T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/396 Esas - 2022/427
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/396 Esas
KARAR NO: 2022/427
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/08/2019
KARAR TARİHİ: 30/06/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 01/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, DSİ Gen. Müd. 23. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale edilen "Bartın Merkez Kutlubey Yazıcılar Köyü Ana Deresi Taşkın Koruma İnşaatı” işinin yüklenicisi olduğu, dava konusu işin bitirilerek idareye teslim edildiği, işin kapsamında taş duvar imalatı da bulunduğu, bu duvarların, müvekkil firma tarafından projesine uygun olarak, temel hariç 4 metre yükseklikte yapıldığı, işin projesinde belirtilen şekilde statik hesaplamalara uygun olarak harpuşta kotuna kadar yatay düzlem oluşacak şekilde duvarların arkasına dolgu ve akabinde şevli dolgu yapıldığı, İdare tarafından işin geçici kabulünün 29/12/2017 tarihinde yapıldığını, Geçici kabul tutanağında "yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve geçici kabule endel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı" belirtildiğini, müvekkili şirket tarafından delil tespiti talebinde bulunulması üzerine, Bartın Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasında aldırılan 24/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda "kanalın karayolu tarafındaki taş duvarın takribi 50 m lik kısmının yıkılmış durumda olduğu, duvar ile karayolu arasına toprak hafriyatın dökülmüş olduğu, hafriyat yüksekliğinin duvar üst seviyesinden itibaren yaklaşık 4m olduğu bu yükseklikteki toprağın statik yükünün duvarın taşıma gücünün üstünde olduğu, duvar üzerindeki beton harpuşta ve demir korkuluğun yıkıldığı" tespit edildiğini, Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil sonucunda zarar doğması, zZarar ile fiil arasında da illiyet bağı bulunması halinde haksız eylemde bulunanın zararı tazmin etmekle yükümlü olduğu, iş sahibi olan ve denetim ve kontrol mekanizmasını yerine getirmeyen, müvekkil şirketin gerçekleştirdiği imalatlar üniversite kampüs alanı içerisinde kalmasına rağmen zarar verilmesini engellemeyen, davalı şirketin hafriyatı belediyenin belirtediği alana dökmesini sağlamayan, davalı iş sahibi üniversite ve diğer davalı şirketin kusurlu davranışları sonucu zarar oluştuğu, bu nedenle duvarın hasara uğramasından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğu, müvekkil şirketin uğradığı zararların davalılar tarafından tazmini gerektiğini, Yargıtay yerleşik kararlarında haksız ve kusurlu eylemi ile zarara neden yüklenici ve idarenin zararı tazmin ile yükümlü olduklarına karar verildiğini, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 15.02.2016 tarih 2015/11581 E. 2016/1642 K. sayılı ilamında da bu doğrultuda karar verildiğini, Müvekkili şirketin tespiti yapılamayan tazminat alacağının karşılanabilmesi amacıyla, fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik, harca esas değer olarak bildirilen 10.000,00 TL maddi tazminatın, haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili için bu davanın açılması zorunlu olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu alacaklarının tahsilinin imkansız hale gelmemesi ve telafisi imkansız zZararlarının doğmaması için ve zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel olduğundan, sayın mahkemece zararın davalı şirketin davalı üniversitenin ihale etmiş olduğu iş/işler çerçevesinde çalışma yaparken meydana gelmiş olması da gözetilerek, davalı şirketin davalı Bartın Üniversitesi'ndeki alacaklarına, adına kayıtlı tüm araç ve taşınmazların kaydına ve 3. kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasının talep edildiğini, tüm bu nedenlerle, delillerin toplanarak haklı davalarının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı Bartın Üniversitesi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, Bartın Merkez Kutlubey Yazıcılar Köyü Ana Deresi Taşkın Koruma İnşaatı yapım işinin yüklenicisi olduğunu, bu yapım işinin imalatlarına verilen hasarlar nedeniyle meydana gelen zararlardan dolayı Müvekkili kurumun sorumlu olduğunu iddia edip belirsiz alacak davası hükümleri kapsamında 10.000,00 TL tutarı avans faiziyle birlikte talep ettiğini, davacı tarafın bu talebi Müvekkili kurum haksız ve yasal dayanaktan yoksun olup reddedilmesi gerektiğini, davacı tarafın her ne kadar haksız fiil hükümleri kapsamında tazminat talebinde bulunmuşsa da Müvekkili kurumdan bir işlem veya eylemin somut delili söz konusu olmadığını, diğer davalının adresinin Bartın ili olduğunu, bu nedenle 6100 sayılı "Davalının birden fazla olması hâlinde yetki" başlıklı 7/1 fıkrası hükmüne istinaden Müvekkil kuruma karşı açılmış davanın Bartın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden dolayı yetkisizlik kararı verilerek dava dosyasının Bartın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi talep edildiği, açılan davanın konusuna ve davacı tarafın talepleri göz önüne alındığında ticari bir uyuşmazlığın söz konusu olmadıgı dolayısıyla davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesinde olduğunu düşündüklerini, davaya konu alacak tutarı net olmayıp ve yargılamayı gerektirdiğini, dolayısıyla mevzuata aykırı olan ihtiyati haciz talebinin reddini talep edildiğini, diğer davalının Müvekkili nezdindeki hak ve alacakları hakkında ihtiyati haciz kararı alınması Müvekkili bünyesindeki mevcut çalışmaların aksamasına neden olacak olup kamu yararı ve hizmet gerekleri ilkesine aykırı sonuçları doğuracağını, yasal koşullar gerçekleşmeyen ihtiyati haciz talebinin reddine, Karayolları Genel Müdürlüğü, Kredi Yurtlar Kurumu Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne, davacıdan ve diğer davalıdan talep edilecek belgeler kapsamında sigorta poliçelerine istinaden ilgili sigorta şirketlerine davanın ihbar edilmesini, ihale Makamı sıfatı ve kampüs alanı dışındaki eyleme istinaden haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın Müvekkili kurum açısından husumet yönünden reddine, husumet itirazlarının kabul edilmemesi durumunda ise davacının veya 3. kişinin ağır kusurundan kaynaklı, mevcut sözleşme ve eklerindeki belgelere istinaden haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın tüm talepler açısından reddine karar verilmesiyle yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletmesine karar verilmesi için gereği arz ve talep edilmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığı, davacı tarafın davasını "Bartın Merkez Kutlubey Yazıcılar Köyü Ana Deresi Taşkın Koruma İnşaatı İşine Ait Sözleme" ye dayandırdığını, söz konusu sözleşmeye müvekkil şirketin taraf olmadığı gibi bu sözleşme kapsamında herhangi bir edim borcu bulunmadığını, bu sebeple taraflarına karşı açılacak davada genel yetki kuralı gereği müvekkil şirketin merkezi olan Bartın ili mahkemelerinin yetkili durumda olduğunu, diğer taraftan ilgili sözleşmenin yetkiye ilişkin 31.1 maddesi incelendiğinde tarafların sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklar için Kastamonu mahkemelerinin yetkili olduğunu kararlaştırdıkları görüldüğünü, bu durumda dahi davanın açıldığı Ankara mahkemesinin yetkisiz olduğunun açık bir şekilde görüldüğünü, sözleşmenin ifa yeri de dikkate alındığında Ankara mahkemelerinin değil Bartın mahkemelerinin yetkili olduğunun net bir şekilde anlaşıldığını, davanın başta ... İnş. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere dava konusu olay tarihinde bölgede faaliyet gösteren faaliyet gösteren yüklenici firmaların tespit edilerek bu firmalara ihbarı, davacının ihtiyati haciz talebinin reddine, davacının davasının reddi ile yargılama harç ve giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava haksız fiile dayalı açılan tazminat isteminden ibarettir.
Davacı taraf, DSİ Genel Müdürlüğü 23. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale edilen "Bartın Merkez Kutlubey Yazıcılar Köyü Ana Deresi Taşkın Koruma İnşaatı" işinin yüklenicisi olduğunu, bu işin bitirilerek idareye teslim edildiğini, yapılan iş kapsamında taş duvar imalatı da bulunduğunu, bu duvarın projesine uygun şekilde yapıldığını, idare tarafından 29/12/2017 tarihinde geçici kabulünün yapılmış olduğunu, 04/01/2019 tarihinde işin kesin kabulünün yapılması için idareye başvurulduğunda, idare tarafından oluşturulan kesin kabul heyeti tarafından 01/03/2019 tarihinde mahallinde yapılan incelemeler sonucunda "Sol sahilde bulunan duvarın KM 3 + 540 - 3 + 590 arasındaki kısımlarının yıkıldığının tespit edilerek yıkılan duvarların devamında yer alan duvarlarda da çatlama ve kaymalar meydana geldiği gerekçesiyle" kesin kabulün yapılmadığını, idare tarafından yıkılan yerlerin yeniden yapılarak imalatların düzeltilmesinin kendilerinden istenildiğini, bunun üzerine Bartın Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasında delil tespiti yaptırılarak 24/07/2019 tarihli bilirkişi raporunun alındığını, raporda "kanalın karayolu tarafındaki taş duvarın takribi 50 metrelik kısmının yıkılmış durumda olduğunun, duvar ile karayolu arasında toprak hafriyat dökülmüş olduğunu, hafriyat yüksekliğinin duvar üst seviyesinden itibaren yaklaşık 4 metre olduğunu, bu yükseklikteki toprağın statik yükünün duvarın taşıma gücünün üstünde olduğunu, duvar üzerindeki beton harpuşta ve demir korkuluğun yıkıldığının" tespit edildiğini, meydana gelen zarardan davalıların sorumlu olduğunu ileri sürmektedir.
Davalı Bartın Üniversitesi Rektörlüğü ise savunmalarında, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, rektörlüğün öğrenci yaşam merkezi ve hafriyat işi için 02/01/2018 tarihinde diğer davalı ... Yapı. .. Ltd Şti. İle sözleşme imzalayarak 03/01/2018 tarihli iş yeri teslim tutanağı ile yeri bu şirkete teslim ettiğini savunduğu anlaşılmaktadır.
Davalı ... Şirketinin ise savunmalarında, meydana gelen duvarın yıkılmasından kaynaklı zarardan kendilerinin herhangi bir kusurlu eyleminin bulunmadığını, bu alanda bir çok firmanın hafriyat işi bulunduğunu savunduğu görülmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; haksız fiile dayalı tazminat talebi yönünden davalı tarafların sorumlu olup olmadıkları, tazminat talebinin yasal unsurlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce taraf delilleri toplanarak davacının dayanağı olan Bartın SHM'nin ... D iş sayılı dosyasının bir örneği dosyaya konularak incelenmiş, davacı şirket ile dava dışı DSİ 23. Bölge Müdürlüğü arasında imzalanan "Bartın Merkez Kutlubey Yazıcılar Köyü Ana Deresi Taşkın Koruma İnşaatı" işine ilişkin sözleşme örneği, incelenmiş, yüklenicinin sözleşmenin madde 17.2. Hükmü kapsamında geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin olarak meydana gelecek zarar ve hasarlardan sorumlu tutulduğu görülmüştür.
Mahkememizce DSİ 23. Bölge Müdürlüğü ile yapılan yazışmalara verilen cevaplardan davaya konu taşkın koruma tesisinin söz konusu kısmının Bartın Üniversitesi'ne iş yapan ... İnşaat Firması tarafından döküm sahası olarak kullanıldığının yerinde yapılan incelemeler ile tespit edilerek bu durumun 26/04/2018 tarihli yazı ile bölge müdürlüğüne bildirildiği, yine yapılan tespitler ile fotoğraflar doğrultusunda Bartın Üniversitesi'ne 02/05/2018 tarihli 307300 sayılı yazı gönderilerek taşkın koruma tesisinde oluşan hasarın ilgili firma tarafından karşılanması sağlanarak söz konusu alanların döküm sahası olarak kullanılmaması hususunun bildirilmiş olduğu görülmüştür. Mahkememizce yüklenici davacının sorumluluğunda olan taş duvarın bir bölümünün yıkımına neden olan hafriyatın dökümü ile ilgili davalıların kusur ve sorumluluğunun tespiti bakımından DSİ 23. Bölge Müdürlüğü ile birden çok kez yapılan yazışmalar sonucunda, dava dışı DSİ 23. Bölge Müdürlüğü tarafından mahkememize verilen 30/12/2020 - 08/01/2021 - 05/05/2021 tarihli yazı cevapları kapsamından davacı tarafından yapılan taş duvarların arkasına hafriyat döken firmanın Bartın Üniversitesi'ne iş yapan ... İnşaat Firması olduğu açıkça anlaşılmış, yine verilen cevaplardan taşkın koruma duvarlarının yıkıldığı bölgede ve aynı dönemde başka kurum ve şirketler tarafından hafriyat boşaltımı yapıldığına dair kurumca yapılan herhangi bir tespit bulunmadığının bildirilmiş olduğu görülmüştür.
Mahkememizce deliller toplandıktan sonra dosya kapsamı üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına kara verilmiş, inşaat mühendisi .... tarafından düzenlenen 18/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ... Mad. İnş. Nak. San. Tic. A.Ş.'nin duvarlarda oluşan hasardan sorumlu olamayacağından hasarı gidermekle yükümlü olmadığını, somut deliller sunulmadığından davalı yan ... Yapı Taah. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. 'nin de oluşan hasardan sorumlu tutulamayacağını, diğer davalı olan Bartın üniversitesinin kaçak hafriyat dökümünden sorumlu tutulamayacağını, işin kesin kabulünün yapılmasında teknik olarak sakınca bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz ettiği anlaşılmakla, mahkememizce bilirkişi raporu tanziminden sonra en son 05/05/2021 tarihli DSİ 23. Bölge Müdürlüğü'nden gelen yazı cevabı kapsamından ve talimatla beyanları alınan davacı tanıkları ...ın beyanları kapsamından davalı ... İnşaat firmasının hafriyatı dökerek söz konusu taş duvarların yıkılmasında kusuru olduğu kanaatine varılmıştır.
Yine davalı ... Şİrketine diğer davalı Bartın Üniversitesi ile yapılan iş gereği yıkım işleri ile hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının kontrolü, yönetmeliği hükümleri uyarınca atık taşıma ve kabul belgesi, alınıp alınmadığı hususları sorularak dosyaya varsa bir örneğini ibraz etmek üzere süre verilmiş, davalı ... Şİrketi'nin dosyaya bu yönde alınan herhangi bir resmi belge sunamadığı görülmüştür.
Mahkememizce yıkılan duvar bölümünün mahallinde aynı şekilde muhafaza edildiğinin bildirilmesi üzerine yerinde bir inşaat mühendisi eşliğinde keşif ile inceleme yapılarak davacının zararının tespit edilmesi bakımından Bartın ASHM'ye talimat yazılmasına karar verilmiş, talimat mahkemesine inşaat yüksek mühendisi... tarafından sunulan 16/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Yeni Duvar Yapım yaklaşık maliyeti (2019 yılı birim fiyatlarına göre) (KDV dahil): 161.973,66 TL olarak hesaplandığının bildirildiği görülmüştür. Bilirkişinin yerinde incelemeler yaparak fotoğraflar çektiği, dava tarihini esas alarak yeni duvar yapım yaklaşık maliyetini hesapladığı, 50 metrelik taş duvarın yıkılmış olduğunu, taş duvar, üzerindeki harpuşta ve ferforje korkulukları hariç diğer duvar alanlarında zarar oluşmadığını tespit ettiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin dosyaya sunduğu 17/05/2022 tarihli talep sonucunu netleştiren dilekçesi kapsamında duvarlara verilen zararın tazminat olarak talep edildiği, kâl bedeli talebi bulunmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve deliller, DSİ 23. Bölge Müdürlüğü ile yapılan yazışmalar, dosyaya sunulan fotoğraflar, dinlenen tanık beyanları kapsamı, yerinde yaptırılan keşif sonucu düzenlenen rapor kapsamı, tespit raporu kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket ile dava dışı DSİ 23. Bölge Müdürlüğü arasında imzalanan sözleşme uyarınca davacı yüklenici tarafından yapılan taşkın koruma duvarlarının geçici kabul yapıldıktan sonra fakat kesin kabul yapılmadan önce olacak şekilde Ankara Bartın yol tarafından bulunan sol sahil 3 + 540 ve 3 + 590 arasındaki 50 metrelik taş duvarın yıkıldığının tespit edildiği, bu nedenle DSİ tarafından kesin kabulünün yapılmayarak davacı yükleniciden yıkılan bu bölümün yeniden yapılmasının istenildiği, mahkememizce DSİ 23. Bölge Müdürlüğü ile yapılan yazışmalar sonucunda söz konusu duvarın yıkılan bölümünün arka kısmına davalılardan ... Şirketi'nin hafriyat dökmesi nedeniyle duvarın yıkıldığının açıkça tespit edildiği, davalı ... Şirketi'nin verilen kesin sürede atık taşıma ve kabul belgesi aldığına ilişkin bir belge örneğini dosyaya sunamadığı, bu durumda davalı ... Şirketi'nin hukuka aykırı şekilde diğer davalı Bartın Üniversitesi Rektörlüğü ile aralarındaki sözleşmeye istinaden yaptığı işle ilgili olarak yerinden çıkan hafriyatı, davacı şirket tarafından yüklenici olarak yapılan duvarın arka kısmına dökerek yapılan duvarın 50 metrelik bir bölümünün yıkılmasına sebebiyet verdiği, bu nedenle meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerektiği, davacının bu davalıdan talepte bulunmakta hukuki yararının bulunduğu, diğer davalı Bartın Üniversitesi Rektörlüğünün ise işveren konumunda olup, yüklenicisi ... Şirketi tarafından hukuka aykırı şekilde verilen zarardan sorumlu tutulamayacağı, bu davalıya husumet yöneltilemeyeceği anlaşılmış, taleple bağlı kalınarak davalı ... Şirketi hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmiş, diğer davalı Bartın Üniversitesi Rektörlüğü hakkında açılan davanın ise husumet yokluğu nedeniyle dava şartları yönünden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... Yapı Taah. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Yönünden açılan davanın kabulü ile,
Taleple bağlı kalınarak 10.000,00 TL yeni duvar yapımına ilişkin tazminat bedelinin 26/04/2018 haksız fiil tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davalı Bartın Üniversitesi Rektörlüğü hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle dava şartları yönünden reddine,
Bu karar nedeniyle alınması gerekli 683,10 TL harçtan peşin alınan 170,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 512,32 TL harcın davalı ... Şirketi'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalı ... Şirketi'nden tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
Davalı Bartın Üniversitesi Rektörlüğü işbu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 4.094,08 TL yargılama giderinin davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair, Davacı Vekili Av. .. (e-duruşma)'nun yüzlerine karşı diğer davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..30/06/2022