan 169.017,20 TL alacaklı olduğunu, davalının defter kayıtlarına göre ise davalının davacıdan 888.330,96 TL alacaklı olduğunu, aralarındaki farkın 1.057.348,16 TL olduğunu, bu farkın kaynağının birçok sebebe dayandığını, ayrıntılı izahının ise raporumuzun bir önceki bölümde yapıldığını, davacının, kesin kabul eksiklik ve ayıplarına ilişkin ihtarnamesinin davalıya tebliğ edildiği hususunun kanıtlanmadığını, gerekli tebligat yapılmadan davalının nam ve hesabına yaptırıldığı iddia edilen masrafların bu aşamada talep edilemeyeceğini, Mahkeme tarafından aksi kanaate varılması halinde, davacı tarafın, davalının nam ve hesabına yaptırdığını ileri sürdüğü harcamalarına ilişkin belgeleri (sözleşme, hakediş, fatura, ödeme belgeleri) sunması ve ayrıca heyete elektrik mühendisi bilirkişinin ilave edilmesi gerektiğinin bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce tarafların bilirkişi raporuna yönelik beyan ve itirazları tespit edildikten sonra dava dışı MSB'ye yazı yazılarak davacı iş ortaklığı ile aralarında imzalanan ihale dosyasının bir örneği kesin ve geçici kabul tutanakları, ayıplı işlere ilişkin tüm belgeler celbedilerek dosyaya konulmuş, heyete bir elektrik yüksek mühendisi bilirkişi eklenmesi suretiyle yeniden bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetinin dosyaya sunduğu 16/09/2019 tarihli bilirkişi birinci ek raporunda özetle; AG-OG Elektrik tesisatının, demontaj, montaj ve yenileme işlerinin işçiliği için taraflar arasında imzalanan 14.02.2015 tarihli taşeron sözleşmesi gereğince davalı taşeronun, idarece kesin kabulde tespit edilen eksik ve kusurlu işler tutanağında belirtilen işlerin işçiliğini yapması gerekirken yapmadığını, bu işçiliklerin davacılar tarafından davalı nam ve hesabına yaptırıldığını, zararlarının tazmini için davacılar tarafından davalı aleyhine şimdilik 10.000,00 TL alacak üzerinden huzurdaki davanın açıldığını, dosyalardaki mevcut belgelere göre, sözleşme gereği davalı tarafça yapması gerektiği halde yapmayan, 13.07.2017 tarihli kesin kabul eksiklikleri tutanağı ile idare tarafından tespit edilen eksik işçilikler için davacılar tarafından davalı nam ve hesabına yapıldığı tespit edilen işlerin toplam 5.071,40 TL tutarında olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce taraf delillerinin birinci ek rapora yönelik beyan ve itirazları tespit edildikten sonra mahkememizce 31/10/2019 tarihli celsede taraf vekillerinin itirazları da dikkate alınarak taraflar arasındaki sözleşmenin götürü bedelle düzenlenmesi karşısında (14/02/2015 ve 01/10/2014 tarihli sözleşmeler);
-Söz konusu sözleşmeler nedeniyle davacının götürü bedelle belirlenen bedelleri eksiksiz olarak davalıya ödeyip ödemediğinin,
-Kesin kabulde tespit edilen eksik ve kusurlu işlerin tamamının davalının sözleşmeler ile yüklendiği iş kısmı ile ilgili olup olmadığının açıklanması,
-İlgili olan kısımların tespit ile taraflar arasındaki sözleşmeler hükümlerine göre bu durumda eksik ayıplı işlerin işin tamamına oranının (davalının sözleşmeler uyarınca aldığı işi eksiksiz tamamlama oranı) belirlenmesinin,
-Belirlenecek orana göre davacının yaptığı ödemeler dikkate alınarak davalının bunu aşan bakiye alacağı bulunup bulunmadığı,
-Davalının bakiye alacağı yok ise davacının eksik ve ayıplı işler için yaptığı tüm harcamalar toplamının kaç TL olduğu,
Hususlarının ayrıntılı bir biçimde taraflar arasındaki sözleşmeler ile MSB'den gelecek kayıtlar ve tarafların itirazları çerçevesinde açıklanması hususlarında ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar doğrultusunda hazırlanan bilirkişi heyetinin 14/01/2021 tarihli bilirkişi ikinci ek raporunda özetle; taraflar arasında akdedilen anahtar teslimi götürü bedel sözleşmesine ilişkin olarak yapılan ödemeler yönünden taraf ticari kayıtları birbirleri ile örtüşmediği, kayıtlar arasındaki farkın 15.05.2019 tarihli kök raporda detaylı olarak açıklandığını, kesin kabulde tespit edilen eksik ve kusurlu işlerin tamamının davalının sözleşmeler ile yüklendiği işlerle ilgili olduğunu, yukarıda da açıkladığı üzere gerek geçici kabul eksikliklerinin, gerekse kesin kabul eksiklikleri ve ayıplarının davacı tarafından davalının nam ve hesabına yaptırıldığı tutarının da yukarıda belirtildiği üzere 177.973,35 TL olarak belirlendiğini, bu durumda kesin kabul eksikliklerinin ve ayıplarının giderildiğinin belirgin olduğunu, verilen ara kararda “İlgili olan kısımların tespiti ile taraflar arasındaki sözleşmeler hükümlerine göre bu durumda eksik ayıplı işlerin işin tamamına oranının (davalının sözleşmeler uyarınca aldığı işi eksiksiz tamamlama oranı) belirlenmesi” istenmekle, eksik ve ayıplı işlerin tüm işe oranı (177.973,35/4.030.000,00-) %4,42 olarak hesaplandığını,
Bu durumda davalının toplam hakedişi:
Birinci sözleşme bedeli 3.030.000,00
İkinci sözleşme bedeli 1.000.000,00
Ara toplam 4.030.000,00
KDV %18 725.400,00
Genel Toplam 4.755.400,00
Davalının nam ve hesabına yaptırılan işler -177.973,35
Davalının toplam hakedişi 4.577.426,65 TL olduğunu, davacının defter kayıtlarına göre yapılan ödemenin 5.135.143,60 TL olduğunu, davalının defter kayıtlarına göre yapılan ödemenin ise 4.736.966,84 TL olduğunun tespit edildiği nazara alınarak; davacının defter kayıtlarına göre yapılan ödeme tutarı olan 5.135.143,60 TL dikkate alındığında davacının davalıdan (5.135.143,60-4.577.426,65-) 557.716,95 TL alacaklı olduğunu, davalının defter kayıtlarına göre yapılan ödeme tutarı olan 4.736.966,84 TL dikkate alındığında ise davacının davalıdan (4.736.966,84-4.577.426,65-) 159.540,19 TL alacaklı olduğunu, davacının eksik ve ayıplı işler için yaptığı tüm harcamalar toplamının 177.973,35 TL olduğu ve bu tutarın yukarıda yapılan hasaplamalarda davalının imalat tutarından mahsup edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve deliller, mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemeleri kapsamı ile en son alınan 14/01/2021 tarihli ikinci ek rapor kapsamı, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan anahtar teslim götürü bedel sözleşmesi kapsamına göre dava dışı idare tarafından düzenlenen kesin kabulde tespit edilen eksik ve kusurlu işlerin tamamının davalının sözleşmeler ile yüklendiği işlerle ilgili olduğu, gerek geçici kabul eksiklerinin gerekse kesin kabul eksikleri ile ayıplı işlerin bizzat davacı tarafından davalı nam ve hesabına yaptırıldığı, bilirkişiler tarafından yapılan hesaplamalara göre bu tutarın KDV dahil toplam 177.973,35 TL olduğu, eksik ve ayıplı işlerin tüm işe oranının %4,42 olarak hesaplandığı, davalının toplam hakedişinin 4.577.426,65 TL olduğu, davacının defter kayıtlarına göre davalıya yapılan ödemeler toplamının 5.135.143,60 TL olduğu, davalının defter kayıtlarına göre ödeme tutarının ise 4.736.966,84 TL olduğu, bu verilere göre davacı defterleri esas alındığında davacının davalıdan ( 5.135.143,60-4.577.426,65) = 557.716,95 TL alacaklı olduğu, davalı defter kayıtları dikkate alındığında ise (4.736.966,84-4.577.426,65-) 159.540,19 TL davacının alacaklı olduğunun tespit edildiği, bu durumda davacının eksik ve ayıplı işler için yaptığı tüm harcamalar tutarının bilirkişiler tarafından davalı tarafından yapılan imalat tutarlarından mahsup edildikten sonra 177.973,35 TL olarak bilirkişile tarafından hesaplandığı açıkça anlaşıldığından davacı vekilinin 21/10/2021 tarihli ıslah dilekçesi kapsamı dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiş, geçici kabul tarihinin 18/11/2015, kesin kabul tarihinin 13/07/2017 olması dikkate alınarak ıslaha yönelik zamanaşımı itirazının reddi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
177.973,35 TL alacağın; 10.000,00 TL'si yönünden dava tarihinden, ıslah ile artırılan 167.973,35 TL'si yönünden ıslah tarihi olan 21/10/2021 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Bu karar nedeniyle alınması gerekli 12.157,36 TL harçtan peşin alınan 3.040,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.116,58 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 20.857,47 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 7,111,08 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair, Davacı Vekili Av. ...'ın yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..02/12/2021
Katip ...
Hakim ...