T.C.
ANKARA
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/108
KARAR NO: 2021/225
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2020/108
KARAR NO: 2021/225
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:17/02/2020
KARAR TARİHİ:06/04/2021
KAR. YAZ. TAR.:28/04/2021
Mahkememize tevzi edilen ve yukarıdaki esas numarasına kaydı yapılan dosyanın incelenmesi sonucunda:
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; SGK tarafından kurum sigortalısı dava dışı ...’un 01/03/2004 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle hak sahibine yapılan ödemeler ile bağlanan gelirlerin rücuen tahsili için açılan davada; ... Asliye Mahkemesinin 08/05/2014 tarih, ... K. sayılı davanın kabulü kararı verildiğini, bu kararın Yargıtay 10. HD’nin ... K. sayılı ilâmı ile onandığını; müvekkilinin, 16/07/2018 tarihinde ... 2. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasından ...’a rücu edilmek üzere toplam 436.435,17 TL ödeme yaptığını, 15/05/2014 tarihinde 2.642,60 TL temyiz harcı, 20/03/2019 tarihinde 7.555,00 TL onama harcı ile 10.049,00 TL bakiye karar harcı ödediğini; Mahkeme kararının davacı şirket ile ... arasındaki 24/07/2006 tarihli İHDS ile ilgili olduğunu, davaya konu olayın İHDS’den önceki döneme ait olduğunu ve İHDS 7.4, 7.6 maddeleri gereğince sorumluluğun ...’a ait olduğunu; bu sebeple, 436.435,17 TL’nin ödeme tarihi olan 16/07/2018 tarihinden itibaren avans faizi ile, 2.642,60 TL temyiz harcının 15/05/2014 tarihinden, 7.555,00 TL onama harcı ile 10.049,00 TL bakiye karar harcı toplamı 17.604,00 TL’nin ise 20/03/2019 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
YANIT:
Davalı vekili, yanıt dilekçesinde kısaca; davanın BK m.73 gereğince zamanaşımına uğradığını; ... ile %100 hisselerine sahip olduğu 20 elektrik dağıtım şirketi arasında dağıtım varlıklarının işletilmesine ilişkin İHDS imzalandığını; davacı vekilinin talebini İHDS’nin 7.1, 7.4 ve 7.6 maddelerine dayandırdığını, ancak İHDS’nin 18.6 maddesinde yer alan: “Şirket, (…) bu sözleşmeye dayanarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti de dahil başkaca bir kamu kurum veya kuruluşundan talepte bulunamayacağını, (…) ...’tan masraf, zarar veya herhangi bir isim altında hiçbir talepte bulunamayacağını gayrikabili rücu ve kayıtsız şartsız olarak beyan, kabul ve taahhüt eder.” hükmü gereğince davacının talebinin haksız olduğunu; rücu davasına konu mahkeme kararında bahsi geçen alacağın İHDS kapsamında talep edilmesinin mümkün bulunmadığını; İHDS’nin 7.maddesinde 3.kişilerin hak iddialarının düzenlendiğini, şirket bünyesinde çalışan işçi ile yine şirketin işlerini yürüten alt yüklenici veya taşeron vasıtasıyla yaptırdığı işlerde çalışan işçilerin bu kapsamda değerlendirilemeyeceğini; İHDS’nin 7.maddesinde belirtilen 3.kişilerin şirket tüzel kişiliği ile bağlantısı olmayan kişi olduğunu; dolayısıyla, dava konusu alacağın, dağıtım faaliyetinden doğan üçüncü kişilerin hak talebine konu bir zarar olmadığından ve iş kazasından doğan alacağın ödenmesinin İHDS m.7 kapsamında bulunmadığından ve davacının devraldığı hak ve borçlar kapsamından sonuç doğuran bir olay olduğundan müvekkilinin sorumlu olmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini, savunmuştur.
DELİLLER:
1-İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ve ekleri,
2-... Asliye Hukuk Mahkemesinin... E. sayılı dosyası,
3-... 2. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyası,
4-Ödeme belgeleri,
5-Bilirkişi görüşü,
6-Arabulucu tutanağı,
7-Tüm dosya münderecatı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKÎ NİTELENDİRME:
Dava, taraflar arasındaki İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi kapsamında üçüncü kişiye ödenen bedelin istirdadına ilişkindir.
Davalı zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de; alacak, sözleşmeye dayandığından ve BK m.146 gereğince "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabi" olduğundan, zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.
Yanlar arasında 24/07/2006 tarihli "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" yapıldığı; davacının alacağına dayanak yaptığı kararın, dağıtım faaliyetlerinin Davalı ... tarafından yürütüldüğü dönemde, iş yerinde çalışan ... isimli işçinin 01/02/2004 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefatı sonucu SGK tarafından açılan kurum zararının tahsili davasında, ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ...K. sayılı kararı ile 147.477 TL alacağın onay tarihi olan 25/06/2004 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı Çamlıbel Şirketinden tahsiline hükmedildiği, bu kararın Yargıtay 10. HD'nin 07/05/2018 tarih ve ...K. sayılı ilâmı ile onanarak kesinleştiği; kararın, ... 2. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı takip dosyasından takibe konulduğu ve davacı şirketin rücu edilmek üzere 436.435,17 TL'yi 16/07/2018 tarihinde, 2.642,60 TL temyiz harcını 15/05/2014 tarihinde ve 17.604,00 TL onama harcını 20/03/2019 tarihinde ödediği; üçüncü kişiye yapılan ödemenin rücuen tahsili için iş bu davanın açıldığı, görülmüştür.
İhtilaf, davacı tarafından üçüncü kişiye yapılan ödemenin istirdadının gerekip gerekmediği ve miktarı noktasındadır.
Taraf vekillerinin iradeleri tutanaklara yansıtılmış, deliller toplanmış, bilirkişi görüşü alınmıştır.
Taraflar arasında imzalanan 24/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 7.1 maddesinde; sözleşmenin imza tarihinden önce başlamış idarî ve hukukî ihtilafların takip edilmesi, çözüme kavuşturulması ve bundan kaynaklanan her türlü sorumluluğun ...'a ait olduğu; 7.4 ve 7.6 maddesinde de; dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabının ... olduğu hükme bağlanmıştır.
Somut uyuşmazlıkta davacı tarafından icra dosyasına yapılan ödeme İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin imzalandığı tarihten önceki döneme isabet eden olaya dayanmaktadır. Rücuen alacağa dayanak olan ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... K. sayılı kararında sözü edilen kaza nedeniyle vefat etmiş ... bu sözleşme çerçevesinde üçüncü kişi konumunda olup İHDS'nin 7.4 ve 7.6 maddeleri gereğince davacının ödediği tüm bedeli davalıdan rücuen talep ve dava hakkı bulunmaktadır. Rücuen alacağa dayanak davadaki uyuşmazlığın dağıtım tesislerinin mülkiyetine ilişkin olmaması ve İHDS'den önce davanın açılmasından ötürü sözleşmenin 7.2 maddesi uyarınca davacının ihbar yükümlülüğü de bulunmamaktadır. Dosya kapsamına göre, davacı şirketin ... 2.İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasından; 436.435,17 TL'yi 16/07/2018 tarihinde, 2.642,60 TL temyiz harcını 15/05/2014 tarihinde ve 17.604,00 TL onama harcı ile bakiye karar harcını 20/03/2019 tarihinde ödediği anlaşılmakla, davacı şirketin icra takip dosyalarına yatırdığı bedeli İHDS'nin 7.1, 7.4 ve 7.6 maddeleri gereğince davalıdan talep hakkı bulunduğundan açılan davanın kabulüne karar verilmelidir.
Rücu hakkının başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelik tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup davacının malvarlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan yasal ve hukuksal olgu göz önüne alınarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara ve Mahkeme'nin takdirine göre;
1.-Davanın kabulü ile,
436.435,17 TL ödemenin 16/07/2018 tarihinden,
2.642,60 TL temyiz harcı ödemesinin 15/05/2014 tarihinden,
17.604,00 TL onama harcı ile bakiye karar harcı ödemesinin 20/03/2019 tarihinden,
İtibaren avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2.-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 31.195,93 TL karar ve ilâm harcından, peşin alınan 7.798,99 TL'nin indirilerek eksik kalan 23.396,94 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3.-Davacı tarafça yapılan; 7.861,19 TL ilk dava, 129,00 TL tebligat ve posta gideri, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti toplamı olan 8.990,19 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp, davacıya verilmesine,
4.-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 39.884,09 TL nispî vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6.-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13'üncü bendi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmelik'inin 26'ıncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; Bakanlık bütçesinden ödenen ve yargılama giderinden sayılan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiline, bu konuda, 6183 sayılı Kanuna göre harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekili Av. ...'ın yüzlerine karşı; kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere 06/04/2021 tarihinde oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.