T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/123 Esas - 2022/557
Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2020/123 Esas
KARAR NO: 2022/557
DAVA: SİGORTA ALACAK
DAVA TARİHİ: 24/02/2020
KARAR TARİHİ: 26/09/2022
YAZIM TARİHİ : 26/10/2022
Mahkememizde açılan alacak davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili ; Davacı şirkete ait ... Marka ... Explorer 1.5 T MR görüntüleme sistemi ile ilgili olarak davalı tarfından Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, cihazının 29.08.2019 tarihinde Flex Coil hasta tetkik görüntülemesi için hazırlandığında sinyal alınamaması üzerine yetkili servis aranarak arıza kaydı açıldığını, ayrıca 02.09.2019 tarihinde sigorta konusu cihaz için sigorta şirketi haber merkezine arıza bildirilerek hasar dosyası açıldığını, bahse konu cihazda daha önceden de aynı arızanın meydana geldiğini, arızalı parçaların servis tarafından iki defa ücretsiz olarak garanti kapsamında değiştirildiğini, ... Medical Systems Türkiye Ltd. Şti.'nden temin edilen kayıtların exspere iletildiğini, ... Ltd. Şti. tarafından verilen cevaplardan “AA Coil ile Flex Coil'in "elektriksel spike'lardan etkilenmiş olabileceği," cihazın kullanım ömrüyle ilgili bir süre öngörülmediği, kullanım koşulları ile ilgili herhangi bir olumsuzluk gözlenmediği” nin ifade edildiğini, bu defa gönderilen 02/10/2019 tarihli mailde; müvekkili şirketten ... Ltd. Şti.'ne ihtar çekilmesini, üreticiden imalat hatası kapsamında arızalara ilişkin inceleme yapmasını ve bedelsiz değişim talep edilmesini, ihtara verilecek yanıtın kendileriyle paylaşılmasını talep ettiklerini, bunun üzerine müvekkili şirket adına ..... Yevmiye numaralı ihtarname ile bu konuların üreticiye iletildiğini, üretici ... Ltd. Şti.'nin Beşiktaş 11. Noterliği aracılığıyla müvekkiline göndermiş olduğu .... Yevmiye Numaralı cevabi yazısında özetle; "...arızalı aksamların yenileriyle bedelsiz olarak değiştirilmesinin mümkün olmadığı, cihazın garanti süresinin sona erdiği, arızanın ancak servis sözleşmesi kapsamında ücret karşılığı giderilebileceği, sorulan sorulara ilişkin ise daha önce mail yoluyla cevap verildiği gerekçesiyle ihtarda ayrıca cevap verilmeyeceğinin" ifade edildiğini, üretici şirket tarafından düzenlenen 02/09/2019 tarihli teknik raporda Large Flex Coil'de arıza olduğu, Coilin sinyal kaybı olduğu ve değişmesi gerektiği, 19/09/2019 tarihli teknik raporda ise AA Coil'in 02/09/2019 tarihinden itibaren gözlemlendiği ilk kontrolleri geçmiş olmasına rağmen arızanın tekrarlandığı ve sıklaştığı, Large Flex Coil ile birlikte elektriksel sebeplerden dolayı AA Coil'in de arızalanmış olabileceği kanaatine varıldığını, hasar dosyası kapsamında düzenlenen ekspertiz raporunda da sistemin anlık elektriksel spike'lardan etkilenmiş olabileceği belirtilmiş olup, arızaya sebep olabilecek başkaca hiçbir somut delil ve bilgiye yer verilmemiş olduğunu, Sigorta poliçesinde ''...sigortalı cihazların bir parçası olan valf, tüpler, coiller ve dedektörler ayrıca endoskopi, ultrason, epilasyon, gastroskopi, radyoskopi cihazlarındaki kameralar, problar, forcepsler ve diğer uçlar; yangın, yıldırım, infilak, fırtına, dahili şu, yer kayması, kara, hava ve deniz taşıtları çarpması, kar ağırlığı, duman, elektriksel nedenler ve dış etkenler sonucu hasarlar teminata dahil olup..." arızanın giderilmesi için 31.500 USD değerindeki ....ve 20.750 USD değerindeki FRU, ...yedek parçalarının cihazdaki arızalı parçalarla değiştirilmesinin gerekmekte olduğunu, mevcut olayda gerçekleşen rizikonun si.gorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacı şirkete ait olduğunu, yapılan ekspertiz incelemesinde arızaya sebep olarak elektriksel spike'lar gösterilmiş olup, aksini kanıtlayan somut hiçbir delile yer verilmemişken, raporunun sonuç kısmında; arızanın cihazın mutad kullanımından kaynaklanabileceği gerekçe gösterilerek zararın poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceğinin belirtildiğini, bunun üzerine sigorta şirketi tarafından 18/11/2019 tarihli yazı ile müvekkili şirkete aynı hususlar ileri sürülerek zararın karşılanmayacağının bildirildiğini, henüz bir yıllık elektronik cihazda meydana gelen arızanın mutad kullanımdan kaynaklanma ihtimalinin son derece düşük olduğunu, arızalı parçaların daha önce servis sözleşmesi kapsamında iki defa yenisiyle değiştirildiği hususu da dikkate alındığında her ne kadar cihaz bir yıldır kullanılıyor olsa da arızalı parçalar yeni değiştirildiğinden dolayı daha kısa süredir kullanımda olduğu, arızanın elektriksel nedenlerden kaynaklandığı, mutad kullanımdan kaynaklanmadığının ortada olduğunu, bu durumda arızanın elektriksel spike'lardan kaynaklandığı kabul edilerek zararın sigorta teminatı kapsamında karşılanmasına karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin meydana gelen arızayı gecikmesizin sigorta şirketine bildirmiş olmasına rağmen sigorta şirketi tarafından ekspertiz raporunda belirtilen soyut bir takım tahmin ve varsayımlar gerekçe gösterilerek zararın sigorta teminatı kapsamı dışında olduğunun ileri sürülerek taleplerinin red edildiğini belirtip, sistemin tekrara çalışabilir hale getirilmesi için gerekli olan parça değişimi, onarım, işçilik, nakliye, vergi vb. harcamalar için şimdilik 1.000,00 USD nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
YANIT:
Davalı vekili ; Hasar ihbarı sonrası görevlendirdikleri exspere MR teknisyenleri tarafından ; "MR cihazına ait "flex coilde " hasta çekimlerinde bir süredir görüntü kalitesinde bozulmanın söz konusu olduğu, yetkili servis tarafından yapılan tetkik ve kontroller sonrasında coil değişimi yapılması gerektiğinin bildirildiği, Abdomen Coil (AA coil) ile çekim yapılmak istenildiğinde ise, coilin bazen çalıştığı bazen çalışmadığı zaman sisteminin hata verdiği, yetkili servis tarafından yapılan tetkik ve kontroller sonrasında coil değişimi yapılması gerektiğinin bildirildiği, ilerleyen süreçte her iki coilinde garanti kapsamında değiştirildiğinin öğrenildiği, MR cihazının hastaneye kurulumunun ve cihaz kabulünün 04/07/2018 tarihinde yapılmış ve 1 (bir) yıllık garanti süresinin başladığını, teknik servisi raporlarına göre garanti süresi içerisinde flex coilin 1 kere, AA coilin ise 2 kere garanti kapsamında değiştiğini, kendi güç üniteleri bulunan ve elektriksel değişimlerden ilk olarak etkilenmesi beklenen MR cihazına ait başkaca parçada herhangi bir hasar bulunmazken, daha önce garanti kapsamında değişen coilin birinde görüntü bozukluğu, diğerinde ise tamamı aynı etkilere maruz kalan 8 kanal olmasına rağmen sadece 5.sinyal toplama kanalında var olan sorun nedeniyle zaman zaman ortaya çıkan çekim yapılamama problemini anlık bir elektriksel etki ile ilişkilendirmenin mümkün olmadığı tespitine varıldığını, teknik servis tarafından arızanın elektriksel bir nedenden kaynaklandığına ilişkin somut bir tespit yapılmadığını, henüz 1 yıllık makine de iki kere değişen parçaların tekrar arıza yapmasının nedeninin bilimsel olarak ortaya koyulamadığını, rapora tüm olasılıkları yazmanın mutat uygulama olduğunun belirtilmekle yetinildiğini, hasarın anlık bir elektriksel etki ile ilişkilendirmenin mümkün olmaması ve santralin tasarım ve montajının ayıplı olmasından ötürü dava konusu talebin TTK 1453/2 "Rizikonun gerçekleşmesi sonucu doğan kazanç kaybı ile sigorta edilen malın ayıbından doğan hasarlar, aksine sözleşme yoksa, sigorta kapsamında değildir. Mal bağlamında kazancın, makul sınırı aşan kısmı sigorta edilemez." hükmü gereği ve sigorta poliçesi özel/genel şartları 3/F maddesi gereği teminat kapsamı dışında kaldığını belirtip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
- Sigorta poliçesi örneği,
- Eksper raporlarını da içeren hasar dosyası,
-Arabulucu anlaşmazlık son tutanağı,
- Servis kayıtları,
-Tarafların düzenlediği ihtarnameler,
- Bilirkişi raporları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davadaki talep, davacıya ait olup davalı tarafından sigorta poliçesi düzenlenen sistemde poliçe kapsamında gerçekleşen risk nedeni ile oluşan hasarların giderilmesi için yapılan giderlerin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Davacı şirkete ait ... Marka ... Explorer 1.5 T MR görüntüleme sistemi ile ilgili olarak davalı tarafından Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesi düzenlenmiştir. Sistemin kullanılması sırasında sorunlar ortaya çıkmış, davacının ihbarı üzerine davalı tarafından hasar dosyası açılıp, görevlendirilen experden sorunun nedenleri ile ilgili rapor alınmıştır. Garanti kapsamında sistemin kimi parçaları ücretsiz değiştirilmiştir. Buna rağmen sistemdeki sorunların tam olarak giderilemediğini, bu sorunların sigorta poliçesi kapsamındaki risklerin gerçekleşmesi sonucu oluştuğunu belirten davacı sorunların giderilmesi için yapılması gereken tüm giderlerin davalı sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğini ileri sürmekte iken, davalı taraf sorunların poliçe kapsamındaki risklerden kaynaklanmadığını, bu nedenle poliçe kapsamında ödeme yapamayacaklarını ileri sürmektedir.
Davacıya ait olup davalı tarafından sigorta poliçesi düzenlenen sistemdeki ortaya çıkan sorunların nedenlerinin ve bu nedenlerin poliçe koruması kapsamında yer alıp almadığının belirlenmesi için bilirkişilerden asıl ve itirazlar üzerine ek rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi; dava konusu cihazın 04/07/2018 – 04/07/2019 tarihleri arasını kapsayan garantisi bulunduğu, cihazda bulunan L-Felx Coil'in yapılan SNR kalite testlerini geçmediği ve garanti kapsamında parçanın bir defa değiştirildiği, yine AA Coil'in yapılan SNR kalite testlerini tamamlayamadığı ve garanti kapsamında iki defa değiştirildiği,
arızalı coil değişimlerinin MR sisteminin bir yıllık garantisi kapsamında ücretsiz yapıldığı, ücretli değişimlerde ise yedek parça garanti süresinin 6 ay olduğu, söz konusu MR cihazının ve coillerin ortam ve kullanım koşulları ile ilgili herhangi bir olumsuz duruma rastlanmadığı anlaşılmıştır. Eksper rapor aşamasında, eksper tarafından sorulan “Çekim görüntülerinde artefakt'e yol açan sinyal kaybının sebebine ilişkin tespit ve görüşlerinizi belirtmenizi rica ederiz. Bu duruma yol açan anlık bir dış etken tespitiniz var mıdır?” soruya dava dışı ... firmasının cevaben “-L-Flex Coil içindeki elektronik devre elemanlarında yaşanan problem veya tuning'de meydana gelen kayma ile artefakta sebep olabilir. Sistem anlık elektriksel spike'lardan etkilenmiş olabilir. Arızaya yol açacak çevresel başka bir etki görülmemiştir.” şeklinde görüş bildirilmiştir. Davacı tarafından da söz konusu bilgilerde geçen bu elektriksel arıza nedeni ile üründeki hasar (yedek parça değişimi) işleminin davalı ile aralarında imzalanan Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesi kapsamında davalı tarafından karşılanması gerektiği iletilmiştir.
Dava konusu cihaz, kendi güç üniteleri bulunan ve birçok elektronik parça, kart vb komponentlerden oluşan bir cihazdır. Bu cihazlarda sık sık olan elektrik kesintileri ve güç kayıpları yanında elektronik onanımlar için çok daha ciddi riskler içeren diğer şebeke sorunları da ciddi zararlara neden olabilmektedir. Düşük gerilim, yüksek gerilim, şebeke harmonikleri, gerilim sıçramaları, gerilim dalgalanmaları ve frekans değişkenlikleri, ancak gerekli ölçüm cihazları ile tespit edilebildiklerinden, bu tür bir teknik arızalar farkına varılmadan birçok arızayı da beraberinde getirebilmektedirler. AC şebekelerindeki en sık karşılaşılan güç sorunu ani gerilim yükselmeleri (Spike) dir. Bunlar kısa süreli ani gerilim yükselmeleridir. 0-10 ms arası, fakat 2000 V gibi çok yüksek genlikte olabilirler. 200 V gibi yükselmeler daha uzun sürer. En önemli neden enerji iletim hatlarına düşen yıldırımlardır. Bunlar gerilimde büyük sıçramalara neden olabilirler. Ayrıca diğer bir etken faktör ise asansörler, klimalar ve büyük elektronik yüklerin açılıp kapanmasıdır. Donanımların zarar görmesine ve elektronik bileşenlerde etkileri hemen veya uzun dönemde çıkabilecek hasarlara yol açarlar. Bilgisayarlarda hafıza kayıplarına, programlarda bozulmalara, elektronik devre ve kartların yanmalarına ve hatta büyük arklarda onarılamaz donanım arızası oluşabilir.
Dava konusu cihaz kendi güç üniteleri olan ve birçok elektronik parçayı barındıran bir sistemdir. Ani gerilim yükselmelerinde ilk etapta zarar görebilecek birçok parçası mevcut olup, bu gerilim yükselmelerinde sadece L-flex coil ve Aa coil parçasının zarar görmesi normal bir durum değildir. Ani Gerilim yükselmeleri ile birlikte cihazda ilk etapta güç alan elektronik kartlar yanacaktır, akabinde de gerilimin yüksekliğine göre diğer elektronik parçalarda da arıza ve hasara yol açacaktır. Bu doğrultuda, söz konusu cihazın L-flex coil parçasının garanti kapsamında bir defa, ve AA Coil parçasının da garanti kapsamında iki defa değiştirildiği sabit olduğundan, yine dava dışı (ihbar edilen) ... MEDİCAL LTD.ŞTİ. firması servis kayıtlarında, söz konusu cihazdaki arızalarla ilgili “Ortam ve kullanım koşulları ile ilgili herhangi olumsuz bir duruma rastlanılmamıştır.” ibaresinden, dava konusu cihazın kullanımı ile ilgili davacıya atfedilecek herhangi bir kusur olmadığı, yani bir kullanıcı hatası olmadığı kabul edilmiştir. Cihazın garantisi her ne kadar bir yıllık bir süreyi kapsasa da, cihazın bir yıl içerisinde iki defa değiştirilen aa coil parçası ve bir defa değiştirilen l-flex coil parçasının, ve aynı şekilde tekrar arıza vermeleri nedeni ile cihazda gizli ayıp olduğunu gösterdiği, büyük tutarlar ödenerek alınan bir cihazda yine büyük tutarlarda maliyeti olan bu parçaların, kullanıcı hatası olmadan bu kadar arıza vermesinin tek sebebinin üretim kaynaklı olabileceği kabul edilmiştir.
Sigorta düzenlemesi bakımından yapılan değerlendirmede ise ; Davacı şirket ile davalı arasında Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesinin düzenlendiği, sigorta poliçesine konu cihazın “... Marka ... Explorer 1.5 T MR Görüntüleme Sistemi” olduğu tartışmasızdır. Sözkonusu cihazla ilgili olarak davalı sigorta şirketine hasar ihbarında bulunulduğu ve akabinde eksper incelemesi yapılarak ekspertiz raporunun düzenlendiği görülmüştür.
Poliçenin hangi riskler için korumu sağladığı ve hangi risklerin koruma kapsamında yer aldığı poliçenin 4. Sayfasında yer alan özel şartlarda;“Diğer şartlar aynı kalmak şartı ile; sigortalı cihazların bir parçası olan valf, tüpler. coiller ve dedektörler ayrıca endoskopi, ultrason, epilasyon. gastroskopi. radyoskopi cihazlarındaki kameralar problar, forcepsler ve diğer uçlar; yangın, yıldırım, infilak, fırtına, dahili su, yer kayması, kara, hava ve deniz taşıtları çarpması, kar ağırlığı, duman, elektriksel nedenler ve dış etkenler sonucu oluşan hasarlar teminata dahil olup bunların dışında oluşan tüm hasarlar teminat haricidir.” denilerek açıkça gösterilmiştir.
6102 sayılı T.T.K. madde 1453/2 uyarınca; Rizikonun gerçekleşmesi sonucu doğan kazanç kaybı ile sigorta edilen malın ayıbından doğan hasarlar, aksine sözleşme yoksa, sigorta kapsamında değildir. Mal bağlamında kazancın, makul sınırı aşan kısmı sigorta edilemez.”düzenlemesini içermektedir. Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları’nın “Teminat Dışında Kalan Haller”i düzenleyen 3/f maddesinde;
“Madde 3- Aşağıdaki haller sigorta teminatının dışındadır:
f) Sigortalı kıymetlerin imalatçı ya da satıcılarının yasa veya sözleşme gereği sorumlu olduğu ziya ve hasarlar” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2018/118 E, 2019/4248 K sayılı kararında da belirtildiği gibi, taraflar arasında yapılan sözleşmede T.T.K. madde 1453/2 aksine bir hükmün yer almadığı görülmekle; teknik olarak Üretim kaynaklı oluşan bu arızanın; taraflar arasında tanzim olunan Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesi’nin teminatı kapsamında bulunmadığı kabul edilip, davanın reddine ilişkin aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
Alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 104,40 TL'nin mahsubu ile artan 23,70 TL'nin karar kesinleştiğinde ve istemi halinde davacıya İADESİNE.
Davacı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığına,
Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT'si uyarınca hesaplanan 6.113,30 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE.
Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığına,
Arabuluculuk için ödenen 1.320,00 TL nin 6325 sayılı yasanın 18/A (11) (13) maddesi uyarınca davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı kalması halinde bildirilecek hesap numarası olur ise hesaba, hesap numarası bildirilmez ise gider avansından karşılanmak koşulu ile posta havalesi ile yatıran tarafa İADESİNE.
Dair, Davacı Vekili Av. ...'ın(e-duruşma) karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/09/2022