T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2020/30 Esas
KARAR NO: 2023/20
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR : 1-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
2-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR : 1-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
: 2-) ... -( ... T.C. Kimlik Numaralı
VEKİLLERİ: Av. ... - Av. ... -Av. ...
: 3-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
VEKİLİ: Av. ...
: 4-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: TAPU İPTALİ VE TESCİL - ŞİRKET PAYLARININ İADESİ
DAVA TARİHİ: 28/01/2015
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
YAZILDIĞI TARİH : 15/02/2023
Mahkememizde açılan tapu iptali ve tescil ile şirket hisse devir işlemlerinin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacılar vekili ; Davacı ... ile davalı ...'un 30/10/2014 tarihinde yapmış oldukları şirket devri ve satış protokolü ile ... Petrol İnş. Turizm Otom.Bil.Tic.Ltd.Şti.' ndeki payların devrine takas olarak üzere davacı ...'a ait ...Naturel Evler'indeki bağımsız bölümü devir etmek konusunda anlaşıldığını, davalı ... Bilgöl ün %50, davalı ... da % 49 hissesinin ...'a Ticaret Sicil Gazetesinden görüleceği üzere devredildiğini, davacı ...'ında ...Naturel Evlerindeki bağımsız bölümü ...'a devrettiğini, şirketteki %1 hissenin ise bu şirketin işleteceği ........ adresindeki istasyon ve otel binasının maliki ...'e ait olduğunu, Akaryakıt, LPG, Otogaz satışı istasyonu ve Otel binası olarak faaliyet gösteren yerin 20 yıllığına ... Petrol şirketi tarafından kiralandığını, kira bedelinin tamamının ... tarafından malik ...'e ödendiğini, müvekkilinin akaryakıt istasyonuyla ilgili tadilat çalışmalarını tamamlanıp işletmeye başlacağı anda eski müdür ... un düzenlemiş olduğu bonoya dayanarak ... petrol aleyhine aldığı ihtiyati haciz kararı ile hacze gelindiğini, müvekkilinin ... tarafından 5 yıllık intifa hakkı fesih protokolü ile sonlandırıldığı halde yalnızca kira sözleşmesinin gösterilip, 20 yıllık bedelinin de ödendiği söylenerek kandırılmış olduğunu, şirketi devraldığı tarihten önce şirkete karşı el atmanın önlenmesi davası açılmış olduğu halde bu durum saklanarak hile ile iradelerinin sakatlandığını, hileye uğratılarak yapılan sözleşe tarihinden itibaren henüz bir yıl geçmediğini, müvekkilin sözleşme ile bağlı olmadığını bildirerek 30.10.2014 tarihli şirket devri ve satış protokolü ve devamında Yenimahalle 5. Noterliğinin 31017 yev nolu kararı ile yapılan şirket payı devri sözleşmesşnin hile sebebiyle geçersizliğine ve bu işleme dayalı olarak başlatılan icra takiplerinden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve karşılıklı verilen şeylerin iadesine, yani ...Naturel Evlerde Ankara İli ...İlçesi Hacılar mahallesi 607 ada 8 parsel kayıtlı bulunan 8 Nolu bağımsız bölümün tapusunun iptali ile davacı ... adına tesciline, ... Petrol İnş. Turizm Otom Bil. Tic. Ltd. Şirketinin de yeniden ... ve ... adına ticaret sicilinde tescil ve ilanına karar verilmesini istemiştir.
YANIT :
Davalı ... ve ... vekili ; Davacılardan ...'nın ... Ltd Şti'ndeki hisselerini diğer davacı ...'a satıp devrettiği için davacı sıfatı kalmadığını, davanın dayanağı olarak gösterilen ... Ltd Şti ile ... A.Ş.'ye ait tüm borçların davalı .....'in verdiği kefalet ve ipotek ile teminat altına alındığını, bu şirketlere karşı açılan menfi tespit davalarının devam ettiğini, ... Şirketinin borcu olmadığını, borç çıkması halinde ipotekler nedeni ile borcun ödenmesinin mümkün olduğunu, taşınmazla ilgili ... tarafından açıldığı söylenen Kızılcahamam İcra Hukuk Mahkemesindeki davanın ret ile sonuçlandığını, tapu kaydının iptali istenilen taşınmazın ... adına olan bölümünün resmi senette de görüldüğü gibi 240.000,00 TL bedel ödenerek satın alındığını, bedelin davacı ...'a ödendiğini, İrfan'ın taraflar arasındaki davanın ticari kısmı ile ilgili olmadığını, ... Petrol aleyhine açılan Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/540 Esas sayılı olup, kabul kararıyla sonuçlanan davanın bu davaya delil oluşturmak amacı ile açıldığını, şirket temsilcisinin şirketin çıkarlarını koruyacak şekilde duruşmalara katılıp beyanda bulunmadığı gibi, şirket aleyhine verilen kararı temyiz etmediğini, taşınmaz üzerinde bulunan akaryakıt istasyonunun halen çalışır durumda olduğunu, davacı ...'ın şirketi devir almadan önce ve devir aldıktan sonra basiretli tacir gibi davranmadığını, davacıların satış işlemi nedeni ile iradelerinin fesata uğratılmadığını, tüm satış aşamalarında yapılan görüşmeler esnasında ana taşınmaz ve üzerinde bulunan petrol istasyonu ve lokanta ile ilgili tüm tapu kayıtları ve açık sicillerin davacılar tarafından incelenip şirketin durumu konusunda bilgi edinildikten sonra satışın gerçekleştiğini, satış öncesinde davacılardan saklanan herhangi bir durumun olmadığını belirtip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili ; Satış işleminden önce davalılar tarafından davacılara satışa konu ana taşınmaz, üzerindeki benzin istasyonu, otel ve lokanta işletmesi ile ilgili tüm bilgilerin verildiğini, satış işlemine konu yerlerin niteliği ya da üzerinde bulunan sınırlamalar konusunda hiçbir şeyin davacılardan gizlenmediğini, davacıların taşınmazı devir almadan önce uzun süre taşınmaz ve üzerindeki işletmelerin ticari kapasitesini inceleyip bilgi sahibi olduktan sonra devir işleminin yapıldığını, davacıların iradesi fesata uğratılmadığı için yapılan sözleşmenin geçerli olduğunu belirtip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER :
-Ana taşınmaz ve üzerindeki işletmelerle ilgili tapu kaydı ve sınırlamaları gösteren diğer kayıtlar,
-Taraflar arasında yapılan devre ilişkin anlaşmalar,
-Taraflar arasında süren yargılamalar ile ilgili dava dosyası örnekleri,
-Tanık beyanları,
-Tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davadaki talep, taraflar arasında 30/10/2014 tarihli olarak düzenlenen "şirket devri ve satış protokolü," daha sonrasında düzenlenen Yenimahalle 5. Noterliğinin 31017 yevmiye nolu kararı ile yapılan "şirket payı devri " sözleşmesinin hile sebebi ile geçersizliğine ve bu işleme dayalı olarak başlatılan takiplerden dolayı borçlu olunmadığının tespitine, karşılıklı olarak verilenlerin önceki sahiplerine iadesine, ... adına kayıtlı olup, Ankara ili ...İlçesi Hacılar Mahallesi .... ada, ...parselde kayıtlı bulunan 8 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline, pay devri yapılan şirketteki pay devirlerinin iptali ile ... ve ... adına şirket paylarının tescili talebine ilişkindir.
Mahkememiz tarafından daha önce yapılan yargılama sonucu verilen karar davacılar tarafından istinaf yasa yolu başvurusu sonrası Ankara Bölge Adliyesi 21.Hukuk Dairesinin bir örneği dava dosyasında bulunan kararı ile; davacılardan ...'nın davadan sonra karardan önce devir aldığı şirket paylarını diğer davalı ...'a devir ettiği için davacı sıfatı kalmadığının göz ardı edilmesi ve şirket hisse bedellerinin değerleri itibarı ile yargılamanın heyet tarafından yürütülmesi gerektiği belirtilerek, kararımızın kaldırılmasına karar verilmiş, mahkememizin yukarıda belirtilen esas numarasına kaydı yapılıp, yargılamaya devam edilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin iade kararında belirtilen davacılardan ...'nın davadan sonra karardan önce devir aldığı şirket paylarını diğer davalı ...'a devir ettiği için davacı sıfatı kalmadığının göz ardı edildiği şeklindeki doğru tespit, aynı payın iade kararı sonrasında tekrar ...'ya devir ve iade edilmiş olması nedeni ile bu eksikliğin giderildiği ve ...'nın yeniden davacı sıfatını kazandığı kabul edilmiştir.
Yargılama sürmekte iken davalılardan ... kendisine devir edilen ve tapu kaydının iptali istenilen 8 nolu bağımsız bölümü 06/02/2019 tarihinde ...'a devir etmiş, davacılar vekili "HMK 125. maddesindeki haklarından yeni malike karşı tapu iptali ve tescil istediklerini" söylemesi üzerine bu kişiye dava dilekçesi ve tüm deliller tebliğ edilmiş, davalı ...'nın davalı sıfatı bu şekilde sona erdiği için yerine davalı olarak ... davalı olarak katılarak yargılamaya devam edilmiştir.
Davalılardan ... 26/04/2019 tarihli dilekçe ile devir aldığı şirket paylarını iade etmeye hazır olduğunu söylemiş ise de, tapu kaydının iptali istenilen taşınmaz 26/04/2019 tarihinden önce 06/02/2019 tarihinde ...'ya devir edilmiş ve 24/12/2021 tarihli dilekçe ile dava ...'ya karşı tapu iptali ve tescil istemi ile sürdürüldüğü için bu beyanın bağlayıcı olmadığı kabul edilip, yargılamaya devam edilmiştir.
Davacıların asıl istemi kendi adlarına devir edilen şirketin bünyesinde bulunan petrol istasyonu, otel ve lokanta olarak kullanılan iş yerlerinden beklediği geliri elde edememiş olması, bunun ana taşınmaz ve üzerindeki işletmeler ile ilgili kendilerinden saklanan çeşitli kısıtlama ve borçların bulunması nedeni ile iradeleri sakatlanmak sureti ile bu sözleşmeyi imzalamak durumunda kaldıklarını, bu nedenle davalı tarafa devredilen taşınmazın tapu kaydının iptal edilip, önceki kayıt maliki olan davacı ... adına tesciline, davacılar adına gerçekleşen şirket pay devri nedeni ile adlarına oluşan şirket paylarının önceki sahipleri adına tesciline karar verilmesinden oluşturmaktadır
Şirket pay devri yolu ile davacılara devir edilen şirkete ait ana taşınmaz üzerinde petrol istasyonu ile birlikte otel ve lokanta ve lastik tamirinin yapıldığı iş yerleri mevcut olup, tapu kaydı aleni sicillerden olup, davacıların tapu kaydında var olduğunu sonradan öğrendikleri sınırlamaların tapu kayıtlarında görmemiş olmalarının tapu sicil bilgilerinin aleni olmasına ilişkin kural gereği mümkün olmadığı, bu nedenle bu savunmaya itibar edilmesinin mümkün olmadığı kabul edilmiştir.
Davacılar şirket pay devri karşılığı olmak üzere bir adet taşınmazı davalılara devir etmiş olup, tüm yargılama süreci içerisinde kendilerinin kandırıldığını, ana taşınmaz üzerinde bulunan işletmelerin ekonomik durumunun kendilerinden saklandığını, taşınmaz üzerindeki işletmelerin gerçekte çeşitli hukuki sorunlar ile karşı karşıya bulunmasına rağmen, bu konuda bilgilendirilmediklerini, işletmelerin gelir elde edecek şekilde çalışıyor olduğu söylenip, devir yapılmasına rağmen amaçladıkları geliri elde edemediklerini, işletmelerin bu durumu ile ilgili devir işlemi öncesi davalılar tarafından bilgilendirilse idiler sözleşmeyi hiç yapmayacakları iddiasına dayanarak taşınmaz devri ve şirket pay devrinin karşılıklı olarak ortadan kaldırılarak eski duruma dönülmesini istemektedir.
Ana taşınmaz ve üzerinde bulunan şirkete ait işletmelerle ilgili devir işleminin yapıldığı tarihten önce açılan dava olup olmadığı, işletmelerin faal ve gelir getirecek şekilde çalışıp çalışmadıklarını araştırıp, aleni nitelikteki tapu sicil ve ticaret sicil kayıtları incelenip, gerekir ise şirket gelir ve giderlerinin kayıtlı olduğu ticari defterler, gelir ve vergi beyannameleri incelenmeden bu kadar geniş çaplı işletmelerin bulunduğu şirkete ait payları devir alan davacıların tacir olmaları nedeni ile basiretli bir tacirden beklenen şekilde inceleme yapmış olmaları beklenir. Davacıların yukarıda belirtilen incelemenin yapılmasına davalıların engel olunduğuna ilişkin bir iddiaları bulunmamaktadır. Sadece şirketin gerçek durumu hakkındaki bilgilerin kendilerinden saklanarak sözleşme yapmalarının sağlandığı iddiasını ileri sürülmektedir. Yukarıda da belirtildiği gibi, bu çapta büyük işletmelerin sahibi olan şirketteki payları devir alan davacıların asıl amaçları sadece şirket ortağı olmak değil, bu şirket tarafından işletilen işletmeleri çalıştırmak sureti ile gelir elde etmektir. Bu amaçla hareket ettikleri açık olan davacıların tacir olduklarının kabul zorunlulukları olup, kendilerinden basiretli tacir gibi davranılarak işletmelerle ilgili tüm araştırmaları yapıp, işletmelerin ticari faaliyetlerini denetlemek sureti ile ticari ilişkiye girmeleri gerekir iken bunu yapmamış iseler, doğan sonuca katlanmaları gerekir.
Tanık beyanlarından da anlaşıldığı gibi; davacılar üzerinde ticari işletmelerin bulunduğu ana taşınmazın sahibi olan şirket paylarını devir almakla, asıl olarak bu şirkete ait işletmeleri çalıştırmak sureti ile gelir elde etmeyi amaçlamış olup, devir işlemi sırasında petrol istasyonu üzerinde bayilik veren şirketin intifa hakkı bulunduğunu görmüş olmaları gerekir. Bu intifa hakkı nedeni ile taşınmaz devri yapılamadığı için işletmelere sahip olan şirketteki pay devri yapılarak davacılan bekledikleri amaca ulaşılmak istenmiştir. Davacılara bu satış sırasında yardımcı olduğunu söyleyen tanık ..., özellikle petrol istasyonu konusunda etraflıca araştırma yapmış olup, araştırma yaptığını duruşmada alınan beyanında ayrıntılı olarak belirtmiştir. Davalı tanığı ......'in anlatımına göre ise ; ilan ile satışı yapılmak istenen işletmeler için davacılar internet üzerinden görüşüp, satın alma iradelerini ortaya koyunca yaklaşık bir ay süre ile istasyonun faaliyetleri davacılar tarafından izlenmiş, istasyonun ticari kapasitesi yeterli görülerek şirket pay devri ve karşılığında taşınmaz devri yapılmıştır. Davalı tanığı......in ifadesinde geçtiği gibi, davacılar avukat olarak görev yapan bu tanıktan işletmeler ile ilgili hukuki sorun olup olmadığı konusunda bilgi istemiş, o da biri tahliye diğeri intifa hakkı ile ilgili olmak üzere iki ayrı davanın bulunduğu konusunda davacılara bilgi vermiş, yine bu tanığın anlatımına göre süren davalar ile ilgili vekillik yapan kişinin adı ve adresi davacılara verilmiş, şirketin vergi ve diğer sorunları konusunda bilgilendirme yapılmıştır.
Toplanan delillere göre; Ticari faaliyet yürütmek sureti ile gelir elde etmeyi amaçlayan davacılar, davalıların daha önce ortağı oldukları şirkete ait üzerinde benzin istasyonu, lokanta, otel ve lastik tamir atölyesi bulunan işyerlerini devir almak amacı ile girişimlere başlamışlardır. Ana taşınmaz ve üzerindeki işletmelerin devri petrol istasyonu bayiliği veren şirket lehine intifa hakkının bulunması nedeni ile gerçekleşmediği için bu kez diğer bir yol olarak işletmelerin sahibi olan şirketin paylarının davacılara devir edilerek ticari işletmelerin davacılara geçişi sağlanmaya çalışılmıştır. Şirkete ait pay devri karşılığında davacılara ait bir adet taşınmazın tapu kaydında davalılara devredilmiştir. Her ne kadar davacılarımız şirket pay devri yapılmadan önce bu şirketin işletmeleri arasında yer alan petrol istasyonu, otel ve lokanta ile lastik tamir atölyesinin hukuki durumu ve üzerindeki kısıtlamalar ve devam eden sorunlar ile gelir durumunun kendilerinden saklandığını, gerçek durumu bilseler idi bu sözleşmeyi yapmayacaklarını ileri sürerek bu davayı açmış iseler de; birden fazla işletmenin sahibi olan şirkete ait payları devir alarak işletmelere sahip olmak isteyen davacıların işletmelerin kapasiteleri itibarı ile tacir olduklarını kabul etmek gerektiği, tacirin basiretli şekilde davranma zorunluluğu olup, davacıların bu zorunluluk nedeni ile şirketin ekonomik durumu, şirkete ait varlıkların ana unsurunu oluşturan ve üzerinde benzin istasyonu, otel ve lokanta ile diğer işletmeler bulunan ana taşınmaz ve bu işletmelerin durumlarını inceleyip, koşulları uygun ise devir almalarının kendilerinden beklenmesi gerektiği, bir kısım tanık beyanları ile anlaşıldığı gibi davacıların internet üzerinden ilanı görüp, işletmeleri devir almaya karar verdikleri, bu amaçla gerek ana taşınmaz gerekse işletmelerin mali ve hukuki kurumları konusunda araştırma yaptıkları, özellikle davalı tanığı Levent'in anlatımlarında geçtiği gibi, davacıların yaklaşık 1 ay süre ile şirkete ait işletmeleri inceleyip ikna olduktan sonra bu ticari ilişkiye girdikleri, davalılar tarafından davacıların gerçek durum saklanarak iradelerinin fesata uğratıldığının kabul edilmesinin mümkün olmadığı, davacıların gerekli mali ve hukuki incelemeleri yapıp bilgi edindikten sonra şirket paylarını devir aldıkları, daha sonra bekledikleri geliri elde edememelerinin şirketin devirden önceki durumunun kendilerinden saklanması ile ilgili olmayıp, sorunun kendi işletme yöntemlerinden kaynaklandığı, bu nedenle iradelerinin sakatlandığı ispat edilemediği için davanın reddi gerektiği kanısına varılıp aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcının 4.440,15 TL peşin harç, 845,34 TL tamamlama harcı, 5.123,25 TL tamamlama harcı ve 2.194,46 TL peşin harç toplamı 12.603,20 TL harçtan çıkartılarak artan 12.423,30 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istemi halinde davacılara iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... tarafından yapılan 127,93 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
5-Davalılar lehine hüküm tarihindeki AAÜT'si uyarınca hesaplanan 93.735,00 TL vekalet ücretinin davacılardan P alınarak davalılara verilmesine,
Dair, Davacı ... -..., davacılar müşterek vekili, Av. ... ..., Davalı ... -... , Davalı ..., ... Vekili Av. ...'in yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/01/2023
Başkan ...
¸
Üye ...
¸
Üye ...
¸
Katip ...
¸