T.C.
ANKARA
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/519
KARAR NO: 2021/103
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2019/519
KARAR NO: 2021/103
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KÂTİP:
DAVACI:
DAVALI:
İHBAR OLUNAN:
DAVA:İtirazın İptali (Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/09/2019
KARAR TARİHİ:23/02/2021
KAR. YAZ. TAR.:10/03/2021
Mahkememize tevzi edilen ve Mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydı yapılan dosyanın yapılan incelenmesi sonucunda:
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava dışı ... Enerji Üretim A.Ş. ile “Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi” sözleşmesini yaptığını; dava dışı şirkete ait iki adet inverter ve 2 adet beton köşk emtiasının Ankara'dan Antalya'ya gönderilmek üzere 12/08/2017 tarihli taşıma faturası ile davalının sorumluluğu altında taşındığını; nakliye aracının seyir hâlinde iken devrilmesi sonucunda emtianın ağır hasar gördüğünü; bu nedenle dava dışı sigortalıya 18/10/2017 tarihinde 302.904,00 TL ödeme yapıldığını, dava dışı sigortalıya yapılan ödemelerin davalıdan tahsili için ... Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası ile başlatılan takibe davalının haksız itirazı sonucu takibin durduğunu; davalının takibe itirazının iptali ile icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
YANIT:
Davalı vekilinin yanıt dilekçesinde kısaca; davacının dava dışı ... Enerji Üretim A.Ş. ile yaptığı “Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi” sözleşmesinde sevkiyatın bir tüzel kişi ile yapılması veya sevkiyatın hukuken geçerli bir yazılı taşıma sözleşmesine bağlı olarak yapılması gerektiğinin kararlaştırıldığını; müvekkilinin tüzel kişiliğinin olmadığını ve müvekkili ile dava dışı sigortalı arasında yazılı sözleşme bulunmadığını; bu nedenle sigorta sözleşmesinin özel şartlarının gerçekleşmediğini, poliçe kapsamında olmadığını; ayrıca ürünlerin yüklemesinin müvekkili tarafından yapılmadığını ve beton köşk ve beton trafo merkezinin yükleme hatası nedeniyle devrildiğini, olayda şoförün kusurunun bulunmadığını, bu nedenle müvekkiline atfedilecek kusur bulunmadığını, hasar miktarının hatalı tespit edildiğini; bu sebeple, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
1-Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi,
2-Ekspertiz raporu,
3-Tahsilat makbuzu, ibraname,
4-İrsaliye, araç ruhsatı, sürücü belgesi örneği, olay yeri tespit tutanağı ve ekleri,
5-... Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyası,
6-Arabuluculuk tutanağı,
7-Bilirkişi raporu,
8-Tüm dosya münderecatı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKÎ NİTELENDİRME:
Dava, “Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi” kapsamında sigortacı davacı tarafından dava dışı sigortalıya ödediği bedeli davalıdan rücuan tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptaline ilişkindir. (İİK m.67)
... Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasından; davalı borçlu hakkında, 08/08/2018 tarihi itibariyle taşımadan kaynaklanan hasar nedeniyle oluşan alacağından dolayı:
302.904,00 TL asıl alacak
23.788,34 TL işlemiş faiz
326.692,34 TL alacağın tahsili istemiyle ilâmsız icra takibine geçildiği; davalı/borçlu vekilinin 07/09/2018 tarihinde borca itiraz ettiği ve takibin durduğu; 24/09/2019 tarihi itibariyle açılan mezkûr itirazın iptali davasının süresinde olduğu, görülmektedir.
Davacı ... Sigorta A.Ş. ile dava dışı ... Enerji Üretim A.Ş. arasında imzalanmış olan 2101700055047 poliçe numaralı, 11/08/2017 tarihli Nakliye Emtea Sigorta Poliçesi örneği dosyadadır. Sigorta poliçesinde şu bilgiler yazılıdır: Emtea cinsi; 2 adet inverter ve 2 adet beton köşk; sigorta bedeli 140.000,00 EUR; yükleme tarihi 11/08/2017, All risk sigorta bedeli 581.084,00 TL'dir. Çekici plakası: ..., dorse plakası: ..., sürücü ... olarak belirtilmiştir. Dava dışı ve gönderici ... Elektrik firmasının düzenlediği A-002650 nolu, 10/08/2017 irsaliye tarihli, 11/08/2017 tarihli sevk irsaliyesinin dosya kapsamında mevcut olduğu, sevk irsaliyesinde taşınan emtianın 1 adet Beton Trafo Merkezi(invertör) olduğu, sevk irsaliyesinde not olarak “müşteri temini invertör, pano ve trafo köşk içerisine monte edilmiştir" kaydının mevcut olduğu, ayrıca malları teslim alan bölümünde, davalı taşıyıcı araç plakasının, sürücü isminin, ehliyet numarasının ve ruhsat numarasının belirtilmiş olduğu tespit edilmiştir. ... Deri-Nakliye (...) nakliye firması tarafından dava dışı ... Enerji Üretim A.Ş. adına düzenlenmiş olan 12/08/2017 tarih 078689 sıra numaralı faturadada; Ankara terminalinden Antalya Elmalı'ya nakliye bedeli olarak KDV dâhil 2.714,00 TL fiyatlandırma yapılmıştır.
Dosyada yer alan 12/08/2017 tarihli tespit tutanağına göre; Emirdağ-Bolvadin karayolu üzerinde Bolvadin istikametine doğru giden ... plakalı ... ... marka 2014 model tırın üzerinde yüklü ...Elektrik Sanayi A.Ş. şirketine ait beton köşk isimli ve beton trafo merkez (invatör) araç üzerinde iken biranda düz yolda yolun sağ tarafında bulunan refüje devrilmesi sonucu beton köşk isimli beton trafo merkezinde maddî zararın meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Davacı sigorta şirketi 302.904,00 TL hasar tutarını 18/10/2017 tarihli ...'a ait makbuz mukabili dava dışı ... Enerjiye ödemiştir. Sigorta poliçesi kapsamında nakledilen eşyada meydana gelen hasar nedeniyle tazminatı ödeyen sigorta şirketi, halefiyete dayalı olarak zarara neden olan davalıdan rücu istemektedir. Davalı ise, hasarın poliçe kapsamında bulunmadığı ile birlikte diğer itirazlarını ileri sürmüştür.
Yasal dayanak:
Davacı 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyete dayanmıştır.
Madde 1472-(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.
(2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.
Davacı aynı zamanda alacağın temlikine dayanmış ise de dosyaya 13/10/2017 tarihli ibraname sunulmuş olup, bu ibraname, TTK'nın 1472'nci maddesi gereğince halefiyete hak kazandırsa da alacağın temliki sonuçlarını doğurmayacaktır. Bu nedenle uyuşmazlık 'halefiyet' kapsamında çözümlenecektir.
Davacının ödeme belgesi dosyadadır. Ödeme tutarına karşı yapılan itiraz bulunmamakla birlikte tazminat miktarına itiraz vardır.
İhtilâf, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı ve buna bağlı olarak tazminat miktarı noktasında toplanmaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalardan görüleceği gibi dava konusu emtia için sevk irsaliyesi düzenlendiği, emtianın taşıyıcıya teslim edildiği, faturanın tanzim olunduğu belirlenmekle, yanlar arasında taşıma senedi düzenlenmemiş olsa bile, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun iradeleri ile taşıma sözleşmesi kurulmuştur (TTK m.856, f.2).
Dava konusu poliçede 'tüzel kişilik notu' başlıklı bölümünde: "Teminat, taşımayı yapan nakliyecinin bir tüzel kişilik olması ve sevkiyatın hukuken geçerli yazılı bir taşıma sözleşmesine bağlı olarak yapılması kaydı ile geçerlidir. Aksi halde teminat geçersiz sayılacaktır." şartı konulmuştur. Poliçede yer alan bu şart sigorta şirketini ve dava dışı ... Enerji Üretim A.Ş.'yi bağlar. Dava dışı şirket poliçe kapsamında olan hasarı sigortacıdan talep edebilir ve sigortacı da sigorta poliçesi kapsamında olan hasardan dolayı halefiyete dayanabilir.
Somut olayda; dava dışı ... Enerji Üretim A.Ş.'ye ait emtianın davalı tarafından taşınması sırasında beton köşk isimli ve beton trafo merkezinin (invatör) araç üzerinde iken biranda düz yolda yolun sağ tarafında bulunan refüje devrilmesi sonucu beton köşk isimli beton trafo merkezinde maddî zararın meydana geldiği; bu haksız eylemden ötürü dava dışı ... Enerji Üretim A.Ş.'nin sözlü taşıma sözleşmesine dayalı olarak davalıdan hak talebi mümkün olmakla birlikte, davacı sigorta şirketi yönünden ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Şöyle ki: Davalı, sigortalıya yapılan ödemenin poliçe kapsamında olmadığını savunmuş, poliçe özel şartlarına dayanmıştır. Hasarın poliçe kapsamında olup olmadığı değerlendirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, davacı tarafından dosyaya sunulmuş ve sigortalı tarafından düzenlenmiş bir temlik beyanı bulunmamaktadır. Eldeki davada, aktif dava ehliyetinin varlığı 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi kapsamında halefiyet sonucunu doğuracak bir ödeme yapılmasına bağlıdır. Davacı ile sigortalı arasında düzenlenen poliçenin özel şartlarında şu hüküm bulunmaktadır: "Teminat, taşımayı yapan nakliyecinin bir tüzel kişilik olması ve sevkiyatın hukuken geçerli yazılı bir taşıma sözleşmesine bağlı olarak yapılması kaydı ile geçerlidir. Aksi halde teminat geçersiz sayılacaktır." Davalının 'tüzel kişi' olmadığı ve sevkiyatın hukuken geçerli 'yazılı' taşıma sözleşmesi ile yapılmadığı hususları, belirgindir. Özel şartın yokluğu, teminatı geçersiz kılar. Bu durumda, temliknaneme de sunulmadığından, davacının aktif dava ehliyetinden söz edilemez. Davacının, aktif dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle, davanın usulden reddine karar verilmelidir.
Yukarıda açıklanan yasal ve hukuksal olgu göz önüne alınarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara ve Kurul'un takdirine göre;
1.-Davanın , aktif husumet ehliyeti bulunmamasından dolayı HMK m.114/1-d delaletiyle HMK m.115/2 uyarınca, dava şartı yokluğundan, usulden reddine,
2.-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken, 59,30 TL karar ve ilâm harcından peşin alınan 3.945,63 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 3.886,33 TL harcın, karar kesinleştiğinde istemi ve başvurusu halinde davacıya iadesine,
3.-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4.-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde taraflara iadesine,
5.-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığına,
6.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davalı yararına hesaplanan 4.080,00 TL maktû vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
7.-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13'üncü bendi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmelik'inin 26'ıncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; Bakanlık bütçesinden ödenen ve yargılama giderinden sayılan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsiline, bu konuda, 6183 sayılı Kanuna göre harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda, davalı vekili Av. ...'in yüzüne karşı; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile 23/02/2021 tarihinde verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.
BaşkanÜye Üye Kâtip
¸ ¸ ¸¸