T.C.
ANKARA
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/48
KARAR NO: 2021/369
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO:2018/48
KARAR NO:2021/369
DAVA:Genel Kurul Kararlarının İptali
DAVA TARİHİ:13/09/2017
KARAR TAR.:15/06/2021
KARAR YAZ.T.:08/07/2021
... (Ankara) 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ....E. sırasına kayıtlı olarak açılan ve bu mahkemenin 14/09/2017 tarih ve ... K. sayılı görevsizlik kararına bağlı olarak gönderilen ve Mahkememize tevzi edilen dava dosyası, Mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Davalı “... ... Tek. Gel. Bölg. Kurucu ve İşl. A.Ş.”nin 16/11/2006 tarihinde kurulduğunu, 829.900 TL sermayeli ve 8.299 paylı olduğunu, davalı şirketin 3.827 hissesinin ... Üniversitesi'ne, 4457 hissesinin ... Üniversitesi Vakfına ve 14 adet A grubu hissesinin ise Davacı “... Eğitim Gıda Bilişim İnş. Tic. ve San. A.Ş.”ye ait olduğunu; 21/06/2017 tarihli 2016 yılı olağan genel kurulunda anasözleşmenin 13,14 ve 18. maddelerinde değişiklik yapıldığını ve yapılan ana sözleşme değişikliğinin gündem ile birlikte tebliğ edilmediğini; yönetim kurulunda bulunan şahısların temsil ettiği tüzel kişilerin ibrada oy kullanmasının kanuna aykırı olduğunu; finansal tabloların ve faaliyet raporlarının incelemeye sunulmadığını; yönetim kurulu üyeleri hakkında FETÖ/PDY kapsamında soruşturmaların bulunduğunu ve ibra edilmelerinin mümkün olmadığını; faaliyet raporlarının gerçeği yansıtmaktan uzak olduğunu, mali durum hakkında açıklayıcılıktan uzak olduğunu, mali kayıtların incelenmek üzere sunulmadığını; kâr dağıtımının kasıtlı yapılmadığını, huzur hakkının usulsüz olduğunu; işlemlerin usulü ve muhtevasının kanuna aykırı olduğunu; bu sebeple, alınan kararların butlan hallerinin varlığı nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
YANIT:
Davalı vekili, yanıt dilekçesinde özetle; 21/06/2017 tarihli genel kurulan yasaya uygun yapıldığını, şirket ortaklarına iade taahhütlü posta ile çağrı kağıdının yollandığını; genel kurulda 8299 adet hisseden 8298 adedi ile toplanıldığını ve 8284 adet oyla kararların alındığını; bu sebeple davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
1-Davalı şirkete ait ticaret sicili dosyası örneği,
2-21/06/2017 tarihli genel kurul tutanağı ve eki belgeler,
3-Bilirkişi kök ve ek raporu,
4-Tüm dosya münderecatı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKÎ NİTELENDİRME:
Dava, anonim şirket genel kararlarının iptali istemine, ilişkindir.
Davalı şirkete ait ticaret sicili evrakı örneği getirtilmiştir. Davalı "... ... Tek. Gel. Bölg. Kurucu ve İşl. A.Ş.”nin, 829.900,00 TL sermayeli olarak, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün "..." sicil numarasında ve "... Üniversitesi Gölbaşı Yerleşkesi Teknoplaza Binası Gölbaşı/ANKARA" adresinde sicile kayıtlı ve faal olduğu belirlenmiştir.
Davalı şirket 829.900 TL sermayeli ve 8.299 paylı olup; davacı, davalı şirket ortağıdır.
İhtilaf, 21/06/2017 tarihli 2016 yılı olağan genel kurulunda alınan kararların iptalinin gerekip gerekmediği, noktasında toplanmaktadır.
TTK m.445'de genel kurul kararlarının iptali sebepleri ve TTK m.446'da ise iptal davası açabilecek kişiler gösterilmiştir.
TTK'nın 446'ncı maddede belirtilen kişiler, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler (TTK m.445, f.1).
6102 sayılı TTK'nın 446'ncı maddesi şöyledir:
MADDE 446- (1) a) Toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten,
b) Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri,
c) Yönetim kurulu,
d) Kararların yerine getirilmesi, kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa yönetim kurulu üyelerinden her biri,
iptal davası açabilir.
Denilmektedir.
Eldeki dava, genel kurul tarihini izleyen üç ay içerisinde açılmış olduğundan, TTK m.445, f.1 uyarınca, süresindedir.
21/06/2017 tarihli genel kurula, şirketin toplam 8.299 paydan 8.298 payı vekâleten katılmıştır. Genel kurulda şu kararlar alınmıştır:
Birinci madde, divan başkanlığı seçimine ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi yoktur.
İkinci madde, tutanakların imzalanması için divana yetki verilmesine ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi yoktur.
Üçüncü madde, yönetim kurulu üyelerinden Prof. Dr. ....'ın istifası nedeniyle boşalan yönetim kurulu üyeliğine 18/01/2017 tarih ve 2017/2 sayılı yönetim kurulu kararı ile atanan Yrd. Doç. Dr. ...'ın yönetim kurulu üyeliğinin oylanmasına ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır.
Dördüncü madde, 2016 yılı yönetim kurulu faaliyet raporları ile finansal tabloların oylanmasına ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır.
Beşinci madde, 2016 yılında faaliyette bulunan yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır.
Altıncı madde, şirket ana sözleşmesinin 13, 14 ve 18. maddelerinde yapılması düşünülen değişikliklerin T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü'nün 18/05/2017 tarih ve 50035491-431.02 sayılı iznine istinaden değiştirilmesine ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır.
Yedinci madde, yönetim kurulunun seçimine ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır.
Sekizinci madde, yönetim kurulu üyelerine verilecek huzur hakkının bir önceki dönemde olduğu gibi aylık 1.750 TL olarak devam etmesine ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır.
Dokuzuncu madde, bilgi verilmesine ilişkindir.
Onuncu madde, geçmiş yıl kârlarının dağıtılmamasına ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır.
Genel kurulda alınan kararların butlanı/iptali hakkındaki iddianın açımlanmasından önce davalı şirketin kuruluşundan itibaren pay/paydaş ve esas sözleşme değişiklik hareketlerini izlemek gerekir. Ticaret sicil kayıtlarına göre:
Davalı şirket, Ankara .... Noterliğinin 31 Ekim 2006 tarih ... sayılı evrakı ile kuruluş işlemini gerçekleştirmiştir. Md.2'de, kurucular; 1-... Üniversitesi, 2-... Üniversitesi Vakfı, 3-... Gıda Bilişim Petrol Medikal Eğitim İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ, 4-... ... Yönetim ve Yapım Ltd Şti ve 5-... Vakfı'dır. Md.7'de; "sermaye ve hisse senetlerinin nevi bölümünde; şirketin sermayesi 100.000 YTL’dir. Bu sermaye her biri 100 YTL kıymetinde 1.000 adet paya bölünmüştür". Md.13'de; "şirketin yönetim ve temsili pay sahibi olan veya olmayan gerçek ve tüzel kişiler temsilcileri arasından genel kurul tarafından seçilecek 3 ila 5 üyeden kurulan yönetim kurulu tarafından yürütülür. Ortak olmayan gerçek kişiler veya tüzel kişi temsilcileri yönetim kurulu üyeliğine seçildikleri takdirde bunlar, pay sahibi sıfatını kazandıktan sonra işe başlayabilirler." denilmiştir.
Şirketin, 21/11/2007 tarihinde yapılan 2006 yılı olağan genel kurulunda 7.madde değiştirilerek, şirketin sermayesi 128.500 YTL olmuştur. Bu sermaye her biri 100 YTL kıymetinde 1.285 paya bölünmüştür.
26/03/2008 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında, şirket anasözleşmesinin “sermaye ve hisse senetlerinin nevi” ile ilgili 7. maddesi oybirliğiyle değiştirilmiş; şirketin sermayesi 210.000 YTL olmuş, bu sermaye her biri 100 YTL kıymetinde 2.100 paya bölünmüştür. “Yönetim kurulu üye sayısı toplantı ve karar sayısı” 13.madde oybirliğiyle tadil edilmiş; "Şirketin yönetim ve temsili pay sahibi olan veya olmayan gerçek ve tüzel kişiler temsilcileri arasından genel kurul tarafından seçilecek 5 ila 7 üyeden kurulan yönetim kurulu tarafından yürütülür. Ortak olmayan gerçek kişiler veya tüzel kişi temsilcileri yönetim kurulu üyeliğine seçildikleri takdirde bunlar, pay sahibi sıfatını kazandıktan sonra işe başlayabilirler." hükmü konulmuştur.
17/10/2008 olağanüstü genel kurul yapılmıştır.
07/11/2008 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul icra edilmiştir. Bu genel kurulda, 2.100 hissenin tamamı vekaleten temsil edilmiş, şirket anasözleşmesinin “sermaye ve hisse senetlerinin nevi” ile ilgili 7. maddesi oybirliğiyle değiştirilmiştir. Buna göre; "Şirketin sermayesi 294.100 YTL’dir. Bu sermaye her biri 100 YTL kıymetinde 2.941 paya bölünmüştür." denilmiştir. “Yönetim kurulu üye sayısı toplantı ve karar sayısı” 13.madde oybirliğiyle tadil edilmiş; "Şirketin yönetim ve temsili pay sahibi olan veya olmayan gerçek ve tüzel kişiler temsilcileri arasından genel kurul tarafından seçilecek 6 üyeden kurulan yönetim kurulu tarafından yürütülür. Yönetim kuruluna, A Grubu hisselerini temsilen 3, B Grubu hisselerini temsilen 3 kişi seçilir. Ortak olmayan gerçek kişiler yönetim kurulu üyeliğine seçildikleri takdirde bunlar, pay sahibi sıfatını kazandıktan sonra işe başlayabilirler." hükmü kabul edilmiştir.
14/04/2009 tarihinde olağan genel kurul; 23/02/2011 tarihinde olağan genel kurul toplantısı yapılmıştır.
30/01/2012 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında, Md.5'de; yönetim kurulu üyelerine her birine aylık net 1.750 TL huzur ödenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir. Md.9'da, şirket yönetim kurulu üyeliklerine 1 yıllığına: ... Üniversitesini temsilen Prof. Dr. ..., ... Üniversitesi Vakfı'nı temsilen Prof. Dr. ..., ... Eğitim Gıda Bilişim İnşaat Ticaret ve San. A.Ş.'ni temsilen ..., ... Teknoloji Bilişim Mühendislik Ltd. Şti.'ni temsilen ..., ... Teknoloji Yönetimi ve Danışmanlık Ltd. Şti.'ni temsilen ... ve .... Yazılım Çözümleri Ltd. Şti.'ni temsilen .... oybirliğiyle seçilmişlerdir.
02/05/2013 tarihinde yapılan 2012 yılı olağan genel kurul toplantısında, 8.299 adet hisseden 8.298 adet toplantıda vekaleten temsil edilmiştir. Md.6'da; "yönetim kurulu üyelerine bu görevleri nedeni ile ödenen huzur haklarında bir değişiklik yapılmamasına ve net 1.750 TL huzur hakkı ödenmesine devam edilmesine 735 olumsuz oya karşılık 7.563 olumlu oy ile karar verildi. ... Katılım Bankası A.Ş. muhalefet şerhi koydu" denilmiştir. Md.7'de; "Şirket anasözleşmesinin 5,8,13,17,18,19,20,22,23 maddelerinin 6102 sayılı TTK gereğince ... değiştirilmesine, 735 olumsuz oya karşılık 7.563 olumlu oy ile karar verilmiştir. ... Katılım Bankası muhalefet şerhi koymuştur." şeklindedir. Md.22'de; "Karın tespiti ve dağılımı" başlığında, "Şirketin genel masrafları ile muhtelif amortisman bedelleri gibi şirketçe ödenmesi veya ayrılması zorunlu olan miktar hesap yılı sonunda tespit edilen gelirlerden indirildikten sonra geriye kalan net karı teşkil eder. Bu suretle meydana gelen kardan evvela, a) %5 genel kanuni yedek akçe ayrılır, b) şirketçe ödenmesi gereken kurumlar vergisi ile halen mevcut veya ilerde ihdas edilecek mali mükellefiyetler düşülür., c) Artan kardan, ödenmiş sermayenin %5’i oranında birinci temettü ayrılarak tüm hissedarlara, esas sermayeye mahsuben ödedikleri miktarla orantılı olarak dağıtılır., d)Artan karın bir kısmının veya tamamının fevkalade ihtiyaç akçesi olarak ayrılması veya ikinci temettü olarak hissedarlara ödenmiş sermayeleri oranında dağıtılması genel kurulda kararlaştırılır., Kurucular, yönetim kurulu üyeleri ile memur ve hizmetlilere ayrılacak miktarlar ile ikinci temettü olarak hissedarlara dağıtılması kararlaştırılan ve kara iştirak eden kuruluşlara dağıtılan paradan TTK’nın ilgili hükümleri gereğince %10 kesilerek genel kanuni yedek akçeye eklenir. "Yedek akçe" başlıklı Md.23'de; şirket tarafından ayrılan ihtiyat akçeleri hakkında TTK’nın ilgili hükümleri uygulanır." denilmiş; Md.9'da, "Yönetim kuruluna A Grubu hisseleri temsilen ... Üniversitesi, Prof. Dr. ... ve Prof. Dr. ...; B Grubu hisseleri temsilen ... Teknoloji Bilişim Mühendislik Ltd Şti., ... Türk Mad. En. inş. Müh. Ltd. Şti, ... Yazılım Çözümleri Ltd. Şti. aday olmuştur. Yapılan oylama neticesinde şirket yönetim kurulu üyeliklerine 1 yıllığına aşağıdaki üyeler seçilmiştir. A Grubu içinden gösterilen adaylardan: 1-... Üniversitesinin, 2- Prof. Dr. ...’in, 3- Prof. Dr. ...’in seçilmelerine oybirliğiyle, B Grubu içinde gösterilen adaylardan; 1-... Teknoloji Bilişim Mühendislik Ltd Şti., 2-... Türk Mad. En. inş. Müh. Ltd. Şti, 3-... Yazılım Çözümleri Ltd Şti’nin seçilmelerine oybirliğiyle karar verildi., ... Üniversitesi adına Prof. Dr. ..., ... Teknoloji Bilişim Mühendislik Ltd Şti. adına ..., ... Türk Mad. En. İnş. Müh. Ltd. Şti adına ..., ... Yazılım Çözümleri Ltd Şti adına ...," şeklindedir. Md.11'de; "Geçmiş yıl karının dağıtılmamasına 735 olumsuz oya karşılık 7.563 olumlu oy ile karar verilmiştir. ... Katılım Bankası muhalefet şerhi koymuştur." denilmiştir.
12/06/2014 tarihinde yapılan 2013 yılı olağan genel kurul toplantısında, 8.288 adet hisseden 8.284 hisse vekaleten temsil edilmiştir. Md.5'de; "yönetim kurulu üyelerinin bu görevleri nedeni ile ödenen huzur haklarında bir değişiklik yapılmamasına ve net 1.750 TL huzur hakkı ödenmesine devam edilmesine 735 çekimser oya karşılık 7.549 olumlu oy ile oy çokluğu ile karar verildi." denilmiş, Md.6'da; "şirket ana sözleşmesinin 7,9,16,24 maddelerinin 6102 sayılı TTK gereğince ... değiştirilmesi 7135 olumlu oy ile oy çokluğu ile kabul edilmiştir. Şirketin sermayesi 829.900 TL’dir. Bu sermaye her biri 100 YTL kıymetinde 8.299 paya bölünmüştür. Md.7'de; "Yapılan oylama neticesinde, 1-... Üniversitesinin, 2- ... Üniversitesi Vakfı, 3- Prof Dr ..., B Grubu içinde gösterilen adaylardan; 1-..., 2-... Teknoloji Yön. ve Dan. Ltd. Şti, 3-...'nın seçilmelerine oy çokluğuyla karar verildi." denilmiştir.
04/08/2014 tarihinde yapılan ertelenen 2013 yılı olağan genel kurul toplantısında; Md.5'de; Md.7'de yapılan oylama neticesinde; A Grubu içinde gösterilen adaylardan, 1-Prof. Dr. ..., 2-Prof. Dr. ..., 3-Yrd.Doç.Dr ...; B Grubu içinde gösterilen adaylardan, 1-Prof. Dr. ..., 2-... ve Doç. Dr. Mustafa Ïsmail Kaya seçilmişlerdir. Md.6'da," Geçmiş yıl karının dağıtılmamasına 735 çekimser oyuna karşılık 7549 olumlu oy ile oy çokluğu ile karar verilmiştir."
13/08/2015 tarihinde yapılan 2014 yılı olağan genel kurul toplantısında, 8.288 adet hisseden 8.284 adet hisse vekaleten temsil edilmiştir. Md.6'da; "Şirket ana sözleşmesinin 7,8,9,13,14,15 16,18 ve 19. maddelerinin ... değiştirilmesine toplantıya katılanların oybirliğiyle karar verildi." denilmiştir. Eski Metin: "Şirketin sermayesi 829.900 TL’dir ve tamamı ödenmiştir. Bu sermaye her biri 100 TL kıymetinde 8.299 paya bölünmüştür. Bu sermaye aşağıdaki şekilde taahhüt edilmiştir." şeklinde iken, yeni metin: "Sermaye ve Hisse Senetlerinin Nevi" başlığında, "Madde 7: Şirket sermayesi, her biri 100 TL kıymetinde 8.299 adet paya bölünmüş olup toplamda 829.900 TL’dir. Sermayenin tamamı ödenmiştir. Hisse senetleri nama yazılıdır." şeklindedir. Yine Eski metin: "Yönetim Kurulu üye sayısı toplantı ve karar sayısı" başlığında, Md.13'de; "Şirketin yönetim ve temsili pay sahibi olan veya olmayan gerçek ve tüzel kişiler temsilcileri arasından genel kurul tarafından seçilecek 6 üyeden kurulan yönetim kurulu tarafından yürütülür. Yönetim kuruluna, A Grubu hisselerini temsilen 3, B Grubu hisselerini temsilen 3 kişi seçilir. Yönetim kurulu üyeleri en çok üç yıl için ve en fazla halefleri seçilinceye kadar görev yapmak üzere seçilebilirler." şeklinde iken, yeni metinde, "Yönetim Kurulu ve Süresi" başlığında; "Madde13: Şirketin yönetim ve temsili, pay sahibi olan ve olmayan, gerçek veya tüzel kişiler arasından, genel kurul tarafından seçilecek 6 üyeden kurulan yönetim kurulu tarafından yürütülür. Yönetim kurulu üyeleri en çok üç yıl için ve en fazla halefleri seçilinceye kadar görev yapmak üzere seçilebilirler." şeklindedir. Eski metin, madde 18'de; "... Yönetim kurulu üye seçimlerine ilişkin alınacak kararlar toplantıda hazır bulunan oyların çoğunluğu ile verilir ve A grubunu temsilen gösterilen adaylar arasından en çok oyu alan üç kişi ile B grubunu temsilen gösterilen adaylar arasından en çok oy alan üç kişi yönetim kuruluna seçilir..." iken, yeni metinde, Madde 18'de: "...Genel kurul toplantılarında, her pay sahibinin oy hakkı, sahip olduğu payların itibari değerleri toplamının, şirket sermayesinin itibari değerinin toplamına oranlanmasıyla hesaplanır. Pay sahibi genel kurul toplantılarına kendisi katılabileceği gibi pay sahibi olan veya olmayan bir temsilci de yollayabilir. Şirket genel kurul toplantılarında, Türk Ticaret Kanununun 409.maddesinde yazılı hususlar müzakere edilerek gerekli kararlar alınır. Genel kurul toplantıları ve bu toplantılardaki karar nisabı, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabidir.(...)" şeklinde değişiklik yapılmıştır. Md.7'de;"Yapılan oylama neticesinde, şirket yönetim kurulu üyeliklerine 3 yıllığına aşağıdaki üyeler toplantıya katılanların oy birliğiyle seçilmiştir. 1-Prof. Dr. ..., 2-Prof. Dr. ..., 3-Prof. Dr. ..., 4-Prof. Dr. ..., 5-Doç. Dr. ..., 6-Yrd. Doç. Dr. ...'dir. Md.8'de; "Geçmiş yıl karlarının dağıtılmamasına toplantıya katılanların oy birliğiyle karar verilmiştir."
19/08/2016 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında, 8.299 hisseden 8.284 hisse vekaleten temsil edilmiştir. Md.6'da; "Yapılan oylama neticesinde şirket yönetim kurulu üyeliklerine 3 yıllığına aşağıdaki üyeler oy birliğiyle seçilmiştir. A Grubu içinde gösterilen adaylardan; 1-Prof. Dr. ..., 2-Prof. Dr. ..., 3-Prof. Dr. ..., B Grubu içinden gösterilen adaylardan; 1-Prof. Dr. ..., 2-Doç. Dr. ... ve 3-Doç. Dr. ...'tır"
Bu arada, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü'nün 18/05/2017 tarihli yazısında; "Şirketinizin esas sözleşmesinin 13,14,18'inci maddelerinin değiştirilmesine 6102 sayılı TTK’nın 333'üncü maddesi hükmü gereğince izin verilmiştir. Bir nüshası genel müdürlüğümüz mührü ile tasdik edilerek ilişikte gönderilen tadil tasarılarının 6102 sayılı Kanun hükümlerine göre toplantıya çağrılacak genel kurulun onayından geçirildikten sonra genel kurul toplantısı imtiyazlı pay sahiplerinin haklarının ihlal edilmesi halinde ise anılan kanunun 454'üncü maddesi çerçevesinde imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu toplantısı tarihinden itibaren süresi içinde ilgili ticaret sicili müdürlüğünde tescil ile Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan işlemlerinin yaptırılması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim." denilmiştir.
21/06/2017 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında ise dava konusu edilen kararlar alınmıştır.
Dava konusu genel kurula ilişkin bir kısım gündem maddeleri yönünden, bazı iddiaların hesap yönünden inceleme gerektirmesi sebebiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve görüş alınmıştır.
Bilirkişi Sn. ... 31/01/2019 tarihli raporunda, genel kurul kararlarının iptallerini gerektiren neden bulunmadığını, mütalaa etmiştir. Bilirkişinin 02/05/2019 tarihli ek raporu da aynı mahiyettedir.
Taraf vekillerinin itirazları üzerine ikinci bir heyetten rapor alınması gerekmiştir. Bilirkişile Sn. Prof. Dr. ... ve Sn. Prof. Dr. ...'nin 13/09/2019 tarihli kök raporunda; genel kurul kararlarının toplantı ve karar nisabı yönünden usulüne uygun olduğunu rapor etmişlerdir. Bilirkişilerin kök raporu denetime elverişli olmadığından 07/07/2020 tarihli oturumun (1) nolu ara kararı gereğince görev tanımı yapılarak ek rapor alınmasına karar verilmiş ve 23/02/2021 tarihli ek rapor alınmıştır.
Toplanan tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde;
Dava konusu edilen 21/06/2017 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında alınan kararlardan:
(1) nolu ve (2) nolu gündem maddelerde, karşı oy olmasına karşın muhalefet şerhi bulunmamaktadır. Usulüne uygun muhalefet şerhinin bulunması dava şartıdır. Dava şartları kamu düzenini ilgilendirdiğinden HMK'nın 115/1. maddesi uyarınca Mahkememizce re'sen gözetilmelidir. Bu nedenle, bu maddeler yönünden, davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
(9) nolu gündem maddesinde karar alınmamış olup, bilgi verilmiştir. (9) nolu gündemin bilgi verilmesine yönelik olduğu anlaşılmakla, kararın iptali koşulları bulunmadığından, istemin reddi gerekir.
Diğer gündem maddeleri yönünden ise dosyadaki bilgi ve belgelere göre ayrı ayrı değerlendirilmiştir:
Davalı şirket; 829.900 TL sermayeli ve 8.299 paylıdır. 21/06/2017 tarihli olağan genel kurul toplantısı hazirun cetveline göre; 382.700 TL (3.827) pay sahibi ... Üniversitesi, 445.700 TL (4.457) pay sahibi ... Üniversitesi Vakfı ile 1.400 TL (14) pay sahibi ... Eğitim Gıda Bilişim İnş. Tic. ve San. A.Ş. toplantıya katılmışlardır. 8.298 pay sahibi toplantıda hazır bulunmuştur.
Yukarıda ayrıntılı olarak incelenen davalı şirket pay durumu ve anasözleşme değişikliklerine göre; ilk olarak 07/11/2008 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulda, 2.100 hissenin tamamı vekâleten temsil edilmiş, yönetim kurulu üye sayısı toplantı ve karar sayısı” 13.madde oybirliğiyle tadil edilmiş; "Şirketin yönetim ve temsili pay sahibi olan veya olmayan gerçek ve tüzel kişiler temsilcileri arasından genel kurul tarafından seçilecek (6) üyeden kurulan yönetim kurulu tarafından yürütülür. Yönetim kuruluna, (A) Grubu hisselerini temsilen (3), (B) Grubu hisselerini temsilen (3) kişi seçilir. Ortak olmayan gerçek kişiler yönetim kurulu üyeliğine seçildikleri takdirde bunlar, pay sahibi sıfatını kazandıktan sonra işe başlayabilirler." hükmü getirilmiştir. Bu hüküm tüm hissedarların oybirliği ile alınmıştır. Buna göre yönetim kurulunda (A) grubunu temsilen (3), (B) grubunu temsilen (3) kişi seçilecektir.
Bilindiği gibi, anonim şirketlerde "Belirli grupların yönetim kurulunda temsil edilmesi" başlıklı TTK'nın 360'ncı maddesinin ilk fıkrası şöyledir: "Esas sözleşmede öngörülmek şartı ile, belirli pay gruplarına, özellik ve nitelikleriyle belirli bir grup oluşturan pay sahiplerine ve azlığa yönetim kurulunda temsil edilme hakkı tanınabilir. Bu amaçla, yönetim kurulu üyelerinin, belirli bir grup oluşturan pay sahipleri, belirli pay grupları ve azlık arasından seçileceği esas sözleşmede öngörülebileceği gibi, esas sözleşmede yönetim kurulu üyeliği için aday önerme hakkı da tanınabilir. Genel kurul tarafından yönetim kurulu üyeliğine önerilen adayın veya hakkın tanındığı gruba ve azlığa mensup adayın haklı bir sebep bulunmadığı takdirde üye seçilmesi zorunludur. Bu şekilde tanınacak temsil edilme hakkı, halka açık anonim şirketlerde yönetim kurulu üye sayısının yarısını aşamaz. Bağımsız yönetim kurulu üyelerine ilişkin düzenlemeler saklıdır." İkinci fıkrasında: "Bu maddeye göre yönetim kurulunda temsil edilme hakkı tanınan paylar imtiyazlı sayılır." denilmiştir. Yine, ilk esas sözleşme ile veya esas sözleşme değiştirilerek bazı paylara imtiyaz tanınabilir (TTK m. 478, f.1) hükmü bulunmaktadır. Dolayısıyla, bu hükümler çerçevesinde, 07/11/2008 değişikliği ile imtiyazlı paydan kaynaklı hak ve yetkilerin esas sözleşme ile tanındığı kabul edilmelidir. Yönetim kurulunda temsil edilme hakkı tanınan paylar imtiyazlı sayılır (TTK m.360, f.2). Genel kurulun esas sözleşmenin değiştirilmesine, yönetim kuruluna sermayenin arttırılması konusunda yetki verilmesine dair kararıyla yönetim kurulunun sermayenin arttırılmasına ilişkin kararı imtiyazlı pay sahiplerinin haklarını ihlal edecek nitelikte ise bu karar anılan pay sahiplerinin yapacakları özel bir toplantıda, aşağıdaki hükümler uyarıca, alacakları bir kararla onanmadıkça uygulanamaz (TTK m.454, f.1).Bu hükümlere göre; 07/11/2008 anasözleşmenin değiştirilmesiyle (A) ve (B) grubu paylara imtiyaz tanınmıştır. Burada imtiyaz paya ilişkindir. Yönetim kurulunda (A) ve (B) grubu paylar temsil edilmelidir. İmtiyazlı paylara ilişkin değişikliklerin uygulanabilmesi, pay sahiplerinin yapacakları özel toplantıda alacakları kararla onaylanması koşuluna bağlanmıştır. Bu hüküm emredicidir.
Eldeki davanın konusu 21/06/2017 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında alınan kararların iptaline ilişkindir. Bir önceki genel kurul toplantısı 19/08/2016 tarihinde yapılmış ve (6)'ncı maddede şirket yönetim kurulu üyeliklerine (A) ve (B) Grubu içerisinden üçer kişi seçilmiştir. (B) Grubundan Doç. Dr. ...'da seçilenler arasındadır.
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü'nün 18/05/2017 tarihli yazısında da, tadil tasarılarının 6102 sayılı Kanun hükümlerine göre toplantıya çağrılacak genel kurulun onayından geçirildikten sonra genel kurul toplantısı imtiyazlı pay sahiplerinin haklarının ihlal edilmesi halinde ise anılan kanunun 454'üncü maddesi çerçevesinde imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu toplantısı tarihinden itibaren süresi içinde ilgili ticaret sicili müdürlüğünde tescil ile Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan işlemlerinin yaptırılması gerektiği yönündedir.
Dosya kapsamından, bilgi ve belgelerden, pay sahipleri özel kurulu toplantısının yapıldığına ilişkin bilgi bulunmamaktadır. Yönetim kurulunda (A) ve (B) Grubu içerisinden üçer kişi ile temsil koşulunun 'imtiyaz'a ilişkin olduğu ve bir anlamda 'azlık', 'eşit temsil' hakkını koruyucu mahiyette bulunduğu anlaşılmakla; yapılan değişikliğin kanun, esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Yapılan bu tespite göre gündem maddeleri değerlendirildiğinde:
(3) nolu gündem maddesinde, yönetim kurulu üyelerinden Prof. Dr. ...'ın istifası nedeniyle boşalan yönetim kurulu üyeliğine 18/01/2017 tarih ve 2017/2 sayılı yönetim kurulu kararı ile atanan Yrd. Doç. Dr. ...'ın yönetim kurulu üyeliğinin oylanmasına ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır.
Anonim şirketlerde, "üyeliğin boşalması" başlıklı TTK'nın 363'üncü maddesinin ilk fıkrası şöyledir: "334 üncü madde hükmü saklı kalmak üzere, herhangi bir sebeple bir üyelik boşalırsa, yönetim kurulu, kanuni şartları haiz birini, geçici olarak yönetim kurulu üyeliğine seçip ilk genel kurulun onayına sunar. Bu yolla seçilen üye, onaya sunulduğu genel kurul toplantısına kadar görev yapar ve onaylanması hâlinde selefinin süresini tamamlar."
Madde açıklıkla, "yasal koşulları bulunduran" birinin yönetim kurulu üyeliğine seçileceğini ve ilk genel kurulun onayına sunulacağını emreder. Hemen belirtmek gerekir ki 'yasal koşullar' örneğin 'reşit olmayanın' atanmasına engeldir. Peki, yönetim kurulu herhangi birini üye olarak atayabilir mi? Bu soru, (3) nolu gündem maddesinin çözümü ile ilintilidir. TTK m.363, f.1 gereğince, yönetim kurulu ancak "kanuni şartları haiz" birini seçebilecektir. Nedir "kanuni şartlar"? Örneğin; genel kurul yönetim kurulu üyeliğine önerilen adayı veya hakkın tanındığı gruba ve azlığa mensup adayı haklı bir sebep bulunmadığı takdirde üye seçmek zorundadır (TTK m.360, f.1, c.3). Şu durumda genel kurul, imtiyazın tanındığı gruba mensup adayı -haklı bir sebep bulunmadıkça- yönetim kurula seçmek zorunda olduğuna göre, yönetim kurulu, genel kurulun sahip olmadığı bir hakkı, örneğin takdir hakkını kullanabilir mi? Mahkeme heyetimiz, yönetim kurulunun, genel kurulun sahip olmadığı hakkı kullanamayacağı eş deyişle genel kurulun esas sözleşme değişikliği nedeniyle tanınan imtiyaz nedeniyle belirli pay grubunun önerdiği adayı seçme zorunluluğunun öncelikle yönetim kurulunda boşalma nedeniyle TTK'nın 363, f.1 gereğince yapılacak seçimde de geçerli ve bağlayıcı olduğu kanaatindedir. Bu kabul doğrultusunda somut olayda, (B) Grubu içerisinde seçilen ve istifa eden üyenin yerine yönetim kurulu 2017/2 sayılı yazısı ile belirdiği kişi oylanmış ve yönetim kuruluna geçici olarak seçilmiş ve sonraki ilk genel kurulun onayına sunulmuştur. Lâkin dosyada geçici olarak seçilen yönetim kurulu üyesinin (B) Grubu mensubu veya adayı olduğu kanıtlanmamıştır. Bu durumda, (B) Grubu içerisinde seçilen ve istifa eden üyenin yerine yönetim kurulunun 2017/2 sayılı yazısı ile belirdiği kişinin oylanması, kanun, esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olduğundan iptali gerekir.
(4) nolu gündem maddesinde, 2016 yılı yönetim kurulu faaliyet raporları ile finansal tabloların oylanmasına ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır. Dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişilerin salt bu yöne ilişkin inceleme ve görüşlerinden, iptali için yasal koşulun bulunmadığı anlaşılmış, istemin reddi gerekmiştir.
(5) nolu gündem maddesi, 2016 yılında faaliyette bulunan yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır. Yönetim kurulu üyelerinin seçimi 19/08/2016 tarihinde yapılan genel kurulda kararlaştırılmıştır. İşbu genel kurulda (A) Grubunu temsilen ... Üniversitesi (3.827 pay) ile ... Üniversitesi Vakfı (310 pay) ve (B) Grubunu temsilen ... Üniversitesi Vakfı (4.147 pay) genel kurula katılmıştır. 21/06/2017 tarihli genel kurula ise ... Üniversitesi (3.827 pay) ile ... Üniversitesi Vakfı (4.457 pay) ve ... Eğitim Gıda Bilişim İnş. Tic. ve San. A.Ş. (1.400 pay) katılmıştır. Bu genel kurulda 8.298 adet vekâleten oy kullanılmıştır. Muhalif oy 1.400'dür. Somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 6102 sayılı TTK'nın 436/2. maddesi uyarınca yönetim kurulu üyeleri kendi ibralarında ve diğer yönetim kurulu üyelerinin ibrasında oy kullanma hakkını haiz değildirler. Şayet ibra oylamasında yönetim kurulu üyeleri de oy kullanmış ise, bu oylar mevcut değilmiş gibi karar nisabının sağlanıp sağlanmadığının değerlendirmesi gerekmektedir. Somut olayda, şirketin 8.299 hissesi mevcut olup yönetim kurulu 8.284 adet hisse sahibinin oyu ile ibra edilmiştir. Yönetim kurulu esasen (A) Grubu adaylarıdır. Oy hakkından mahrum olan yönetim kurulu üyelerinin oyu dikkate alınmadığında red oyu kullanan davacı şirkete ait 1.400 oy kaldığından, (5) nolu gündem maddesi, 2016 yılında faaliyette bulunan yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin olup oy çokluğuyla alınan kararın iptaline karar verilmelidir.
(6) nolu gündem maddesi, şirket ana sözleşmesinin 13, 14 ve 18. maddelerinde yapılması düşünülen değişikliklerin T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü'nün 18/05/2017 tarih ve 50035491-431.02 sayılı iznine istinaden değiştirilmesine ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır. Yukarıda 'imtiyazlı pay'lara ilişkin yapılan genel açıklamalar çerçevesinde, yönetim kurulunda (A) ve (B) Grubu içerisinden üçer kişi ile temsil koşulunun 'azlık', 'eşit temsil' hakkını koruyucu mahiyette olduğu anlaşılmıştır. 13'üncü maddede (6) kişiden oluşan yönetim kurulunun (5) kişiye indirilmekle ve (A) ve (B) grubu paylar arasındaki denge bozulmakta; 14'üncü maddede "Yönetim kurulu, temsil yetkisini bir veya daha fazla murahhas üyeye veya üçüncü kişilere devredebilir." hükmü de bulunmakla temsilde adalet ilkesini zayıflatmakta; 18'inci maddede ise "Yönetim kurulu üye seçimlerine ilişkin alınacak kararlar toplantıda hazır oyların çoğunluğu ile verilir ve (A) grubunu temsilen gösterilen adaylar arasında en çok oy alan üç kişi ile (B) grubunu temsilen gösterilen adaylar arasından en çok oy alan üç kişi yönetim kuruluna seçilir" şeklindeki 'imtiyaz' hakkını koruyan hükmü değiştirdiğinden yapılan değişikliğin kanun, esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olduğu kanaatine ulaşılmış, iptali gerektiği anlaşılmıştır.
(7) nolu madde, yönetim kurulunun seçimine ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır. Yukarıdaki imtiyaza ilişkin açıklamalar doğrultusunda kanun, esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olduğu kanaatine ulaşılan bu maddenin iptali gerektiği anlaşılmıştır.
(8) nolu madde, yönetim kurulu üyelerine verilecek huzur hakkının bir önceki dönemde olduğu gibi aylık 1.750 TL olarak devam etmesine ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır. Dosya kapsamından, bilirkişilerin salt bu yöne ilişkin tespit ve görüşlerinden, iptali gerektirir neden bulunmadığı anlaşılmış, istemin reddi gerekmiştir.
(10) nolu madde, geçmiş yıl kârlarının dağıtılmamasına ilişkin olup oy çokluğuyla karar alınmıştır. Muhalefet şerhi bulunmaktadır. Her ne kadar davalı vekili, yönetici şirket vasfındaki anonim şirketin amacının kâr dağıtmak olmadığını bilakis kâr elde edip kanunda belirtilen amaçlara uygun hizmet etmek olduğuna ilişkin savunması, öncelikle anasözleşmenin artan kârdan, ödenmiş sermayenin %5’i oranında birinci temettü ayrılarak tüm hissedarlara, esas sermayeye mahsuben ödedikleri miktarla orantılı olarak dağıtılacağını ilişkin hükme uygun değildir. Her ticaret şirketi gibi anonim şirketin nihaî amacı da kâr elde etmek ve bunu dağıtmak olup anonim şirketin kâr elde etme ve dağıtma nihaî amacından doğan pay sahibinin kâr payı hakkı da bir vazgeçilmez haktır. Bilindiği gibi, özel kanunlara tabi anonim şirketlere de, özel hükümler dışında TTK'nın 'anonim şirketler'e ilişkin hükümleri uygulanır (TTK m.330, f.1). Kaldı ki yapılan işbu savunma, davalı şirketin "kâr dağıtılması" maddesini gündeme almasını da gereksiz kılar ki elbette anonim şirketin gayesi ile bağdaşmayacaktır. Davalı vekilinin savunmasından da şirketin kuruluşundan beri kâr dağıtmadığı belirgindir. Davalı, kâr dağıtılmaması olgusunu yatırım, harcama vb haklı nedenlerle kanıtlamak yerine "amacın kâr dağıtmak olmadığı" şeklinde açıklamıştır. Davalının işbu savunması; dosya kapsamına uygun haklı, yerinde ve yasal gerekçe ile desteklenmediğinden, (10) nolu maddede yer alan, geçmiş yıl kârlarının dağıtılmamasına ilişkin olup oy çokluğuyla ile alınan kararın iptaline karar verilmelidir. Bilirkişilerin aykırı görüşleri yerinde görülmemiştir.
Yukarda açıklanan yasal ve hukuksal olgu göz önüne alınarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara ve Kurul'un takdirine göre;
1.-2016 yılına ait 21/06/2017 tarihli genel kurul toplantısının (1) ve (2) numaralı kararlarına karşı muhalefet şerhi bulunmaması sebebiyle iptal davası açma hakkı bulunmayan davacının açtığı davanın, dava şartı yokluğundan dolayı usulden reddine,
2.-2016 yılına ait 21/06/2017 tarihli genel kurul toplantısının;
(3) nolu gündem maddesinde, yönetim kurulu üyelerinden Prof. Dr. ...'ın istifası nedeniyle boşalan yönetim kurulu üyeliğine 18/01/2017 tarih ve 2017/2 sayılı yönetim kurulu kararı ile atanan Yrd. Doç. Dr. ...'ın yönetim kurulu üyeliğinin oylanmasına ilişkin kararın,
(5) nolu gündem maddesinde, 2016 yılında faaliyette bulunan yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin alınan kararın,
(6) nolu gündem maddesinde, şirket ana sözleşmesinin 13, 14 ve 18. maddelerinde yapılması düşünülen değişikliklerin T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü'nün 18/05/2017 tarih ve 50035491-431.02 sayılı iznine istinaden değiştirilmesine ilişkin alınan kararın,
(7) nolu gündem maddesinde, yönetim kurulunun seçimine ilişkin alınan kararın,
(10) nolu gündem maddesinde, geçmiş yıl kârlarının dağıtılmamasına ilişkin alınan kararın,
İPTALLERİNE,
3.-2016 yılına ait 21/06/2017 tarihli genel kurul toplantısının;
(4) nolu gündem maddesinde, 2016 yılı yönetim kurulu faaliyet raporları ile finansal tabloların oylanmasına ilişkin alınan kararın,
(8) nolu gündem maddesinde, yönetim kurulu üyelerine verilecek huzur hakkının bir önceki dönemde olduğu gibi aylık 1.750 TL olarak devam etmesine ilişkin alınan kararın,
(9) nolu gündem maddesinde yer alan bilgi verilmesine yönelik kararın,
İptali istemlerinin REDDİNE,
2.-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 59,30 TL karar ve ilâm harcından, peşin alınan 31,40 TL'nin tenzili ile eksik kalan 27,90 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3.-Davacı tarafça yapılan; 4,60 TL ilk dava, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 741,10 TL yargılama giderlerinin takdiren 1/2 oranındaki 1.372,85 TL'si ile 31,40 TL başvurma harcı, 31,40 TL peşin harç toplamı 1.435,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine; fazlaya ilişkin kısmın davacı üzerinde bırakılmasına; HMK m.333/1 gereğince hüküm kesinleştiğinde, harcanmayan gider avansının, davacı a iadesine,
4.-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığına,
5.-Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesap ve takdir edilen 4.080,00 TL maktu vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6.-Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesap ve takdir edilen 4.080,00 TL maktu vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, davacı vekili Av. ....'nın yüzüne karşı; kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Ankara
Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere 15/06/2021 tarihinde oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.