T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/634 Esas
KARAR NO: 2021/85
Av. ... -
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/11/2019
KARAR TARİHİ: 11/02/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 01/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile ... arasında ... kayıt numaralı ihale kapsamında 01.08.2016-31.12.2016 tarihleri arasında davalının İhtiyacı olan elektrik enerjisinin sağlanması İçin 15.06.2016 tarihinde Elektrik Enerjisi Mal Alım İhalesi Birim Fiyat Sözleşmesi İmzalandığını, 16.05.2018tarih, 7144 sayılı “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunın 12. maddesi ile 4735 Sayılı Kamu İhaleleri Kanununa eklenen geçici 3. madde ile "Elektrik Alım Sözleşmelerinde Ek Fiyat Fark" başlıklı yeni bir düzenleme getirildiğini, bu düzenlemeye göre; elektrik alım sözleşmelerinde ek fiyat farkı hesaplanabileceği ve buna İlişkin usul ve esasların Cumhurbaşkanlığı tarafından belirleneceğinin hüküm altına alındığını, 20.06.2018 tarihli 2018/11993 sayılı Cumhurbaşkanı Kararnamesi ile de 4735 sayılı Kamu İhaleleri Kanununun geçici 3. Maddesi uyarınca ek fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin esaslar belirlendiği ve hesaplamanın nasıl yapılacağı konusunda düzenleme yapıldığını, bu nedenle 16.07.2018 tarih ve yazı ile davalıdan yazılı ek fiyat talep ettiklerini, davalı kurumun yanıt verilmemesi üzerine, 13.08.2018 tarih ve ... nolu ek fiyat farkı faturası düzenlendiğini ve davalıya gönderildiğini, ancak faturada sehven hatalı hesaplama yapıldığının fark edilmesi üzerine, fatura İptal edilip... numaralı 31.08.2018 tarihli ek fiyat farkı faturası düzenlenerek davalıya gönderildiğini, davalı kurumun bu fatura bedelini ödemediği ve herhangi itirazda da bulunmadığını, davalı kuruma ... Noterliği ... yevmiye numaralı 12.11.2018 tarihli ihtarnamesi ile 31.08.2018 tarihli ek fiyat farkı fatura bedelinin ödenmesi ihtar edildiği, ancak bu ihtarnamenin de cevapsız bırakıldığı ve fatura bedelinin ödenmediğini, arabuluculuk görüşmelerinden de anlaşma sağlanamadığını, 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanununun 09.07.2018 yürürlük tarihi geçici 3. maddesi İle 01.01.2016 tarihinden sonra, 24.02.2018 tarihinden önce ihale edilen ve ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanacağına dair hükürn bulunan ve söz konusu maddenin yürürlük tarihinden önce kabulü yapılan elektrik alım sözleşmelerinde 0101.2013 tarihinden sonra gerçekleşen kısımlar İçin ek fiyat farkı ödenmesi usulü hakkında düzenleme yapılacağı, bu yetkinin de Cumhurbaşkanına bırakıldığı hüküm altına alındığını, Bu hüküm uyarınca 20.06.2018 tarihli 2018/11993 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Eki Esaslar yayınlanarak, elektrik alım sözleşmelerinde ek fiyat farkı uygulanmasına ilişkin esasların belirtildiğini, yapılan düzenlemenin kapsamı, kararnamenin 2. maddesinde açıkça ifade edildiği ve ek fiyat farkına ilişkin hesaplamaların hangi formül ile yapılacağı da 5. madde ile açıkça belirlendiğini, bu durumda, faturalandırma işleminin uygun olduğunu, sonuç Olarak; Yukarıda kısaca İzah edilen sebeplerle, haklı davalarının kabulüne, 31.08.2018 tarihli... numaralı fatura bedelinin vadesi olan 14.09.2018 tarihinden itibaren İşlenecek 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda belirtilen değişken oranlı gecikme faizi İle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından 2018/11993 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi kapsamında belirlenen yeni hesaplama yöntemine göre Başkanlıklarından ek fiyat farkı talep edildiğini, söz konusu Bakanlar Kurulu Kararnamesinin Eki Esasları 2.inci maddesinde göre fiyat farkının hesaplanması İçin, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunumun 3.cü maddesinde tanımlı tedarik şirketlerinin yüklenici olmaması, ihalenin 4734 sayılı Kamu ihale Kanununa göre yapılmış olması ve ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanabilmesine ilişkin hüküm bulunması ve alımın belli tarihler arasında yapılmış olması şartlarının sağlaması gerektiğini, başkanlıklarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi olmayıp, söz konusu ihaleyi ... Satınalma Yönetmeliği hükümleri dairesinde gerçekleştirildiğini, davacı şirket tarafından talep edilen ek fiyat farkının ödenip ödenmeyeceği hususunda Kamu İhale Kurumu’ndan görüş talep edildiği, Kamu İhale kurumundan “4734 sayılı Kanuna göre ihale edilmeyen sözleşmelerde Esasların uygulanmasında hukuki olarak bulunmadığr yanıtı alındığını, bu doğrultuda davacı şirketin talep etmiş olduğu ek fiyat farkı Başkanlığımızca ödenememiştir." şeklinde olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava, faturaya istinaden ek fiyat farkı talepli alacak isteminden ibarettir.
Davacı şirketin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre ihale edilen mal alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslar hakkında kararına göre, 2016 yılı için davalı kuruma 31/08/2018 tarihli 17.205,55 TL bedelli fatura düzenleyerek ek fiyat farkı talep ettiği, davalı ...'nın ise, başkanlıklarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na tabi olmadığı gerekçesiyle talep edilen ek fiyat farkı bedelini ödemek istemediği anlaşılmaktadır.
Dava dışı ve yetkili merci olan ....Kurumu tarafından davalı kurumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamı dışında olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında toplanan deliller ile davacı vekilinin 11/02/2021 tarihli celsede alınan beyanları kapsamında davacı şirketin davalı kuruma, kurumun enerji ihtiyacının karşılanması için elektrik enerjisi satışı yaptığı, buna istinaden dava konusu fatura düzenlenerek ek fiyat farkının talep edildiği, taraflar arasındaki ilişki dikkate alındığında davalının tacir olmadığı, kamu kurumu olduğu, aldığı elektrik enerjisini tacir sıfatıyla ticari bir işte kullanmadığı, satılan elektrik enerjisinin sadece kurum binasının ihtiyacının karşılanmasında kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce dosya kapsamında aldırılan 25/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ... Elektrik Toptan Satış A.Ş., “4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Atımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar Hakkında Karacına göre; 2016 yılı İçin davalı kuruma 31.08.2018 tarihli, ... numaralı, 17.205,55 TL (kdv dahil) İık fatura düzenlenerek Ek Fiyat farkı talep ettiğini, davalı Dışişleri Bakanlığı ... İse, başkanlıklarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi olmadığı gerekçesi ile davacı tarafından talep edilen Ek Fiyat Farkı bedelinin ödenmediğini belirttiğini, dava dışı ve yetkili merci olan Kamu İhale Kurumu, davalı kurumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamı dışında olduğunu belirttiğini, heyetimizce teknik bilirkişilerden oluşmakta olup, yapılan ihalenin 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilip edilmediği veya 6446 sayılı E.P.Kanunu’nun 3. maddesi tanımlanan sözleşmelerden olup olmadığı hususunda tespit yapmak veya karar vermek yetkisi olmadığının düşünüldüğünden, dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler üzerinden ve bu hususta yetkili olan dava dışı tarafsız Kamu İhale Kurumu Başkanlığının tespitleri doğrultusunda değerlendirme yapıldığında; davacı ... Elektrik Toptan Satış A.Ş. tarafından, 2016 yılı için davalı kuruma 31.08.2018 tarihli, ... numaralı, 17.205,55 TL (kdv dahil)1ık fatura ile talep edilen Ek Fiyat farkı talebinin yerinde olmadığını, davalı ... Merkezi Başkanlığımın, dava konusu edilen 17.205,55 TL (kdv dahililik tutardan sorumlu olmayacağının bildirildiği görülmüştür.
TTK 5/1.maddesi gereği ticarî davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.
Somut olayda, yukarıda açıklandığı üzere davacı şirket tarafından davalı kurumun kullandığı binanın enerji ihtiyacının karşılanması amacıyla elektrik enerjisi satışı yapıldığı ve davacı şirketin davalı kurumdan düzenlediği faturaya istinaden ek fiyat farkı talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.
Dava hukuki niteliği itibariyle faturaya dayalı alacak davasıdır.
Davanın TTK'nda sayılan mutlak ve nispi ticari dava niteliği bulunmamaktadır. Davalı kamu kurumu olup, satışı yapılan elektrik enerjisinin kurum binasının elektrik enerjisi ihtiyacının karşılanmasında kullanıldığı, davalının tacir sıfatıyla hareket etmediği, ticari bir iş için bu enerjiyi kullanmadığı, bu çerçevede tacir olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Mahkemelerin görevi, dava şartıdır. (HMK m. 114/(1)-c)
Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. (HMK m.115/(2))
Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.
Eldeki davada TTK m. 4/1 uyarınca; “her iki tarafın tacir olması” koşulu gerçekleşmediğinden ve para alacağından kaynaklanan ihtilâflar mutlak ticarî davalardan olmadığından; TTK m.5 gereğince, Mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
HMK m.114/1-c, 115/2 uyarınca göreve ilişkin dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Ankara Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduklarının tespitine,
Karar kesinleştiğinde ve süresinde başvuru olduğnda dava dosyasının görevli Ankara Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
Süresi içerisinde görevli mahkemeye dava dosyasının gönderilmesi için başvuru yapılmaz ise dosyanın re'sen ele alınıp Mahkememiz tarafından açılmamış sayılması kararı verilmesine,
Yargılama harç ve giderleri hakkında görevli mahkemece değerlendirme yapılmasına,
Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dosyanın görevli mahkemede davaya devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK 331/2 maddesi gereğince bir karar verilmesine,
Dair, Davacı vekili Av.... , Davalı vekili Av.... 'ın yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
11/02/2021
Katip ...
Hakim ...