T.C.
ANKARA
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/628
KARAR NO: 2021/617
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2020/628
KARAR NO: 2021/617
DAVA:Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak
DAVA TARİHİ:27/02/2009
KARAR TAR.:05/10/2021
KAR. YAZ. T.:05/10/2021
Mahkememizce tevzi edilen ve Mahkememizin yukarıdaki esas numarasına kaydı yapılan dava dosyasının yapılan yargılaması sonunda verilen ...K. sayılı kararın istinaf edilmesi sonucunda, Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin ... K. sayılı kararıyla Mahkememiz kararının gerekçesi ile hüküm fıkrası arasında çelişki nedeniyle incelenmeksizin kaldırılmasına karar verilmesi sebebiyle yollanan dosya yukarıdaki numaraya kaydı yapılarak yeniden yapılan incelenmesi sonucunda:
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 06/07/2007 tarihinde imzalanan “... ... Yerleşkesi Sosyal Tesis ve Spor Kompleksi Binası Kaba İnşaatı Sözleşmesi”nin davalı tarafından 04/12/2008 tarihinde haksız feshi nedeniyle;
a) Davalı tarafça irat kaydedilen 268.200,00 TL kesin teminat mektubu bedelinin, 04/12/2008,
b) 09 ve 10 numaralı hakedişlerden haksız olarak kesilen gecikme cezaları tutarı 100.575,00 TL’nin, 09 numaralı hakediş tutarı 22.350,00 TL'ye ödeme tarihi olan 25/09/2008 ve 10 numaralı hakediş tutarı olan 78.225,00 TL'ye ödeme tarihi olan 15/10/2008,
c) Hak ediş tutarlarının %6’sı oranında kesilen ihtiyat kesintileri toplamı 151.486,00 TL’nin, 04/12/2008,
d) İnşaat denetçisi ve denetim firması tarafından onaylanan ancak halen ödenmeyen ek işlerin (ilave masrafların) bedelleri toplamı 75.700,00 TL+KDV’nin, 09 numaralı hakediş ödeme tarihi olan 15/10/2008,
e) İnşaat denetçisi ve denetim firması tarafından onaylanan ancak halen ödenmeyen betonarme cephe kaplaması toplamı 3.043,00 TL+KDV’nin, 27/08/2008,
f) Ağustos 2007’de yeniden yapılan ve sözleşme kapsamı dışı olan 155 m. uzunluğundaki yeni sulama hattı için makul bulunan imalat bedeli tutarı 5.000,00 TL+KDV’nin dava,
g) 2008 yılı içinde inşaat demir fiyatlarına gelen beklenmeyen artış nedeniyle katlanmak zorunda kalınan ilave masraflara ilişkin olarak şimdilik 10.000,00 TL+KDV’nin dava,
h) Çekişmeli olduğu için kesin olarak belirlenemeyen tasfiye hakedişinden (Hakediş No:11) doğacak bedelleri olarak şimdilik 10.000,00 TL'nin tespit tarihi olan 29/12/2008,
Tarihlerinden itibaren ticarî faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı yanıt dilekçesinde,özetle; müvekkili ile davacı arasında 06/07/2007 tarihinde akdedilen sözleşme ile “... ... Yerleşkesi Sosyal Tesis ve Spor Kompleksi Binası Kaba İnşaat Yapım İşleri Sözleşmesi” kapsamındaki işlerin davacının yükleniciliğine verildiğini; sözleşmenin 7.1.b maddesine işin 4.470.000,00 TL+KDV götürü bedelli olduğunun belirtildiğini; işin süresinin işe 2.maddeye göre başlama tarihinden geçici kabul tarihi olan 31/03/2008 tarihine kadar olduğunu; işyeri tesliminin 12/07/2007 tarihinde yapıldığını ve yapı ruhsatının 31/07/2008 tarihinde alındığını ve yüklenicinin fiilen 01/08/2007 tarihinde işe başladığını; sözleşmenin 12.maddesindeki süre uzatımının davalı yüklenici tarafından istismar konusu yapıldığını ve davacıya iki kez süre uzatımı verilerek işin tamamlanma süresinin 22/08/2008 tarihine ötelendiğini ve sonuçta 04/12/2008 tarihinde sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğini; işin kontrollük hizmetini yapmak üzere İnşaat Denetçisi olarak ...'ın görevlendirildiğini ve 11/07/2007 tarihli yazı ile davacıya bildirildiğini; inşaat denetçisinin yüklenicinin personeli gibi hareket etmesi, sözleşmeye aykırı, süre uzatımında Vakıf'ın onayı aramaksızın süre uzatımı vermesi sebebiyle Yapı Denetim firması ile olan sözleşmesinin 30/09/2008 tarihinde sona erdirildiğini; eskiye dönük yazışmalar ve tutanaklar düzenlenmiş olduğunu; sözleşmenin 26 ve 27.maddelerinde iş değişikliklerin belirlendiğini, davacının usulüne uygun başvurusunun olmadığını; sözleşmenin 8.1 maddesinde fiyat farkı verilmeyeceğinin yazıldığını; sözleşmenin 28.maddesinde telafi edilecek hallerin belirlendiğini; gecikme cezasının sözleşmenin 29. maddesine göre hesaplandığını; davacının, yapı ruhsatının mevzuata uygun olmadığının iddiasının asılsız olduğunu; davacıya iki kez süre uzatımı verildiğini ve gecikme cezasının işin 22/08/2008 tarihinde tamamlanamaması üzerine kesildiğini; ... imzalı süre uzatımlarının Vakfın bilgi ve onayı dışında olduğunu; yükleniciye fiyat farkı verilmeyeceğinin sözleşmenin 8.maddesi icabı olduğunu, Fiyat Farkı Kararnamesinin uygulanamayacağını, mücbir sebep bulunmadığını ileri sürerek davanın reddi gerektiğini, savunmuştur.
DELİLLER:
1-Taraf defter ve kayıtları,
2-Yazışmalar, ... SHM'nin ... D.İş sayılı tespit dosyası, ve diğer belgeler,
3-Keşif ve bilirkişi raporları,
4-Tüm dosya münderecatı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKÎ NİTELENDİRME:
Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesinin haksız feshi savına dayalı alacak istemine, ilişkindir.
Mahkememizce verilen ...K. sayılı karar istinaf edilmiş, Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin ... K. sayılı kararıyla gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki bulunması sebebiyle Mahkememizin bu kararı incelenmeksizin kaldırılmıştır. Çelişkili görünen kısım şudur: Dava dilekçesinde, "Çekişmeli olduğu için kesin olarak belirlenemeyen tasfiye hakedişinden (Hakediş No:11) doğacak bedelleri olarak şimdilik 10.000,00 TL'nin tespit tarihi olan 29/12/2008 tarihinden itibaren ticarî faiziyle tahsili" istemi bulunmaktadır. Bu talep 25/06/2018 tarihli ıslah dilekçesinde %18 KDV hesaplanarak 11.800,00 TL olarak kabul edilmiş ve (684.537 TL-11.800 TL=)672.737 TL olarak ıslah edilmiştir. Mahkememiz ise gerekçeli kararın 9'uncu sayfasında "... "Tasfiye Kesin Hesap" alacağının KDV dâhil (578.182 TL+13.028 TL+93.327 TL=) 684.537,00 TL olması gerektiğini, mütalaa etmişlerdir. Bilirkişiler kurulunun itirazları değerlendirerek teknik hesaplama ile vardığı sonuç tutar, Mahkeme heyetimizce benimsenmiştir..." şeklinde bir yargıya varmamıza karşın, hüküm fıkrasının H) bendinde dava ile istenen 10.000 TL +KDV talebi sehven atlanarak yalnızca ıslah edilen 672.737,00 TL tutar yönünden hüküm kurulmuş ve bu şekilde gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşmuştur. Bu kere dosyanın yeniden yapılan incelemesi sonunda:
Davacı yüklenici ile davalı arasında “... ... Yerleşkesi Sosyal Tesis ve Spor Kompleksi Binası Kaba İnşaat Yapım İşleri Sözleşmesi”ne ait 06/07/2007 tarihli eser sözleşmesi imzalandığı, belirgindir.
Davacı, inşaat ruhsatına başlanmış olan imalatların 7.683 m²olmasına karşın kendisine imar mevzuatına aykırı olarak 13.049 m² imalat yapılmasının dayatıldığını; sözleşme eki uygulama projelerinde fahiş hataların bulunduğunu ve proje eksikliklerine rağmen gecikme cezası kesildiğini; davalının, üç kez ve toplamda 268 gün süre uzatımı vermesine karşın gecikme nedeniyle masraflarının ödenmediğini; proje revizyonları nedeniyle ilave masrafların ve ek işlerin doğduğunu; (11) nolu tespit hakedişinde kesintiler yapıldığını, gecikme cezası kesildiğini ve sözleşmenin haksız feshedildiğini ileri sürerek, dava dilekçesindeki alacak kalemlerini talep etmiştir. Davalı ise, sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedelli olduğunu, ön metraj miktar artışının yüklenicinin sorumluluğunda bulunduğunu, yapı ruhsatında usulsüzlük olmadığını, feshin haklı olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Yargılama süreci içerisinde dava konusu alacağa ilişkin bir kısım temliklerin yapıldığı izlenmiştir. Buna göre:
Davacının, Ankara ...Noterliği'nin 30/07/2012 tarih ve ... yevmiye numaralı temliknamesiyle 45.362,96 TL alacağını, "... Yemek Hizmetleri Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti"ne; Ankara ...Noterliği'nin 15/08/2012 tarih ve ... yevmiye numaralı temliknamesiyle 119.071,50 TL alacağını, "... Hafriyat Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti"ne ve bu şirketin de ... yevmiye numaralı temliknamesiyle temlik aldığı tutarı ... ...'ya; Ankara ...Noterliği'nin 15/08/2012 tarih ve ... yevmiye numaralı temliknamesiyle 16.761,50 TL alacağını, "..."e ve bu kişinin de Üsküdar 19. Noterliği'nin 16/09/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı temliknamesiyle temlik aldığı tutarı ... ...'ya; Ankara ...Noterliği'nin 03/09/2012 tarih ve... yevmiye numaralı temliknamesiyle 70.500,00 TL alacağını, "... Elektrik Tesisat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti"ne, temlik ettiği,
İzlenmiştir. Sonuçta temlik alanlar "... Yemek Hizmetleri Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti", ... ... ve "... Elektrik Tesisat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti"nin aldıkları temlik miktarınca HMK m.125/(2) gereğince davacı sıfatını kazanmışlardır.
Taraf vekillerinin iradeleri zapta yansıtılmış, tüm deliler toplanmış, mahallinde keşif yapılmak suretiyle bilirkişilerden kök ve ek raporlar alınmıştır.
Bilirkişiler ...'nun 01/03/2018 tarihli raporunda; esas itibariyle, sözleşme öncesi yüklenicilere verilen cevaplarda sözleşme ekindeki ön metrajların teyit edilmesi nedeniyle yüklenicinin yanıltılmış olduğunu ve buna dayalı olarak uyuşmazlığın çıktığını, feshin haksız olduğunu kabul ederek alacak kalemleri yönünden hesaplama yapmıştır. Ek raporda, görüşte değişiklik izlenmemiştir.
İkinci Bilirkişiler...'in 17/06/2014 havale tarihli kök raporunda; sözleşmede, ruhsatta ve projedeki inşaat alanının farklı olması nedeniyle yüklenicinin gecikmeden sorumlu tutulamayacağını ve feshin haksız olduğunu kabul etmiş ve alacak kalemleri yönünden değerlendirmede bulunmuştur. Ek rapor iki bilirkişinin ayrık görüşüyle verilmiştir.
Bilirkişiler Sn. ...'den üçüncü bilirkişiler kurulu olarak kök ve itirazlar nedeniyle ek rapor alınmış olup, aşağıda yeri geldikçe değinilecektir.
Yanlar arasında yapılan 06/07/2007 tarihli sözleşme 7.1.a maddesine göre götürü bedellidir. Sözleşmenin 3.3 maddesine göre proje tanımı: "Sosyal Tesis Binası ve Spor Kompleksi projesi yaklaşık 12 dönüm arazi üzerinde kurulacak olup, 7200 m2 kapalı alana sahip olacaktır. Proje kapsamı: birer adet yan olimpik kapalı ve açık yüzme havuzu, kapalı ve açık restoranları, kafeteryası, 2 adet squash salonu, kardiyo ve fitness merkezi, oyun salonu, çocuk oyun odası, çok amaçlı salonu, saunası, kuaförü, 3 adet tenis kortu ve basketbol sahası, çevre alt yapı, peyzaj, elektrik ve mekanik işleridir." olarak tanımlanmış; 3.4 maddede işin konusu: "Yukarıda tanımı yapılan proje çerçevesinde; kaba inşaat işlerinden ibarettir." denilmiştir. Sözleşme konusu işlere ait ruhsat eki uygulama projelerinin tamamı tüm isteklilere ve sözleşmenin imzalanmasıyla davacı yükleniciye verilmiştir. Davalı tarafından hazırlanmış ön metraj ile teklifler alınmıştır. Sözleşmenin 5.maddesine göre, İnşaat Denetçisi olarak İnşaat Mühendisi ...... görevlendirilmiştir. Başvuru yapılarak 01/08/2007 tarihinde yapı ruhsatı ve eki uygulama projelerinin alındığı ve aynı gün işin yükleniciye teslim edilerek fiili işe başlama tutanağı tutulduğu, gözlenmiştir. İşyeri 01/08/2007 tarihinde teslim edilmiş ve aynı gün işe başlanmıştır. Sözleşmenin "Tanımlar" kısmında "İşlerin Tamamlanma Süresi", "İşlerin tamamlanma süresi, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihi olan 31/03/2008 tarihine kadar olan süredir" denilmiştir. Taraflarca iş bitim tarihi 31/03/2008 olarak kabul edilmiştir. Dolayısıyla, sözleşme tarihine göre, işyeri teslimi ve işe başlama tarihi (26) gün gecikmelidir. Süre uzatımını gerektiren zorunlu nedenler sözleşmenin 12.maddesinde yazılmıştır. Yer teslimi, projelerin onaylanması sözleşme 12.4 maddesinde Vakıfın sebebiyet verdiği hal olarak belirlenmiştir. Bu anlamda elbette işverence işin durdurulması da bu nedenlerden sayılmalıdır. Sözleşmenin 15.1 maddesinde, "Yüklenici, Vakıf tarafından hazırlanan projelerin teknik olarak yeterliliğinden sorumludur." denilmiş, 15.2 maddesinde, "Yüklenici, ön metrajlarda verilen miktarların sadece bilgi amacıyla verildiğinden, işin yapılması için gerekli tüm imalatlara ilişkin miktarlardan kendisi sorumludur. Bu imalat kalemlerindeki miktarların eksikliğinden ya da fazlalığından bahsederek herhangi bir hak talebinde bulunmayacaktır" denilmiştir. Sözleşmenin 4.maddesinde: "Sözleşmeyi oluşturan belgeler birbirini açıklayıcı ve tamamlayıcı olarak okunacaklardır. Ancak çelişki olması durumunda öncelik sıralaması aşağıdaki şekilde olacaktır.
(1) Pazarlık Görüşmesi Tutanağı,
(2) Kabul Mektubu,
(3) Vakıf Tarafından Yayınlanan Zeyilnameler,
(4) Sözleşme Hükümleri,
(5) Yüklenicinin Nihai Teklifi,
(6) Projeler,
(7) Teknik Şartname ve İş Tarifleri,
(8) Pursantaj ve Ön Metraj,
(9) Diğer Belgeler
..."
Şeklinde sıralanmıştır.
Dosyadan, ihale aşamasında yarışmacılara uygulama projelerinin verildiği, ön metraj tekliflerine bağlı olarak tekliflerin ileri sürüldüğü, fakat, ön metrajların bağlayıcı olmadığı, anlaşılmaktadır. Sözleşme hükmüne göre davalı yükleniciye de ön metrajlar verilmiş olup, imalat kalemlerindeki miktarların eksiklik veya fazlalığından dolayı hak ileri sürülemeyecektir. Sözleşmeye konu iş, kaba inşaat yapım işi olduğundan, projelerin onanmış ve yapı ruhsatına bağlanmış olması ihtilafları önleyebilecek iken bunun yapılmadığı görülmüştür. Sözleşmenin 7.1.a maddesinde, "Bu Sözleşme, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin Teknik Şartname, İmalat Tarifleri ve mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen toplam bedel üzerinden akdedilmiştir." denilmektedir. Bu maddede doğrudan uygulama projelerine atıf bulunmaktadır.
İncelenen eser sözleşmesinde, sözleşmenin kapsamı ve konusuna göre, uygulama projelerinin hazırlatılması, idare onayının alınması ve yapı ruhsatına bağlanması ve yükleniciye teslimi işsahibi davalının sorumluluğundadır. Sözleşmenin 5.1 maddesinde, "Vakıf tarafından görevlendirilen İnşaat Denetçisi Vakıf ve Yüklenici arasındaki; bu sözleşme ile ilgili, konularda Vakıf’ın verdiği yetkiler çerçevesinde hareket edecektir. Vakıf, inşaat denetçisini sözleşme imzalanmasını müteakiben 5 (gün) içinde Yükleniciye bildirecektir." denilmiştir. Sözleşmenin çeşitli maddelerinde İnşaat denetçisine görev, sorumluluk ve yetkiler tanınmıştır. Sözleşmenin 28.2 maddesinde, "Telafi edilebilecek herhangi bir olay, ilave bir masrafa yol açar veva işlerin, sözleşmesel tamamlanma süresinde tamamlanmasını engellerse, inşaat denetçisi gerekli değerlendirmeyi yaparak: sözleşme bedelinde artış yapılıp yapılmayacağına, yapılacak ise miktarına ve/veya hedeflenenen tamamlama süresinin uzatılıp uzatılmayacağına, uzatılacaksa ne kadar uzatılacağına karar verecektir." hükmü getirilmiştir. Davalı her ne kadar inşaat denetçisinin süre uzatma veremeyeceğini ileri sürmekte ise de inşaat denetçisinin Vakıf tarafından inşaat kontrollüğü yapacağına dair tanım maddesi, söz.m.5.1'deki Vakıf tarafından görevlendirilmesine ilişkin hüküm ve söz.m.28.2'deki açık hüküm karşısında inşaat denetçisinin süre uzatım vermesinde sözleşmeye aykırılık bulunmadığı, ileri sürülen hususların belki iç ilişkide önem kazanacağı, düşünülmüştür.
Öncelikle, yanlar arasındaki sözleşmenin, taraflar açısından normatif bir alan meydana getirdiği ve uyuşmazlığa öncelikle sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiği, açıktır. Sözleşme hükümleri taraflar açısından bağlayıcı olacaktır. Eldeki davada da uyuşmazlık sözleşme hükümlerinden hareketle çözümlenecektir.
Az yukarıda sözü edildiği üzere, 01/08/2007 tarihinde yapı ruhsatı ve eki uygulama projelerinin alındığı ve aynı gün işin yükleniciye teslim edilerek fiili işe başlama tutanağı tutulduğu, belirlenmiştir. Taraflarca iş bitim tarihi 31/03/2008 olarak kabul edilmiştir. Sözleşme tarihine göre, işyeri teslimi ve işe başlama tarihi (26) gün gecikmeli gerçekleşmiş ve bu durumun işverenin sorumluluğundaki yapı ruhsatı alınmasından kaynaklandığı, anlaşılmıştır. 01/08/2007 tarihinde yükleniciye teslim edilen yapı ruhsatı 31/07/2007 tarih, 306/07 sayılı olup 7683 m² toplam inşaat alanı içindir. Halbuki davalı işveren adına görevlendirilen inşaat denetçisinin 09/09/2008 tarihli yazısında ruhsata tabi inşaat alanı 13049 m² olarak ifade edilmiştir.
İnşaat denetçisi ve yüklenici tarafından tutulan 08/09/2007 tarihli tutanakta; projelerin tümüyle teslim edildiği, D-Blok tasdikli projelerinde Belediye onayının bulunmadığı, ihale aşamasından sonra verilen projelerde yapılan ilavelerin ve/veya değişikliklerin davalı tarafından önceden yazı ile bildirilmesi, bunun ek maliyet artışı ve ek süre ihtiyacı doğuracağı, B-Blok temelinin yapılabilmesi için öncelikle yapılması gereken galeri tesisatı yapımı iş kaleminin sözleşme eki ön metrajlarda gösterilen 257 metre miktarın %13 keşif fazlasıyla 291 metre gerçekleşeceği, D-Blok proje ve yapımı hususunda ayrıntılı açıklama ve inşaat ruhsatına esas olan 7683 m² inşaat alanının imar mevzuatı çerçevesinde davalı tarafından kontrol edilmesi ve varsa eksik metraj harcının ilgili Belediye nezdinde derhal tamamlanması ve sonucunun bildirilmesi, not olarak D-Blok betonarme projedeki resmi Belediye onay eksik olduğu hususları belirtilmiştir. Davacı, 14/11/2007 tarihli yazıyla projelerdeki eksik, uyumsuz ve tutarsızlıkların kaldırılmasını istemiş; 02/07/2008 tarihli inşaat denetçisinin yükleniciye yönelik yazısında ise, sözleşmenin 14.1 maddesi ilgi gösterilerek proje müellifi tarafından hazırlanarak ilgili idareye ruhsat için hazırlanan metraj cetvelinin A-B-C Bloklarını kapsadığı, D-Blok yapısının tebliğ edilen inşaatına dahil edilip edilmediği hususu açığa kavuşturulana kadar anılan mahalde çalışma yapılmaması gerektiği, bu hususta sorumluluk alınmayacağının ve 08/07/2008 tarihli yazıda da, ana yapı işine ait uygulanabilir onaylı bir proje bulunmadığının bildirildiği; 22/07/2008 tarihli ... Denetim Firması ve İnşaat Denetçisi imzalı yazıda, "uygulama projelerinde yapım aşamasında açığa çıkan yapısal fahiş hatalar (gizli ayıplar) eksiklikler ve yetersizlikler nedeniyle Proje Yüklenicisi Uygur Mimarlık Firmasından yapı hasarsızlık garantisi istenecektir. Talep edilen garanti yazısı tebliğ edilene kadar ana blok yapısında (A-B-C Bloklarda) iş tarafımdan inşaat sözleşmesinin 28.1.b maddesi hükmü çerçevesinde -geçici olarak-durdurulmuştur." denildiği; 20/08/2008 tarihli ... yazısında, 31/07/2007 tarih ve 306/07 sayılı yapı ruhsatında yapı ünitelerinin kullanım amacının sosyal tesis binası, toplam yapı alanının 7683 m² olarak verildiğine ve tek bir yapı olarak tanımlandığını, blok tanımlarının ayrı şekilde yapılmadığını, D-blok mimari ve statik uygulama projelerinin ... Belediyesi'nce onaylanan uygulama projeleri kapsamında olduğunu, ayrıca onaylı vaziyet planı üzerinde toplam yapı alanı tanımına dahil olan kısımlar içinde -8.80 bodrum katı metrajındaki 2973 m² alan için "açık havuz alana dahil edilmiştir" açıklamasıyla onaylandığını, inşaat ruhsatına esas vaziyet planı m² cetvelinde A+B+C bloklarından oluşan sosyal tesis binasının toplam yapı alanının da yapı ruhsatında tanımlanan 7683 m² ile aynı değerde olduğunu, hem yapı ruhsatı hem de vaziyet planı m² cetvelinden görüleceği üzere taahhüt altındaki iş kapsamı toplamının 7683 m² olduğunu, D-blok açık yüzme havuz alanı m² cetvelinde 2973 m² B-blok katı içinde tanımlı olduğunu, (....) dolayısıyla D-blok açık yüzme havuzu yapısının 31/07/2007 tarih 306/07 sayılı yapı ruhsatına dahil 7683 m² alan içinde olduğunu, belirttiği; fakat, inşaat denetçisinin bu yazıya karşılık yazısında, D blok ruhsatı olmadığını ancak bu alanı ruhsat aşamasında ... Belediyesi'nce onaylattırılan 7683 m² içerisinde gösterebilmek için ruhsata tabi olması zorunlu yapı tanımı içerisine giren 257 metresi B blok dışında kalan 34 metresi B blok altında kalan toplam 645 m²galeri imalatının proje müellifi tarafından yok sayılarak D blok alanının 622 m² havuz imalatı sanki ruhsata dahilmiş gibi gösterilmeye çalışıldığını, belirtmiştir. 10/09/2008 tarihinde İnşaat denetçisi tarafından ... Denetim Firmasına yazılan yazıda, D-blok açık yüzme havuz yapısının ruhsata dahil olmadığı, bu mahalde kesinlikle kazı dahil inşaata başlanılmaması gerektiğini hususunu denetim firmasına bildirdiği, yazılıdır.
Proje müellifince hazırlanan inşaat alanı m² cetveline göre A blok:1931,5 m², B blok:3888 m², C blok:1863,5 m², D blok havuz yapısı: yok iken, davalı tarafından görevlendirilen inşaat denetçesi tarafından hazırlanan inşaat alanı m² cetvelinde ise A blok:2185 m², B blok:4761 m², C blok: 2738 m², D blok havuz yapısı:665 m² ve yapısal çevre düzenleme:2700 m'dir. Bu farklılık, yapı ruhsatı ve eki uygulama projelerine aykırı imalatlar projelendirildiği, projelerin onaylatılmadığı ve yapı ruhsatına işletilmediği anlamını taşır.
Uygulama projelerinin sözleşmenin imzalandığı tarihte yükleniciye verilmemesi sebebiyle üçüncü bilirkişiler kurulunun 29/09/2017 tarihli kök raporunda temas edildiği gibi davalı işveren tarafından sebebiyet verilen 146 günlük gecikmenin geçici kabul tarihini 26/12/2008 tarihine ötelediği belirtilmiştir.
Davalı, ... Noterliği'nin 04/12/2008 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle, sözü edilen eksikliklere ilişkin verilen (15) günlük süre içinde imalatlara başlanılmadığı gerekçesiyle sözleşmeyi feshetmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle davalı işverenin sözleşmeyi feshinin haklı olup olmadığı belirlenmeli ve buna bağlı olarak talepler değerlendirilmelidir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, yukarıda yapılan açıklama ve üçüncü bilirkişiler kurulunun tespitlerinden; sözleşme kapsamı işlere ilişkin yapı ruhsatı 31/07/2007 tarih ve 306/07 sayılı olup 7683 m²'dir. Sözleşme sonra yükleniciye teslim edilen yapı ruhsatı eki projelerde toplam inşaat alanı ise, 645 m² inşaat alanına sahip tesisat galeri hariç A, B ve C blokları toplam inşaat alanı 9039 m², D blok yapısı 665 m², çevre düzenleme yapıları 2700 m² olmak üzere ruhsata tabi inşaat alanı 13049 m²'dir. Bu durum, mevcut yapı ruhsatı ile eki projeler arasındaki tutarsızlığı göstermektedir. D blok yarı olimpik açık havuz vaziyet planında gösterilmesine karşın yapı ruhsatı metrekare cetvelinde yer almamıştır. Bu havuz, fesihten sonra 06/06/2012 tarih ve 134/2012 sayılı yapı ruhsatına ve 11/09/2012 tarih ve 137/2012 sayılı iskan ruhsatına "...395 m² kapalı alan, prefabrik açık yüzme havuzu, açık tenis kortları" şeklinde işlenmiştir. Kaldı ki, sözleşme eki "ön metrajlarda" bu yapıya ait herhangi bir imalat kalemi tanımı ve miktarı gösterilmemiştir. Davacı yükleniciye teslim edilen uygulama projelerinde muhtelif değişiklikler yapılmıştır.
Davalı işsahibinin ... yevmiye numaralı fesih ihtarnamesinde; D blok açık yüzme havuzuna hiç başlanılmadığı, fesih sebebi olarak yazılmıştır. Sözleşmenin 3.3 maddesindeki proje tanımında açık yüzme havuzundan söz edilmekte ise de sözleşme eki "ön metrajlarda" bu yapıya ait herhangi bir imalat kalemi tanımı ve miktarının bulunmadığı, davalının 29/05/2007 tarih ve 1317 sayılı yazısı (zeyilname) dikkate alındığında, iş kapsamının, "projeler ve teknik şartname, pursantaj ve ön metraj" olarak belirtildiği, bilirkişilerin 29/09/2017 tarihli kök raporunda tespit edildiği gibi 450 m³BS-25 paçal beton malzeme miktarı ile betonlama öncesi kalıp içine yerleştirilmesi geren 1 grup havuz dip emiş borusunun ön metraja dâhil edilmemiş olduğu; davalının, ön metraj miktarlarındaki farklılıktan yüklenicinin sorumlu olduğuna dair savunmasının, sözleşme m.4.2 uyarınca, zeyilnamedeki ön metraj miktarlarının işsahibince teyidi nedeniyle dayanaksız kalmış olduğu; bu işin sözleşme m.12.1'e göre %20 ek iş kapsamında davalı onayı ile yaptırılması gerektiği kanaatine varılmış ve bu gerekçenin fesih için haksız olduğu anlaşılmıştır. A blok +1.28 ve +4.45 kotu betonarme konsol döşemesi imalatına hiç başlanılmadığı hususunun ise, yükleniciye teslim edilen konsol döşeme uygulama projesi detaylarının ve statik hesapların tümüyle uyumsuz ve hatalı olması sebebiyle fesih nedeni sayılamayacağı; C blok +3.20 ve +4.45 kotu döşeme betonarme imalatlarının yapılmadığı hususunun, C bloka ait yeni temel detay çizimlerinin yükleniciye 09/07/2008 tarihinde verilmesi, yeni çizimlerdeki eksikliklerin yüklenici tarafından bildirilmesine rağmen detayların 27/08/2008 tarihinde iletilmiş olması sebebiyle yerinde olmadığı; dış galeri imalatı sırasında koparılan sulama suyu borusuna verilen hasarın giderilmediği, yemekhane servis giriş noktasındaki asfalt yolun kazı sonrası yenilenmediği ve yağışlı günlerde sorunlar yaşandığı hususunun, sulama suyunun ek iş olarak verildiğine dair belgelerin bulunması, yüklenicinin Ağustos 2007 tarihinde yapılan 155 metre uzunluğundaki sulama suyu hattının bedelini talep etmekte iken ve dolayısıyla bedeli ödenmemiş işte hasar verildiği iddiasının feshe haklı neden sayılamayacağı; taşıyıcı çelik çatı montajının %70 seviyesinde olduğu hususunun, bilirkişilerin, yapı denetim kuruluşunun fesih sonrası tespit ve hesaplamaları ve diğer belgelerden ...-014 nolu çelik çatı imalatlarının sözleşme eki şartnamedeki birim fiyat tarifine göre %100 oranında tamamlanmış olduğuna ilişkin tespiti nedeniyle haklı fesih nedeni sayılmayacağı; ...-İNŞ-064 poz nolu EPDM membranla çatı üst kaplaması yapılması işine hiç başlanmadığı, hatta malzeme siparişinin dahi verilmediği. Kaplama malzemesinin temin edilmemesi nedeniyle çatı kaplamasının yapılamayacağı hususunun, yüklenicinin "onay için (acildir)" notu ile 19/07/2008 tarihli ve yazı ekinde kullanılması düşünülen malzemelere ilişkin ayrıntılı bilgi vererek onay istediği ve buna yanıt gelmediği, bu nedenle feshin nedeni bulunmadığı; kule vincin şantiyeden uzaklaştırılması hususunda, sözleşmeye göre kule vinç zorunluluğunun bulunmadığı; hiç başlanılmayan imalatların diğer imalat kalemlerine etkisi hususunun, haklı neden olmadığı, belirlenmiş, davalının kusuru nedeniyle, sözleşmeye göre feshin haksız olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu kabul çerçevesinde alacak kalemleri değerlendirilmelidir.
Mülga 818 sayılı BK m.101 (6098 sayılı BK m.117) gereğince; muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle borçlu temerrüde düşmüş olur. Dosyanın istinaf Mahkemesinden dönmesini müteakip taraf vekillerinin temerrüt yönünden itirazları nedeniyle davacı vekilinden tüm talepler bakımından ihtarnamelerden birer örnek sunulması istenmiş ve 02/03/2021 tarihli oturumda davacı vekiline iki haftalık kesin süre verilmiş ise de kesin süre içinde ihtarname sunulmamıştır. İstinaf öncesi kararda temerrüt tarihleri bakımından kararda sehven yanılgılı tarih yazıldığı izlenmiş, bu nedenle dosyada yer alan belgeler kapsamında değerlendirme yapılmalıdır.
Dosyada yer alan Ankara ... Noterliğinin 20/10/2008 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesinde, ilave işler sebebiyle 75.699,73 TL+KDV ile 9 ve 10 nolu hakedişler için kesilen 118.265 (KDV dâhil) gecikme cezasının ihtarın tebliğinden itibaren 10 gün içinde ödenmesi ihtar edilmiş ise de iş bu ihtarnamenin tebliğine ilişkin mazbata sunulmamış, davacı vekili 05/10/2021 tarihli oturumda dosya kapsamı ile karar verilmesini, dilemiştir. Bu nedenle, temerrüt dava tarihi itibariyle oluşmuştur.
Diğer talep konusu edilen alacaklar yönünden ise usulüne uygun temerrüt ihtarı bulunmadığından dava tarihi itibariyle temerrüt oluşmuş sayılacaktır.
Sözleşmenin feshi haksız olmakla 268.200,00 TL kesin teminat bedelinin 27/02/2009 dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte iadesi gerekir.
09 ve 10 numaralı hakedişlerden kesilen 100.575,00 TL tutarındaki gecikme cezasının, davalı tarafından yetkilendirilen ve sözleşme hükmüne göre ilave süre tanıma yetkisini kullanan ve iş bitiş tarihi 24/12/2008 olarak belirleyen inşaat denetçisinin kararı doğrultusunda, işsahibinin iş bitim tarihini 22/08/2008 olarak kabulü ile yaptığı gecikme cezalarının dayanağı kalmadığından, toplam 100.575,00 TL'ye dava tarihinden itibaren faizi ile davacıya ödenmesi gerekir.
Davacı yükleniciden 01 ve 10 numaralı ara hakedişlerden kesilen %6 ihtiyat kesintileri toplamı olan 150.616,00 TL'nin dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsili icap eder. Fazlaya ilişkin istemin reddi gerekir.
Bilirkişinin görüşü ile dava dilekçesinin ek-26'da verilen onaylı belgelerin sözleşme hükümleri ile uyumlu bulunduğu ve davalı personelince ve ... firmasında onaylanarak ara hakedişe dâhil edilen 75.700,00 TL+KDV=89.326,00 TL tutarındaki ek işlerin faizi ile birlikte ... Temerrüt tarihinden itibaren ödenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Davalının inşaat denetçisi ile ... denetim şirketi yetkilileri tarafından onaylanan ve 08 numaralı ara hakediş raporunda yer alan ancak 15 cm. kalınlık yerine 21.cm kalınlıkta yapılması nedeniyle ve davalı tarafından görevlendirilmiş yapı denetim kuruluşu ve inşaat denetçisi tarafından kabul edildiği halde davalı tarafından kabul edilmeyen 3.043,00 TL+KDV tutarındaki betonarme cephe kaplaması imalatına ilişkin istemin, mahkeme heyetimizce ayıplı imalat kapsamında bulunması nedeniyle talebinin yerinde olmadığı ve reddi gerektiği, düşünülmüştür.
155 metre uzunluğundaki yeni sulama suyu hattının imalatına 24/08/2007 tarihli denetçi talimatı ve oluru ile başlandığı ve hattın çalışır vaziyette teslim edildiği. Yükleniciye ihale öncesinde verilen AYU-001 numaralı alt yapı paftasında mevcut sulama suyu hattının yalnızca "iptal edileceği" not edilmiş olduğundan ve bilirkişiler kurulunca yeni hattın imalatından dolayı 155 mx32.25 TL/m+KDV=5.900,00 TL'nin uygun görüldüğü anlaşıldığından bu tutarın dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte talep edilmesinde haklılık bulunduğu saptanmıştır.
Üçüncü bilirkişiler kurulunun, 29/09/2017 tarihli kök ve 18/04/2018 tarihli ek raporunda, demir malzeme fiyat farkının mücbir sebep sayılarak, öngörülemeyen oranda gerçekleşen fiyat farkı nedeniyle MK m.2 dikkate alınarak, işlerinde 31/03/2008 tarihinden sonra kullanılan demir malzeme tutarına ilişkin KDV dâhil toplam 304.757,00 TL fiyat farkı verilmesinin uygun olduğu görüşü ileri sürülmüş ise de yanlar arasında yapılan ve hükümleri taraflar için bağlayıcı olan sözleşmenin 8.1 maddesinde: "Yüklenici, kesin hakediş belgesinin Vakıf tarafından onaylanmasına kadar, sözleşmede tanımlanan imalatlarda malzeme, nakliye, yakıt vb. ile vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz." hükmü nedeniyle talebin yasal dayanağının bulunmadığı heyetimizce değerlendirilmiş, bilirkişilerin aksi yöndeki düşünceleri uygulanabilir görülmemiş; bu talebin, reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.
Davacı (11) nolu tasfiye hakedişinin yapılmasını istemiştir. Taraflar arasındaki ihtilâfın çözümü kesin hesapla mümkün olacaktır. Dava konusu eser sözleşmesi yönünden toplam (11) adet hakediş yapılmıştır. Ön metraj konusunda ihtilâf (06) nolu ve sonraki hakedişlerde ortaya çıkmıştır. Davacı (06) nolu ve sonraki hakedişlere itiraz etmektedir. Bilirkişiler kurulu, 29/09/2017 tarihli kök raporlarında, sözleşmedeki çelik imalatlarının ihtilafsız olarak %100 oranında tamamlanmış olduğunu değerlendirmişlerdir. Davalının fesih anında çelik çatı makası karkası işlerinin %70 oranında yapıldığına ilişkin savı bilirkişi tespiti ile dayanaksız kalmıştır. Davacının, uygulama projesine göre çelik çatıyı %100 oranında tamamladığı bilirkişi görüşünden anlaşılmıştır. Bu duruma göre bilirkişilerce tasfiye hakedişi (kesin hesap):
(11) nolu son hakediş bedeli: 4.470.000 TLx%64.087= +2.864.689 TL (%64.087)
(10) nolu hakedişten ödenen= -2.374.755 TL (%53.127)
Kesin hesaptan kalan alacak= +489.994 TL
%18 KDV= +88.188 TL
Yüklenici alacağı (11 nolu)= +578.182 TL
Olarak hesaplanmıştır. Davacı vekilinin itirazı üzerine alınan 18/04/2018 tarihli ek raporda, kök rapordaki (8) nolu talebe ilişkin hesaplanan KDV dâhil 578.182,00 TL tutarındaki "Tasfiye Kesin Hesap" alacağına, 019 nolu inşaat pozundan yapılan KDV dâhil 13.028, TL imalat bedelinin ilave edilmesine ilişkin itirazında haklı olduğunu, bu durumda fesih tarihi itibariyle sözleşme eki "Ön Metraj" miktarlarına göre sözleşme konusu işin fiziki gerçekleşme seviyesinin (2.875.780 TL/4.470.000 TL)x100=%64.335 oranında olduğunu, "Tasfiye Kesin Hesap"ına ilave edilmesi kanaatinde olduğu ve davalı idare tarafından da kabul edilerek onaylanmış olan (11) nolu son hakediş eki "Yeşil Defter (metraj)" kayıtlarına göre keşif cetveline esas olan "Ön Metraj" miktar fark bedelleri toplamının KDV dâhil 93.327,00 TL olarak hesaplandığı, hesaplanan ön metraj fark bedellerinin esas raporda hesaplanan 578.182,00 TL'ye ilavesiyle davacı yüklenicinin (8) nolu talebine ilişkin "Tasfiye Kesin Hesap" alacağının KDV dâhil (578.182 TL+13.028 TL+93.327 TL=) 684.537,00 TL olması gerektiğini, mütalaa etmişlerdir. Bilirkişiler kurulunun itirazları değerlendirerek teknik hesaplama ile vardığı sonuç tutar, Mahkeme heyetimizce benimsenmiştir.
Davacı vekili, 21/09/2018 harç makbuzu tarihli ıslah dilekçesiyle, dava dilekçesindeki (7) nolu "Tasfiye Demir Fiyat Farkı Alacağı"nı 292.957,00 TL artırarak 304.757,00 TL ve (8) numaralı "Kesin Hesap Alacağı"nı ise 672.737,00 TL artırarak 684.537,00 TL olarak ıslah etmiş, ıslah dilekçesi karşı yana tebliğ edilmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda toplanan tüm delillere, iddia, savunma, sözleşme ve sözleşme eki belgelere, zeyilname ve hakedişlere, ilk iki bilirkişiler kurulu raporunun çelişki ve ikinci bilirkişiler kurulunun raporunun ise ayrık görüş içermesi sebebiyle, yapılan keşif sonucunda rapor tanzim eden üçüncü bilirkişiler kurulunun 29/09/2017 tarihli kök ve bu raporu tamamlayan 18/04/2018 tarihli ek raporu, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda kısmen Mahkeme heyetimizce benimsenerek ve sonuç olarak;
Sözleşmenin feshi haksız olduğundan, 268.200,00 TL kesin teminat bedeli, yönünden davanın kabulüne,
09 ve 10 numaralı hakedişlerden kesilen 100.575,00 TL tutarındaki gecikme cezası, yönünden davanın kabulüne,
Davacı yükleniciden 01 ve 10 numaralı ara hakedişlerden kesilen %6 ihtiyat kesintileri toplamı olan 150.616,00 TL yönünden davanın kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Dava dilekçesinin ek-26'da verilen onaylı belgelerin sözleşme hükümleri ile uyumlu bulunduğu ve davalı personelince ve ... firmasında onaylanarak ara hakedişe dâhil edildiği belirlenen 75.700,00 TL+KDV=89.326,00 TL tutarındaki ek işler yönünden davanın kabulüne,
08 numaralı ara hakediş raporunda yer alan ancak 15 cm. kalın yerine 21.cm kalınlıkta yapılan iş yönünden davanın reddine,
155 metre uzunluğundaki yeni sulama suyu hattının imalatına ilişkin istem yönünden 5.900,00 TL yönünden davanın kabulüne,
Demir malzeme fiyat farkı yönünden koşulları bulunmayan davanın reddine,
(11) nolu tasfiye hakedişi yönünden ise 684.537,00 TL yönünden davanın kabulüne,
Karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda açıklanan yasal ve hukuksal olgu göz önüne alınarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara ve Kurul'un takdirine göre;
1.-A)Sözleşmenin feshi haksız olduğundan, 268.200,00 TL kesin teminat bedeli yönünden, davanın kabulü ile 27/02/2009 dava tarihinden itibaren, ticarî faiziyle birlikte davalıdan alınarak,
Alacağın bir kısmının temlik edildiği anlaşıldığından;
45.362,96 TL alacağın "... Yemek Hizmetleri Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti"ne,
135.833,00 TL alacağın ... ... mirasçıları ... ... ..., ... ... ... ve ... ...'ya
70.500,00 TL alacağın"... Elektrik Tesisat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti"ne,
Artan 16.504,04 TL alacağın Davacı "... İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti."ne,
Verilmesine,
B)09 ve 10 numaralı hakedişlerden kesilen 100.575,00 TL tutarındaki gecikme cezası yönünden davanın kabulü ile toplam 100.575,00 TL'nin 27/02/2009 dava tarihinden itibaren ticarî faiziyle birlikte davalıdan alınarak, Davacı "... İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti."ne verilmesine,
C)Davacı yükleniciden 01 ve 10 numaralı ara hakedişlerden kesilen %6 ihtiyat kesintileri toplamı olan 150.616,00 TL yönünden davanın kabulü ile 27/02/2009 dava tarihinden itibaren, ticarî faiziyle birlikte davalıdan alınarak Davacı "... İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti."ne verilmesine; fazlaya ilişkin istemin reddine,
D)Dava dilekçesinin ek-26'da verilen onaylı belgelerin sözleşme hükümleri ile uyumlu bulunduğu ve davalı personelince ve ... firmasında onaylanarak ara hakedişe dâhil edildiği belirlenen 75.700,00 TL+KDV=89.326,00 TL tutarındaki ek işler yönünden davanın kabulü ile 27/02/2009 dava tarihinden itibaren, ticarî faiziyle birlikte davalıdan alınarak Davacı "... İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti."ne verilmesine,
E)08 numaralı ara hakediş raporunda yer alan ancak 15 cm. kalınlık yerine 21.cm kalınlıkta yapılan iş yönünden davanın reddine,
F)155 metre uzunluğundaki yeni sulama suyu hattının imalatına ilişkin istem yönünden 5.900,00 TL yönünden davanın kabulü ile 27/02/2009 dava tarihinden itibaren, ticarî faiziyle birlikte davalıdan alınarak Davacı "... İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti."ne verilmesine
,
G)Demir malzeme fiyat farkı yönünden koşulları bulunmayan davanın reddine,
H)(11) nolu tasfiye hakedişi yönünden ise; 684.537,00 TL yönünden davanın kabulü ile,
10.000,00 TL+KDV=11.800,00 TL'nin 27/02/2009 dava tarihinden itibaren; 672.737,00 TL yönünden ise ıslah tarihi olan 21/09/2018 tarihinden itibaren, ticarî faiziyle birlikte davalıdan alınarak Davacı "... İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti."ne verilmesine,
4.-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 88.745,21 TL karar ve ilâm harcının, peşin alınan 8.424,10 TL ile ıslah harcı olan 16.492,00 TL toplamı olan 24.916,10 TL harçtan indirilerek, eksik kalan 63.829,11 TL harçtan, davalı tarafından ilk kararda eksik kalan 62.691,36 TL harç için harç tahsil müzekkeresi yazıldığından kalan 1.137,75 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
5.-Davacı tarafça yapılan; 2,50 TL ilk dava, 600,91 TL tebligat ve posta gideri, 12.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.603,41 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre 10.180,34 TL'si ile 15,60 TL başvurma, 24.916,10 TL peşin harç (ıslah dahil) toplamı 35.112,04 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6.-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7.-Davalı tarafından yapılan 2,50 TL vekalet tasdik harcı, 370,00 TL tebligat ve posta gideri ve 4.707,50 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.080,00 TL yargılama giderinden davanın red ve kabul oranına göre takdiren 976,66 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, artan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8.-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde davalıya iadesine,
9.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacılar yararına hesaplanan 27.224,00 TL nispî vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacılara (4.604,63 TL'nin "... Yemek Hizmetleri Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti"ne; 13.787,91 TL'nin ... ... mirasçıları ... ... ..., ... ... ... ve ... ...'ya; 7.156,20 TL'nin "... Elektrik Tesisat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti"ne ve 1.675,26 TL'nin davacı ... İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti'ne aidiyeti kaydıyla) verilmesine,
10.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 30.095,24 TL nispî vekâlet ücretinin Davacı "... İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti."nden alınarak, davalıya verilmesine,
Dair, davacı ... vekili Av. ...'nin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 05/10/2021 tarihinde oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.