T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/375 Esas - 2022/547
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/375 Esas
KARAR NO: 2022/547
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 11/03/2016
KARAR TARİHİ: 22/09/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirketin seramik ve porselenden elektrik izolatörü üreten kurumsal ve saygın bir
firma olduğunu, 03.09.2014 günü fabrikanın doğalgaz ana girişinin davalı ... tarafından
yapılan kazı çalışması sırasında patlatılması sonucu 14 saat 15 dakika süren doğal gaz
kesintisi nedeniyle müvekkil firmanın pişirme fırınlarının ısınması için gerekli olan şarjının
tamamlanamadığını, ani ısı düşüşünden etkilenen 2, 6 ve 8 nolu fırınlarda yer alan tüm
ürünlerin ani ısı değişimi sonucu oluşan şok etkisi sebebi ile hasar gördüğünü, izolatörlerin
yüzeyine kaplamada kullanılan sır hammaddelerinden demir oksitin ergime süreci
tamamlanamadığından demir oksitin soğuyarak izolatörlerin üzerinde büyük lekeler
bıraktığını ve ürünlerin kalite kontrol testlerinden geçmediğinden hurda olarak ayrıldığını, 07.09.2014 tarihinde de önceden haber vermeden 12:05 ‘de yapılan kazı çalışması
nedeniyle 3 saat 30 dakika süren doğal gaz kesintisi yaşandığını ve 2, 6 ve 8 nolu
fırınlardaki tüm ürünlerin hasar görerek hurdaya ayrıldığını, müvekkili şirketin zararının ve fazladan tüketilen doğalgaz bedelleri ile oluşan zarardaki kusurun tespiti için Ankara Batı
3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası ile yapılan tespitte ... 'nin
kusuru sonucu 208.785,84 TL zarar oluştuğunun belirlendiğini, bu zararın tahsili amacıyla Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile başlatılan takibin, davalının
itirazı üzerine durduğunu, Ankara Sanayi Odası 1. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğünce
olası kesintilerin 48 saat önceden bildirilmesi gerekirken 03.09.2014 günü saat 17:58 de
yaşanan ani kazanın, müvekkili firmaya 18:51 de faks yolu ile bildirildiği belirtilmiştir.
Netice ve talep olarak; Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... Es. Sayılı İcra dosyasına
borçlu/davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptaline ve icra takibinin devamına, alacağa
takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, alacak miktarının %20 'sinden aşağı
olmamak üzere davalı taraf aleyhine icra-inkar tazminatına hükmedilmesi ile yargılama
giderleri ve ücret-i vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesi talep edilmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
dava dilekçesinde ileri sürülen hususların maddi vakıanın aydınlatılması noktasında
yetersiz olduğunu ve müvekkili idareye kusur izafesinin mümkün olmadığını, müvekkili
idarenin gerek davaya konu hasar mahallinde, gerekse genel olarak oluşan arızaların
idareye ihbar edildiği veya öğrenildiği tarihte teknik ekip göndermek suretiyle işlem tesis
etmekte olduğunu, bu işlemler tesis edilirken yapılacak çalışmanın planlı olup olmaması
veya ivedi tamiri gereken işlemlerden olup olmadığı fark etmeksizin bölgede alt yapı
hizmeti olan bütün kurum ve kuruluşlara bildirimde bulunulduğu, teknik personel
göndermesinin istendiğini, somut olayda müvekkil idarenin üzerine düşen yükümlülükleri
yerine getirmek suretiyle işlem tesis ettiğini, müvekkili idarenin üzerine düşen bildirim
sorumluluğunu yerine getirdiğinden, müvekkiline kusur izafesinin mümkün olmadığını,
hasarın oluşumunda teknik eleman göndermeyen ... Doğalgaz A.Ş,'nin kusurlu
olduğunu, talep edilen bedelin fahiş olduğunu, hangi esaslar dahilinde hesap edildiğinin belli olmadığını, likit olmadığından icra inkar tazminatına ilişkin tazminat talebinin
reddinin gerektiğini, davanın esastan reddinin talep edildiği belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Mahkememizce taraflar arasında yapılan yargılama sonucunda mahkememizin 13/12/2018 tarih 2016/221 esas, 2018/1031 karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün istinaf edilmesi ile Ankara BAM 24 HD Başkanlığı'nın 20/10/2020 tarihli 2019/406 esas, 2020/836 karar sayılı ilamıyla istinaf isteminin reddine karar verilmesi üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 20/10/2020 gün, 2020/12434 esas, 2021/4146 karar sayılı kaldırma ilamı ile "...Davacı; Sincan Organize Sanayi Bölgesinde seramik ve porselen elektrik izolatörleri üretimi ile iştigal ettiğini, davalı kurum tarafından 03.09.2014 tarihinde dava dışı fabrika için yapılan kazı çalışmaları sırasında fabrika doğalgaz ana giriş hattına zarar verildiğini, kaza sonrası yaklaşık 14 saat 15 dakika doğalgaz kesintisinin yaşandığını, bu süre içerisinde ani ısı değişimi nedeniyle üç farklı fırında yapım aşamasında bulunan tüm ürünlerin hasar gördüğünü, kalite kontrol testlerinden geçemeyen bu ürünlerin hurdaya ayrıldığını, 07.09.2014 tarihinde de yine doğalgaz kesintisi nedeniyle zarar meydana geldiğini, ürünlerindeki zarar miktarı, fazladan tüketilen doğalgaz bedeli ve kusurun tespiti amacıyla mahkemeye başvurduğunu, alınan bilirkişi raporu ile kusurun davalı kurumda olduğunun ve uğradığı zararın 208.785,84 TL olarak belirlendiğini, tespit edilen zararın tahsili amacıyla başlattığı takibe davalı kurum tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek; takibe vaki itirazın iptali ile davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
Davalı; meydana gelen olayda kusurlarının bulunmadığını, talep edilen zarar miktarının fahiş olduğunu, hangi esaslar dahilinde hesaplama yapıldığının belli olmadığını, gıyabında yapılan tespit ve sonucunda hazırlana bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğini, sorumluluğun ... Doğalgaz A.Ş.'ye ait olduğunu savunarak; davanın reddini istemiştir.
İlk derece mahkemesince; alınan bilirkişi raporu ile ürün hasarına bağlı zararın 87.682,78 TL olarak belirlendiği, davacı tarafından fırınların yeniden ısıtılması için kullanılan doğalgaz giderine ilişkin talepten vazgeçildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davalının takibe vaki itirazının iptaline, takibin 87.682,78 TL asıl alacak üzerinden devamına karar verilmiş; hükme karşı, davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Bölge adliye mahkemesince; ilk derece mahkemesince kurulan hükümde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davalının ürün zararın tespitine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde:
İlk derece mahkemesince görüşüne başvurulan iki makina mühendisi ve bir inşaat yüksek mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan 14.04.2018 tarihli raporun değerlendirme kısmında; 07.09.2014 tarihli doğalgaz kesinti ile ilgili dosya kapsamında tespit bulunmadığından sadece 03.09.2014 günü meydana gelen doğalgaz kesintisine bağlı hasar bedelinin hesaplanmasının yapıldığı, davacı şirket tarafından doğalgaz kesintisinden kaynaklı fırınlar bazında zayiat ürün miktarı listesinde belirtilen hasarlı kalemlerden zararın toplam 87.682,78 TL olarak belirlendiği belirtilmiş, ancak raporun sonuç kısmında;e zararın ve kusur oranının tespiti için aylık bazda kullanılan malzeme çıktıları, üretim miktarı gibi verilerin ibraz edilmesi halinde tazminat miktarınını hesap edilebileceği bildirilmiştir. Alınan bilirkişi raporu, eksik inceleme ile hazırlanmış olup hükme esas alınacak nitelikte değildir.
Buna göre, ilk derece mahkemesince; zararın ve kusur oranının tespiti için aylık bazda kullanılan malzeme çıktıları, üretim miktarı gibi verilerin ibrazı için davacı tarafa süre verilmesi, sonrasında önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi heyetinden, davaya konu fırınların kapasitesini nazara alan, 03.09.2014 tarihli doğal gaz kesintisi sonucu meydana gelen ürün zararı ile bu ürünlerin hurda bedelini belirleyen rapor alınması ve ürün zararından hurda bedeli indirildikten sonra varılacak sonuç dairesinde bir hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile hazırlanan bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nın 373/1 maddesi uyarınca, işbu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir." gerekçesiyle bozularak mahkememize iade edilmiş işbu esas sırasına kaydedilerek yargılamaya mahkememizce devam edilmiştir.
Mahkememizce bozma ilamı doğrultusunda davacı vekiline aylık bazda kullanılan malzeme çıktıları, üretim miktarı gibi verileri ibraz etmek üzere süre verilmiş, söz konusu verilerin dosyaya ibrazını takiben dosya kapsamı üzerinde ve yerinde inceleme yolu ile 3 kişilik makine yüksek mühendisi bilirkişiler kurulundan rapor alınmasına karar verilmiştir.
Makine yüksek mühendisi bilirkişiler Dr. .... tarafından düzenlenen 13/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı firmaya ait Eylül 2014 tarihinde yaşanan doğalgaz kesintileri ile ilgili olarak meydana gelen toplam üretim kaybının 126.409,75 TL olarak hesaplandığını, davaya konu olayla ilgili yapılan incelemeler ve değerlendirmelerden de anlaşıldığı üzere, zayi olan ürünlerin geri dönüşümü mümkün olmadığından, tam aksine bertaraf edilmesi için ekstra nakliye vb. Maliyetleri olduğu belirlenip görüldüğünden, hurda malzemeden geri kazanım olmayacağının bildirildiği görülmüştür.
Daha önce doğalgaz tüketim kaybı zararı yönünden davacının talebinden vazgeçmiş olduğu tespit edilerek bu hususta karar verilmesine yer olmadığına ilişkin yeniden karar verilmesi gerekmiştir.
Davalı vekilince daha önce mahkememizce verilen ve istinaf incelemesinden geçen kararın temyiz edilmesi nedeniyle davalı tarafın usuli kazanılmış haklarının korunması gerektiği anlaşılarak ilk hükümde tespit edilen toplam üretim kaybından fazlaya hükmedilemeyeceği değerlendirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve deliller, bozmadan önce toplanan deliller, bozma sonrası toplanan deliller ile alınan bilirkişi raporu kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin Sinan Organize Sanayi Bölgesi'nde seramik ve porselenden çeşitli cins ve ölçülerde elektrik izolatörleri üreten bir firma olduğu, üretim faaliyetleri sırasında 03/09/2014 tarihinde davalı ... tarafından yapılan kazı çalışmaları sırasında yan tarafta bulunan fabrikanın doğalgaz ana giriş hattının tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu patlatıldığı, kaza sonrası uzun süreli doğalgaz kesintisi meydana geldiği, bu nedenle davacıya ait pişirme fırınlarının ısınması için gerekli şarjın tamamlanamadığı, yanmakta olan fırınların sıcaklık değerlerinin hızlı bir şekilde düştüğü, ürünlerin ani ısı değişimi nedeniyle hasar gördüğü ve hurdaya ayrıldığı, bilirkişi raporuna göre hurda malzemeden geri kazanım olmayacağı, yaşan doğalgaz kesintileri nedeniyle yeniden yaptırılan bilirkişi incelemesi kapsamına göre davacı firmanın üretim kaybının hammadde zararı ve doğalgaz kaybı toplamı olmak üzere 126.409,75 TL olarak tespit edildiği, davalı tarafın bu tutardan sorumlu tutulması gerekli olmakla birlikte önceki hükmü temyiz etmesi nedeniyle usuli kazanılmış hakları dikkate alınarak önceki hükümde tespit edilen 87.682,78 TL'den fazlaya hükmedilemeyeceği açıkça anlaşıldığından bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne yönelik aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
Davalının Ankara ...İcra Müd.'nün ... esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin, 87.682,78 TL asıl alacak üzerinden aynen devamına,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
Alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine,
Doğalgaz tüketim kaybı zararı yönünden davacının talebinden vazgeçtiği anlaşılmakla, bu talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
Bu karar nedeniyle alınması gerekli 5.989,61 TL harçtan peşin alınan 2.521,62 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.467,99 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 14.029,24 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 5.743,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre taktiren 2.411,86 TL'si ile 27,70 TL başvurma, 2.521,62 TL peşin harç toplamı 4.961,18 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 19.165,46 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, Davacı Vekili ....'nın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/09/2022