T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/306 Esas - 2022/188
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/306 Esas
KARAR NO: 2022/188
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 15/12/2010
KARAR TARİHİ: 24/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili müvekkili şirkete ait Y.... model aracın 21/09/2010 tarihinde 105.000,00 TL bedelle alındığını 07/10/2010 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazası neticesi aracın pert olduğunu, meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla araçta meydana gelen tam ziya nedeniyle 10.000,00 TL'nin haksız fiile neden olan davalı ... plakalı aracın ZMMS şirketi, araç sürücüsü, maliki ile hatalı poliçe tanzim eden müvekkili firma sigorta şirketi ...Sigorta A.Ş. Ve yetkili acentası ... Sigorta Aracılık Hizmetlerinden tarafların sorumlulukları ayrı ayrı belirlenerek müştereken ve müteselsilen tahsiline, kazanç kaybı nedeni ile 100,00 TL yol gideri için 100,00 TL aracın ilk motorlu taşıt vergisinin yatırılmış olması nedeniyle 150,00 TL, %60 hasarsızlık indiriminin kaza neticesinde kaybolmasından doğan zarar için 150,00 TL aracın orjinalinde olmayıp müvekkili firma temsilcisi tarafından ilave edilen aksesuarlar için 500,00 TL olmak üzere toplam 1.000,00 TL'nin davalı ... plakalı araç sahibi ve sürücüsünden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... sigorta vekili müvekkili şirketin sigortalılarının kusuru oranında ve teminat limiti ile sorumlu olduğunu ifade ederek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava, trafik kazasına istinaden hasar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda davanın reddine dair verilen kararın temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2016/18517 esas, 2019/7589 karar Sayılı kararı ile "....Davacı vekili, müvekkili şirkete ait ... model aracın 27.09.2010 tarihinde 105.000,00 TL'ye satın alındığını, 29.09.2010 tarihinde davalılardan ... Sigortacılık aracılığıyla davalı ...Sigorta A.Ş. nezdinde kasko sigorta poliçesi düzenlendiğini, 07.10.2010 tarihinde diğer davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı oldukları aracın %100 kusuruyla meydana gelen kazada pert-total sayıldığını, kasko şirketine başvurulmasına karşın ödeme yapılmadığını, davalı acentenin, müvekkili şirketin satın aldığı araç modeli yerine ruhsat bilgisi dışında 85.800,00 TL değerindeki başka bir model araca göre poliçe düzenlediğini, müvekkili şirketin poliçe bedelini ödemesine karşın kazanın poliçe tarihinden bir hafta sonra olması nedeniyle hatanın farkına varmadığını, müvekkilinin poliçe değeri dışında 19.200,00 TL ek zararının oluştuğunu, acentenin ve kasko sigortasının ruhsat bilgisi dışında poliçe düzenlemekte kusurlu olduklarını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL hasar bedelinin rizikonun gerçekleştiği tarihten işleyecek ticari faizi ile birlikte sorumlulukları ayrı ayrı belirlenerek tüm davalılardan; 1.000,00 TL maddi tazminatın (100,00 TL kazanç kaybı, 100,00 TL yol gideri, 150,00 TL ilk motorlu taşıtlar vergi ödemesi, 150,00 TL %60 hasarsızlık indirimi kaybı, 500,00 TL araca eklenen aksesuarlar) davalılar ... ve ... ...'dan; müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 25.03.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile hasar bedeli talebini 19.200,00 TL'ye artırmıştır. Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; 1.000,00 TL'lik tazminat talebi hakkında feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına; davalı ... Sigorta Aracılık Hizm. Ltd. Şti. ye açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine; diğer davalılara açılan davanın esastan reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle pert-total sayılan araç bedeli ile sair maddi zararın; kasko sözleşmesine dayalı olarak aracın kasko sigortacısı ve poliçeyi düzenleyen acente ile haksız fiil sorumluluğuna dayalı karşı araç sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısından, tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili, kasko sözleşmesinin davalı acente tarafından aracın ruhsat bilgisine aykırı şekilde düzenlenmesi nedeniyle davalı ...Sigorta ve acentesinin kusurlu olduğunu; diğer davalıların da sürücünün %100 kusuru nedeniyle zararın tamamından sorumlu olduklarını belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmuş ve zararın davalılardan müşterek müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece, farklı sigorta değeri ve sigorta bedeli konusunda gerek poliçe taksidinin ödenmesinde, gerekse dava aşamasına kadar bir itiraz olunmaması nedeniyle, aracın gerçek değeri 105.000,00 TL ile sigorta değeri 85.800,00 TL arasındaki fark olan 19.200,00 TL'nin talep edilmesinin iyiniyetle bağdaşmadığı gerekçesiyle davalı acente dışındaki davalılar hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.
Somut olayda; davacı şirket 27.09.2010 tarihinde ... model aracı 104.300,00 TL bedelle sıfır km olarak bayiden satın almış, 29.09.2010 tarihinde davalı acente ... Sigorta Aracılık vasıtasıyla davalı ...Sigorta A.Ş. nezdinde kasko sigorta poliçesi düzenlenmiş, davalı acente aracın modelini ".... " olarak sisteme girmiş, bu nedenle sigorta bedeli 85.800,00 TL belirlenmiş, poliçenin son sayfasındaki "Açıklamalar" bölümünde "ARAÇ RUHSATINDA MARKA ....STYLE OLARAK TESCİLLİDİR" yazılmıştır. Şu haliyle poliçe araç modeli hususunda çelişkilidir. Davacı tarafça, davacı şirkete ait araçların davalı acente vasıtasıyla sigortalatılması nedeniyle güven ilişkisi oluştuğu, bu nedenle poliçenin kontrol edilmediği iddia edilmiş, davalı acente tarafından da 2005 tarihinden beridir davacı şirketin sigorta işlemlerinin yapıldığı kabul edilmiş, bunun yanında poliçenin davacı şirkete gönderilmesine karşın itiraz edilmediği belirtilmiştir. Ancak poliçedeki model çelişkisi yönünden davacı şirketin bilgilendirildiğine dair dosyada somut bir belge, delil bulunmamaktadir. 30.06.2012 tarihli bilirkişi heyet raporunda, davalı sürücünün %100 kusurlu olduğu, poliçe düzenlenirken sisteme girilen ve poliçenin araç bilgileri/marka-tip kısmında yazılı olan araç modeli ile ruhsatta yazılı modelin aynı özellikte ve fiyatta olduğu, üretim ülkeleri itibariyle farklı tanıtım rumuzu kullanılan jenerasyonları teşkil ettiği, aynı araç kodunu taşıdıkları, davacı şirketin prim ödemesi sırasında veya dava aşamasına kadar itiraz etmediği, hasar işlemlerinin sigorta bedeli üzerinden yürütüldüğü belirtilmiş, hasar bedeli poliçedeki sigorta bedelinden 47.000,00 TL sovtaj değeri düşülerek bulunmuş, aracın rayiç değeri hususunda bir tespit yapılmamıştır. Mahkemece, hatalı değerlendirme içeren bilirkişi raporu doğrultusunda davacının iyiniyetli olmadığı gerekçesiyle red kararı verilmesi isabetli olmamıştır. O halde mahkemece, aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değerinin tespiti için yeni bir bilirkişiden rapor alınarak davalı acentenin poliçe düzenlenmesindeki şahsi kusuru, davalılardan ...Sigortanın kasko poliçesi ve genel şartlar düzenlemesi diğer davalıların haksız fiil nedeniyle sorumlu oldukları miktarın belirlenerek (zamanaşımı savunmaları da dikkate alınarak) karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle mahkememizin 23/06/2016 tarihli 2010/770 esas 2016/418 karar sayılı ilamı bozularak dosya mahkememize iade edilmiş 2021/306 esas sırasından yargılamaya devam edilmiştir.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda bir makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, makine mühendisi bilirkişi .... tarafından düzenlenen 24/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plakalı araç sürücüsü davalı ... ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nun 47/c., 52/b. ve 84/b. maddeleri kural ihlallerini işlemekle 6100 oranında kusurlu olduğunu, davacı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ...'nın kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğunu, davacıya ait ... plakalı aracın Pert-Total durumunda ve hasar tutarının da 53.000,00 TL olduğunu, davalı “...Sigorta A.Ş.” tarafından 38.800,00TL. Hasar bedelinin 07.12.2010 tarihinde ... Bankası Siteler Şubesi üzerinden davacı tarafa ödenmiş olunduğu anlaşılmakla, davacının bakiye hasar tazminatı talebinin 14.200,00 TL olacağını, davacıya ait ... plakalı araç bakiye hasar tutarından davalılar olan, ... plakalı araç maliki ..., sürücüsü ... ... ve ... Sigorta A.Ş.nin davalı sürücü ... ...'ın kazanın oluşumundaki %100 kusurundan dolayı müştereken ve müteselsilen sorumlulukları olmakla birlikte, davacıya ait ... plakalı aracın Kasko Sigorta poliçesini hatalı araç paket tipi şeklinde ve de düşük olarak belirten diğer davalılar ...Sigorta ve acentesi ... Sigorta Aracılık Hizmetleri sorumluluklarının değerlendirilmesinin ise Mahkemenin değerlendirme ve takdirinde olacağını, davacının 07.10.2010 olan kaza tarihindeki eşdeğer ikame araç yoksunluk kaybının toplam 435,00 TL olacağı ve ilgili Yargıtay kararı gereği araç yoksunluk kaybından davalı sigorta şirketleri sorumluluklarının olmayacağının bildirildiği görülmüştür.
Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle pert total sayılan araç bedeli ile sair maddi zararın, kasko sözleşmesine dayalı olarak aracın kasko sigortacısı ve poliçeyi düzenleyen acente ile haksız fiil sorumluluğuna dayalı karşı araç sürücüsü, işleteni ve ZMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.
Davacı taraf, kasko sözleşmesinin davalı acente tarafından aracın ruhsat bilgisine aykırı şekilde düzenlenmesi nedeniyle davalı ...Sigorta ve acentesinin kusurlu olduğunu; diğer davalıların da sürücünün %100 kusuru nedeniyle zararın tamamından sorumlu olduklarını ileri sürmektedir.
Dosya kapsamında davalı ...Sigorta'nın davacıya ait ... plakalı aracın kasko sigortacısı olduğu, diğer davalı ... Sigorta'nın ise acente olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememizce acente olduğu anlaşılan davalı ... Sigorta'ya husumet yöneltilemeyeceği değerlendirilerek acente hakkında açılan davanın dava şartları yönünden reddi gerektiği anlaşılmıştır. Kasko sigortacısı ...Sigorta'nın ise poliçedeki model çelişkisi yönünden sorumluluğunun bulunduğu değerlendirilmiştir. Zira buna ilişkin davacı şirketin bilgilendirildiğine dair somut bir delil sunulamamıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi raporu kapsamının Yargıtay bozma ilamına uygun düzenlendiği anlaşılmış, dava konusu aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa hasarsız rayiç değerinin 100.000,00 TL olduğu bu tutardan aracın hasarlı haldeki sovtaj değeri olan 47.000,00 TL mahsup edildiğinde bakiye tutarın 53.000,00 TL olması gerektiği, bu miktardan da kasko sigortacısı olan davalı ...Sigorta'nın yaptığı 38.800,00 TL hasar tazminatı ödemesi düşüldüğünde, sonuç olarak davacının talep edebileceği bakiye hasar tazminatı tutarının 14.200,00 TL olacağı kanaatine varılmıştır. Bozmadan önce davacının dava dilekçesinde yer alan hasar tazminatına ilişkin 10.000,00 TL zararını 19.200,00 TL'ye çıkartarak ıslah ettiği, ıslaha karşı kasko sigortacısı davalı ...Sigorta dışındaki tüm davalıların zamanaşımı itirazında bulundukları, kasko sigortacısının ise zamanaşımı itirazında bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda davalı kasko sigortacısı ...Sigorta bakiye 14.200,00 TL tazminatın tamamından poliçe teminat limitiyle sınırlı olmak üzere sorumlu tutulmalıdır. Diğer davalılar; kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsü ... ... ile işleten ...'in ve ZMMS sigortacısı ... Sigorta'nın ise yerinde olan ıslah zamanaşımı nedeniyle 10.000,00 TL hasar tutarı ile ve poliçe teminat limitiyle sorumlu tutulmaları gerektiği anlaşılmaktadır.
Davacının bozmadan önce 17/03/2016 tarihli celsede, 1.000,00 TL tutarlı kazanç, vergi, ikame araç gideri vs taleplerine ilişkin ... plakalı araç sürücüsü ve işletene yönelik açtığı maddi tazminat talebinden feragat ettiği açıkça anlaşıldığından bu talepler yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir.
07/10/2010 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü davalı ... ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, davacı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ...'nın ise kusursuz olduğu anlaşılmış, kusurlu araç sürücüsü, işleteni ve ZMMS sigortacısı ... Sigorta'nın yukarıda açıklandığı üzere bakiye tazminat tutarından zamanaşımı itirazlarına göre 10.000,00 TL ile sorumlu tutulmaları gerektiği, diğer davalı - davacı aracının kasko sigortacısı ...Sigorta'nın ise ıslah zamanaşımında bulunmaması nedeniyle bilirkişi tarafından hesaplanan bakiye 14.200,00 TL zararın tamamından poliçe teminat limitiyle sınırlı olarak sorumlu tutulması gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-Davacının yol gideri, kazanç kaybı, vergi ve hasarsızlık indirimi nedeniyle oluşan zarar, aksesuarlar yönünden oluşan zarar toplamı 1.000,00 TL'lik maddi tazminat talebi yönünden vaki feragati nedeniyle davalılar ... ve ... ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine,
2-Davalı acenta ... Sigorta Aracılık Hiz. Ltd. Şti. Yönünden davanın pasif (husumet yokluğu) ehliyeti bulunmaması nedeniyle dava şartları yönünden davanın reddine,
3-Bakiye 14.200,00 TL hasar tazminatının; davalı kasko sigortacısı ...Sigorta'dan temerrüt tarihi olan 07/12/2010 tarihinden işleyecek yasal faizi ile, diğer davalılar ... Sigorta, ... ... ve ...'in ise bu tutarın 10.000,00 TL'si ile sorumlu olmaları kaydıyla, ... Sigorta yönünden dava tarihi olan 15/12/2010 tarihinden, ... ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 07/10/2010 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalılar ...Sigorta ile ... Sigorta'nın poliçe teminat limiti ile sorumlu tutulmaları kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
Bu karar nedeniyle alınması gerekli 970,00 TL harçtan peşin alınan 163,35 TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 158,00 TL harç olmak üzere toplam 321,35 TL harcın mahsubu ile bakiye 648,65 TL. Harçtan davalı ...Sigorta AŞ'nin tamamından, davalılar ... Sigorta, ... ... ve ...'in 456,80 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin ...Sigorta AŞ, ... Sigorta, ... ... ve ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
Davalı ......Ltd.Şti. İş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.gereğince hesaplanan 5.100,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
Davalılar ...Sigorta A.Ş., ... Sigorta A.Ş. ... ve M.... kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden A.A.Ü.T.gereğince hesaplanan 5.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 1.127,50 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre taktiren 833,88 TL'si ile 17,15 TL başvurma, 321,35 TL peşin harç (ıslah harcı dahil) toplamı 1.172,38 TL'sinin davalılar ...Sigorta AŞ, ... Sigorta, ... ... ve ...'ten alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Davalı ... ...Ltd.Şti. Tarafından yapılan (2,80.-TL vek.tas.harcı + 30,00.-TL PP olmak üzere) toplam 192,80.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 2,75-TL vek.tas.harcı yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
Davalılar İsmet Sepet ve M.... tarafından yapılan (5,80.-TL vek.tas.harcı + 6,00.-TL PP olmak üzere) toplam 11,80.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
Davalı ...Sigorta A.Ş. Tarafından yapılan (2,75.-TL vek.tas.harcı + 6,00.-TL PP olmak üzere) toplam 8,75.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
Davalılar ... ve M.... aleyhine yol gideri vs. İçin açılan dava için A.A.Ü.T.gereğince hesaplanan 1.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
Dair, Davacı Vekili Av. ...'ün yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..24/03/2022