T.C.
ANKARA
9.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/68
KARAR NO: 2021/616
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO:2018/68
KARAR NO:2021/616
DAVA:Adi Ortaklığın Fesih ve Tasfiyesi
DAVA TARİHİ:25/01/2018
KARAR TAR.:05/10/2021
KARAR YAZ.T.:08/10/2021
Mahkememize tevzi edilerek yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılan dosyanın yapılan incelemesi sonunda:
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında Ankara ...Noterliğinin 02/06/2016 tarih ve ...yevmiye numarası ile iş ortaklığının kurulduğunu ve bu sözleşmenin aynı Noterliğin 04/07/2017 tarih ve ...yevmiye numarasıyla tadil edildiği; ortaklığın konusunun "Çorum Belediye Başkanlığı-Erkek Kız Öğrenci Yurt Binalarının Yapımı İşi" olduğunu; henüz amacı tamamlanmamış olan ortaklığın fesih ve tasfiyesini istediklerini; davalının, ortaklık lehine düzenlediği çeki tek imza ile başka bir şirkete ciro ettiğini ve bu çekten dolayı müvekkili aleyhine Kuşadası ... Müdürlüğü nün ... E. sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapıldığını, müvekkilinin kredi notunun düştüğünü ve mevduatına haciz konulduğunu; ortaklık sözleşmesinin 9. maddesinde ortaklık adına senet ve çek düzenlemek için A grubu ... ile B grubu ...'nun aynı anda atacakları iki imza gerekli olduğunu; ortağın bu güven sarsıcı işlemi nedeniyle ortaklığın fesih ve tasfiyesini istediklerini; bu sebeple, adi ortaklığın sona erdirilmesine ve tasfiyesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
YANIT:
Davalı yasal süresi içerisinde yanıt vermemiştir.
DELİLLER:
1-02/06/2016 tarihli iş ortaklığı sözleşmesi,
2-İş ortaklığı (Ek tadil) sözleşmesi,
3-Bilirkişi raporu,
4-Tüm dosya münderecatı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKÎ NİTELENDİRME:
Dava, adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi istemine ilişkindir.
Dosyada yer alan Ankara ...Noterliğinin 02/06/2016 tarih ve ...yevmiye numaralı "İş Ortaklığı Sözleşmesi" belgesinden; davacı şirket (özel ortak) ile dava dışı ... Endüstriyel Yapı Sanayi ve Tic. A.Ş. (pilot ortak) arasında "... Endüstriyel Yapı Sanayi ve Tic. A.Ş.& ... İnş. Taah. Nak. Tur. Tem. Yem. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı" sözleşmesi kurulduğu anlaşılmıştır. Bilahare aynı Noterliğin 04/07/2017 tarih ve 20556 yevmiye numarasıyla bu sözleşmenin bazı maddeleri tadil edilmiş, değiştirilen maddeler dışında kalan sözleşme maddelerinin aynen geçerli oldukları belirtilmiştir. Tadil sözleşmesinde 1.taraf "... Yapı İnşaat Ticaret AŞ" olmuştur. "... Yapı İnşaat Ticaret AŞ" (pilot ortak) ve davacı şirket ise özel ortaktır. Ortaklığın unvanı "... Yapı İnşaat Ticaret AŞ&
... İnş. Taah. Nak. Tur. Tem. Yem. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı" olmuştur.
İş ortaklığın konusu "Çorum Belediye Başkanlığı-Erkek Kız Öğrenci Yurt Binalarının Yapımı İşi"dir. Davacı, henüz amacı tamamlanmamış olan ortaklığın fesih ve tasfiyesini istemiştir.
Tadil sözleşmesinin 10'uncu maddesi; "tarafların mali hak ve yükümlülükleri, kâr/zarar tespiti ve taksimi"ne ilişkindir. Sözleşme m.10,a'da, ... Yapı ortaklık konusu işin sevk ve idarecisidir. Proje ile ilgili tüm finansman (m.10,b), makine ve teçhizat (m.10,c) ... Yapı tarafından karşılanacaktır. İşi teknik ve fen kurallarına göre tamamlamak (m.10,d) ... Yapı'ya aittir. Bu işle ilgili 3.şahıslar ve kamu idaresi tarafından ... İnşaata karşı açılacak her türlü davada çıkacak zarardan (m.10,e) ... Yapı sorumludur. Sözleşmenin m.10,f bendinde. "... İnşaat, iş ortaklığındaki kâr paylarına karşılık olarak ortaklığın KDV hariç hakediş tutarı üzerinden 0,0005 (onbindebeş)+KDV alacaktır. Hakediş üzerinden hesaplanacak gelir payı, faturanın düzenlenmesi şartıyla hakediş tahsilatının yapıldığı gün ... İnşaata ait banka hesaplarına yatırılacaktır." denilmiştir. Sözleşmenin m.10,g bendinde; "Bahsedilen gelir payı dışındaki her türlü kâr/zarar, vergi iade ve alacakları (KDV tevkifatı, stopaj kesintisi) ve işveren idare tarafından yapılan geçici kabul, kesin kabul ve kesin hesap kesintilerinin talep, tahsil ve tasarrufu konusundaki yetki ... Yapıya aittir" hükmü konulmuştur. Sözleşmenin m.10,h bendinde ise; "... İnşaat vergi iade ve alacakları ile geçici kabul kesintilerinin tahsili için gerekli her türlü bilgi ve belgeyi ivedilikle ... Yapıya sunacaktır. Mücbir sebep dışındaki gecikmelerden dolayı iş ortaklığının veya ... İnşaatın uğrayacağı maddi zararlardan ... Yapı sorumludur" hükmü belirlenmiştir.
Yukarıya alınan tadil sözleşmesinin 10'uncu maddesindeki hükümlerden şu anlaşılacaktır: 1)İşin teknik ve fen kurallarına göre tamamlanması ... Yapıya aittir. 2)Bu işle ilgili açılacak davalardan doğan zarardan da ... Yapı sorumludur.3)... İnşaat hakedişlerin tutarı üzerinden 0,0005+KDV pay alacaktır.4)Bu gelir payı dışındaki bütün kâr ve zarardan Anoyal Yapı sorumludur.
Çorum Belediyesinin 11/01/2019 tarihli yazısından, işin tamamlanmadığı ve 13/08/2018 tarih ve 578 sayılı Başkanlık Oluru ile işin fesih edildiği bildirilmiştir. İşin geçici ve kesin kabulü yapılmamıştır. Çorum Belediyesinin 22/11/2019 tarihli yazısında ise, Sözleşme feshinde doğan teminat güncelleme bedeli için Ankara ... Müdürlüğüne ... esas sayılı takip dosyasından icra takibi yapıldığı belirtilmiştir.
Davacı vekili, 01/1/2019 tarihli dilekçesinde, iş ortaklığının malvarlığının bulunmadığını beyan etmiştir.
Uyuşmazlık, davacının talepte haklı olduğu alacağın bulunup bulunmadığı ve buna bağlı olarak adi ortaklığın fesih ve tasfiyesidir.
Davanın hukukî dayanağı, âdi ortaklığın sona ermesine ilişkin TBK'nın 639 vd.maddeleridir. Madde şöyledir:
MADDE 639- Ortaklık, aşağıdaki durumlarda sona erer:
1. Ortaklık sözleşmesinde öngörülen amacın gerçekleşmesi veya gerçekleşmesinin imkânsız duruma gelmesiyle.
2. Sözleşmede ortaklığın mirasçılarla sürdürülmesi konusunda bir hüküm yoksa, ortaklardan birinin ölmesiyle.
3. Sözleşmede ortaklığın devam edeceğine ilişkin bir hüküm yoksa, bir ortağın kısıtlanması, iflası veya tasfiyedeki payının cebrî icra yoluyla paraya çevrilmesiyle.
4. Bütün ortakların oybirliğiyle karar vermesiyle.
5. Ortaklık için kararlaştırılmış olan sürenin bitmesiyle.
6. Ortaklık sözleşmesinde feshi bildirme hakkı saklı tutulmuş veya ortaklık belirsiz bir
süre için ya da ortaklardan birinin ömrü boyunca kurulmuşsa, bir ortağın fesih bildiriminde bulunmasıyla.
7. Haklı sebeplerin bulunması hâlinde, her zaman başkaca koşul aranmaksızın, fesih istemi üzerine mahkeme kararıyla.
Adi ortaklığın konusunun "Çorum Belediye Başkanlığı-Erkek Kız Öğrenci Yurt Binalarının Yapımı İşi" olduğu ve bu işin ,Çorum Belediyesinin 13/08/2018 tarih ve 578 sayılı Başkanlık Oluru ile işin fesih edildiği saptanmıştır. Bu durumda, BK m.639, f,1, b.1 gereğince amacın gerçekleşmesinin imkânsız duruma geldiği açıktır. O hâlde, adi ortaklık sona erdirilmelidir.
Her ne kadar adi ortaklığın malvarlığı bulunmamakta ise de tadil sözleşmesinin m.10,g bendine göre her türlü kâr ve zarardan ... Yapının sorumlu olduğu belirlenmiştir. Sözleşmenin m.10,f bendine göre hakedişlerden 0,0005+KDV tutarının davacı şirkete ödenmesi gerektiği gibi, sözleşmenin m.10,h bendine göre işortaklığının ve davacı şirketin uğradığı zarardan da ... Yapı sorumludur. Bu nedenle, işin mücbir sebep dışında tamamlanması hâlinde hakediş tutarları belirlenip bu tutardan 0,0005+KDV bedelinin davacıya ait olduğu kabulüyle hesaplama yapılmalıdır.
Bu nedenle, teknik inceleme gerektirdiğinden bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi Sn. Prof. Dr. ...'ün 27/05/2019 tarihli kök ve 16/01/2020 tarihli ek raporu adi ortaklığın mevcudunun tespit edilemediğine yöneliktir. Ancak tadil sözleşmesi hükümlerine göre hakedişlerin ve davacının talep edebileceği tutarın tespiti gerekir. Bu sebeple, bilirkişi Sn....'in de katılımı ile alınan 03/02/2021 tarihli raporda; taraflar arasındaki tadil sözleşmesinin m.10,g bendine göre her türlü kâr ve zarardan ... Yapının sorumlu olduğu ve iş bu sözleşmenin m.10,f bendine göre fesih tarihine kadar yapılan hakedişlerden 0,0005+KDV tutarının davacı şirkete ödenmesi gerektiği belirtilerek ortaklığın üstlendiği işin fesih tarihine kadar yapılan hakedişlerden hesaplanan davacıya ait kâr payı bedelinin 4.315,43 TL olduğunu saptamışlardır. Bilirkişilerin bu tespiti, dosyaya, sözleşmeye, bilgi ve belgelere uyumlu olup Mahkememizce benimsenmiştir.
Somut olayda; adî ortaklığın feshi istemi bakamından; BK m.639, f,1, b.1 gereğince amacın gerçekleşmesinin imkânsız duruma gelmiş olduğu saptandığından, adî ortaklığın feshine, karar verilmelidir. Davalı şirketin tasfiyesi talep edildiğinden ve adî ortaklığın tasfiyeye değer mal varlığı saptanmadığından tasfiyeye yer olmadığına, kararı verilmelidir. Ancak, sözleşme hükümleri çerçevesinde fesih tarihine kadar olan davacı alacağının tespiti gerekmiştir. Alınan bilirkişi raporuyla tadil sözleşmesinin m.10,g bendine göre her türlü kâr ve zarardan ... Yapının sorumlu olması ve iş bu sözleşmenin m.10,f bendine göre fesih tarihine kadar yapılan hakedişlerden 0,0005+KDV tutarının davacı şirkete ödenmesi gerektiğinden ortaklığın üstlendiği işin fesih tarihine kadar yapılan hakedişlerden hesaplanan davacıya ait kâr payı bedeli olan 4.315,43 TL tutarın davacıya ödendiği yasal delillerle kanıtlanmadığından iş bu tutarın davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekmiştir. Fesih tarihinden sonraki hakedişler eldeki davanın konusu olmadığından hesaplamada dikkate alınmamıştır.
Yukarıda açıklanan yasal ve hukuksal olgu göz önüne alınarak, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara ve Kurul'un takdirine göre;
1.-Adî ortaklığın feshi istemi bakımından; BK m.639, f,1, b.1 gereğince amacın gerçekleşmesinin imkânsız duruma gelmiş olduğu saptandığından, adî ortaklığın feshine,
2.-Adî ortaklığın tasfiyesi istemi bakımından;
A)Adî ortaklığın tasfiyeye değer mal varlığı saptanmadığından tasfiyeye yer olmadığına,
B)Taraflar arasındaki tadil sözleşmesinin m.10,g bendine göre her türlü kâr ve zarardan ... Yapı İnş. Tic. AŞ.'nin sorumlu olduğu ve iş bu sözleşmenin m.10,f bendine göre fesih tarihine kadar yapılan hakedişlerden 0,0005+KDV tutarının davacı şirkete ödenmesi gerektiği anlaşılmakla, 4.315,43 TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3.-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken; 294,79 TL karar ve ilâm harcından, peşin alınan 35,90 TL'nin düşülerek eksik kalan 258,89 TL harcın, davalıdan alınarak Haziyene irat kaydına,
4.-Davacı tarafça yapılan 77,00 TL ilk dava, 263,00 TL tebligat ve posta gideri, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti toplamı 2.340,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5.-Hüküm kesinleştiğinde harcanmayan gider avansının HMK m.333/1 uyarınca davacıya iadesine,
6.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 4.080,00 TL maktû vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
Dair, davacı vekili Av. ...'in yüzlerine karşı; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yolu açık olmak üzere 05/10/2021 tarihinde oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.