T.C.
ANKARA
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Esas No : 2021/249
Karar No : 2021/560
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO:2021/249
KARAR NO:2021/560
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:24/12/2008
KARAR TARİHİ:21/09/2021
KARAR YAZIM TAR.:08/10/2021
Mahkememizce verilen 25/04/2017 tarih ve ...K. sayılı kararın istinaf edilmesiyle verilen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin.... K. sayılı kararın temyizi üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 09/02/2021 tarih ve ... K. sayılı kararıyla dosyanın gönderilmesi sonucunda Mahkememeze tevzi edilen ve yukarıdaki sırasına kaydı yapılan dosyanın incelenmesi sonucunda:.
DAVA:
Davacı vekili, asıl dava dilekçesinde özetle; Ankara Ulus semtine davalılardan Ankara Valiliği İl Özel idaresinin sahibi olduğu ... Çarşı'da 24.12.2003 tarihinde meydana gelen yangında sigortalılara ait işyerlerinin yandığını; Ankara ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında; ...'ın %20, İl Özel İdaresi'nin %20, Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin %20, ... Çarşı esnafının %20, ...'ın %10 ve ...'nin %10 kusurlu bulunduğunu; Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı ve Ankara .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyasında da kusurlu bulunduklarını;
... Şubesine, 99383/30001 sayılı İşyerinizin Güvencesi (Yangın) Sigorta Poliçesiyle 14.10.2004 tarihinde 156.136,00 TL,
... Sağlık Ürünleri İth. İhr. San. Ltd. Şti'ne ... sayılı İşyerinizin Güvencesi (Yangın) Sigorta Poliçesiyle 31.12.2003 tarihinde 32.000,00 TL, 25.06.2004 tarihinde 63.860,00 TL ve 06.09.2004 tarihinde 20.009,00 TL olmak üzere toplam 115.869,00 TL,
...'ya 99311/115069 sayılı İşyerinizin Yangın Sigorta Poliçesiyle 31.12.2003 tarihinde 5.000,00 TL ve 27.02.2004 tarihinde 22.818,00 TL olmak üzere toplam 27.818,00 TL,
...'a 99379/250543 sayılı İşyerinizin Güvencesi (Yangın) Sigorta Poliçesiyle 30.12.2003 tarihinde 5.000,00 TL ve 26.02.2004 tarihinde 17.350,00 TL olmak üzere toplam 22.350,00 TL,
...Medikal Ortopedi Tic. Ltd.Şti'ne 96972/251902 sayılı İşyerinizin Güvencesi (Yangın) Sigorta Poliçesiyle 22.01.2004 tarihinde 6.000,00 TL ve 26.02.2004 tarihinde 19.250,00 TL olmak üzere toplam 25.250,00 TL,
...'ya 94032/029253 sayılı İşyerinizin Güvencesi (Yangın) Sigorta Poliçesiyle 05.11.2004 tarihinde 5.000,00 TL ve 26.02.2004 tarihinde 22.250,00 TL olmak üzere toplam 27.250,00 TL,
...'e 99379/250841 sayılı İşyerinizin Güvencesi (Yangın) Sigorta Poliçesiyle 30.12.2003 tarihinde 6.000,00 TL ve 26.02.2004 tarihinde 14.750,00 TL olmak üzere toplam 20.750,00 TL,
...'e 10/114919 sayılı İşyerinizin Güvencisi Yangın Sigorta Poliçesiyle 31.12.2003 tarihinde 12.000,00 TL ve 26.02.2004 tarihinde 32.357,00 TL olmak üzere toplam 44.357,00 TL,
Olmak üzere toplam 439.780,00 TL sigorta tazminatı ödendiğini; TTK m.1301 uyarınca halef olarak ödenen tazminatın rücuen tahsilini istediklerini; bu sebeple, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak rücu tazminatı olarak 439.780,00 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve mütesilsilen tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde kısaca; aynı gerekçelerle ve aynı tutarın davalıdan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
YANIT:
... vekili, yanıt dilekçesinde; davaya konu olan yangının çıktığı anda elektriklerin kesik olduğunu; müvekkili şirketin, yangından dolayı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını; ağır ceza mahkemesi kararında ...’a sorumluluk verilmediğini ve davanın reddini, savunmuştur.
Ankara Valiliği vekili, yanıt dilekçesinde öz olarak, müvekkili idarenin kusursuz olduğunu; müvekkil idarenin 66-67 nolu bağımsız bölüm kiracısı olan ...’nin yanında işçi olarak çalışan ...’ın, aydınlatma jeneratörünü çalıştırırken jeneratördeki benzinin dökülüp alev almasıyla yangın çıktığını ve bu nedenle idarenin kusursuz olduğunu ve davanın reddini, savunmuştur.
Diğer davalılar savunma yapmamışlardır.
Birleşen davada Davalı Büyükşehir Belediye vekili, yanıt dilekçesinde kısaca; zamanaşımı def'inde bulunarak davanın zamanaşımı nedeniyle usuldan reddine karar verilmesini; müvekkilinin kusursuz olduğunu; ... çarşı işyerinin ruhsatlandırılması ve denetimlerinin yapılmasının davalı idare görevleri arasında bulunmadığını ve Altındağ Belediyesine ait bulunduğunu; davanın esastan reddini, savunmuştur.
DELİLLER:
1-Sigorta poliçeleri, hasar dosyaları, ödeme kayıtları,
2-Ankara ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin .... E. sayılı dosyası,
3-Bilirkişi raporları,
4-Tüm dosya münderecatı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKÎ NİTELENDİRME:
Dava, işyeri paket sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir.
İhtilâf, davalıların hasar tazminatından sorumlu olup olmadıkları ve sorumlu iseler hangi oranda sorumlu oldukları, noktasına ilişkindir.
Taraf vekillerinin iradeleri zapta yansıtılmış; tüm deliller toplanmış; bilirkişi görüşleri alınmıştır.
Mahkememizce, 25/04/2017 tarih ve ...K. sayılı kararda; ... Çarşı olarak bilinen Ankara Ulus Posta Caddesi'nde bulunan İl Özel İdare Müdürlüğü'ne ait binada, 24.12.2003 günü elektriklerin kesik olması sebebi ile 66-67 nolu dükkanın depo kısmında bulunan benzinli jeneratöre, o dükkanda çalışan işçi ...'ın yakıt ikmali yapmaya çalıştığı sırada buharlaşan benzinin parlamasıyla yangının çıktığı, yangının 66-67 nolu işyerinden başlayarak tüm çarşıya sirayet ettiği; elektriklerin kesik oluşu ile yangının çıkması arasında uygun illiyet bağı bulunmaması nedeniyle davalı ...'a karşı açılan ve HMK m.125/1 uyarınca ...'a yöneltilen davanın reddinin gerektiği; davalı İl Özel İdaresinin (bilahare yasal devir nedeniyle Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı), yangının çıktığı dükkan ile davacının sigortaladığı iş yerlerinin dâhil olduğu iş merkezinin maliki ve aynı zamanda da bu iş merkezinin işleteni konumunda olduğu, davalı malikin meydana gelen zarardan eski BK m.58 uyarınca sorumluluğu bulunduğu gerekçesiyle; asıl davada, davalılardan ... hakkında açılan davanın reddine, davalılar Ankara Valiliği İl Özel İdaresi (devredilmekle Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı) ile ... ve ... hakkına açılan davaların kısmen kabulü ile, toplam 439.780,00 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte anılan davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; Davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı hakkında açılan birleşen davada, mülkiyetin yangın olayından sonra davalıya geçmiş olmasına ve davalının zarardan sorumlu tutulmasını gerektirir bir anlaşma ve yasal düzenleme bulunmadığından davanın reddine, karar vermiştir.
Bu karar aleyhine, asıl ve birleşen davada davacı vekili ile asıl davada davalı İl Özel İdaresine izafeten Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesince, dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesinde, 16/05/2019 tarih, ... K. sayılı kararında; asıl davada davacı vekili ile asıl davada davalı İl Özel İdaresine izafeten Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine; birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, esası incelenmeksizin Mahkememiz kararının birleşen dava yönünden kaldırılmasına karar verilmiştir.
İstinaf Mahkemesinin kararının asıl ve birleşen dosya davacısı temyizi üzerine Yargıtay 17.HD'nin 09/02/2021 tarih, ... sayılı kararında; davacı vekilinin asıl dosya yönünden temyiz itirazının reddi ile hükmün onanmasına; birleşen dosya yönünden davacı vekilinin temyiz istemlerinin (dilekçelerinin) HMK'nun 362/1-g maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.
Yapılan bu açıklamalar çerçevesinde;
A)Asıl dava dosyasında; davacı vekili ile davalı İl Özel İdaresine izafeten Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, işbu kararın temyizi üzerine yapılan incelemede hükmün onandığı belirlendiğinden, asıl dava dosyasında verilen kesinleşmiştir. Kesinleşen karar nedeniyle yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmelidir.
B)Birleşen davada, Mahkememizce verilen karar, istinaf mahkemesince kaldırılmıştır.
Davacı vekilince 23/12/2008 tarihinde açılan birleşen davada, asıl dava dilekçesindeki iddialar aynen tekrarlanarak Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı hakkında dava açılmış; Mahkememizce 13/04/2009 tarihli celsede 1 nolu ara kararı ile, birleşen davada sunulan cevap dilekçesine cevap vermek ve davalı Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin görev itirazını yanıtlarken dava sebebi ile ilgili kısa bir açıklama yapılmasının istenmiş, davacı vekilince sunulan 24/04/2009 tarihli cevaba cevap dilekçesinde davalının oluşan zarardan malik olarak sorumlu olduğu gibi, asıl davanın diğer tarafları ile birlikte müşterek kusurlu olarak sorumlu olduğunu, bu hususun Ankara ... Ceza Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporları ile kanıtlanmış olduğu, Ankara .... Ağır Ceza Mahkemesine sunulan bilirkişi raporunda, Ankara'nın merkezinde bulunan ve nüfusun yoğun olduğu bir mahalde bulunan alışveriş merkezinde parlayıcı, patlayıcı madde stoklaşması, satılması işlerini ifa etmekte olan dükkanların açılmasına, çalışmasına ruhsat vermesi nedeniyle Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının %20 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Dosya kapsamı ve toplanan deliller çerçevesinde; yangının meydana geldiği işyerlerine ait ruhsatların verilmesi işinin hizmet kusuru iddiasına yönelik olup, buna ilişkin taleplerin idarî yargı yerinde ileri sürülmesi gerektiğinden, davalı Belediye hakkındaki davanın yargı yolunun caiz olması dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nin 114/(1).b. maddesi yollamasıyla HMK'nin 115/2.maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır (Benzer bir davada, Mahkememizce verilen ve temyiz incelemesi sonunda Yargıtay 11.HD'sinin 18/11/2020 tarih, 2020/403 E., 2020/5168K. sayılı ilâmı.)
Yukarıda açıklanan maddî ve hukukî olgular göz önüne alınarak aşağıdaki şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşecektir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara ve Mahkemenin takdirine göre;
1)Mahkememizce verilen 25/04/2017 tarih ve ... K. sayılı kararda yer alan:
"1) Asıl dava dosyasında:
a.-Davalılardan ... hakkında açılan ve HMK m.125 gereğince ... Genel Müdürlüğü’ne yöneltilen davanın, reddine,
b.-Davalılar Ankara Valiliği İl Özel İdaresi (izafeten Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı), ... ve ... hakkındaki davanın kabulü ile;
Ödeme tarihiÖdenen
14.10.2004156.136,00
31.12.200332.000,00
25.06.200463.860,00
06.09.200420.009,00
31.12.20035.000,00
27.02.200422.818,00
30.12.20035.000,00
26.02.200417.350,00
22.01.20046.000,00
26.02.200419.250,00
05.11.20035.000,00
26.02.200422.250,00
30.12.20036.000,00
26.02.200414.750,00
31.12.200312.000,00
26.02.200432.357,00
439.780,00 TL
Olmak üzere toplam 439.780,00 TL’nin yukarıdaki ödeme tarihlerinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine..."
İlişkin karara yönelik istinaf isteminin;
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 16/05/2019 tarih ve ...K. sayılı kararıyla, istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği ve istinaf kararının temyizi sonunda Yargıtay 17. HD'nin 09/02/2021 tarih ve .... K. sayılı kararında Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiş olmakla Mahkememiz kararının bu bölümü kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına,
2.-Birleşen Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... K. sayılı dosyasında:
Davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının kend.i sıfatından dolayı hakkında açılan davada; davanın yargı yolunun caiz olması dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nin 114/(1).b. maddesi yollamasıyla HMK'nin 115/2.maddesi uyarınca davanın USULDEN REDDİNE,
3) Mahkememizin 08/11/2016 tarih ve ... K. sayılı kararında gerekli harçlar alınmış olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4) Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının kendi sıfatından dolayı açılan dava yönünden davacı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
5) Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının kendi sıfatından dolayı açılan dava yönünden davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapılan 350,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
6) Vekâlet ücreti yönünden:
A) Mahkememizin 08/11/2016 tarih ve ... K. sayılı kararında (Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının kendi sıfatından dolayı açılan dava dışında) vekâlet ücreti bölümüne ilişkin karar kesinleştiğinden yeniden karar yazılmasına yer olmadığına,
B) Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının kendi sıfatından dolayı açılan davada; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/1 maddesi uyarınca Davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı (kendi sıfatından dolayı) yararına hesaplanan 4.080,00 TL maktû vekâlet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
Dair, asıl ve birleşen davada davacı vekili ...'ın yüzlerine karşı; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 21/09/2021 tarihinde oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.